ତ୍ରଯୋଽସ୍ଯାଂ ଜନିତାଃ ପୁତ୍ରା ରାଜ୍ଞାଽନେନ ଯଯାତିନା। ଦୁର୍ଭଗାଯା ମମ ଦ୍ଵୌ ତୁ ପୁତ୍ରୌ ତାତ ବ୍ରଵୀମି ତେ
ଏହି ରାଜା ଯୟାତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ତିନି ଝିଅ ପୁଅ ହୋଇଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ, ହେ ପିତା, ମୋର ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ, ମୁଁ କେବଳ ଦୁଇଟି ପୁଅର ମାଆ।
ଧର୍ମଜ୍ଞ ଇତି ଵିଖ୍ଯାତ ଏଷ ରାଜା ଭୃଗୂଦ୍ଵହ। ଅତିକ୍ରାନ୍ତଶ୍ଚ ମର୍ଯାଦାଂ କାଵ୍ଯୈତତ୍କଥଯାମି ତେ
ଏହି ରାଜା ଧର୍ମଜ୍ଞ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ହେ ଭୃଗୁବଂଶୀ। କିନ୍ତୁ ସେ ସୀମା ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିଛନ୍ତି, ହେ କାବ୍ୟ, ଏହି କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି।
ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ସନ୍ମହାରାଜ ଯୋଽଧର୍ମମକୃଥାଃ ପ୍ରିଯମ୍। ତସ୍ମାଜ୍ଜରା ତ୍ଵାମଚିରାଦ୍ଧର୍ଷଯିଷ୍ଯତି ଦୁର୍ଜଯା
ହେ ମହାରାଜ, ଆପଣ ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଇଚ୍ଛାବଶତଃ ଅଧର୍ମ କାମ କରିଛନ୍ତି। ଏହିଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ଅଜୟ ଜରା ଆପଣଙ୍କୁ ଦମନ କରିଦେବ।
ଋତୁଂ ଵୈ ଯାଚମାନାଯା ଭଗଵନ୍ନାନ୍ଯଚେତସା। ଦୁହିତୁର୍ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଧର୍ମ୍ଯମେତତ୍କୃତଂ ମଯା
ହେ ପୁଜ୍ୟପାଦ, ସେ ଏକାଗ୍ର ମନେ ତାଙ୍କର ଋତୁ ଚାହିଲେ, ମୁଁ ଦାନବନାୟକଙ୍କର କନ୍ୟାକୁ ଏହା ଦେଇ ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କରିଛି।
ଋତୁଂ ଵୈ ଯାଚମାନାଯା ନ ଦଦାତି ପୁମାନୃତୁମ୍। ଭ୍ରୂଣହେତ୍ଯୁଚ୍ଯତେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସ ଇହ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିଭିଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯଦି କୌଣସି ପୁରୁଷ ତାଙ୍କୁ ଋତୁ ଚାହିଥିବା ଜଣେ ନାରୀଙ୍କୁ ଦେଇନାହାନ୍ତି, ତେବେ ବେଦଜ୍ଞମାନେ ଏହାକୁ ଗର୍ଭ ହନ୍ତା ବୋଲି କହନ୍ତି।
ଅଭିକାମାଂ ସ୍ତ୍ରିଯଂ ଯଶ୍ଚ ଗମ୍ଯାଂ ରହସି ଯାଚିତଃ। ନୋପୈତି ସ ଚ ଧର୍ମେଷୁ ଭ୍ରୂଣହେତ୍ଯୁଚ୍ଯତେ ବୁଧୈଃ
ଯଦି ଜଣେ ଅଭିଲାଷୀ ଓ ଯୋଗ୍ୟ ନାରୀ ଗୁପ୍ତରେ ଜଣେ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଚାହିଲେ ଓ ସେ ଯାଉନାହାନ୍ତି, ତେବେ ପଣ୍ଡିତମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧର୍ମରେ ଗର୍ଭ ହନ୍ତା ବୋଲି କହନ୍ତି।
ଯଦ୍ଯଦ୍ଵୃଣୋତି ମାଂ କଶ୍ଚିତ୍ତତ୍ତଦ୍ଦେଯମିତି ଵ୍ରତମ୍। ତ୍ଵଯା ଚ ସାପି ଦତ୍ତା ମେ ନାନ୍ଯଂ ନାଥମିହେଚ୍ଛତି
ମୋର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ହେଉଛି, ଯେଉଁଠିଏ ମୋତେ ଯାହା ମାଗିବେ, ସେଠିଏ ଦେବି। ତୁମେ ମୋତେ ସେଉଁଠିଏ ଦେଇଛ, ସେ ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କାହାରି ଆଶ୍ରୟ ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି।
