ଦୋଷଂ ହ୍ଯେଷାଂ ନାଧ୍ଯଗଚ୍ଛଂ ପରୀଚ୍ଛ- ନ୍ସୂକ୍ଷ୍ମଂ କଂଚିଦ୍ଯେନ ଗର୍ହେଯ ପାର୍ଥାନ୍। ଧର୍ମାର୍ଥାଭ୍ଯାଂ କର୍ମ କୁର୍ଵନ୍ତି ନିତ୍ଯଂ ସୁଖପ୍ରିଯେ ନାନୁରୁଧ୍ଯନ୍ତି କାମାତ୍
ମୁଁ ସତର୍କ ହୋଇ ଦେଖିଲି, ତଥାପି ପୃଥାପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏମିତି କୌଣସି ଦୋଷ ମିଳିଲା ନାହିଁ, ଯାହା ପାଇଁ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିପାରିବି। ସେମାନେ ସଦା ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ପାଇଁ କାମ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଇଚ୍ଛାବଶତଃ ସୁଖ ପଛରେ ଲାଗନ୍ତି ନାହିଁ।
ଧର୍ମଂ ଶୀତଂ କ୍ଷୁତ୍ପିପାସେ ତଥୈଵ ନିଦ୍ରାଂ ତନ୍ଦ୍ରୀଂ କ୍ରୋଧହର୍ଷୌ ପ୍ରମାଦମ୍। ଧୃତ୍ଯା ଚୈଵ ପ୍ରଜ୍ଞଯା ଚାଭିଭୂଯ ଧର୍ମାର୍ଥଯୋଗାନ୍ପ୍ରଯତନ୍ତି ପାର୍ଥାଃ
ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେ ଧୃତି ଓ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଶୀତ, ଭୋକ, ତିଆସ, ଘୁମ, ଅଳସ୍ୟ, କ୍ରୋଧ, ଆନନ୍ଦ ଓ ଅବଧାନହୀନତାକୁ ଜୟ କରି, ସଦା ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥର ଏକତା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରନ୍ତି।
ର୍ଦୁର୍ଯୋଧନାତ୍କ୍ଷୁଦ୍ରତରାଚ୍ଚ କର୍ଣାତ୍
ଦୁର୍ୟୋଧନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିମ୍ନ, କର୍ଣ୍ଣ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ନିମ୍ନ।
ପୁତ୍ରୋ ମହ୍ଯଂ ମୃତ୍ଯୁଵଶଂ ଜଗାମ ଦୁର୍ଯୋଧନଃ ସଞ୍ଜଯ ରାଗବୁଦ୍ଧିଃ।' ତେଷାଂ ହୀମୌ ହୀନସୁଖପ୍ରିଯାଣାଂ ମହାତ୍ମନାଂ ସଂଜନଯତୋ ହି ତେଜଃ
ମୋ ପୁଅ ଦୁର୍ୟୋଧନ, ସଞ୍ଜୟ, ରାଗରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ମୃତ୍ୟୁର ଶକ୍ତିରେ ପଡ଼ିଯାଇଛି। ସେମାନେ ଯେଉଁମାନେ ସୁଖରେ ଆସକ୍ତି ନାହାନ୍ତି, ସେହି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ତେଜ ଏଭଳି ଉଦ୍ଭାସିତ ହେଉଛି।
ଉତ୍ଥାନଵୀର୍ଯଃ ସୁଖମେଧମାନୋ ଦୁର୍ଯୋଧଃ ସୁକୃତଂ ମନ୍ଯତେ ତତ୍। ତେଷାଂ ଭାଗଂ ଯଚ୍ଚ ମନ୍ଯେତ ବାଲଃ ଶକ୍ଯଂ ହର୍ତୁଂ ଜୀଵତାଂ ପାଣ୍ଡଵାନାମ୍
ଦୁର୍ୟୋଧନ ଭାବୁଛି ଯେ ସେ ଦକ୍ଷ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ଉପାର୍ଜିତ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରୁଛି। କିନ୍ତୁ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଜୀବନ୍ତ, ତାଙ୍କର ଅଂଶ କୌଣସି ଶିଶୁ ଭିତରୁ ମଧ୍ୟ ଛିନି ନେଇପାରିବ ନାହିଁ।
ଯସ୍ଯାର୍ଜୁନଃ ପଦଵୀଂ କେଶଵଶ୍ଚ ଵୃକୋଦରଃ ସାତ୍ଯକୋଽଜାତଶତ୍ରୋଃ । ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରୌ ସୃଞ୍ଜଯାଶ୍ଚାପି ଯାନ୍ତି ପୁରା ଯୁଦ୍ଧାତ୍ସାଧୁ ତସ୍ଯ ପ୍ରଦାନମ୍
