ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ମହିଷୀ ଦେଵୀ କସ୍ମାନ୍ମାଂ ନୋପତିଷ୍ଠତି। ଅହମିନ୍ଦ୍ରୋଽସ୍ମି ଦେଵାନାଂ ଲୋକାନାଂ ଚ ତଥେଶ୍ଵରଃ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରାଣୀ ଦେବୀ କାହିଁକି ମୋତେ ସେବା କରୁନାହାନ୍ତି? ମୁଁ ଦେବତା ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ନାୟକ।
ଆଗଚ୍ଛତୁ ଶଚୀ ମହ୍ଯଂ କ୍ଷିପ୍ରମଦ୍ଯ ନିଵେଶନମ୍ । ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଦୁର୍ମନା ଦେଵୀ ବୃହସ୍ପତିମୁଵାଚ ହ
ଶଚୀ ଆଜି ଶୀଘ୍ର ମୋ ଗୃହକୁ ଆସୁନ୍ତୁ। ଏହା ଶୁଣି ଦେବୀ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ କହିଲେ।
ରକ୍ଷ ମାଂ ନହୁଷାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ତ୍ଵାମସ୍ମି ଶରଣଂ ଗତା। ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂପନ୍ନାଂ ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ତ୍ଵଂ ମାଂ ପ୍ରଭାଷସେ
ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ନହୁଷରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ମୁଁ ତୁମ ପାଖରେ ଶରଣ ନେଇଛି। ମୋତେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ଯୁକ୍ତ, ତୁମେ ଉପଦେଶ ଦେଉଛ।
ଦେଵରାଜସ୍ଯ ଦଯିତାମତ୍ଯନ୍ତଂ ସୁଖଭାଗିନୀମ୍। ଅଵୈଧଵ୍ଯେନ ଯୁକ୍ତାଂ ଚାପ୍ଯେକପତ୍ନୀଂ ପତିଵ୍ରଦାମ୍
ଦେବତାଙ୍କ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ସର୍ବଦା ସୁଖୀ, ସ୍ୱାମୀ ସହିତ ଅବିଧବା ଓ ଏକମାତ୍ର ପତିକୁ ନିଷ୍ଠାବାନ୍।
ଉକ୍ତଵାନସି ମାଂ ପୂର୍ଵମୃତାଂ ତାଂ କୁରୁ ଵୈ ଗିରମ୍। ନୋକ୍ତପୂର୍ଵଂ ଚ ଭଗଵନ୍ମୃଷା ତେ କିଂଚିଦୀଶ୍ଵର
ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ମୋତେ ଯାହା କହିଥିଲ, ଏବେ ସେଇ କଥା ପୂରଣ କର। ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ କେବେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହିନାହାଁ।
ତସ୍ମାଦେତଦ୍ଭଵେତ୍ସତ୍ଯଂ ତ୍ଵଯୋକ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ। ବୃହସ୍ପତିରଥୋଵାଚ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀଂ ଭଯମୋହିତାମ୍
ତେଣୁ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ସେଠି ସତ୍ୟ ହେଉ। ଏପରେ ବୃହସ୍ପତି ଭୟରେ ଅଭିଭୂତ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଯଦୁକ୍ତାସି ମଯା ଦେଵି ସତ୍ଯଂ ତଦ୍ଭଵିତା ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସେ ଦେଵରାଜଂ ତମିନ୍ଦ୍ରଂ ଶୀଘ୍ରମିହାଗତମ୍
ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଯାହା କହିଛି, ନିଶ୍ଚୟ ତାହା ସତ୍ୟ ହେବ। ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଏଠାରେ ଦେବତାଙ୍କ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବ।
ନ ଭେତଵ୍ଯଂ ଚ ନହୁଷାତ୍ସତ୍ଯମେତଦ୍ବ୍ରଵୀମି ତେ। ସମାନଯିଷ୍ଯେ ଶକ୍ରେଣ ନଚିରାଦ୍ଭଵତୀମହମ୍
ନହୁଷକୁ ଦେଖି ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି। ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ତୁମକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ମିଳାଇଦେବି।
ଅଥ ଶୁଶ୍ରାଵ ନହୁଷ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀଂ ଶରଣୀଂ ଗତାମ୍। ବୃହସ୍ପତେରଙ୍ଗିରସଶ୍ରୁକ୍ରୋଧ ସ ନୃପସ୍ତଦା
