ଉପଶ୍ରୁତିରହଂ ଦେଵି ତଵାନ୍ତିକମୁପାଗତା। ଦର୍ଶନଂ ଚୈଵ ସଂପ୍ରାପ୍ତା ତଵ ସତ୍ଯେନ ଭାମିନି
'ମୁଁ ଉପଶ୍ରୁତି, ହେ ଦେବୀ, ତୁମ ନିକଟକୁ ଆସିଛି; ତୁମ ସତ୍ୟର ଶକ୍ତିରେ, ମୁଁ ତୁମ ସାମ୍ନାରେ ଆସିପାରିଛି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା।'
ପତିଵ୍ରତା ଚ ଯୁକ୍ତା ଚ ଯମେନ ନିଯମେନ ଚ। ଦର୍ଶଯିଷ୍ଯାମି ତେ ଶକ୍ରଂ ଦେଵଂ ଵୃତ୍ରନିଷୂଦନମ୍
'ତୁମେ ସ୍ୱାମୀପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ଓ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଅଛ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଶକ୍ର, ଦେବତା, ବୃତ୍ର ସଂହାରକୁ ଦେଖାଇଦେବି।'
କ୍ଷିପ୍ରମନ୍ଵେହି ଭଦ୍ରଂ ତେ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସେ ସୁରସତ୍ତମମ୍। ତତସ୍ତାଂ ପ୍ରସ୍ଥିତାଂ ଦେଵୀମିନ୍ଦ୍ରାଣୀ ସା ସମନ୍ଵଗାତ୍
'ତୁରନ୍ତ ଚଳ—ତୁମର ଭଲ ହେଉ—ତୁମେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିବ।' ଏଭଳି କହି, ଦେବୀ ଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଲେ।
ଦେଵାରଣ୍ଯାନ୍ଯତିକ୍ରମ୍ଯ ପର୍ଵତାଂଶ୍ଚ ବହୂଂସ୍ତତଃ । ହିମଵନ୍ତମତିକ୍ରମ୍ଯ ଉତ୍ତରଂ ପାର୍ଶ୍ଵମାଗମତ୍
ସେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅରଣ୍ୟ ଓ ଅନେକ ପାହାଡ଼ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘି, ହିମାଳୟକୁ ଅଟିକି, ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ସମୁଦ୍ରଂ ଚ ସମାସାଦ୍ଯ ବହୁଯୋଜନଵିସ୍ତୃତମ୍। ଆସସାଦ ମହାଦ୍ଵୀପଂ ନାନାଦ୍ରୁମଲତାଵୃତମ୍
ତାପରେ ସେମାନେ ବହୁ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଏକ ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ର ପାର କରି, ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଓ ଲତା ଥିବା ଏକ ମହାଦ୍ୱୀପକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତତ୍ରାପଶ୍ଯତ୍ସରୋ ଦିଵ୍ଯଂ ନାନାଶକୁନିଭିର୍ଵୃତମ୍। ଶତଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ତାଵଦେଵାଯତଂ ଶୁଭମ୍
ସେଠାରେ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ସରୋବର, ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀ ରହିଥିବା, ଶତ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଓ ସେତେ ଲମ୍ବା, ମଙ୍ଗଳମୟ ଦେଖାଯାଉଥିବା।
ତତ୍ର ଦିଵ୍ଯାନି ପଦ୍ମାନି ପଞ୍ଚଵର୍ଣାନି ଭାରତ । ଷଟ୍ପଦୈରୁପଗୀତାନି ପ୍ରଫୁଲ୍ଲାନି ସହସ୍ରଶଃ
ସେଠାରେ, ହେ ଭାରତ, ପାଞ୍ଚ ରଙ୍ଗର ଦିବ୍ୟ ପଦ୍ମ ଥିଲା, ହଜାର-ହଜାର ଖିଳିଥିବା, ମଧୁମକ୍ଷିକାମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ।
ସରସସ୍ତସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ତୁ ପଦ୍ମିନୀ ମହତୀ ଶୁଭା । ଗୌରେଣୋନ୍ନତନାଲେନ ପଦ୍ମେନ ମହତା ଵୃତା
ସେ ସରୋବରର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଓ ଶୁଭ୍ର ପଦ୍ମିନୀ ଥିଲା, ଏକ ବଡ଼, ଧଳା, ଉଚ୍ଚ ଡଣ୍ଡାର ପଦ୍ମ ଦ୍ୱାରା ସୁଶୋଭିତ।