ଯାହାଙ୍କ ପଥରେ ଅର୍ଜୁନ, କେଶବ, ଭୀମ, ସାତ୍ୟକି, ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଓ ଶୃଞ୍ଜୟମାନେ ଚାଲନ୍ତି—ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କୁ ଯାହା ଚାହିଁଛନ୍ତି, ସେହି ଦେବା ଉଚିତ।
ସହ୍ଯେଵୈକଃ ପୃଥିଵୀଂ ସଵ୍ଯସାଚୀ ଗାଣ୍ଡୀଵଧନ୍ଵା ପ୍ରଣୁଦେଦ୍ରଥସ୍ଥଃ। ତଥା ଜିଷ୍ଣୁଃ କେଶଵୋଽପ୍ଯପ୍ରଧୃଷ୍ଯୋ ଲୋକତ୍ରଯସ୍ଯାଧିପତିର୍ମହାତ୍ମା
ଏକାକି ଅର୍ଜୁନ, ଦକ୍ଷିଣ ହସ୍ତର ଧନୁର୍ଧରୀ, ରଥ ଉପରେ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧରି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ଜୟ କରିପାରିବେ। ଏଭଳି ଜିଷ୍ଣୁ—କୃଷ୍ଣ—ତିନି ଲୋକର ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଏବଂ ଅଜୟ ମହାତ୍ମା।
ତିଷ୍ଠେତ କସ୍ତସ୍ଯ ମର୍ତ୍ଯଃ ପୁରସ୍ତା- ଦ୍ଯଃ ସର୍ଵଲୋକେଷୁ ଵରେଣ୍ଯ ଏକଃ। ପର୍ଜନ୍ଯଘୋଷାନ୍ପ୍ରଵପଞ୍ଶରୌଘା- ନ୍ପତଙ୍ଗସଙ୍ଘାନିଵ ଶୀଘ୍ରଵେଗାନ୍
ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଯିଏ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ସମ୍ମାନିତ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କିଏ ଦଢ଼ି ରହିପାରିବ? ଯେଉଁଠାରେ ସେ ମେଘର ଗର୍ଜନ ଭଳି ବାଣର ଝଡ଼ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ସେ ତୀବ୍ର ବେଗରେ ପୋକାମାନଙ୍କ ଝୁଣ୍ଡ ଭଳି ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି।
ଦିଶଂ ହ୍ଯୁଦୀଚୀମପି ଚୋତ୍ତରାନ୍କୁରୂନ୍ ଗାଣ୍ଡୀଵଧନ୍ଵୈକରଥୋ ଜିଗାଯ। ଧନଂ ଚୈପାମାହରତ୍ସଵ୍ଯସାଚୀ ସେନାନୁଗାନ୍ଦ୍ରଵିଡାଂଶ୍ଚୈଵ ଚକ୍ରେ
ଉତ୍ତର ଦିଗରେ, ଉତ୍ତର କୌରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ, ଗାଣ୍ଡୀବ ଧରିଥିବା ଏକମାତ୍ର ରଥୀ ଜୟ କରିଥିଲେ। ଅର୍ଜୁନ ଧନ, ସେନା ଓ ଦ୍ରାବିଡ ରାଜାମାନେ ଆଣିଥିଲେ।
ଯଶ୍ଚୈଵ ଦେଵାନ୍ଖାଣ୍ଡଵେ ସଵ୍ଯସାଚୀ ଗାଣ୍ଡୀଵଧନ୍ଵା ପ୍ରଜିଗାଯ ସେନ୍ଦ୍ରାନ୍। ଉପାହରତ୍ପାଣ୍ଡଵୋ ଜାତଵେଦସେ ଯଶୋ ମାନଂ ଵର୍ଧଯନ୍ପାଣ୍ଡଵାନାମ୍
ଅର୍ଜୁନ, ଦକ୍ଷିଣ ହସ୍ତର ଧନୁର୍ଧରୀ, ଖାଣ୍ଡବବନରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଜୟ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ପାଣ୍ଡବ ଜାତବେଦସ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ, ଏହାରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଯଶ ଓ ସମ୍ମାନ ବଢ଼ିଗଲା।
ଗଦାଭୃତାଂ ନାସ୍ତି ସମୋଽତ୍ର ଭୀମା- ଦ୍ଧସ୍ତ୍ଯାରୋହୋ ନାସ୍ତି ସମଶ୍ଚ ତସ୍ଯ। ରଥେଽର୍ଜୁନାଦାହୁରହୀନମେନଂ ବାହ୍ଵୋର୍ଵଲେନାଯୁତନାଗଵୀର୍ଯମ୍
ଗଦା ଧାରଣ କରୁଥିବା ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏଠାରେ ଭୀମଙ୍କ ସମାନ କେହି ନାହାନ୍ତି; ହାତୀ ଚଢିବାରେ ମଧ୍ୟ ସେଉଁଠି ସମାନ କେହି ନାହିଁ। ରଥ ଚଳାଇବାରେ ସେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ, ଏହିପରି କହାଯାଏ। ତାଙ୍କର ବାହୁବଳ ଏତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯେଉଁଥିରେ ଦଶ ହଜାର ହାତୀର ବଳ ଅଛି।