ତାପରେ ନହୁଷ ଶୁଣିଲେ ଯେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ନିକଟରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି; ଏହା ଜାଣି ରାଜା ତେବେ ଖୁବ୍ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
କ୍ରୁଦ୍ଧଂ ତୁ ନହୁଷଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵା ଋଷିପୁରୋଗମାଃ। ଅବ୍ରୁଵନ୍ଦେଵରାଜାନଂ ନହୁଷଂ ଘୋରଦର୍ଶନମ୍
ନହୁଷଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ ଦେଖି ଦେବତାମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ମିଶି, ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦେବତାଙ୍କ ରାଜା ନହୁଷଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଦେଵରାଜ ଜହି କ୍ରୋଧଂ ତ୍ଵଯି କ୍ରୁଦ୍ଧେ ଜଗଦ୍ଵିଭୋ। ତ୍ରସ୍ତଂ ସାସୁରଗନ୍ଧର୍ଵଂ ସକିଂନରମହୋରଗମ୍
ହେ ଦେବତାଙ୍କ ରାଜା, ଆପଣ କ୍ରୋଧ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ; ଆପଣ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ—ଅସୁର, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଓ ମହାନାଗମାନେ ସହିତ—ଭୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୂତ ହୋଇଯାଏ।
ଜହି କ୍ରୋଧମିମଂ ସାଧୋ ନ କୁପ୍ଯନ୍ତି ଭଵଦ୍ଵିଧାଃ । ପରସ୍ଯ ପତ୍ନୀ ସା ଦେଵୀ ପ୍ରସୀଦସ୍ଵ ସୁରେଶ୍ଵର
ଏହି କ୍ରୋଧକୁ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ, ହେ ମହାନ୍ତ; ଆପଣଙ୍କ ପରି ଲୋକେ କେବେ କ୍ରୋଧିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ସେ ଦେବୀ ଅନ୍ୟର ଜନାନୀ; ଦୟା କରନ୍ତୁ, ହେ ଦେବତାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ନିଵର୍ତଯ ମନଃ ପାପାତ୍ପରଦାରାଭିମର୍ଶନାତ୍। ଦେଵରାଜୋଽସି ଭଦ୍ରଂ ତେ ପ୍ରଜା ଧର୍ମେଣ ପାଲଯ
ଅନ୍ୟର ଜନାନୀକୁ ଚାହିବା ପାପରୁ ମନକୁ ଫେରାନ୍ତୁ। ଆପଣ ଦେବତାଙ୍କ ରାଜା—ଆପଣଙ୍କ ଭଲ ହେଉ—ଧର୍ମରେ ଲୋକମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ଏଵମୁକ୍ତୋ ନ ଜଗ୍ରାହ ତଦ୍ଵଚଃ କାମମୋହିତଃ । ଅଥ ଦେଵାନୁଵାଚେଦମିନ୍ଦ୍ରଂ ପ୍ରତି ସୁରାଧିପଃ
ଏଭଳି କହାଯିବା ସତ୍ୱେ, ଅତି ଆସକ୍ତିରେ ପଡ଼ି ନହୁଷ ସେମାନଙ୍କ କଥା ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ। ତାପରେ ଦେବତାଙ୍କ ରାଜା ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ସମ୍ପର୍କରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଅହଲ୍ଯା ଧର୍ଷିତା ପୂର୍ଵମୃଷିପତ୍ନୀ ଯଶସ୍ଵିନୀ । ଜୀଵତୋ ଭର୍ତୁରିନ୍ଦ୍ରେଣ ସ ଵଃ କିଂ ନ ନିଵାରିତଃ
ଏହା ପୂର୍ବରୁ ମହାତ୍ମା ଋଷିଙ୍କ ଜନାନୀ ଅହଲ୍ୟାଙ୍କୁ, ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅପମାନ କରାଯାଇଥିଲା। ସେତେବେଳେ ଆପଣମାନେ କାହିଁକି ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ ନାହିଁ?
ବହୂନି ଚ ନୃଶଂସାନି କୃତାନୀନ୍ଦ୍ରେଣ ଵୈ ପୁରା । ଵୈଧର୍ମ୍ଯାଣ୍ଯୁପଧାଶ୍ଚୈଵ ସ ଵଃ କିଂ ନ ନିଵାରିତଃ
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଅନେକ ନିର୍ଦୟ ଓ ଅଧର୍ମ କାମ କରିଥିଲେ, ଅନେକ ଚତୁରତା ଦେଖାଇଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ଆପଣମାନେ କାହିଁକି ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ ନାହିଁ?
ଉପତିଷ୍ଠତୁ ଦେଵୀ ମାମେତଦସ୍ଯା ହିତଂ ପରମ୍। ଯୁଷ୍ମାକଂ ଚ ସଦା ଦେଵାଃ ଶିଵମେଵଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଦେବୀ ମୋ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ; ଏହା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭଲ ହେବ, ଆଉ ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଭଲ ହେବ।
ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀମାନଯିଷ୍ଯାମୋ ଯଥେଚ୍ଛସି ଦିଵସ୍ପତେ। ଜହି କ୍ରୋଧମିମଂ ଵୀର ପ୍ରୀତୋ ଭଵ ସୁରେଶ୍ଵର
ଦିବସ୍ପତି, ଆପଣ ଯେପରି ଚାହାନ୍ତି, ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଆଣିଦେବୁ। ଏହି କ୍ରୋଧକୁ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ, ହେ ବୀର; ଖୁସି ହୁଅନ୍ତୁ, ହେ ଦେବତାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତଂ ତଦା ଦେଵା ଋଷିଭିଃ ସହ ଭାରତ। ତଗ୍ମୁର୍ବୃହସ୍ପତିଂ ଵକ୍ତୁମିନ୍ଦ୍ରାଣୀଂ ଚାଶୁଭଂ ଵଚଃ
ଏଭଳି କହି ଦେବତାମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ମିଶି, ହେ ଭାରତ, ବୃହସ୍ପତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଅଶୁଭ ସନ୍ଦେଶ ନେଇ କହିବାକୁ ଗଲେ।
ଜାନୀମଃ ଶରଣଂ ପ୍ରାପ୍ତାମିନ୍ଦ୍ରାଣୀଂ ତଵ ଵେଶ୍ମନି। ଦତ୍ତାଭଯାଂ ଚ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ତ୍ଵଯା ଦେଵର୍ଷିସତ୍ତମ
ଆମେ ଜାଣୁଛୁ ଯେ, ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଆପଣଙ୍କ ଘରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି; ଆପଣ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କୁ ନିରାପଦ ଦେଇଛନ୍ତି, ହେ ଦେବଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତେ ତ୍ଵାଂ ଦେଵାଃ ସଗନ୍ଧର୍ଵା ଋଷଯଶ୍ଚ ମହାଦ୍ଯୁତେ । ପ୍ରସାଦଯନ୍ତି ଚେନ୍ଦ୍ରାଣୀ ନହୁଷାଯ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍
ଦେବତାମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଋଷିମାନେ ମିଶି, ହେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଆପଣଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛନ୍ତି: ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ନହୁଷଙ୍କୁ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଇନ୍ଦ୍ରାଦ୍ଵିଶିଷ୍ଟୋ ନହୁଷୋ ଦେଵରାଜୋ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ । ଵୃଣୋତ୍ଵିମଂ ଵରାରୋହା ଭର୍ତୃତ୍ଵେ ଵରଵର୍ଣିନୀ
ନହୁଷ, ଦେବତାଙ୍କ ରାଜା ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଇନ୍ଦ୍ରଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଏହି ଶୁଭ୍ରବର୍ଣ୍ଣା ମହିଳା ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ଚୟନ କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵମୁକ୍ତେ ତୁ ସା ଦେଵୀ ବାଷ୍ପମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ସସ୍ଵନମ୍ । ଉଵାଚ ରୁଦତୀ ଦୀନା ବୃହସ୍ପତିମିଦଂ ଵଚଃ
ଏଭଳି କହାଯିବା ପରେ, ଦେବୀ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ଲୁହ ଛାଡ଼ି, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ନାହମିଚ୍ଛାମି ନହୁଷଂ ପତିଂ ଦେଵର୍ଷିସତ୍ତମ। ଶରଣାଗତାସ୍ମି ତେ ବ୍ରହଂସ୍ତ୍ରାଯସ୍ଵ ମହତୋ ଭଯାତ୍
