ମାଦ୍ରୀସୁତୌ ଚାପି ତଥାଽଽଜିମଧ୍ଯେ ସର୍ଵା ଦିଶଃ ସଂପତନ୍ତୌ ସ୍ମରନ୍ତି। ସେନାଂ ଵର୍ଷନ୍ତୌ ଶଗ୍ଵୈପରଜମଂ ମହାରଥୌ ସମରେ ଦୁଷ୍ପ୍ରକମ୍ପୌ
ଏହିପରି ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଧାଇଯାଉଥିବା ବେଳେ ସେମାନେ ମନେ ପକାନ୍ତି। ଶତ୍ରୁ ସେନା ଉପରେ ବର୍ଷା ପକାଉଥିବା ଏହି ମହାରଥୀମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଚଳ ଥିବା ବୋଲି ସେମାନେ ମନେ କରନ୍ତି।
ସମୀକୁର୍ଯାଃ ପ୍ରଜ୍ଞଯାଽଜାତଶତ୍ରୋ
ଅଜାତଶତ୍ରୁ, ତୁମେ ବିବେକର ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କର।
ନ କାମାର୍ଥଂ ସନ୍ତ୍ଯଜେଯୁର୍ହି ଧର୍ମଂ ପାଣ୍ଡୋଃ ସୁତାଃ ସର୍ଵ ଏଵେନ୍ଦ୍ରକଲ୍ପାଃ । ତ୍ଵମେଵୈତତ୍ପ୍ରଜ୍ଞଯାଽଜାତଶତ୍ରୋ ସମୀକୁର୍ଯା ଯେନ ଶର୍ମାପ୍ନୁଯୁସ୍ତେ
ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ କାମ କିମ୍ବା ଲାଭ ପାଇଁ ଧର୍ମକୁ ଛାଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ। ଅଜାତଶତ୍ରୁ, ତୁମେ ବିବେକରେ କାର୍ଯ୍ୟ କର, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତେ ସୁଖ ପାଇପାରିବେ।
ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଃ ପାଣ୍ଡଵାଃ ସୃଞ୍ଜଯାଶ୍ଚ ଯେ ଚାପ୍ଯନ୍ତେ ସନ୍ନିଵିଷ୍ଟା ନରେନ୍ଦ୍ରାଃ । ଯନ୍ମାଂ ବ୍ରଵୀଦ୍ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ନିଶାଯା- ମଜାତଶତ୍ରୋ ଵଚନଂ ପିତା ତେ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ପାଣ୍ଡବମାନେ, ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ଓ ଯେଉଁମାନେ ରାଜାମାନେ ଏଠାରେ ଏକଠା ହୋଇଛନ୍ତି—ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାତିରେ ମୋତେ ଯାହା କହନ୍ତି, ଅଜାତଶତ୍ରୁ, ସେହି କଥା ତୁମ ପିତାଙ୍କ ଓପରୁ ଆସିଛି।
ସହାମାତ୍ଯଃ ସହପୁତ୍ରଶ୍ଚ ରାଜନ୍ ସମେତ୍ଯ ତାଂ ଵାଚମିମାଂ ନିବୋଧ
ମହାରାଜ, ସେ ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀ, ପୁଅ ଓ ସ୍ୱଜନମାନେ ସହିତ ଏକଠା ହୋଇ, ଏହି କଥା କହିଛନ୍ତି; ଏହାକୁ ଶୁଣ।
ସମାଗତାଃ ପାଣ୍ଡଵାଃ ସୃଞ୍ଜଯାଶ୍ଚ ଜନାର୍ଦନୋ ଯୁଯୁଧାନୋ ଵିରାଟଃ। ଯତ୍ତେ ଵାକ୍ଯଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରାନୁଶିଷ୍ଟଂ ଗାଵଲ୍ଗଣେ ବ୍ରୂହି ତତ୍ସୂତପୁତ୍ର
ପାଣ୍ଡବମାନେ, ସୃଞ୍ଜୟମାନେ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଯୁୟୁଧାନ ଓ ବିରାଟ ଏଠାରେ ଏକଠା ହୋଇଛନ୍ତି। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଯାହା କହିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି, ଗାବଲ୍ଗଣ, ତୁମେ ସେହି କଥା କହ, ସୂତପୁତ୍ର।
ଅଜାତଶତ୍ରୁଂ ଚ ଵୃକୋଦରଂ ଚ ଧନଞ୍ଜଯଂ ମାଦ୍ରଵତୀସୁତୌ ଚ। ଆମନ୍ତ୍ରଯେ ଵାସୁଦେଵଂ ଚ ଶୌରିଂ ଯୁଯୁଧାନଂ ଚେକିତାନଂ ଵିରାଟମ୍
ମୁଁ ଅଜାତଶତ୍ରୁ, ବୃକୋଦର, ଧନଞ୍ଜୟ, ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ବାସୁଦେବ ଶୌରି, ଯୁୟୁଧାନ, ଚେକିତାନ ଓ ବିରାଟଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ କରୁଛି।
ପଞ୍ଚାଲାନାମଧିପଂ ଚୈଵ ଵୃଦ୍ଧଂ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ପାର୍ଷତଂ ଯାଜ୍ଞସେନିମ୍ । ସର୍ଵେ ଵାଚଂ ଶୃଣୁତେମାଂ ମଦୀଯାଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯାଂ ଭୂତିମିଚ୍ଛନ୍କୁରୂଣାମ୍
ପଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ବୟସ୍କ ରାଜା, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ପୃଷତପୁତ୍ର, ଯାଜ୍ଞସେନୀ—ସମସ୍ତେ ମୋର କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ, ଯାହା କୁରୁମାନଙ୍କ ଭଳିକୁ ଚାହିଁ କହିବି।
ଶମଂ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽଭିନନ୍ଦ- ନ୍ନଯୋଜଯତ୍ତ୍ଵରମାଣୋ ରଥଂ ମେ। ସଭ୍ରାତୃପୁତ୍ରସ୍ଵଜନସ୍ଯ ରାଜ୍ଞ- ସ୍ତଦ୍ରୋଚତାଂ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଶମୋଽସ୍ତୁ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜା ଶାନ୍ତିକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି, ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ମୋର ରଥ ପଠାଇଥିଲେ। ସେ ନିଜ ଭାଇ, ପୁଅ ଓ ସ୍ୱଜନମାନେ ସହିତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ଚାହୁଁଛନ୍ତି—ଏହି ଇଚ୍ଛା ପାଣ୍ଡବମାନେ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତୁ।
ସର୍ଵୈର୍ଧର୍ମୈଃ ସମୁପେତାସ୍ତୁ ପାର୍ଥାଃ ସଂସ୍ଥାନେନ ମାର୍ଦନେଵାର୍ଜଵେନ। ଜାତାଃ କୁଲେ ହ୍ଯନୃଶଂସା ଵଦାନ୍ଯା ହୀନିଷେଵାଃ କର୍ମଣାଂ ନିଶ୍ଚଯଜ୍ଞାଃ
ପାର୍ଥମାନେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ଦୃଢ଼ତା, ମୃଦୁତା ଓ ସତ୍ୟତା ରେ ଅଟୁଟ। ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି, ଦୟାଳୁ ଓ ଦାନଶୀଳ, ଖରାପ କାମରୁ ଦୂର ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ।
ନ ଯୁଜ୍ଯତେ କର୍ମ ଯୁଷ୍ମାସୁ ହୀନଂ ସତ୍ଵଂ ହି ଵସ୍ତାଦୃଶଂ ଭୀମସେନାଃ । ଉଦ୍ଭାସତେ ହ୍ଯଞ୍ଜନବିନ୍ଦୁଵତ୍ତ- ଚ୍ଛୁଭ୍ରେ ଵସ୍ତ୍ରେ ଯଦ୍ଭଵେତ୍କିଲ୍ବିଷଂ ଵଃ
ତୁମେମାନେ ମଧ୍ୟ କେବେ ଖରାପ କାମ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ତୁମର ଚରିତ୍ର ଭଳି ଅଛି, ଭୀମସେନ। ଯଦି କିଛି ଦୋଷ ଥାଏ, ସେ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ଉପରେ କାଳି ଦାଗ ପରି ଚମକିଯିବ।
ସର୍ଵକ୍ଷଯୋ ଦୃଶ୍ଯତେ ଯତ୍ର କୃତ୍ସ୍ନଃ ପାପୋଦଯୋ ଭାଵସଂସ୍ଥଃ କୁରୂଣାମ୍। କସ୍ତତ୍ର କୁର୍ଯାଞ୍ଜାତୁ କର୍ମ ପ୍ରଜାନନ୍ ପରାଜଯୋ ଯତ୍ର ସମୋ ଜଯଶ୍ଚ
ଯେଉଁଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନାଶ ଦେଖାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ କୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପାପ ଉଦୟ ଓ ବିସ୍ତାର ହୁଏ, ସେଠାରେ ହାର ଓ ଜୟ ସମାନ, ଏହା ଜାଣି କିଏ କିଛି କାମ କରିବ?
ତେ ଵୈ ଧନ୍ଯା ଯୈଃ କୃତଂ ଜ୍ଞାତିକାର୍ଯଂ ତେ ଵୈ ପୁତ୍ରାଃ ସୁହୃଦୋ ବାନ୍ଧଵାଶ୍ଚ। ଉପକ୍ରୁଷ୍ଟଂ ଜୀଵିତଂ ସନ୍ତ୍ଯଜେଯୁ- ର୍ଯତଃ କୁରୂଣାଂ ନିଯତୋ ଵୈ ଭଵଃ ସ୍ଯାତ୍
ଯେମାନେ ନିଜ ଜଣା-ପରିବାର ପାଇଁ କର୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜର ସତ୍ୟ ପୁଅ, ବନ୍ଧୁ ଓ ଆତ୍ମୀୟ ବୋଲି ଗଣାଯାନ୍ତି। ଏମିତି ଲୋକେ ଯଦି ଜୀବନ ଅପବିତ୍ର ହୋଇଯାଏ, ସେଥିରେ ଅସୁଇଧା ଦେଖି ଛାଡିଦେବେ, କାରଣ କୌରବମାନଙ୍କର ଭାଗ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ।
ତେ ଚେତ୍କୁରୂନନୁଶିଷ୍ଯାଥ ପାର୍ଥା ନିର୍ଣୀଯ ସର୍ଵାନ୍ଦ୍ଵିଷତୋ ନିଗୃହ୍ଯ। ସମଂ ଵସ୍ତଜ୍ଜୀଵିତଂ ମୃତ୍ଯୁନ ସ୍ଯା- ଦ୍ଯଜ୍ଜୀଵଧ୍ଵଂ ଜ୍ଞାତିଵଧେନ ସାଧୁ
ହେ ପାର୍ଥମାନେ, ଯଦି ତୁମେ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, କୌରବମାନେଂକୁ ନୀତି ଶିଖାଅ, ତେବେ ତୁମର ଜୀବନ ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ ହେବ। ଜଣା-ପରିବାରକୁ ମାରି ଜୀବନ ଧାରଣ କରିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ।
କୋ ହ୍ଯେଵ ଯୁଷ୍ମାନ୍ସହ କେଶଵେନ ସଚେକିତାନାନ୍ପାର୍ଷତବାହୁଗୁପ୍ତାନ୍। ସସାତ୍ଯକୀନ୍ଵିଷହେତ ପ୍ରଜେତୁଂ ଲବ୍ଧ୍ଵାଽପି ଦେଵାନ୍ସଚିଵାନ୍ସହେନ୍ଦ୍ରାନ୍
ତୁମେ ଓ କେଶବଙ୍କ ସହିତ, ଚେକିତାନ, ପୃଷତପୁତ୍ର ଓ ସାତ୍ୟକିମାନେ ଥିଲେ, ଦେବତାମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ସହଚର ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ମିଳି ମଧ୍ୟ କିଏ ସେମାନଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବ?
କୋ ଵା କୁରୂନ୍ଦ୍ରୋଣଭୀଷ୍ମାଭିଗୁପ୍ତା- ନଶ୍ଵତ୍ଥାମ୍ନା ଶଲ୍ଯକୃପାଦିଭିଶ୍ଚ। ରଣେ ଵିଜେତୁଂ ଵିଷହେତ ରାଜନ୍ ରାଧେଯଗୁପ୍ତାନ୍ସହ ଭୂମିପାଲୈଃ
ହେ ରାଜା, ଦ୍ରୋଣ, ଭୀଷ୍ମ, ଅଶ୍ୱଥାମା, ଶଲ୍ୟ, କୃପ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେଉଁ କୌରବମାନେଂକୁ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି, ରାଧେୟ ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ସହିତ, ସେମାନେଂକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ କିଏ ଜିତିପାରିବ?
ମହଦ୍ବଲଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ କୋ ଵୈ ଶକ୍ତୋ ହନ୍ତୁମକ୍ଷୀଯମାଣଃ । ସୋଽହଂ ଜଯେ ଚୈଵ ପରାଜଯେ ଚ ନିଃଶ୍ରେଯସଂ ନାଧିଗଚ୍ଛାମି କିଂଚିତ୍
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅଙ୍କର ବଡ଼ ସେନାକୁ ଅକ୍ଷତ ରହି କିଏ ହରାଇପାରିବ? ବିଜୟ ହେଉ କି ପରାଜୟ, ମୋ ପାଇଁ କୌଣସି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ଦେଖୁନାହିଁ।
କଥଂ ହି ନୀଚା ଇଵ ଦୌଷ୍କୁଲେଯା ନିର୍ଧର୍ମାର୍ଥଂ କର୍ମ କୁର୍ଯୁଶ୍ଚ ପାର୍ଥାଃ । ସୋଽହଂ ପ୍ରସାଦ୍ଯ ପ୍ରଣତୋ ଵାସୁଦେଵଂ ପଞ୍ଚାଲାନାମଧିପଂ ଚୈଵ ଵୃଦ୍ଧମ୍
ପାର୍ଥମାନେ କେମିତି ନିଚ ଜନ୍ମର ମାନେ ପରି ଧର୍ମ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଛାଡ଼ି କାମ କରିପାରିବେ? ଏହିକାରଣରୁ, ମୁଁ ବାସୁଦେବ ଓ ପଞ୍ଚାଳମାନେଂକର ବୃଦ୍ଧ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରି ଶିର ନମାଏ।
କୃତାଞ୍ଜଲିଃ ଶରଣଂ ଵଃ ପ୍ରପଦ୍ଯେ କଥଂ ସ୍ଵସ୍ତି ସ୍ଯାତ୍କୁରୁସୃଞ୍ଜଯାନାମ୍। ନ ହ୍ଯେଵମେଵଂ ଵଚନଂ ଵାସୁଦେଵୋ ଧନଞ୍ଜଯୋ ଵା ଜାତୁ କିଂଚିନ୍ନ କୁର୍ଯାତ୍
ମୁଁ ହାତ ଜୋଡି ତୁମ ଶରଣ ନେଉଛି। କେମିତି କୌରବ ଓ ଶୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କର ଭଲ ହେବ? ବାସୁଦେବ କିମ୍ବା ଧନଞ୍ଜୟ କେବେ ଏହା ଠାରୁ ଭିନ୍ନ କିଛି କରିବେନାହିଁ।
ପ୍ରଣାନ୍ଦଦ୍ଯାଦ୍ଯାଚମାନଃ କୁତୋଽନ୍ଯ- ଦେତଦ୍ଵିଦ୍ଵନ୍ସାଧନାର୍ଥଂ ବ୍ରଵୀମି । ଏତଦ୍ରାଜ୍ଞୋ ଭୀଷ୍ମପୁରୋଗମସ୍ଯ ମତଂ ଯଦ୍ଵଃ ଶାନ୍ତିରିହୋତ୍ତମା ସ୍ଯାତ୍
ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଦୟା ମାଗୁଛି, ସେଠାରେ କିପରି ପ୍ରଣାମ କରିପାରିବି? ଏହିକଥା ମୁଁ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ କହୁଛି। ଏହା ରାଜା ଓ ଭୀଷ୍ମାଦିମାନଙ୍କର ମତ—ଏଠାରେ ଉତ୍ତମ ଶାନ୍ତି ହେଉ।
କାଂ ନୁ ଵାଚଂ ସଞ୍ଜଯ ମେ ଶୃଣୋଷି। ଯୁଦ୍ଧୈଷିଣୀଂ ଯେନ ଯୁଦ୍ଧାଦ୍ବିଭେଷି । ଅଯୁଦ୍ଧଂ ଵୈ ତାତ ଯୁଦ୍ଧାଦ୍ଗରୀଯଃ କସ୍ତଲ୍ଲବ୍ଧ୍ଵା ଜାତୁ ଯୁଦ୍ଧ୍ଯେତ ସୂତ
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ମୋ କଣ କଥା ଶୁଣୁଛ? ଯୁଦ୍ଧ ଚାହୁଁଥିବା ଏହି କଥାରୁ ତୁମେ କାହିଁକି ଭୟ ପାଉଛ? ଯୁଦ୍ଧ ନହେବା, ପୁଅ, ଯୁଦ୍ଧ ଠାରୁ ଉତ୍ତମ। ଏହା ମିଳିଲେ କିଏ ଆଉ ଯୁଦ୍ଧ କରିବ?
ଅକୁର୍ଵତଶ୍ଚେତ୍ପୁରୁଷସ୍ଯ ସଞ୍ଜଯ ସିଦ୍ଧ୍ଯେତ୍ସଙ୍କଲ୍ପୋ ମନସା ଯଂ ଯମିଚ୍ଛେତ୍। ନ କର୍ମ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଦିତଂ ମମୈତ- ଦନ୍ଯତ୍ର ଯୁଦ୍ଧାଦ୍ବହୁ ଯଲ୍ଲଘୀଯଃ
ଯଦି କେହି କିଛି କାମ ନକରେ, ତେବେ ମନରେ ଯାହା ଚାହେ, ତାହା ସିଦ୍ଧ ହେଇଯିବ? ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାମ ମୋତେ ହଳକା ଲାଗେନାହିଁ।
କୁତୋ ଯୁଦ୍ଧଂ ଜାତୁ ନରୋଽଵଗଚ୍ଛେ- ତ୍କୋ ଦେଵଶପ୍ତୋ ହି ଵୃଣୀତ ଯୁଦ୍ଧମ୍। ସୁଖୈଷିଣଃ କର୍ମ କୁର୍ଵନ୍ତି ପାର୍ଥା ଧର୍ମାଦହୀନଂ ଯଚ୍ଚ ଲୋକସ୍ଯ ପଥ୍ଯମ୍
କେଉଁ ଲୋକ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ବୁଝିପାରିବ? କିଏ ଦେବତାଙ୍କର ଶାପ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ ବାଛିବ? ପାର୍ଥମାନେ ସୁଖ ଲାଗି କାମ କରନ୍ତି, ଯାହା ଧର୍ମ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ହେଉଛି ଲୋକର ପଥ।
ଧର୍ମୋଦଯଂ ସୁଖମାଶଂସମାନାଃ କୃଚ୍ଛ୍ରୋପାଯଂ ତତ୍ତ୍ଵତଃ କର୍ମ ଦୁଃଖମ୍। ସୁଖଂ ପ୍ରେପ୍ସୁର୍ଵିଜିଘାଂସୁଶ୍ଚ ଦୁଃଖଂ କର୍ମାରଭେଦ୍ଯଚ୍ଚ ଧର୍ମାନପେତମ୍
ଯେମାନେ ଧର୍ମ ଉଦୟ ଦ୍ୱାରା ସୁଖ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ କଷ୍ଟରେ କାମ କରିବା ଦୁଃଖ। ଯେଉଁଠାରେ ସୁଖ ଚାହିଁ ଦୁଃଖ ଟାଳିବାକୁ ଚାହେ, ସେଠାରେ ଧର୍ମ ଛାଡ଼ି କାମ କରେନାହିଁ।
କ ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣାଂ ପ୍ରୀତିଵଶାନୁରାନାଂ କର୍ମାଭିଜ୍ଞଃ ସ୍ଵଶରୀରଂ ଦୁନୋତି। ଯଯା ପ୍ରମୁକ୍ତୋ ନ କରୋତି ଦୁଃଖଂ ତୃଷ୍ଣାଂ ତ୍ଯଜେତ୍ସର୍ଵଧର୍ମାଦପେତାମ୍
ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ରସରେ ଲଗିଥିବା କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟଜ୍ଞାନୀ ନିଜ ଦେହକୁ କ୍ଷତି କରେ? ଯେଉଁଠାରେ ଏହାରୁ ମୁକ୍ତ, ସେ ଦୁଃଖ କରେନାହିଁ; ସେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଛାଡ଼ି ଲାଗିଥିବା ତୃଷ୍ଣାକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ।
ସହାସ୍ମାଭିର୍ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜା ଆମ ସହିତ ଅଛନ୍ତି।
କଥଂ ତ୍ଵସ୍ମାନ୍ସଂପ୍ରଣୁଦେତ୍କୁରୁଭ୍ଯଃ
ତେବେ ସେ କିପରି ଆମକୁ କୌରବମାନଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ଉକ୍ସାଇପାରିବେ?
ଅତ୍ରୈଵ ସ୍ଯାଦଵୁଧସ୍ଯୈଵ କାମଃ। ପ୍ରାଯଃ ଶରୀରେ ହୃଦଯଂ ଦୁନୋତି
ଏଠି ନିରସ୍ତ୍ର ଲୋକର ଇଚ୍ଛା ଉପଜିପାରେ; ସାଧାରଣତଃ ଦେହରେ ହୃଦୟ ଦୁଃଖିତ ହୁଏ।
ସ୍ଵଯଂ ରାଜା ଵିଷମସ୍ଥଃ ପରେଷୁ ସାମର୍ଥ୍ଯମନ୍ଵିଚ୍ଛତି ତନ୍ନ ସାଧୁ। ଯଥାଽଽତ୍ମନଃ ପଶ୍ଯତି ଵୃତ୍ତମେଵ ତଥା ପରେତାମପି ସୋଽଭ୍ଯୁପୈତି
ନିଜେ ରାଜା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସୁବିଧାରେ ଥିଲେ, ଶକ୍ତି ଚାହିଁଥିବା ଭଲ ନୁହେଁ। ଯେପରି ନିଜ ଚରିତ୍ରକୁ ଦେଖି, ସେପରି ଅନ୍ୟଙ୍କ ଚରିତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବେ।
ଆସନ୍ନମଗ୍ନିଂ ତୁ ନିଦାଘକାଲେ ଗମ୍ଭୀରକକ୍ଷେ ଗହନେ ଵିସୃଜ୍ଯ। ଯଥା ଵିଵୃଦ୍ଧଂ ଵାଯୁଵଶେନ ଶୋଚେ- ତ୍କ୍ଷେମଂ ମୁମୁକ୍ଷୁଃ ଶିଶିରଵ୍ଯପାଯେ
ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ଅଗ୍ନି ନିକଟରେ ଗଭୀର କୋଠରୀ ଛାଡ଼ି ଯିଏ ଯାଏ, ବାୟୁ ବଢ଼ିଲେ ଯେପରି ଦୁଃଖିତ ହୁଏ, ଶିତ ଋତୁ ଶେଷ ହେଲେ ସୁରକ୍ଷା ଚାହିଁ ଦୁଃଖ ପାଏ।