ସଂଵିଭଜ୍ଯ ଚ ଭୂତେଷୁ ଵିସୃଜ୍ଯ ଚ ସୁରେଶ୍ଵରଃ। ଵିଜ୍ଵରୋ ଧୂତପାପ୍ମା ଚ ଵାସଵୋଽଭଵଦାତ୍ମଵାନ୍
ଏହିପରି ଭାଗ କରି ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଛାଡ଼ିଦେଇ, ସୁରେଶ୍ୱର ବସବ ରୋଗ ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିଲେ।
ଅକମ୍ପ୍ଯଂ ନହୁଷଂ ସ୍ଥାନାଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବଲନିଷୂଦନଃ। ତେଜୋଘ୍ନଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଵରଦାନାଚ୍ଚ ଦୁଃସହମ୍
ନହୁଷଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରୁ ଅଚଳ ଦେଖି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ ଦିଆ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦ୍ୱାରା ଅସହ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ, ଶତ୍ରୁ ଦମନ କରୁଥିବା ମହାବୀର—
ତତଃ ଶଚୀପତିର୍ଦେଵଃ ପୁନରେଵ ଵ୍ଯନଶ୍ଯତ। ଅଦୃଶ୍ଯଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ କାଲାକାଙ୍କ୍ଷୀ ଚଚାର ହ
ତାପରେ ଶଚୀଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ଦେବତା ପୁଣିଥରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଦେଖାଯାଉନଥିବା ଭାବରେ, ସମୟ ଆସିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରି ସେଉଁଠିଏ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ପ୍ରନଷ୍ଟେ ତୁ ତତଃ ଶକ୍ରେ ଶଚୀ ଶୋକସମନ୍ଵିତା । ହା ଶକ୍ରେତି ତଦା ଦେଵୀ ଵିଲଲାପ ସୁଦୁଃଖିତା
ଶକ୍ର ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ଶଚୀ ଦୁଃଖରେ ଭରିଯାଇ, 'ହା ଶକ୍ର!' ବୋଲି ବଡ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ଯଦି ଦତ୍ତଂ ଯଦି ହୁତଂ ଗୁରଵସ୍ତୋଷିତା ଯଦି। ଏକଭର୍ତୃତ୍ଵମେଵାସ୍ତୁ ସତ୍ଯଂ ଯଦ୍ଯସ୍ତି ଵା ମଯି
ମୁଁ ଯଦି ଦାନ ଦେଇଥାଏ, ଯଦି ହବନ କରିଥାଏ, ଯଦି ବଡମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥାଏ, ତେବେ ମୋତେ ଏକମାତ୍ର ସ୍ୱାମୀ ମିଳୁ; ଯଦି ମୋ ଭିତରେ ସତ୍ୟ ଅଛି।
ପୁଣ୍ଯାଂ ଚେମାମହଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତାମୁତ୍ତରାଯଣେ। ଦେଵୀଂ ରାତ୍ରିଂ ନମସ୍ଯାମି ସିଧ୍ଯତାଂ ମେ ମନୋରଥଃ
ଏହି ପବିତ୍ର ଦିବ୍ୟ ରାତି, ଉତ୍ତରାୟଣ ଆରମ୍ଭ ହେବା ସମୟରେ, ମୁଁ ତାକୁ ନମସ୍କାର କରେ; ମୋର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉ।
ପ୍ରଯତା ଚ ନିଶାଂ ଦେଵୀମୁପାତିଷ୍ଠତ ତତ୍ର ସା। ପତିଵ୍ରତାତ୍ଵାତ୍ସତ୍ଯେନ ସୋପଶ୍ରୁତିମଥାକରୋତ୍
ସେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ସେଠାରେ ଦେବୀ ରାତିଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ; ସ୍ୱାମୀପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ଓ ସତ୍ୟର ଶକ୍ତିରେ, ସେ ଉପଶ୍ରୁତିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ।
ଯତ୍ରାସ୍ତେ ଦେଵରାଜୋଽସୌ ତଂ ଦେଶଂ ଦର୍ଶଯସ୍ଵ ମେ। ଇତ୍ଯାହୋପଶ୍ରୁତିଂ ଦେଵୀଂ ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯେନ ଦୃଶ୍ଯତାମ୍
'ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ସେଠାକୁ ମୋତେ ଦେଖାଅ,' ବୋଲି ଦେବୀ ଉପଶ୍ରୁତିଙ୍କୁ କହିଲେ। 'ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସତ୍ୟକୁ ଦେଖିବା ଯାଉ।'
ଅଥୈନାଂ ରୂପିଣୀ ସାଧ୍ଵୀମୁପାତିଷ୍ଠଦୁପଶ୍ରୁତିଃ। ତାଂ ଵଯୋରୂପସଂପନ୍ନାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵୀମୁପସ୍ଥିତାମ୍
ତାପରେ ଉପଶ୍ରୁତି ଆକାର ଧରି, ସେ ସଦ୍ଗୁଣବତୀ ନାରୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ; ଯୁବତୀ ଓ ସୁନ୍ଦର ଦେବୀଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟାତ୍ମା ସଂପୂଜ୍ଯୈନାମଥାବ୍ରଵୀତ୍। ଇଚ୍ଛାମି ତ୍ଵାମହଂ ଜ୍ଞାତୁଂ କା ତ୍ଵଂ ବ୍ରୂହି ଵରାନନେ
ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଅନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି କହିଲେ: 'ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ତୁମେ କିଏ? ମୋତେ କୁହ, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ।'
ଉପଶ୍ରୁତିରହଂ ଦେଵି ତଵାନ୍ତିକମୁପାଗତା। ଦର୍ଶନଂ ଚୈଵ ସଂପ୍ରାପ୍ତା ତଵ ସତ୍ଯେନ ଭାମିନି
'ମୁଁ ଉପଶ୍ରୁତି, ହେ ଦେବୀ, ତୁମ ନିକଟକୁ ଆସିଛି; ତୁମ ସତ୍ୟର ଶକ୍ତିରେ, ମୁଁ ତୁମ ସାମ୍ନାରେ ଆସିପାରିଛି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା।'
ପତିଵ୍ରତା ଚ ଯୁକ୍ତା ଚ ଯମେନ ନିଯମେନ ଚ। ଦର୍ଶଯିଷ୍ଯାମି ତେ ଶକ୍ରଂ ଦେଵଂ ଵୃତ୍ରନିଷୂଦନମ୍
'ତୁମେ ସ୍ୱାମୀପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ଓ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଅଛ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଶକ୍ର, ଦେବତା, ବୃତ୍ର ସଂହାରକୁ ଦେଖାଇଦେବି।'
କ୍ଷିପ୍ରମନ୍ଵେହି ଭଦ୍ରଂ ତେ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସେ ସୁରସତ୍ତମମ୍। ତତସ୍ତାଂ ପ୍ରସ୍ଥିତାଂ ଦେଵୀମିନ୍ଦ୍ରାଣୀ ସା ସମନ୍ଵଗାତ୍
'ତୁରନ୍ତ ଚଳ—ତୁମର ଭଲ ହେଉ—ତୁମେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିବ।' ଏଭଳି କହି, ଦେବୀ ଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଲେ।
ଦେଵାରଣ୍ଯାନ୍ଯତିକ୍ରମ୍ଯ ପର୍ଵତାଂଶ୍ଚ ବହୂଂସ୍ତତଃ । ହିମଵନ୍ତମତିକ୍ରମ୍ଯ ଉତ୍ତରଂ ପାର୍ଶ୍ଵମାଗମତ୍
ସେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅରଣ୍ୟ ଓ ଅନେକ ପାହାଡ଼ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘି, ହିମାଳୟକୁ ଅଟିକି, ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ସମୁଦ୍ରଂ ଚ ସମାସାଦ୍ଯ ବହୁଯୋଜନଵିସ୍ତୃତମ୍। ଆସସାଦ ମହାଦ୍ଵୀପଂ ନାନାଦ୍ରୁମଲତାଵୃତମ୍
ତାପରେ ସେମାନେ ବହୁ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଏକ ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ର ପାର କରି, ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଓ ଲତା ଥିବା ଏକ ମହାଦ୍ୱୀପକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତତ୍ରାପଶ୍ଯତ୍ସରୋ ଦିଵ୍ଯଂ ନାନାଶକୁନିଭିର୍ଵୃତମ୍। ଶତଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ତାଵଦେଵାଯତଂ ଶୁଭମ୍
