ସଵଜ୍ରମଥ ଫେନଂ ତଂ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଵୃତ୍ରେ ନିସୃଷ୍ଟଵାନ୍। ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଫେନଂ ତଂ ଵିଷ୍ଣୁରଥ ଵୃତ୍ରଂ ଵ୍ଯନାଶଯତ୍
ତାପରେ, ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ର ତୁରନ୍ତ ସେଇ ଫେନ ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଲେ। ବିଷ୍ଣୁ ସେଇ ଫେନରେ ପ୍ରବେଶ କରି ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ବିନାଶ କଲେ।
ନିହତେ ତୁ ତତୋ ଵୃତ୍ରେ ଦିଶୋ ଵିତିମିରାଽଭଵନ୍। ପ୍ରଵଵୌ ଚ ଶିଵୋ ଵାଯୁଃ ପ୍ରଜାଶ୍ଚ ଜହୃଷୁସ୍ତଥା
ବୃତ୍ର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ଦିଗଗୁଡିକୁ ଅନ୍ଧକାର ଛାଡ଼ିଗଲା, ଶୁଭ ପବନ ବହିଲା ଏବଂ ଲୋକମାନେ ଖୁସି ହେଲେ।
ତତୋ ଦେଵାଃ ସଗନ୍ଧର୍ଵା ଯକ୍ଷରକ୍ଷୋମହୋରଗାଃ । ଋଷଯଶ୍ଚ ମହେନ୍ଦ୍ରଂ ତମସ୍ତୁଵନ୍ଵିଵିଧୈଃ ସ୍ତଵୈଃ
ତାପରେ ଦେବତାମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ବଡ଼ ସର୍ପ ଓ ଋଷିମାନେ, ସେ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରଶଂସାଗୀତରେ ସ୍ତୁତି କରିଲେ।
ନମସ୍କୃତଃ ସର୍ଵଭୂତୈଃ ସର୍ଵଭୂତାନ୍ଯସାନ୍ତ୍ଵଯତ୍। ହତ୍ଵା ଶତ୍ରୁଂ ପ୍ରହୃଷ୍ଟାତ୍ମା ଵାସଵଃ ସହ ଦୈଵତୈଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ନମସ୍କାର ପାଇଁ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲେ; ଶତ୍ରୁକୁ ହତ କରି, ଆନନ୍ଦିତ ମନରେ ବାସବ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଖୁସି ହେଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁଂ ତ୍ରିଭୁଵନଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ପୂଜଯାମାସ ଧର୍ମଵିତ୍। ତତୋ ହତେ ମହାଵୀର୍ଯେ ଵୃତ୍ରେ ଦେଵଭଯଙ୍କରେ
ଧର୍ମଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି ତିନି ଭୁବନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ; ଏହା ପରେ, ଦେବତାମାନେ ଭୟ କରୁଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୟଙ୍କର ବୃତ୍ର ନଷ୍ଟ ହେଲା।
ଅନୃତେନାଭିଭୂତୋଽଭୂଚ୍ଛକ୍ରଃ ପରମଦୁର୍ମନାଃ । ତ୍ରୈଶୀର୍ଷଯାଽଭିଭୂତଶ୍ଚ ସ ପୂର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯଯା
ଚକ୍ରଧାରୀ ଅସତ୍ୟରେ ପରାଜିତ ହୋଇ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଲେ; ପୂର୍ବରୁ ତିନି ମୁଣ୍ଡିଆ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପରେ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହେଇଥିଲେ।
ମହାଦେଵସ୍ଯ ଭୂତୈଶ୍ଚ ସ ପୁନର୍ବ୍ରହ୍ମହା ଇତି। ଆକ୍ରୁଷ୍ଟୋ ନିର୍ଭଯୈର୍ଭୂଯୋ ଵ୍ରୀଡିତୋ ବଲଵୃତ୍ରହା
ମହାଦେବଙ୍କର ଭୂତମାନେ ପୁନି ତାଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ ବୋଲି ଡାକିଲେ; ଏପରି, ବୃତ୍ର ହତ୍ୟାକାରୀ ନିର୍ଭୟ ଭୂତମାନେ ଦ୍ୱାରା ଲଜ୍ଜିତ ଓ ଅପମାନିତ ହେଲେ।
ସୋଽନ୍ତମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଲୋକାନାଂ ନଷ୍ଟସଂଜ୍ଞୋ ଵିଚେତନଃ। ନ ପ୍ରାଜ୍ଞାଯତ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରସ୍ତ୍ଵଭିଭୂତଃ ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ଶେଷ ସୀମାକୁ ପହଞ୍ଚି, ସ୍ମୃତି ଓ ଚେତନା ହରାଇଲେ; ନିଜ କର୍ମରେ ପରାଜିତ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆଉ ଚିହ୍ନି ହେବା ଯୋଗ୍ୟ ରହିଲେ ନାହିଁ।
ପ୍ରତିଚ୍ଛନ୍ନୋଽଵସଚ୍ଚାପ୍ସୁ ଚେଷ୍ଟମାନ ଇଵୋରଗଃ । ତତଃ ପ୍ରନଷ୍ଟେ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ଭଯାର୍ଦିତେ
ସେ ଜଳରେ ଲୁଚି ରହିଲେ, ସର୍ପ ପରି ଚଳନ କରୁଥିଲେ; ଏପରି, ଇନ୍ଦ୍ର ନଷ୍ଟ ହେଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ଭୟରେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
ଭୂମିଃ ପ୍ରଧ୍ଵସ୍ତସଂକାଶା ନିର୍ଵୃକ୍ଷା ଶୁଷ୍କକାନନା । ଵିଚ୍ଛିନ୍ନସ୍ରୋତସୋ ନଦ୍ଯଃ ସରାଂସ୍ଯନୁଦକାନି ଚ
ଭୂମି ତାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ହରାଇଲା, ଗଛ ନାହିଁ, ଜଙ୍ଗଲ ଶୁଖିଗଲା; ନଦୀମାନେ ତାଙ୍କର ଧାରା ହରାଇଲେ, ହ୍ରଦମାନେ ଜଳ ବିନା ହେଲେ।
ସଂକ୍ଷୋଭଶ୍ଚାପି ସତ୍ଵାନାମନାଵୃଷ୍ଟିକୃତୋଽଭଵତ୍। ଦେଵାଶ୍ଚାପି ଭୃଶଂ ତ୍ରସ୍ତାସ୍ତଥା ସର୍ଵେ ମହର୍ଷଯଃ
ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅବୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ଥିର ହେଲେ; ଦେବତାମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ମହାଋଷିମାନେ ଭୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଅରାଜକଂ ଜଗତ୍ସର୍ଵମଭିଭୂତମୁପଦ୍ରଵୈଃ। ତତୋ ଭୀତାଽଭଵନ୍ଦେଵାଃ କୋ ନୋ ରାଜା ଭଵେଦିତି
ସମସ୍ତ ଜଗତ ରାଜା ବିନା ଦୁଃଖ ଓ ବିପଦରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲା; ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଇ, 'କିଏ ଆମର ରାଜା ହେବେ?' ବୋଲି ଚିନ୍ତା କଲେ।
ଦିଵି ଦେଵର୍ଷଯଶ୍ଚାପି ଦେଵରାଜଵିନାକୃତାଃ। ନ ସ୍ମ କଶ୍ଚନ ଦେଵାନାଂ ରାଜ୍ଯେ ଵୈ କୁରୁତେ ମତିମ୍
ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବ ଋଷିମାନେ ଦେବରାଜା ବିନା ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଲେ; ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ କିଏ ଯୋଗ୍ୟ ତାହା ଚିନ୍ତା କରିଲେ ନାହିଁ।
ଋଷଯୋଽଥାବ୍ରୁଵନ୍ସର୍ଵେ ଦେଵାଶ୍ଚ ତ୍ରିଦିଵେଶ୍ଵରାଃ। ଅଯଂ ଵୈ ନହୁପଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଦେଵରାଜ୍ଯେଽଭିଷିଚ୍ଯତାମ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଓ ତିନି ଭୁବନର ଦେବତାମାନେ କହିଲେ: 'ଏହି ଶ୍ରୀମାନ୍ ନହୁଷଙ୍କୁ ଦେବରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ କରାଯାଉ।'
ତେଜସ୍ଵୀ ଚ ଯଶସ୍ଵୀ ଚ ଧାର୍ମିକଶ୍ଚୈଵ ନିତ୍ଯଦା। ତେ ଗତ୍ଵା ତ୍ଵବ୍ରୁଵନ୍ସର୍ଵେ ରାଜା ନୋ ଭଵ ପାର୍ଥିଵ