ପଦ୍ମସ୍ଯ ଭିତ୍ତ୍ଵା ନାଲଂ ଚ ଵିଵେଶ ସହିତା ତଯା। ବିସତନ୍ତୁପ୍ରଵିଷ୍ଟଂ ଚ ତତ୍ରାପଶ୍ଯଚ୍ଛତକ୍ରତୁମ୍
ସେମାନେ ପଦ୍ମର ଡଣ୍ଡା ଭାଙ୍ଗି, ଦୁଇଜଣେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ପଦ୍ମର ରେଶା ମାଧ୍ୟମରେ ସେଠାରେ ଶତକ୍ରତୁଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ସୁସୂକ୍ଷ୍ମେଣ ରୂପେଣାଵସ୍ଥିତଂ ପ୍ରଭୁମ୍ । ସୂକ୍ଷ୍ମରୂପଧରା ଦେଵୀ ବଭୂଵୋପଶ୍ରୁତିଶ୍ଚ ସା
ସେଠାରେ ସେମାନେ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଆକାରରେ ବସିଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦେବୀ ଓ ଉପଶ୍ରୁତି ମଧ୍ୟ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଆକାର ଧରିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରଂ ତୁଷ୍ଟାଵ ଚେନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଵିଶ୍ରୁତୈଃ ପୂର୍ଵକର୍ମଭିଃ। ସ୍ତୂଯମାନସ୍ତତୋ ଦେଵଃ ଶଚୀମାହ ପୁରନ୍ଦରଃ
ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ମରଣ କରି ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ଏପରି ପ୍ରଶଂସିତ ହେବା ପରେ, ପୁରନ୍ଦର ଦେବତା ଶଚୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
କିମର୍ଥମସି ସଂପ୍ରାପ୍ତା ଵିଜ୍ଞାତଶ୍ଚ କଥଂ ତ୍ଵହମ୍। ତତଃ ସା କଥଯାମାସ ନହୁଷସ୍ଯ ଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍
ତୁମେ କାହିଁକି ଏଠାକୁ ଆସିଛ? ମୁଁ କିପରି ତୁମ ପକ୍ଷରୁ ଚିହ୍ନାଯାଇଛି? ଏପରେ ଶଚୀ ନହୁଷଙ୍କ କର୍ମକଳାପ ବିଷୟରେ କହିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ଵଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵୀର୍ଯସମନ୍ଵିତଃ । ଦର୍ପାଵିଷ୍ଟଶ୍ଚ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ମାମୁଵାଚ ଶତକ୍ରତୋ
ତିନି ଲୋକର ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ୱ ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ଅହଂକାରରେ ଭରିଯାଇଥିବା ସେ ଦୁଷ୍ଟମନା ନହୁଷ, ହେ ଶଚୀ, ମୋତେ କିଛି କହିଥିଲେ।
ଉପତିଷ୍ଠେତି ସ କ୍ରୂରଃ କାଲଂ ଚ କୃତଵାନ୍ମମ । ଯଦି ନ ତ୍ରାସ୍ଯସି ଵିଭୋ କରିଷ୍ଯତି ସ ମାଂ ଵଶେ
ସେ କ୍ରୁର ନହୁଷ ମୋତେ କହିଲେ—‘ମୋ ପାଖରେ ରୁହ’, ଏବଂ ଏହା ପାଇଁ ସମୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲେ। ଯଦି ଆପଣ ଭୟଭିତ ହେବେ ନାହିଁ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେ ମୋତେ ନିଜ ଅଧୀନ କରି ନେବେ।
ଏତେନ ଚାହଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତା ଦ୍ରୁତଂ ଶକ୍ର ତଵାନ୍ତିକମ୍। ଜହି ରୌଦ୍ରଂ ମହାବାହୋ ନହୁଷଂ ପାପନିଶ୍ଚଯମ୍
ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି, ହେ ଶକ୍ର। ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ଦୁଷ୍ଟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିବା ରୌଦ୍ର ନହୁଷକୁ ବଧ କର।
ପ୍ରକାଶଯସ୍ଵ ଚାତ୍ମାନଂ ଦୈତ୍ଯଦାନଵସୂଦନ। ତେଜଃ ସମାପ୍ନୁହି ଵିଭୋ ଦେଵରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରଶାଧି ଚ
ହେ ଦେତ୍ୟ ଓ ଦାନବ ନାଶକ, ତୁମ ନିଜକୁ ପ୍ରକାଶ କର। ତୁମ ତେଜ ଫେରାଇ ଆଣ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ଶାସନ କର।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ଭଗଵାଞ୍ଶଚ୍ଯା ତାଂ ପୁନରବ୍ରଵୀତ୍। ଵିକ୍ରମସ୍ଯ ନ କାଲୋଽଯଂ ନହୁଷୋ ବଲଵତ୍ତରଃ
ଏପରି ଶଚୀଙ୍କ ଉପରେ ଭଗବାନ୍ କହିଲେ—‘ଏହି ସମୟ ଶୌର୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନର ନୁହେଁ; ନହୁଷ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।’
ଵିଵର୍ଦ୍ଧିତଶ୍ଚ ଋଷିଭିର୍ହଵ୍ଯକଵ୍ଯୈଶ୍ଚ ଭାମିନି । ନୀତିମତ୍ର ଵିଧାସ୍ଯାମି ଦେଵି ତାଂ କର୍ତୁମର୍ହସି
ସେ ଋଷିମାନେ ଏବଂ ପିତୃମାନେ ଦେଇଥିବା ହବ୍ୟ କବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଛି, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ। ଏଠାରେ ମୁଁ ଏକ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କରିବି, ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ଏହା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଗୁହ୍ଯଂ ଚୈତତ୍ତ୍ଵଯା କାର୍ଯଂ ନାଖ୍ଯାତଵ୍ଯଂ ଶୁଭେ କ୍ଵଚିତ୍ । ଗତ୍ଵା ନହୁଷମେକାନ୍ତେ ବ୍ରଵୀହି ଚ ସୁମଧ୍ଯମେ
ଏହି କଥା ତୁମେ ଗୁପ୍ତ ରଖିବା ଦରକାର, ହେ ଶୁଭେ, କେଉଁଠି ବି ଖୋଲାସା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏବେ ତୁମେ ଏକାକି ନହୁଷଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ, ହେ ସୁସ୍ଥଳୀ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ କହ।
ଋଷିଯାନେନ ଦିଵ୍ଯେନ ମାମୁପୈହି ଜଗତ୍ପତେ । ଏଵଂ ତଵ ଵଶେ ପ୍ରୀତା ଭଵିଷ୍ଯାମୀତି ତଂ ଵଦ
‘ହେ ଜଗତ୍ପତି, ଏହି ଦିବ୍ୟ ଋଷିଙ୍କୁ ତୁମ ଯାନ ବନ୍ଦି କରି ମୋ ପାଖକୁ ଆସ; ତେବେ ମୁଁ ତୁମର ଅଧୀନ ହେବି’—ଏହି କଥା ତାଙ୍କୁ କହ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ଦେଵରାଜେନ ପତ୍ନୀ ସା କମଲେକ୍ଷଣା । ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତ୍ଯଥୋକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଜଗାମ ନହୁଷଂ ପ୍ରତି
ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କ ଏପରି କଥା ଶୁଣି, କମଳନୟନୀ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ କହିଲେ—‘ଏହିପରି ହେଉ’, ଏବଂ ତାପରେ ନହୁଷଙ୍କ ପାଖକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ନହୁଷସ୍ତାଂ ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସସ୍ମିତୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ । ସ୍ଵାଗତଂ ତେ ଵରାରୋହେ କିଂ କରୋମି ଶୁଚିସ୍ମିତେ
ନହୁଷ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ହସି କହିଲେ—‘ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିଅଳୀ, ତୁମକୁ ସ୍ବାଗତ। ମୁଁ କଣ କରିପାରିବି, ହେ ମୃଦୁହାସିନୀ?’
ଭକ୍ତଂ ମାଂ ଭଜ କଲ୍ଯାଣି କିମିଚ୍ଛସି ମନସ୍ଵିନି । ତଵ କଲ୍ଯାଣି ଯତ୍କାର୍ଯଂ ତତ୍କରିଷ୍ଯେ ସୁମଧ୍ଯମେ
‘ହେ ଶୁଭେ, ମୋତେ ଭକ୍ତି ସହିତ ସେବନ କର। ହେ ମନୋବଳଶାଳିନୀ, ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା, ହେ ସୁସ୍ଥଳୀ, ମୁଁ ସେହି କାମ କରିଦେବି।’
ନ ଚ ଵ୍ରୀଡା ତ୍ଵଯା କାର୍ଯା ସୁଶ୍ରୋଣି ମଯି ଵିଶ୍ଵସେଃ। ସତ୍ଯେନ ଵୈ ପଶେ ଦେଵି କରିଷ୍ଯେ ଵଚନଂ ତଵ
‘ହେ ସୁନ୍ଦର ଶୋଣିତଳୀ, ମୋ ପାଖରେ ତୁମେ କେବେ ଲଜ୍ଜା ଅନୁଭବ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ମୋ ଉପରେ ଭରସା ରଖ। ମୁଁ ସତ୍ୟର ଶପଥ ଦେଉଛି, ହେ ଦେବୀ, ତୁମ କଥା ନିଶ୍ଚିତ ରୂପେ ପୂରଣ କରିବି।’
ଯୋ ମେ କୃତସ୍ତ୍ଵଯା କାଲସ୍ତମାକାଙ୍କ୍ଷେ ଜଗତ୍ପତେ। ତତସ୍ତ୍ଵମେଵ ଭର୍ତା ମେ ଭଵିଷ୍ଯସି ସୁରାଧିମ
‘ହେ ଜଗତ୍ପତି, ତୁମେ ଯେ ସମୟ ମୋ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଛ, ମୁଁ ସେହି ସମୟ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି। ତାପରେ ତୁମେ ମୋ ପତି ହେବ। ହେ ସୁରମଣି, ତୁମେ ମୋ ପତି ହେବେ।’
କାର୍ଯଂ ଚ ହୃଦି ମେ ଯତ୍ତଦ୍ଦେଵରାଜାଵଧାରଯ। ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଦି ମେ ରାଜନ୍ପ୍ରିଯମେତତ୍କରିଷ୍ଯସି
‘ମୋ ହୃଦୟରେ ଯାହା ଅଛି, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା, ତାହା ଭଲଭାବେ ଶୁଣ। ଯଦି ମୁଁ ଯାହା କହିବି, ହେ ରାଜା, ତୁମେ ସେହି ପ୍ରିୟ କାମ କରିଦେବେ।’
ଵାକ୍ଯଂ ପ୍ରଣଯସଂଯୁକ୍ତଂ ତତଃ ସ୍ଯାଂ ଵଶଗା ତଵ। ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵାଜିନୋ ଵାହା ହସ୍ତିନୋଽଥ ରଥାସ୍ତଥା
‘ମୋ ଅନୁରୋଧ ପ୍ରେମ ସହିତ ପୂରଣ କରିଲେ, ତେବେ ମୁଁ ତୁମ ଅଧୀନ ହେଇଯିବି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଓ ରଥମାନେ—’
ଇଚ୍ଛାମ୍ଯହମଥାପୂର୍ଵଂ ଵାହନଂ ତେ ସୁରାଧିପ । ଯନ୍ନ ଵିଷ୍ଣୋର୍ନ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ନ ସୁରାଣାଂ ନ ରକ୍ଷସାମ୍
‘ମୁଁ ଏପରି ଏକ ଯାନ ଚାହେଁ, ହେ ସୁରପତି, ଯାହା ପୂର୍ବେ କେହି ଦେଖିନାହାନ୍ତି, ଯାହା ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର, ଦେବତା କିମ୍ବା ରାକ୍ଷସମାନେ କାହାର ନୁହେଁ।’
ଵହନ୍ତୁ ତ୍ଵାଂ ମହାଭାଗା ଋଷଯଃ ସଙ୍ଗତା ଵିଭୋ। ସର୍ଵେ ଶିବିକଯା ରାଜନ୍ନେତଦ୍ଧି ମମ ରୋଚତେ
ହେ ମହାଭାଗ, ଏହି ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଏକଠି ହୋଇ ତୁମକୁ ଶିବିକାରେ ବହିବେ; ରାଜା, ଏହି କଥା ମୋତେ ଖୁବ ଭଲ ଲାଗିଲା।
ନାସୁରେଷୁ ନ ଦେଵେଷୁ ତୁଲ୍ଯୋ ଭଵିତୁମର୍ହସି । ସର୍ଵେଷାଂ ତେଜ ଆଦତ୍ସେ ସ୍ଵେନ ଵୀର୍ଯେଣ ଦର୍ଶନାତ୍
ତୁମେ ନ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ନ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ; ତୁମର ଦର୍ଶନମାତ୍ରରେ ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ତେଜକୁ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଆକର୍ଷଣ କରୁଛ।