ସେଠାରେ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ସରୋବର, ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀ ରହିଥିବା, ଶତ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଓ ସେତେ ଲମ୍ବା, ମଙ୍ଗଳମୟ ଦେଖାଯାଉଥିବା।
ତତ୍ର ଦିଵ୍ଯାନି ପଦ୍ମାନି ପଞ୍ଚଵର୍ଣାନି ଭାରତ । ଷଟ୍ପଦୈରୁପଗୀତାନି ପ୍ରଫୁଲ୍ଲାନି ସହସ୍ରଶଃ
ସେଠାରେ, ହେ ଭାରତ, ପାଞ୍ଚ ରଙ୍ଗର ଦିବ୍ୟ ପଦ୍ମ ଥିଲା, ହଜାର-ହଜାର ଖିଳିଥିବା, ମଧୁମକ୍ଷିକାମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ।
ସରସସ୍ତସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ତୁ ପଦ୍ମିନୀ ମହତୀ ଶୁଭା । ଗୌରେଣୋନ୍ନତନାଲେନ ପଦ୍ମେନ ମହତା ଵୃତା
ସେ ସରୋବରର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଓ ଶୁଭ୍ର ପଦ୍ମିନୀ ଥିଲା, ଏକ ବଡ଼, ଧଳା, ଉଚ୍ଚ ଡଣ୍ଡାର ପଦ୍ମ ଦ୍ୱାରା ସୁଶୋଭିତ।
ପଦ୍ମସ୍ଯ ଭିତ୍ତ୍ଵା ନାଲଂ ଚ ଵିଵେଶ ସହିତା ତଯା। ବିସତନ୍ତୁପ୍ରଵିଷ୍ଟଂ ଚ ତତ୍ରାପଶ୍ଯଚ୍ଛତକ୍ରତୁମ୍
ସେମାନେ ପଦ୍ମର ଡଣ୍ଡା ଭାଙ୍ଗି, ଦୁଇଜଣେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ପଦ୍ମର ରେଶା ମାଧ୍ୟମରେ ସେଠାରେ ଶତକ୍ରତୁଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ସୁସୂକ୍ଷ୍ମେଣ ରୂପେଣାଵସ୍ଥିତଂ ପ୍ରଭୁମ୍ । ସୂକ୍ଷ୍ମରୂପଧରା ଦେଵୀ ବଭୂଵୋପଶ୍ରୁତିଶ୍ଚ ସା
ସେଠାରେ ସେମାନେ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଆକାରରେ ବସିଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦେବୀ ଓ ଉପଶ୍ରୁତି ମଧ୍ୟ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଆକାର ଧରିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରଂ ତୁଷ୍ଟାଵ ଚେନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଵିଶ୍ରୁତୈଃ ପୂର୍ଵକର୍ମଭିଃ। ସ୍ତୂଯମାନସ୍ତତୋ ଦେଵଃ ଶଚୀମାହ ପୁରନ୍ଦରଃ
ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ମରଣ କରି ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ଏପରି ପ୍ରଶଂସିତ ହେବା ପରେ, ପୁରନ୍ଦର ଦେବତା ଶଚୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
କିମର୍ଥମସି ସଂପ୍ରାପ୍ତା ଵିଜ୍ଞାତଶ୍ଚ କଥଂ ତ୍ଵହମ୍। ତତଃ ସା କଥଯାମାସ ନହୁଷସ୍ଯ ଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍
ତୁମେ କାହିଁକି ଏଠାକୁ ଆସିଛ? ମୁଁ କିପରି ତୁମ ପକ୍ଷରୁ ଚିହ୍ନାଯାଇଛି? ଏପରେ ଶଚୀ ନହୁଷଙ୍କ କର୍ମକଳାପ ବିଷୟରେ କହିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ଵଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵୀର୍ଯସମନ୍ଵିତଃ । ଦର୍ପାଵିଷ୍ଟଶ୍ଚ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ମାମୁଵାଚ ଶତକ୍ରତୋ
ତିନି ଲୋକର ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ୱ ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ଅହଂକାରରେ ଭରିଯାଇଥିବା ସେ ଦୁଷ୍ଟମନା ନହୁଷ, ହେ ଶଚୀ, ମୋତେ କିଛି କହିଥିଲେ।
ଉପତିଷ୍ଠେତି ସ କ୍ରୂରଃ କାଲଂ ଚ କୃତଵାନ୍ମମ । ଯଦି ନ ତ୍ରାସ୍ଯସି ଵିଭୋ କରିଷ୍ଯତି ସ ମାଂ ଵଶେ
ସେ କ୍ରୁର ନହୁଷ ମୋତେ କହିଲେ—‘ମୋ ପାଖରେ ରୁହ’, ଏବଂ ଏହା ପାଇଁ ସମୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲେ। ଯଦି ଆପଣ ଭୟଭିତ ହେବେ ନାହିଁ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେ ମୋତେ ନିଜ ଅଧୀନ କରି ନେବେ।
ଏତେନ ଚାହଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତା ଦ୍ରୁତଂ ଶକ୍ର ତଵାନ୍ତିକମ୍। ଜହି ରୌଦ୍ରଂ ମହାବାହୋ ନହୁଷଂ ପାପନିଶ୍ଚଯମ୍
ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି, ହେ ଶକ୍ର। ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ଦୁଷ୍ଟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିବା ରୌଦ୍ର ନହୁଷକୁ ବଧ କର।
ପ୍ରକାଶଯସ୍ଵ ଚାତ୍ମାନଂ ଦୈତ୍ଯଦାନଵସୂଦନ। ତେଜଃ ସମାପ୍ନୁହି ଵିଭୋ ଦେଵରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରଶାଧି ଚ
ହେ ଦେତ୍ୟ ଓ ଦାନବ ନାଶକ, ତୁମ ନିଜକୁ ପ୍ରକାଶ କର। ତୁମ ତେଜ ଫେରାଇ ଆଣ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ଶାସନ କର।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ଭଗଵାଞ୍ଶଚ୍ଯା ତାଂ ପୁନରବ୍ରଵୀତ୍। ଵିକ୍ରମସ୍ଯ ନ କାଲୋଽଯଂ ନହୁଷୋ ବଲଵତ୍ତରଃ
ଏପରି ଶଚୀଙ୍କ ଉପରେ ଭଗବାନ୍ କହିଲେ—‘ଏହି ସମୟ ଶୌର୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନର ନୁହେଁ; ନହୁଷ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।’
ଵିଵର୍ଦ୍ଧିତଶ୍ଚ ଋଷିଭିର୍ହଵ୍ଯକଵ୍ଯୈଶ୍ଚ ଭାମିନି । ନୀତିମତ୍ର ଵିଧାସ୍ଯାମି ଦେଵି ତାଂ କର୍ତୁମର୍ହସି
ସେ ଋଷିମାନେ ଏବଂ ପିତୃମାନେ ଦେଇଥିବା ହବ୍ୟ କବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଛି, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ। ଏଠାରେ ମୁଁ ଏକ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କରିବି, ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ଏହା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଗୁହ୍ଯଂ ଚୈତତ୍ତ୍ଵଯା କାର୍ଯଂ ନାଖ୍ଯାତଵ୍ଯଂ ଶୁଭେ କ୍ଵଚିତ୍ । ଗତ୍ଵା ନହୁଷମେକାନ୍ତେ ବ୍ରଵୀହି ଚ ସୁମଧ୍ଯମେ
ଏହି କଥା ତୁମେ ଗୁପ୍ତ ରଖିବା ଦରକାର, ହେ ଶୁଭେ, କେଉଁଠି ବି ଖୋଲାସା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏବେ ତୁମେ ଏକାକି ନହୁଷଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ, ହେ ସୁସ୍ଥଳୀ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ କହ।
ଋଷିଯାନେନ ଦିଵ୍ଯେନ ମାମୁପୈହି ଜଗତ୍ପତେ । ଏଵଂ ତଵ ଵଶେ ପ୍ରୀତା ଭଵିଷ୍ଯାମୀତି ତଂ ଵଦ
‘ହେ ଜଗତ୍ପତି, ଏହି ଦିବ୍ୟ ଋଷିଙ୍କୁ ତୁମ ଯାନ ବନ୍ଦି କରି ମୋ ପାଖକୁ ଆସ; ତେବେ ମୁଁ ତୁମର ଅଧୀନ ହେବି’—ଏହି କଥା ତାଙ୍କୁ କହ।