ମୁଁ ନହୁଷଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ଚାହେଁ ନାହିଁ, ହେ ଦେବଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି; ଏହି ଭୟରୁ ମୋତେ ଆପଣଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମତେଜସ୍ୱାରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ଶରଣାଗତଂ ନ ତ୍ଯଜେଯମିନ୍ଦ୍ରାଣି ମମ ନିଶ୍ଚଯଃ। ଧର୍ମଜ୍ଞାଂ ସତ୍ଯଶୀଲାଂ ଚ ନ ତ୍ଯଜେଯମନିନ୍ଦିତେ
ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ଜଣେକୁ ଛାଡ଼ିବି ନାହିଁ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ; ଏହା ମୋର ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ। ଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା, ସତ୍ୟ ଆଚରଣ କରୁଥିବା ଜଣେକୁ ମୁଁ କେବେ ଛାଡ଼ିବି ନାହିଁ, ହେ ନିର୍ମଳା।
ନାକାର୍ଯଂ କର୍ତୁମିଚ୍ଛାମି ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ସନ୍ଵିଶେଷତଃ । ଶ୍ରୁତଧର୍ମା ସତ୍ଯଶୀଲୋ ଜାନନ୍ଧର୍ମାନୁଶାସନମ୍
ମୁଁ ଅନୁଚିତ କାମ କରିବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ, ବିଶେଷ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିବା ସ୍ଥିତିରେ। ଶାସ୍ତ୍ର ଜାଣିଥିବା, ସତ୍ୟ ଆଚରଣ କରୁଥିବା, ଧର୍ମ ଶିକ୍ଷା ବୁଝିଥିବା ଜଣେ ଅନ୍ୟାୟ କାମ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ନାହମେତତ୍କରିଷ୍ଯାମି ଗଚ୍ଛଧ୍ଵଂ ଵୈ ସୁରୋତ୍ତମାଃ । ଅସ୍ମିଂଶ୍ଚାର୍ଥେ ପୁରା ଗୀତଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ଶ୍ରୂଯତାମିଦମ୍
ମୁଁ ଏହା କରିବି ନାହିଁ; ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦେବମାନେ, ତମେ ଯାଅ। ଏହି ବିଷୟରେ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିବା ଏକ ଗୀତିକା ଶୁଣ।
ନ ତସ୍ଯ ବୀଜଂ ରୋହତି ରୋହକାଲେ ନ ତସ୍ଯ ଵର୍ଷଂ ଵର୍ଷତି ଵର୍ଷକାଲେ। ଭୀତଂ ପ୍ରପନ୍ନଂ ପ୍ରଦଦାତି ଶତ୍ରଵେ ନ ସ ତ୍ରାତାରଂ ଲଭତେ ତ୍ରାଣମିଚ୍ଛନ୍
ଯେଉଁଥିରେ ଭୟରେ ପଡି ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦେଇଦିଏ, ତାଙ୍କର ବୀଜ ସମୟରେ ଅଙ୍କୁରିତ ହୁଏନାହିଁ, ବର୍ଷା ଋତୁରେ ବର୍ଷା ହୁଏନାହିଁ। ସେ ଭୟରେ ଯାହା ଦେଇଦିଏ, ଆପଣ ରକ୍ଷା ଚାହିଲେ ରକ୍ଷକ ମିଳେନାହିଁ।
ମୋଘମନ୍ନଂ ଵିନ୍ଦତି ଚାପ୍ଯଚେତାଃ ସ୍ଵର୍ଗାଲ୍ଲୋକାଦ୍ଧଶ୍ଯତି ନଷ୍ଟଚେଷ୍ଟଃ। ଭୀତଂ ପ୍ରପନ୍ନଂ ପ୍ରଦଦାତି ଯୋ ଵୈ ନ ତସ୍ଯ ହଵ୍ଯଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣନ୍ତି ଦେଵାଃ
ଅବିଚାରୀ ଲୋକ ଅନ୍ନ ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏ; ଚେଷ୍ଟା ହରାଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ ଠାରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୁଏ। ଯେଉଁଥିରେ ଭୟରେ ପଡି ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦେଇଦିଏ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ହବି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତିନାହିଁ।
ପ୍ରମୀଯତେ ଚାସ୍ଯ ପ୍ରଜା ହ୍ଯକାଲେ ସଦା ଵିଵାସଂ ପିତରୋଽସ୍ଯ କୁର୍ଵତେ। ଭୀତଂ ପ୍ରପନ୍ନଂ ପ୍ରଦଦାତି ଶତ୍ରଵେ ସେନ୍ଦ୍ରା ଦେଵାଃ ପ୍ରହରନ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ଵଜ୍ରମ୍
ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ସମୟରୁ ପୂର୍ବରୁ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ପିତୃମାନେ ସଦା ତାଙ୍କୁ ଦେଶାନ୍ତର କରନ୍ତି। ଯେଉଁଥିରେ ଭୟରେ ପଡି ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦେଇଦିଏ, ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରନ୍ତି।