ସୁଶିକ୍ଷିତଃ କୃତଵୈରସ୍ତରସ୍ଵୀ ଦହେତ୍କ୍ଷୁଦ୍ରାଂସ୍ତରସା ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍ । ସଦାଽତ୍ଯମର୍ଷୀ ନ ଵଲାତ୍ସ ଶକ୍ଯୋ ଯୁଦ୍ଧେ ଜେତୁଂ ଵାସଵେନାପି ସାକ୍ଷାତ୍
ସେ ଭଲ ଶିକ୍ଷା ପାଇଥିବା, ଶତ୍ରୁତାରେ ଦୃଢ଼, ଏବଂ ଖୁବ ତେଜ। ତାଙ୍କର ତେଜରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହଜରେ ଦଳିଯିବେ। ସେ ସଦା ଅସହିଷ୍ଣୁ, ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା କେହି ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇପାରିବେ ନାହିଁ, ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ସୁତେଜସୌ ଵଲିନୌ ଶୀଘ୍ରହସ୍ତୌ ସୁଶିକ୍ଷିତୌ ଭ୍ରାତରୌ ଫାଲ୍ଗୁନେନ। ଶ୍ଯେନୌ ଯଥା ପକ୍ଷିପୂଗାନ୍ରୁଜନ୍ତୌ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରୌ ଶେପଯେତାଂ ନ ଶତ୍ରୂନ୍
ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ, ଫଳ୍ଗୁନଙ୍କ ସହିତ, ତେଜସ୍ବୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦ୍ରୁତ ହସ୍ତ ଏବଂ ଭଲ ଶିକ୍ଷିତ। ଶ୍ୟେନପକ୍ଷୀ ଯେପରି ଚିଡ଼ିଆ ଦଳକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ କ୍ଷମା କରିବେ ନାହିଁ।
ଏତଦ୍ବଲଂ ପୂର୍ଣମସ୍ମାକମେଵଂ ଯତ୍ସତ୍ଯଂ ତାନ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ନାସ୍ତୀତି ମନ୍ଯେ। ତେଷାଂ ମଧ୍ଯେ ଵର୍ତମାନସ୍ତରସ୍ଵୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ପାଣ୍ଡଵାନାମିହୈକଃ
ଏହିପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଳ ଆମ ପାଖରେ ଅଛି, ଏହି କଥା ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଭାବେ। ଏମିତି ସାଥୀମାନେ ମିଳିଲେ, କିଛି ଅଭାବ ନାହିଁ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତେଜସ୍ବୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ରୂପେ ଅଛନ୍ତି।
ସହାମାତ୍ଯଃ ସୋମକାନାଂ ପ୍ରବର୍ହଃ ସନ୍ତ୍ଯକ୍ତାତ୍ମା ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥେ ଶ୍ରୁତୋ ମେ। ଅଜାତଶତ୍ରୁଂ ପ୍ରସହେତ କୋଽନ୍ଯୋ ଯେଷାଂ ସ ସ୍ଯାଦଗ୍ରଣୀର୍ଵୃଷ୍ଣିସିଂହ
ସୋମକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନ ଏହି ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ଏହି କଥା ମୁଁ ଶୁଣିଛି। ଯାହା ପାଇଁ ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ସିଂହ ପ୍ରଧାନ ଅଟେ, ଏମିତି ଅଜାତଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ କିଏ ସହିପାରିବ?
ସହୋଷିତଶ୍ଚରିତାର୍ଥୋ ଵଯସ୍ଥୋ ମାତ୍ସ୍ଯେଯାନାମଧିପୋ ଵୈ ଵିରାଟଃ। ସ ଵୈ ସପୁତ୍ରଃ ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥେ ଚ ଶଶ୍ଵ- ଦ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିରେ ଭକ୍ତ ଇତି ଶ୍ରୁତଂ ମେ
ମାତ୍ସ୍ୟ ରାଜା ବିରାଟ, ଯିଏ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସହିତ ରହି ନିଜ କାମ ସାରିଛନ୍ତି, ବୟସ୍କ ଓ ନିଜ ପୁଅମାନେ ସହିତ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି। ସେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଦା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ଏହି କଥା ମୁଁ ଶୁଣିଛି।
ଅଵରୁଦ୍ଧା ରଥିନଃ କେକଯେଭ୍ଯୋ ମହେଷ୍ଵାସା ଭ୍ରାତରଃ ପଞ୍ଚ ସନ୍ତି। କେକଯେଭ୍ଯୋ ରାଜ୍ଯମାକାଙ୍କ୍ଷମାଣା ଯୁଦ୍ଧାର୍ଥିନଶ୍ରାନୁଵସନ୍ତି ପାର୍ଥାନ୍
କେକୟ ଦେଶର ରଥୀମାନେ ଚାରିପଟେ ରହିଛନ୍ତି, ପାଞ୍ଚ ଭାଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର। ସେମାନେ କେକୟ ଦେଶର ରାଜ୍ୟ ଆଶା କରୁଛନ୍ତି, ଯୁଦ୍ଧ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ଏବଂ ପୃଥାପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛନ୍ତି।
ସର୍ଵାଂଶ୍ଚ ଵୀରାନ୍ପୃଥିଵୀପତୀନାଂ ସମାଗତାନ୍ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥେ ନିଵିଷ୍ଟାନ୍। ଶୂରାନହଂ ଭକ୍ତିମତଃ ଶୃଣୋମି ପ୍ରୀତ୍ଯା ଯୁକ୍ତାନ୍ସଂଶ୍ରିତାନ୍ଧର୍ମରାଜନ୍
ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ବୀର ରାଜାମାନେ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଅଛନ୍ତି। ମୁଁ ଶୁଣୁଛି, ସେମାନେ ଶୂର, ଭକ୍ତିଶୀଳ ଏବଂ ପ୍ରେମରେ ଏକତ୍ରିତ, ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛନ୍ତି।
ଗିର୍ଯାଶ୍ରଯା ଦୁର୍ଗନିଵାସିନଶ୍ଚ ଯୋଧାଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ କୁଲଜାତିଶୁଦ୍ଧାଃ। ମ୍ଲେଚ୍ଛାଶ୍ଚ ନାନାଯୁଧଵୀର୍ଯଵନ୍ତଃ ସମାଗତାଃ ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥେ ନିଵିଷ୍ଟାଃ
ପାହାଡ଼ ଓ କୋଟରେ ବସୁଥିବା ଯୋଧାମାନେ, ଶୁଦ୍ଧ ବଂଶ ଓ ଜନ୍ମର, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ପ୍ରତାପ ଥିବା ମ୍ଲେଛମାନେ, ସମସ୍ତେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଅଛନ୍ତି।
ପାଣ୍ଡ୍ଯଶ୍ଚ ରାଜା ସମିତୀନ୍ଦ୍ରକଲ୍ପୋ ଯୋଧପ୍ରଵୀରୈର୍ବହୁଭିଃ ସମେତଃ। ସମାଗତଃ ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥେ ମହାତ୍ମା ଲୋକପ୍ରଵୀରୋଽପ୍ରତିଵୀର୍ଯତେଜାଃ
ପାଣ୍ଡ୍ୟ ରାଜା, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ, ଅନେକ ଶୂର ଯୋଧାମାନେ ସହିତ ଆସିଛନ୍ତି। ସେ ମହାତ୍ମା, ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଯୋଗ ଦେଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପ୍ରତାପ ଓ ଶକ୍ତି ଅପରିମିତ।
ଅସ୍ତ୍ରଂ ଦ୍ରୋଣାଦର୍ଜୁନାଦ୍ଵାସୁଦେଵା- ତ୍କୃପାଦ୍ଭୀଷ୍ମାଦ୍ଯେନ କୃତଂ ଶୃଣୋମି। ଯଂ ତଂ କାର୍ଷ୍ଣିପ୍ରତିମମାହୁରେକଂ ସ ସାତ୍ଯକିଃ ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥେ ନିଵିଷ୍ଟଃ
ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ଡ୍ରୋଣ, ଅର୍ଜୁନ, ବାସୁଦେବ, କୃପ, ଭୀଷ୍ମ ମିଶି ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ତିଆରି କରିଥିଲେ। ଯାହାକୁ କର୍ଷ୍ଣି ସମାନ କୁହାଯାଏ, ସେହି ସାତ୍ୟକି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।
ଉପାଶ୍ରିତାଶ୍ଚେଦିକରୂଶକାଶ୍ଚ ସର୍ଵୋଦ୍ଯୋଗୈର୍ଭୂମିପାଲାଃ ସମେତାଃ। ତେଷାଂ ମଧ୍ଯେ ସୂର୍ଯମିଵାତପନ୍ତଂ ଶ୍ରିଯା ଵୃତଂ ଚେଦିପତିଂ ଜ୍ଵଲନ୍ତମ୍
ଚେଦି, କରୂଷ ଓ କାଶି ଦେଶର ରାଜାମାନେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ଏକତ୍ର। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶ୍ରୀରେ ଭୂଷିତ, ଜ୍ୱଳନ୍ତି ଚେଦିପତି ଅଛନ୍ତି।
ଅସ୍ତମ୍ଭନୀଯଂ ଯୁଧି ମନ୍ଯମାନ୍ଯୋ ଜ୍ଯାଂ କର୍ଷତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମଂ ପୃଥିଵ୍ଯାମ୍ । ସର୍ଵୋତ୍ସାହଂ କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ନିହତ୍ଯ ପ୍ରସହ୍ଯ କୃଷ୍ଣସ୍ତରସା ସଂମମର୍ଦ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଯିଏ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ମନ୍ୟ, ଧନୁର ତାର ଟାଣିବାରେ ପୃଥିବୀରେ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସେ ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଉତ୍ସାହକୁ ଦଳି, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ତେଜରେ ଦମନ କରିଥିଲେ।
ଯଶୋମାନୌ ଵର୍ଧଯନ୍ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ପୁରାଽଭିନଚ୍ଛିଶୁପାଲଂ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ। ଯସ୍ଯ ସର୍ଵେ ଵର୍ଧଯନ୍ତି ସ୍ମ ମାନଂ କରୂଶରାଜପ୍ରମୁଖା ନରେନ୍ଦ୍ରାଃ
ଯିଏ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମାନ ବଢ଼ାଇଥିଲେ, ସେ ଏକଥା ଦେଖି ଶିଶୁପାଳଙ୍କୁ ମାରିଥିଲେ। ତାପରେ କରୂଷ ରାଜା ଆଦି ସମସ୍ତ ରାଜା ତାଙ୍କର ମାନ ବଢ଼ାଇଥିଲେ।
ତମସହ୍ଯଂ କେଶଵଂ ତତ୍ର ମତ୍ଵା ସୁଗ୍ରୀଵଯୁକ୍ତେନ ରଥେନ କୃଷ୍ଣମ୍। ସଂପ୍ରାଦ୍ରଵଂଶ୍ଚେଦିପତିଂ ଵିହାଯ ସିଂହଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କ୍ଷୁଦ୍ରମୃଗା ଇଵାନ୍ଯେ
ସେଠାରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅପରାଜେୟ ଭାବି, ଅନ୍ୟମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥ ସହିତ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ଚେଦିପତିଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ସିଂହକୁ ଦେଖି ଛୋଟ ପଶୁମାନେ ଯେପରି ପଳାଇଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ।
ଯସ୍ତଂ ପ୍ରତୀପସ୍ତରସା ପ୍ରତ୍ଯୁଦୀଯା- ଦାଶଂସମାନୋ ଦ୍ଵୈରଥେ ଵାସୁଦେଵମ୍ । ସୋଽଶେତ କୃଷ୍ଣେନ ହତଃ ପରାସୁ- ର୍ଵାତେନେଵୋନ୍ମଥିତଃ କର୍ଣିକାରଃ
ଯିଏ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଭରସା କରି, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ସାମ୍ନା କରିଥିଲେ, ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ହାତରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଚାଲିଯାଇଥିଲା, ଯେପରି ବାତାସରେ କର୍ଣ୍ଣିକାର ଗଛ ଉଖଳିଯାଏ।
ପରାକ୍ରମଂ ମେ ଯଦଵେଦଯନ୍ତ ତେଷାମର୍ଥେ ସଞ୍ଜଯ କେଶଵସ୍ଯ। ଅନୁସ୍ମରଂସ୍ତସ୍ଯ କର୍ମାଣି ଵିଷ୍ଣୋ- ର୍ଗାଵଲ୍ଗଣେ ନାଧିଗଚ୍ଛାମି ଶାନ୍ତିମ୍
ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତାପ ମୋତେ କହିଲେ, ସଞ୍ଜୟ, ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରି, ମୋର ମନ ଶାନ୍ତି ମିଳେନାହିଁ, ଯେପରି ଗାଢ଼ିର ଲଗାମ ଛୁଟିଯାଇଥିଲା।
ନ ଜାତୁ ତାଞ୍ଛତ୍ରୁରନ୍ଯଃ ସହେତ ଯେଷାଂ ସ ସ୍ଯାଦଗ୍ରଣୀର୍ଵୃଷ୍ଣିସିଂହଃ । ପ୍ରଵେପତେ ମେ ହୃଦଯଂ ଭଯେନ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କୃଷ୍ଣାଵେକରଥେ ସମେତୌ
ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ସିଂହ ପ୍ରଧାନ, ସେମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶତ୍ରୁ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ। କୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଏକ ରଥରେ ଏକତ୍ରିତ ହେବା କଥା ଶୁଣି, ଭୟରେ ମୋର ହୃଦୟ କମ୍ପିଉଠେ।
ନ ଚେଦ୍ଗଚ୍ଛେତ୍ସଙ୍ଗରଂ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି- ସ୍ତାଭ୍ଯାଂ ଲଭେଚ୍ଛର୍ମ ତଦା ସୁତୋ ମେ। ନୋ ଚେତ୍କୁରୂନ୍ସଞ୍ଜଯ ନିର୍ଦହେତା- ମିନ୍ଦ୍ରାଵିଷ୍ଣୂ ଦୈତ୍ଯସେନାଂ ଯଥୈଵ
ମୋ ପୁଅ ଯଦି ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ମିତ୍ରତା କରିବାକୁ ଯାଏନାହିଁ, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଢାଳ ନେବା ଉଚିତ୍। ନହେଲେ, ସଞ୍ଜୟ, ଯଦି ସେ କୌରବମାନେଂକୁ ଜଳାଇ ଦେଇପାରିବ ନାହିଁ, ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଯେପରି ଦାନବ ସେନାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରନ୍ତି, ସେପରି ହେବ।
ମତେ ହି ମେ ଶକ୍ରସମୋ ଧନଞ୍ଜଯଃ ସନାତନୋ ଵୃଷ୍ଣିଵୀରଶ୍ଚ ଵିଷ୍ଣୁଃ। ଧର୍ମାରାମୋ ହ୍ରୀନିଷେଵସ୍ତରସ୍ଵୀ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଃ ପାଣ୍ଡଵୋଽଜାତଶତ୍ରୁଃ
ମୋ ମନେ ଦନଞ୍ଜୟ ଶକ୍ରଙ୍କ ସମାନ, ଏବଂ ବୃଷ୍ଣିବଂଶର ଅମର ବୀର ବିଷ୍ଣୁ। ଧର୍ମରେ ଆସକ୍ତ, ଲଜ୍ଜାଶୀଳ ଓ ଦ୍ରୁତ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡବ ଅଜାତଶତ୍ରୁ।