ଇତ୍ଯେତାନି ସମୀକ୍ଷ୍ଯାହଂ କାରଣାନି ଭୃଗୂଦ୍ଵହ। ଅଧର୍ମଭଯସଂଵିଗ୍ନଃ ଶର୍ମିଷ୍ଠାମୁପଜଗ୍ମିଵାନ୍। `ମତ୍ଵୈତନ୍ମେ ଧର୍ମ ଇତି କୃତଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍କ୍ଷମସ୍ଵ ମାମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ କାରଣ ବିଚାର କରି, ହେ ଭୃଗୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅଧର୍ମ ଭୟରେ ମୁଁ ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କୁ ନିକଟ କଲି। ମନେ କଲି, 'ଏହି ମୋ ପାଇଁ ଧର୍ମ', ତେଣୁ ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ମୋତେ ଖ୍ଷମା କର।
ନନ୍ଵହଂ ପ୍ରତ୍ଯଵେକ୍ଷ୍ଯସ୍ତେ ମଦଧୀନୋଽସି ପାର୍ଥିଵ। ମିଥ୍ଯାଚାରସ୍ଯ ଧର୍ମେଷୁ ଚୌର୍ଯଂ ଭଵତି ନାହୁଷ
ନିଶ୍ଚୟ, ମୁଁ ତୁମର ଇଚ୍ଛା ବିଚାର କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି, କାରଣ ମୁଁ ତୁମ ଅଧୀନ। ଧର୍ମରେ ମିଥ୍ୟାଚାର କୁ ଚୋରି ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ହେ ନାହୁଷନନ୍ଦନ।
କ୍ରୁଦ୍ଧେନୋଶନସା ଶପ୍ତୋ ଯଯାତିର୍ନାହୁଷସ୍ତଦା। ପୂର୍ଵଂ ଵଯଃ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଜରାଂ ସଦ୍ଯୋଽନ୍ଵପଦ୍ଯତ
ତାପରେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ଉଶନାଙ୍କ ଶାପରେ ନାହୁଷପୁତ୍ର ଯୟାତି ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କର ପୁରୁଣା ଯୌବନ ଛାଡ଼ି ଜରାରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଅତୃପ୍ତୋ ଯୌଵନସ୍ଯାହଂ ଦେଵଯାନ୍ଯାଂ ଭୃଗୂଦ୍ଵହ। ପ୍ରସାଦଂ କୁରୁ ମେ ବ୍ରହ୍ମଞ୍ଜରେଯଂ ନ ଵିଶେଚ୍ଚ ମାମ୍
ହେ ଭୃଗୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବୟାନୀ ସହିତ ମୁଁ ଯୌବନରେ ତୃପ୍ତି ପାଇନି। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦୟାକରି ମୋତେ ଅନୁଗ୍ରହ କର, ଯେଉଁଠିଏ ଏହି ଜରା ମୋତେ ଛୁଇଁନପାରୁ।
ନାହଂ ମୃଷା ବ୍ରଵୀମ୍ଯେତଜ୍ଜରାଂ ପ୍ରାପ୍ତୋଽସି ଭୂମିପ। ଜରାଂ ତ୍ଵେତାଂ ତ୍ଵମନ୍ଯସ୍ମିନ୍ସଂକ୍ରାମଯ ଯଦୀଚ୍ଛସି
ମୁଁ ମିଥ୍ୟା କଥା କୁହୁନାହିଁ, ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଜରାରେ ପଡ଼ିଛ। ଯଦି ଚାହୁଁଛ, ଏହି ଜରାକୁ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଦେଇପାର।
ରାଜ୍ଯଭାକ୍ସ ଭଵେଦ୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ପୁଣ୍ଯଭାକ୍କୀର୍ତିଭାକ୍ତଥା। ଯୋ ମେ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵଯଃ ପୁତ୍ରସ୍ତଦ୍ଭଵାନନୁମନ୍ଯତାମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯିଏ ମୋତେ ତାଙ୍କର ଯୌବନ ଦେବେ, ସେ ପୁଅ ରାଜ୍ୟ, ପୁଣ୍ୟ ଓ କୀର୍ତ୍ତି ପାଇବ; ଏହା ତୁମେ ଅନୁମୋଦନ କର।
ସଂକ୍ରାମଯିଷ୍ଯସି ଜରାଂ ଯେଥେଷ୍ଟଂ ନହୁଷାତ୍ମଜ। ମାମନୁଧ୍ଯାଯ ଭାଵେନ ନ ଚ ପାପମଵାପ୍ସ୍ଯସି
ହେ ନାହୁଷନନ୍ଦନ, ତୁମେ ଇଚ୍ଛାମତେ ତୁମ ଜରାକୁ ଅନ୍ୟକୁ ଦେଇପାର; ମନେ ଦୁଇଧା ନ ରଖ, ଏଥିରେ କୌଣସି ପାପ ହେବନି।
ଵଯୋ ଦାସ୍ଯତି ତେ ପୁତ୍ରୋ ଯଃ ସ ରାଜା ଭଵିଷ୍ଯତି। ଆଯୁଷ୍ମାନ୍କୀର୍ତିମାଂଶ୍ଚୈଵ ବହ୍ଵପତ୍ଯସ୍ତଥୈଵ ଚ
ଯେ ପୁଅ ତୁମକୁ ତାଙ୍କର ଯୌବନ ଦେବେ, ସେ ରାଜା ହେବେ; ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, କୀର୍ତ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଅନେକ ସନ୍ତାନର ମାଲିକ ହେବେ।
ଜରାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯଯାତିସ୍ତୁ ସ୍ଵପୁରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଚୈଵ ହି। ପୁତ୍ରଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ଵରିଷ୍ଠଂ ଚ ଯଦୁମିତ୍ଯବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚଃ
ଜରାରେ ପଡ଼ି ଯୟାତି ତାଙ୍କର ସ୍ୱନଗରକୁ ଫେରିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଓ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅ ଯଦୁଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଜରାଵଲୀ ଚ ମାଂ ତାତ ପଲିତାନି ଚ ପର୍ଯଗୁଃ। କାଵ୍ଯସ୍ଯୋଶନସଃ ଶାପାନ୍ନ ଚ ତୃପ୍ତୋଽସ୍ମି ଯୌଵନେ
ହେ ପୁତ୍ର, ଜରା ମୋତେ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି, ଚୁଲି ଧଳା ହୋଇଯାଇଛି। କାବ୍ୟ ଉଶନାଙ୍କ ଶାପରେ ମୁଁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୌବନରେ ତୃପ୍ତି ପାଇନି।
ତ୍ଵଂ ଯଦୋ ପ୍ରତିପଦ୍ଯସ୍ଵ ପାପ୍ମାନଂ ଜରଯା ସହ। ଯୌଵନେନ ତ୍ଵଦୀଯେନ ଚରେଯଂ ଵିଷଯାନହମ୍
ହେ ଯଦୁ, ତୁମେ ମୋର ଜରା ସହିତ ଏହି ପାପ ନେଇଁ, ଯାହାଫଳରେ ମୁଁ ତୁମର ଯୌବନ ନେଇ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିପାରିବି।
ପୂର୍ଣେ ଵର୍ଷସହସ୍ରେ ତୁ ପୁନସ୍ତେ ଯୌଵନଂ ତ୍ଵହମ୍। ଦତ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵଂ ପ୍ରତିପତ୍ସ୍ଯାମି ପାପ୍ମାନଂ ଜରଯା ସହ
କିନ୍ତୁ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ମୁଁ ତୁମର ଯୌବନ ତୁମକୁ ଫେରାଇଦେବି ଓ ମୋର ଜରା ସହିତ ପାପ ନେଇଁ।
ଜରାଯାଂ ବହଵୋ ଦୋଷାଃ ପାନଭୋଜନକାରିତାଃ। ତସ୍ମାଜ୍ଜରାଂ ନ ତେ ରାଜନ୍ଗ୍ରହୀଷ୍ଯ ଇତି ମେ ମତିଃ
ଜରାରେ ଖାଇବା ଓ ପିଇବା ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଦୋଷ ହୁଏ; ତେଣୁ ହେ ରାଜା, ମୋର ମନ ହେଉଛି ମୁଁ ତୁମର ଜରା ଗ୍ରହଣ କରିବିନାହିଁ।
ସିତଶ୍ମଶ୍ରୁର୍ନିରାନନ୍ଦୋ ଜରଯା ଶିଥିଲୀକୃତଃ। ଵଲୀସଙ୍ଗତଗାତ୍ରସ୍ତୁ ଦୁର୍ଦର୍ଶୋ ଦୁର୍ବଲଃ କୃଶଃ
ଧଳା ଦାଢ଼ି, ଦୁଃଖିତ ମନ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଶରୀର ଅସ୍ଥିର, ଗାଁଠି ଗାଁଠିରେ ଚିରା, ଦେଖିବାକୁ କଷ୍ଟକର, ଦୁର୍ବଳ ଏବଂ ଶୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଛି।
ଅଶକ୍ତଃ କାର୍ଯକରଣେ ପରିଭୂତଃ ସ ଯୌଵତୈଃ। ସହୋପଜୀଵିଭିଶ୍ଚୈଵ ତାଂ ଜରାଂ ନାଭିକାମଯେ
କାମ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରୁନାହିଁ, ଯୁବାମାନେ ଓ ସହଅବସ୍ଥାୟୀମାନେ ଉପହାସ କରନ୍ତି, ଏମିତି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ ମୁଁ ଚାହେଁନି।
ସନ୍ତି ତେ ବହଵଃ ପୁତ୍ରା ମତ୍ତଃ ପ୍ରିଯତରା ନୃପ। ଜରାଂ ଗ୍ରହୀତୁଂ ଧର୍ମଜ୍ଞ ତସ୍ମାଦନ୍ଯଂ ଵୃଣୀଷ୍ଵ ଵୈ
ତୁମ ପାଖରେ ମୋତେ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ଅନେକ ପୁଅ ଅଛନ୍ତି, ରାଜା; ତେଣୁ, ଧର୍ମ ଜଣା, ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଦେବାକୁ ବାଛ।
ଯତ୍ତ୍ଵଂ ମେ ହୃଦଯାଜ୍ଜାତୋ ଵଯଃ ସ୍ଵଂ ନ ପ୍ରଯଚ୍ଛସି। ତସ୍ମାଦରାଜ୍ଯଭାକ୍ତାତ ପ୍ରଜା ତଵ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତୁମେ ମୋ ହୃଦୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ତୁମ ଯୁବାବସ୍ଥା ଦେଉନାହାଁତ, ତେଣୁ ରାଜ୍ୟର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ, ତୁମର ସନ୍ତାନ ତୁମରେ ରହିବ।
ପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାତସ୍ତୁ ରାଜା ସ ତୁର୍ଵସୁଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ହ।' ତୁର୍ଵସୋ ପ୍ରତିପଦ୍ଯସ୍ଵ ପାପ୍ମାନଂ ଜରଯା ସହ। ଯୌଵନେନ ଚରେଯଂ ଵୈ ଵିଷଯାଂସ୍ତଵ ପୁତ୍ରକ
ଏଭଳି ଅସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇ, ରାଜା ତୁର୍ବସୁଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ତୁର୍ବସୁ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାର ଦୁଃଖ ଗ୍ରହଣ କର; ମୁଁ ତୁମ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ତୁମ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିବି, ପୁଅ।'
ପୂର୍ଣେ ଵର୍ଷସହସ୍ରେ ତୁ ପୁନର୍ଦାସ୍ଯାମି ଯୌଵନମ୍। ସ୍ଵଂ ଚୈଵ ପ୍ରତିପତ୍ସ୍ଯାମି ପାପ୍ମାନଂ ଜରଯା ସହ
ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ତୁମର ଯୁବାବସ୍ଥା ପୁଣି ଫେରାଇଦେବି, ଏବଂ ମୁଁ ପୁଣି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାର ଦୁଃଖ ନେଇବି।
ନ କାମଯେ ଜରାଂ ତାତ କାମଭୋଗପ୍ରଣାଶିନୀମ୍। ବଲରୂପାନ୍ତକରଣୀଂ ବୁଦ୍ଧିପ୍ରାଣପ୍ରଣାଶିନୀମ୍
ମୁଁ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ ଚାହେଁନି, ବାପା, ଯାହା କାମଭୋଗ ନଷ୍ଟ କରେ, ଶକ୍ତି ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ କରେ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରାଣ ନଷ୍ଟ କରେ।
ଯତ୍ତ୍ଵଂ ମେ ହୃଦଯାଜ୍ଜାତୋ ଵଯଃ ସ୍ଵଂ ନ ପ୍ରଯଚ୍ଛସି। ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରଜା ସମୁଚ୍ଛେଦଂ ତୁର୍ଵସୋ ତଵ ଯାସ୍ଯତି
ତୁମେ ମୋ ହୃଦୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ତୁମ ଯୁବାବସ୍ଥା ଦେଉନାହାଁତ, ତେଣୁ, ତୁର୍ବସୁ, ତୁମର ବଂଶ ଶେଷ ହେଇଯିବ।
ସଂକୀର୍ଣାଚାରଧର୍ମେଷୁ ପ୍ରତିଲୋମଚରେଷୁ ଚ। ପିଶିତାଶିଷୁ ଚାନ୍ତ୍ଯେଷୁ ମୂଢ ରାଜା ଭଵିଷ୍ଯସି
ମିଶ୍ରିତ ଓ ବିପରୀତ ଆଚରଣ ଓ ଧର୍ମରେ, ମାଂସ ଖାଉଥିବା ଓ ନିମ୍ନ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ମୂଢ଼, ତୁମେ ରାଜା ହେବ।
ଗୁରୁଦାରପ୍ରସକ୍ତେଷୁ ତିର୍ଯଗ୍ଯୋନିଗତେଷୁ ଚ। ପଶୁଧର୍ମେଷୁ ପାପେଷୁ ମ୍ଲେଚ୍ଛେଷୁ ତ୍ଵଂ ଭଵିଷ୍ଯସି
ଗୁରୁଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀପ୍ରତି ଆସକ୍ତ, ପଶୁ ଜନ୍ମରେ, ପଶୁ ସ୍ୱଭାବରେ, ପାପୀ ଓ ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ରହିବ।