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ସଦା ଧର୍ମିକ; ତେଣୁ ସମସ୍ତେ ଗିଏ ଏବଂ କହିଲେ, 'ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା, ଆମର ରାଜା ହେଉ।'
ସ ତାନୁଵାଚ ନହୁଷୋ ଦେଵାନୃପିଗଣାଂସ୍ତଥା । ପିତୃଭିଃ ସହିତାନ୍ରାଜନ୍ପରିପ୍ସନ୍ହିତମାତ୍ମନଃ
ନହୁଷ ଦେବତାମାନେ, ରାଜାମାନେ ଓ ପିତୃମାନେ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ଲାଗି ଉପକୃତି ଚାହିଁ:
ଦୁର୍ବଲୋଽହଂ ନ ମେ ଶକ୍ତିର୍ଭଵତାଂ ପରିପାଲନେ। ବଲଵାଞ୍ଜ୍ଞାଯତାଂ କଶ୍ଚିଦ୍ବଲଂ ଶକ୍ରେ ହି ନିତ୍ଯଦା
'ମୁଁ ଦୁର୍ବଳ, ଆପଣମାନେଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାର ଶକ୍ତି ମୋର ନାହିଁ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ କିଏ ନିଯୁକ୍ତ ହେଉ, କାରଣ ଇନ୍ଦ୍ର ସଦା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ।'
ତମବ୍ରୁଵନ୍ପୁନଃ ସର୍ଵେ ଦେଵା ଋଷିପୁରୋଗମାଃ । ଅସ୍ମାକଂ ତପସା ଯୁକ୍ତଃ ପାହି ରାଜ୍ଯଂ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପେ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ, ଋଷିମାନେ ଆଗୁଆ ହୋଇ, ପୁନି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଆମର ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି ଦେଇ, ସ୍ୱର୍ଗର ରାଜ୍ୟ ରକ୍ଷା କର।'
ପରସ୍ପରଭଯଂ ଘୋରମସ୍ମାକଂ ହି ନ ସଂଶଯଃ । ଅଭିଷିଚ୍ଯସ୍ଵ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଭଵ ରାଜା ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପେ
'ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଭୟ ଅଛି, ଏହାର ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଅଭିଷେକ ହେଉ ଓ ସ୍ୱର୍ଗର ରାଜା ହେଉ।'
ଦେଵଦାନଵଯକ୍ଷାଣାମୃଷୀଣାଂ ରକ୍ଷସାଂ ତଥା। ପିତୃଗନ୍ଧର୍ଵଭୂତାନାଂ ଚକ୍ଷୁର୍ଵିଷଯଵର୍ତିନାମ୍
'ଦେବ, ଦାନବ, ଯକ୍ଷ, ଋଷି, ରାକ୍ଷସ, ପିତୃ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଭୂତମାନେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ ବସୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ—'
ତେଜ ଆଦାସ୍ଯସେ ପଶ୍ଯନ୍ବଲଵାଂଶ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯସି। ଧର୍ମଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ସଦା ସରଵଲୋକାଧିପୋ ଭଵ
ତୁମେ ଦେଖିବା ସହିତ ତେଜ ଅଧିଗ୍ରହଣ କରିବ, ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବ। ସଦା ଧର୍ମକୁ ଆଗରେ ରଖି, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ନାୟକ ହେବ।
ବ୍ରହ୍ମର୍ଷୀଶ୍ଚାପି ଦେଵାଂଶ୍ଚ ଗୋପାଯସ୍ଵ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପେ
ସ୍ବର୍ଗରେ ବ୍ରହ୍ମଋଷିମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର।
ଧର୍ମଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ତଦା ସର୍ଵଲୋକାଧିପୋଽଭଵତ୍। ସୁଦୁର୍ଲଭଂ ଵରଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପ୍ରାପ୍ଯ ରାଜ୍ଯଂ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପେ
ସେତେବେଳେ ଧର୍ମକୁ ଆଗରେ ରଖି, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ନାୟକ ହେଲେ। ଦୁର୍ଲଭ ଦାନ ପାଇଁ, ସ୍ବର୍ଗରେ ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କଲେ।
ଧର୍ମାତ୍ମା ସତତଂ ଭୂତ୍ଵା କାମାତ୍ମା ସମପଦ୍ଯତ। ଦେଵୋଦ୍ଯାନେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ନନ୍ଦନୋପଵନେଷୁ ଚ
ସେ ସଦା ଧର୍ମରେ ଲଗ୍ନ ଥିଲେ, ପରେ କାମରେ ଆସକ୍ତ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ନନ୍ଦନ କାନନରେ।
କୈଲାସେ ହିମଵତ୍ପୃଷ୍ଠେ ମନ୍ଦରେ ଶ୍ଵେତପର୍ଵତେ। ସହ୍ଯେ ମହେନ୍ଦ୍ରେ ମଲଯେ ସମୁଦ୍ରେଷୁ ସରିତ୍ସୁ ଚ
କୈଳାସ, ହିମବତ ପାହାଡ଼ରେ, ମନ୍ଦର, ଶ୍ୱେତ ପର୍ବତ, ସହ୍ୟ, ମହେନ୍ଦ୍ର, ମଲୟ ପର୍ବତ, ସମୁଦ୍ର ଓ ନଦୀମାନେରେ, ସେ ଖେଳିଲେ।
ଅପ୍ସରୋଭିଃ ପରିଵୃତୋ ଦେଵକନ୍ଯାସମାଵୃତଃ । ନହୁଷୋ ଦେଵରାଜୋଽଥ କ୍ରୀଡନ୍ବହୁଵିଧଂ ତଦା
ଅପ୍ସରାମାନେ ଓ ଦେବକନ୍ୟାମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ, ତେବେ ଦେବତାଙ୍କ ରାଜା ନହୁଷ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଖେଳିଲେ।
ଶ୍ରୃଣ୍ଵନ୍ଦିଵ୍ଯା ବହୁଵିଧାଃ କଥାଃ ଶ୍ରୁତିମନୋହରାଃ । ଵାଦିତ୍ରାଣି ଚ ସର୍ଵାଣି ଗୀତଂ ଚ ମଧୁରସ୍ଵନମ୍
ସେ ଦିବ୍ୟ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଗଳ୍ପ ଶୁଣିଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଓ ମଧୁର ସ୍ୱରର ଗୀତ ଶୁଣିଲେ।
ଵିଶ୍ଵାଵସୁର୍ନାରଦଶ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ଗଣାଃ। ଋତଵଃ ଷଟ୍ଚ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରଂ ମୂର୍ତିମନ୍ତ ଉପସ୍ଥିତାଃ
ବିଶ୍ୱାବସୁ, ନାରଦ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ, ଏବଂ ଛଅ ଋତୁ, ସମସ୍ତେ ଦେବତାଙ୍କ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ମାରୁତଃ ସୁରଭିର୍ଵାତି ମନୋଜ୍ଞଃ ସତ୍ଵଶୀତଲଃ । ଏଵଂ ଵିକ୍ରୀଡତସ୍ତସ୍ଯ ନହୁଷସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ
ସୁଗନ୍ଧିତ, ମନୋହର ଓ ଶିତଳ ପବନ ବହୁଥିଲା। ଏଭଳି ଭାବେ ଦୁଷ୍ଟ ମନ ଥିବା ନହୁଷ ଖେଳୁଥିଲେ।
ସଂପ୍ରାପ୍ତା ଦର୍ଶନଂ ଦେଵୀ ଶକ୍ରସ୍ଯ ମହିଷୀ ପ୍ରିଯା। ସ ତାଂ ସଂଦୃଶ୍ଯ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ପ୍ରାହ ସର୍ଵାନ୍ସଭାସଦଃ
ଦେବତା ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟା ରାଣୀ ଦେବୀ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ। ସେଠାରେ ଦୁଷ୍ଟ ମନ ଥିବା ନହୁଷ ସମସ୍ତ ସଭ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ।