ନ ମେ ତତ୍ର ଗତିର୍ବ୍ରହ୍ମନ୍କିମନ୍ଯତ୍କରଵାଣି ତେ। ତମବ୍ରଵୀଦ୍ଦେଵଗୁରୁରପୋ ଵିଶ ମହାଦ୍ଯୁତେ
'ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋର ସେଠି କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ; ଆଉ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ କଣ କରିବି?' ଦେବତାମାନଙ୍କ ଗୁରୁ କହିଲେ, 'ହେ ମହାତେଜସ୍ବୀ, ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କର।'
ନାପଃ ପ୍ରଵେଷ୍ଟୁଂ ଶକ୍ଷ୍ଯାମି କ୍ଷଯୋ ମେଽତ୍ର ଭଵିଷ୍ଯତି। ଶରଣଂ ତ୍ଵାଂ ପ୍ରପନ୍ନୋଽସ୍ମି ସ୍ଵସ୍ତି ତେସ୍ତୁ ମହାଦ୍ଯୁତେ
'ମୁଁ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବିନି; ସେଠି ମୋର ନାଶ ହେବ। ମୁଁ ତୁମ ଶରଣକୁ ଆସିଛି; ହେ ମହାତେଜସ୍ବୀ, ତୁମେ ଭଲ ରୁହ।'
ଅଦ୍ଭ୍ଯୋଽଗ୍ନିର୍ବ୍ରହ୍ମତଃ କ୍ଷତ୍ରମଶ୍ମନୋ ଲୋହମୁତ୍ଥିତମ୍ । ତେଷାଂ ସର୍ଵତ୍ରଗଂ ତେଜଃ ସ୍ଵାସୁ ଯୋନିଷୁ ଶାମ୍ଯତି
ଜଳରୁ ଅଗ୍ନି, ବ୍ରାହ୍ମଣରୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ପାଥରରୁ ଲୋହା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଏମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ସମସ୍ତଠାରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ନିଜ ଉତ୍ସରେ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।
ଅଥ ସଂଚିନ୍ତଯାନସ୍ଯ ଦେଵରାଜସ୍ଯ ଧୀମତଃ। ନହୁଷସ୍ଯ ଵଧୋପାଯଂ ଲୋକପାଲୈଃ ସଦୈଵତୈଃ
ତାପରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା ନହୁଷଙ୍କୁ କିପରି ନଶ୍ଟ କରିବାଯିବ, ଏହି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ଲୋକପାଳ ଓ ଦେବତାମାନେ ଏକାଠି ଆଲୋଚନା କଲେ।
ତପସ୍ଵୀ ତତ୍ର ଭଗଵାନଗସ୍ତ୍ଯଃ ପ୍ରତ୍ଯଦୃଶ୍ଯତ। ସୋଽବ୍ରଵୀଦର୍ଚ୍ଯ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରଂ ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଵୈ ଵର୍ଧତେ ଭଵାନ୍
ସେଠାରେ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ମହାନ ଋଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଦେଖାଦେଲେ; ସେ ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ସହ କହିଲେ, 'ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆପଣ ବଢ଼ୁଛନ୍ତି, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ।'
ଵିଶ୍ଵରୂପଵିନାଶେନ ଵୃତ୍ରାସୁରଵଧେନ ଚ। ଦିଷ୍ଟ୍ଯାଦ୍ଯ ନହୁଷୋ ଭ୍ରଷ୍ଟୋ ଦେଵରାଜ୍ଯାତ୍ପୁରନ୍ଦର
ବିଶ୍ୱରୂପଙ୍କର ବିନାଶ ଓ ବୃତ୍ରାସୁରଙ୍କ ହତ୍ୟା ପରେ, ଭାଗ୍ୟରେ ଆଜି ନହୁଷ ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜ୍ୟରୁ ପଡ଼ିଯାଇଛନ୍ତି, ହେ ପୁରନ୍ଦର।
ସ୍ଵାଗତଂ ତେ ମହର୍ଷେଽସ୍ତୁ ପ୍ରୀତୋଽହଂ ଦର୍ଶନାତ୍ତତ। ପାଦ୍ଯମାଚମନୀଯଂ ଚ ଗାମର୍ଘ୍ଯଂ ଚ ପ୍ରତୀଚ୍ଛ ମେ
'ହେ ମହାର୍ଷି, ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ। ଏହି ଦର୍ଶନରେ ମୁଁ ଖୁସି। ମୋ ପକ୍ଷରୁ ପାଦଧୋଇବା ପାଇଁ ଜଳ, ଆଚମନ ପାଇଁ ଜଳ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଗାଈ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।'
ପୂଜିତଂ ଚୋପଵିଷ୍ଟଂ ତମାସେନ ମୁନିସତ୍ତମମ୍। ପର୍ଯପୃଚ୍ଛତ ଦେଵେଶଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟୋ ବ୍ରାହ୍ମଣର୍ଷଭମ୍
ସେ ମହାନ ମୁନିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ବସାଇବା ପରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ ଖୁସି ହୋଇ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କର ଖବର ନେଲେ।
ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ଭଗଵନ୍କଥ୍ଯମାନଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ। ପରିଭ୍ରଷ୍ଟଃ କଥଂ ସ୍ଵର୍ଗାନ୍ନହୁଷଃ ପାପନିଶ୍ଚଯଃ
'ହେ ଭଗବାନ, ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, କିପରି ପାପରେ ଲିନ ନହୁଷ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପଡ଼ିଗଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।'
ଶ୍ରୃଣୁ ଶକ୍ର ପ୍ରିଯଂ ଵାକ୍ଯଂ ଯଥା ରାଜା ଦୁରାତ୍ମଵାନ୍ । ସ୍ଵର୍ଗାଦ୍ଭ୍ରଷ୍ଟୋ ଦୁରାଚାରୋ ନହୁଷୋ ବଲଦର୍ପିତଃ
'ହେ ଶକ୍ର, ଏହି ମଧୁର କଥା ଶୁଣ; କିପରି ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର ଓ ଅହଂକାରରେ ଭରିଥିବା ରାଜା ନହୁଷ ଦୁରାଚାର ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପଡ଼ିଗଲେ।'
ଶ୍ରମାର୍ତାଶ୍ଚ ଵହନ୍ତସ୍ତଂ ନହୁଷଂ ପାପକାରିଣମ୍ । ଦେଵର୍ଷଯୋ ମହାଭାଗାସ୍ତଥା ବ୍ରହ୍ମର୍ଷଯୋଽମଲାଃ
ପାପ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ନହୁଷଙ୍କୁ ବୋହିବାରେ ଦେବ ଋଷି ଓ ବ୍ରହ୍ମ ଋଷିମାନେ ଦୁଃଖିତ ଓ କ୍ଲାନ୍ତି ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ।
ପପ୍ରଚ୍ଛୁର୍ନହୁଷଂ ଦେଵଂ ସଂଶଯଂ ଜଯତାଂ ଵର। ଯ ଇମେ ବ୍ରହ୍ମଣା ପ୍ରୋକ୍ତା ମନ୍ତ୍ରା ଵୈ ପ୍ରୋକ୍ଷଣେ ଗଵାମ୍
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଜେତା ଋଷିମାନେ ନହୁଷଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ଏହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗାଈଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରିବା ପାଇଁ କହାଯାଇଛି, ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରମାଣ କି?'
ଏତେ ପ୍ରମାଣଂ ଭଵତ ଉତାହୋ ନେତି ଵାସଵ। ନହୁଷୋ ନେତି ତାନାହ ତମସା ମୂଢଚେତନଃ
'ଏଗୁଡ଼ିକ ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରମାଣ କି ନୁହେଁ, ହେ ବାସବ?' ତେବେ ନହୁଷ, ଅନ୍ଧକାରରେ ମନ ମୁଢ଼ିଯାଇ, ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ନୁହେଁ।'
ଅଧର୍ମେ ସଂପ୍ରଵୃତ୍ତସ୍ତ୍ଵଂ ଧର୍ମଂ ନ ପ୍ରତିପଦ୍ଯସେ। ପ୍ରମାଣମେତଦସ୍ମାକଂ ପୂର୍ଵଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମହର୍ଷିଭିଃ
'ତୁମେ ଅଧର୍ମରେ ଲିନ ହେଉଛ; ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କରୁନାହଁ। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ମହାର୍ଷିମାନେ ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରମାଣ ବୋଲି କହିଥିଲେ।'
ତତୋ ଵିଵଦମାନଃ ସ ମୁନିଭିଃ ସହ ଵାସଵ । ଅଥ ମାମସ୍ପୃଶନ୍ମୂର୍ଧ୍ନି ପାଦେନାଧର୍ମପୀଡିତଃ
ଏହିପରେ, ମୁଁ ମୁନିମାନେ ସହିତ ବିବାଦ କରୁଥିବାବେଳେ, ବାସବ, ଅଧର୍ମରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ମୋ ମୁଣ୍ଡକୁ ତାଙ୍କ ପାଦରେ ଛୁଇଁଲେ।
ତେନାଭୂଦ୍ଧତତେଜାଶ୍ଚ ନିଃଶ୍ରୀକଶ୍ଚ ମହୀପତିଃ । ତତସ୍ତଂ ତମସା ଵିଗ୍ନମଵୋଚଂ ଭୃଶପୀଡିତମ୍
ଏହି କାରଣରୁ ରାଜାଙ୍କର ତେଜ ଓ ଶ୍ରୀ ହରାଇଗଲା; ପରେ, ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ଧକାରରେ ଅତି ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଦେଖି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲି।
ଯସ୍ମାତ୍ପୂର୍ଵୈଃ କୃତଂ ରାଜନ୍ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଭିରନୁଷ୍ଠିତମ୍ । ଅଦୃଷ୍ଟଂ ଦୂଷଯସି ମେ ଯଚ୍ଚ ମୂର୍ଧ୍ଯ୍ରସ୍ପୃଶଃ ପଦା
ହେ ରାଜା, ପ୍ରାଚୀନ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ଯେଉଁ ନିୟମ ରଖିଥିଲେ, ତୁମେ ତାହାକୁ ଅପବିତ୍ର କରିଛ; ଏବଂ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ନ ଆସି, ମୋ ମୁଣ୍ଡକୁ ପାଦରେ ଛୁଇଁଛ।
ଯଚ୍ଚାପି ତ୍ଵମୃଷୀନ୍ମୂଢ ବ୍ରହ୍ମକଲ୍ପାନ୍ଦୁରାସଦାନ୍
ଏବଂ ତୁମେ, ମୂଢ଼, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପରି ଅଗ୍ରହଣୀୟ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଛ।
ଵାହାନ୍କୃତ୍ଵ୍ରା ଵାହଯସି ତେନ ସ୍ଵର୍ଗାଦ୍ଧତପ୍ରଭଃ । ଧ୍ଵଂସ ପାପ ପରିଭ୍ରଷ୍ଟଃ କ୍ଷୀଣପୁଣ୍ଯୋ ମହୀତଲେ
ଏହି ଦୁଷ୍କର୍ମରୁ, ତୁମେ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଜଣେ ଜଣ୍ତୁ ପରି ବ୍ୟବହାର କରି, ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ ନେଇଛ; ତୁମ ତେଜ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ତଳେ ପଡ଼ିଛ; ପାପୀ, ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବା, ମୃତ୍ୟୁଲୋକରେ ତୁମ ଶୁଭ କର୍ମ ଶେଷ ହୋଇଛି।
ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ସର୍ପରୂପଧରୋ ମହାନ୍। ଵିଚରିଷ୍ଯସି ପୂର୍ଣେଷୁ ପୁନଃ ସ୍ଵର୍ଗମଵାପ୍ସ୍ଯସି
ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ତୁମେ ଏକ ବଡ଼ ସାପ ରୂପେ ପୃଥିବୀରେ ଘୁଞ୍ଚିବା; ସେ ସମୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ତୁମେ ପୁନି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବା।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଂ ନାମ ତଵ ଵଂଶସମୁଦ୍ଭଵମ୍। ନିହତୋ ବ୍ରହ୍ମଶାପେନ ପ୍ରପଦ୍ଯସ୍ଵ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପମ୍
ତୁମ ବଂଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନାମକୁ ଦେଖିବାବେଳେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶାପରେ ନିହତ ହେଇ, ତୁମେ ଦେବଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା।
ଏଵଂ ଭ୍ରଷ୍ଟୋ ଦୁରାତ୍ମା ସ ଦେଵରାଜ୍ଯାଦରିନ୍ଦମ। ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଵର୍ଧାମହେ ଶକ୍ର ହତୋ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିକଣ୍ଟକଃ
ଏଭଳି ଦୁଷ୍ଟ ଚିତ୍ତ ନହୁଷ ଦେବରାଜ୍ୟରୁ ତଳେ ପଡ଼ିଗଲା; ହେ ଶତକ୍ରତୁ, ଭାଗ୍ୟରେ ଆମେ ଖୁସି ହେଲୁ, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେଙ୍କର କଣ୍ଟକ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି।
ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପଂ ପ୍ରପଦ୍ଯସ୍ଵ ପାହି ଲୋକାଞ୍ଶଚୀପତେ। ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯୋ ଜିତାମିତ୍ରଃ ସ୍ତୂଯମାନୋ ମହର୍ଷିଭିଃ
ଦେବଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା, ହେ ଶଚୀପତି, ଲୋକମାନେକୁ ରକ୍ଷା କର; ନିଜେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରି, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଜୟ କରି, ମହାର୍ଷିମାନେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହେବା।
ତତୋ ଦେଵା ଭୃଶଂ ତୁଷ୍ଟା ମହର୍ଷିଗଣସଂଵୃତାଃ। ପିତରଶ୍ଚୈଵ ଯକ୍ଷାଶ୍ଚ ଭୁଜଗା ରାକ୍ଷସାସ୍ତଥା
ତାପରେ, ଦେବମାନେ ମହାର୍ଷିମାନେଙ୍କ ଦଳରେ ଘେରା ହୋଇ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ; ପିତୃମାନେ, ଯକ୍ଷମାନେ, ନାଗମାନେ, ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିଠାରେ ଥିଲେ।
ଗନ୍ଧର୍ଵା ଦେଵକନ୍ଯାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ଚାପ୍ସରସାଂ ଗଣାଃ। ସରାଂସି ସରିତଃ ଶୈଲାଃ ସାଗରାଶ୍ଚ ଵିଶାଂପତେ
ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ, ଦେବକନ୍ୟାମାନେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅପ୍ସରା ଦଳ, ଏହି ସହିତ ଝିଲି, ନଦୀ, ପାହାଡ଼, ସାଗର ମଧ୍ୟ, ହେ ରାଜା।
ଉପାଗମ୍ଯାବ୍ରୁଵନ୍ସର୍ଵେ ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଵର୍ଧସି ଶକ୍ରୁହନ୍ । ହତଶ୍ଚ ନହୁଷଃ ପାପୋ ଦିଷ୍ଟ୍ଯାଗସ୍ତ୍ଯେନ ଧୀମତା। ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ପାପସମାଚାରଃ କୃତଃ ସର୍ପୋ ମହୀତଲେ
ସମସ୍ତେ ଆସି, କହିଲେ—‘ଭାଗ୍ୟରେ ତୁମେ ବଢ଼ିଛ, ହେ ଶକ୍ର; ଅପରାଧୀ ନହୁଷ ଜଣେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହୋଇଛି; ଭାଗ୍ୟରେ, ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମ କରିଥିବା ନହୁଷ ପୃଥିବୀରେ ସାପ ହୋଇଛି।’
ତତଃ ଶକ୍ରଃ ସ୍ତୂଯମାନୋ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ଗଣୈଃ। ଐରାଵତଂ ସମାରୁହ୍ଯ ଦ୍ଵିପେନ୍ଦ୍ରଂ ଲକ୍ଷଣୈର୍ଯୁତମ୍
ତାପରେ, ଶକ୍ର, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରା ଦଳରେ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏଇରାବତ ହାତୀରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ପାଵକଃ ସୁମହାତେଜା ମହର୍ଷିଶ୍ଚ ବୃହସ୍ପତିଃ। ଯମଶ୍ଚ ଵରୁଣଶ୍ଚୈଵ କୁବେରଶ୍ଚ ଧନେଶ୍ଵରଃ
ପାବକ, ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ, ମହାର୍ଷି ବୃହସ୍ପତି, ଯମ, ଭାରୁଣ, ଧନର ଦେବତା କୁବେର—
ସର୍ଵୈର୍ଦେଵୈଃ ପରିଵୃତଃ ଶକ୍ରୋ ଵୃତ୍ରନିଷୂଦନଃ । ଗନ୍ଧର୍ଵୈରପ୍ସରୋଭିଶ୍ଚ ଯାତସ୍ତ୍ରିଭୁଵନଂ ପ୍ରଭୁଃ
ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ହୋଇ, ଶକ୍ର, ବୃତ୍ର ନାଶକ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ସହିତ, ତିନି ଜଗତକୁ ଯାଇଲେ।
ସ ସମେତ୍ଯ ମହେନ୍ଦ୍ରାଣ୍ଯା ଦେଵରାଜଃ ଶତକ୍ରତୁଃ। ମୁଦା ପରମଯା ଯୁକ୍ତଃ ପାଲଯାମାସ ଦେଵରାଟ୍
ମହେନ୍ଦ୍ରାଣୀ ସହିତ ମିଶି, ଦେବରାଜା ଶତକ୍ରତୁ, ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଶାସନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ।