ଗଚ୍ଛଧ୍ଵଂ ସର୍ଷିଗନ୍ଧର୍ଵା ଯତ୍ରାସୌ ଵିଶ୍ଵରୂପଧୃକ୍। ସାମ ତସ୍ଯ ପ୍ରଯୁଞ୍ଜଧ୍ଵଂ ତତ ଏନଂ ଵିଜେଷ୍ଯଥ
ତୁମେ ଋଷି ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ସହିତ ଯାଅ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ସମସ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଛନ୍ତି। ସାମ ଗୀତ ଉପଯୋଗ କର, ତାପରେ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବ।
ଭଵିଷ୍ଯତି ଜଯୋ ଦେଵାଃ ଶକ୍ରସ୍ଯ ମମ ତେଜସା । ଅଦୃଶ୍ଯଶ୍ଚ ପ୍ରଵେକ୍ଷ୍ଯାମି ଵଜ୍ରେ ହ୍ଯସ୍ଯାଯୁଧୋତ୍ତମେ
ମୋର ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବମାନେ ଜିତିବେ। ମୁଁ ଦୃଶ୍ୟ ହେଉନଥିବା ଭାବରେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର ବଜ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି।
ଗଚ୍ଛଧ୍ଵମୃଷିଭିଃ ସାର୍ଧଂ ଗନ୍ଧର୍ଵୈଶ୍ଚ ସୁରୋତ୍ତମାଃ । ଵୃତ୍ରସ୍ଯ ସହ ଶକ୍ରେଣ ସନ୍ଧିଂ କୁରୁତ ମାଚିରମ୍
ହେ ଦେବମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଋଷି ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସହିତ ଯାଅ। ଭୃତ୍ର ଓ ଶକ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୀଘ୍ର ସନ୍ଧି କର।
ଏଵମୁକ୍ତେ ତୁ ଦେଵେନ ଋଷଯସ୍ତ୍ରିଦଶାସ୍ତଥା । ଯଯୁଃ ସମେତ୍ଯ ସହିତାଃ ଶକ୍ରଂ କୃତ୍ଵା ପୁରଃସରମ୍
ଦେବତା ଏପରି କହିଲେ ପରେ, ଋଷି ଓ ଦେବମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକଠି ହୋଇ, ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଯାଇଲେ।
ସମୀପମେତ୍ଯ ଚ ଯଦା ସର୍ଵ ଏଵ ମହୌଜସଃ। ତଂ ତେଜସା ପ୍ରଜ୍ଵଲିତଂ ପ୍ରତପନ୍ତଂ ଦିଶୋ ଦଶ
ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକ ନିକଟକୁ ଯିବାବେଳେ, ସେମାନେ ଦେଖିଲେ, ସେ ତାଙ୍କର ତେଜରେ ଦଶ ଦିଗକୁ ଜଳାଇ ଦେଉଛନ୍ତି।
ଗ୍ରସନ୍ତମିଵ ଲୋକାଂସ୍ତ୍ରୀନ୍ସୂର୍ଯାଚନ୍ଦ୍ରମସୌ ଯଥା। ଦଦୃଶୁସ୍ତେ ତତୋ ଵୃତ୍ରଂ ଶକ୍ରେଣ ସହ ଦେଵତାଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ତିନି ଲୋକକୁ ଗିଲିଯିବା ପରି, ଦେବମାନେ ଏପରି ଭାବରେ ଭୃତ୍ରଙ୍କୁ ଶକ୍ର ସହିତ ଦେଖିଲେ।
ଋଷଯୋଽଥ ତତୋଽଭ୍ଯେତ୍ଯ ଵୃତ୍ରମୂଚୁଃ ପ୍ରିଯଂ ଵଚଃ। ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ଜଗଦିଦଂ ସର୍ଵଂ ତେଜସା ତଵ ଦୁର୍ଜଯ
ତାପରେ ଋଷିମାନେ ଭୃତ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ମୃଦୁ କଥା କହିଲେ: 'ତୁମର ଅଜୟ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଭରିଯାଇଛି।'
ନ ଚ ଶକ୍ନୋଷି ନିର୍ଜେଷୁଂ ଵାସଵଂ ବଲିନାଂ ଵର। ଯୁଧ୍ଯତୋଶ୍ଚାପି ଵାଂ କାଲୋ ଵ୍ଯତୀତଃ ସୁମହାନିହ
ହେ ବଳଶାଳୀ, ତୁମେ ବାସବଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବ ନାହାଁ। ଏଠାରେ ତୁମେ ଯେଉଁ ସମୟରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲ, ସେ ସମୟ ବହୁତ ଦିନ ହେବାକୁ ଚାଲିଗଲା।
ପୀଡ୍ଯନ୍ତେ ଚ ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵାଃ ସଦେଵାସୁରମାନୁଷାଃ । ସଖ୍ଯଂ ଭଵତୁ ତେ ଵୃତ୍ର ଶକ୍ରେଣ ସହ ନିତ୍ଯଦା
ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା, ଦେବ, ଦେତ୍ୟ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଦୁଃଖିତ। ଭୃତ୍ର, ତୁମେ ଏବଂ ଶକ୍ର ସଦା ସାଙ୍ଗ ହେଉ।
ଅଵାପ୍ସ୍ଯସି ସୁଖଂ ତ୍ଵଂ ଚ ଶକ୍ରଲୋକାଂଶ୍ଚ ଶାଶ୍ଵତାନ୍। ଋଷିଵାକ୍ଯଂ ନିଶମ୍ଯାଥ ଵୃତ୍ରଃସ ତୁ ମହାବଲଃ
ତୁମେ ଶକ୍ରଙ୍କ ଶାଶ୍ୱତ ଲୋକ ଓ ସୁଖ ପାଇବ। ଋଷିମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମହାବଳୀ ଭୃତ୍ର—
ଉଵାଚ ତାନୃଷୀନ୍ସର୍ଵାନ୍ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସାଽସୁରଃ । ସର୍ଵେ ଯୂଯଂ ମହାଭାଗା ଗନ୍ଧର୍ଵାଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵଶଃ
ସେ ଅସୁର ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ସମସ୍ତ ଋଷିଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଆପଣମାନେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଗନ୍ଧର୍ବ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ।'
ଯଦ୍ବ୍ରୂଥ ତଚ୍ଛ୍ରୁତଂ ସର୍ଵଂ ମମାପି ଶ୍ରୃଣୁତାନଘାଃ। ସନ୍ଧିଃ କଥଂ ଵୈ ଭଵିତା ମମ ଶକ୍ରସ୍ଯ ଚୋଭଯୋଃ । ତେଜସୋର୍ହି ଦ୍ଵଯୋର୍ଦେଵାଃ ସଖ୍ଯଂ ଵୈ ଭଵିତା କଥମ୍
'ଆପଣମାନେ ଯାହା କହିଲେ, ସେ ସବୁ ମୁଁ ଶୁଣିଛି। ଏବେ ମୋ କଥା ମଧ୍ୟ ଶୁଣନ୍ତୁ। ମୋ ଓ ଶକ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିପରି ସନ୍ଧି ହେବ? ଦେବମାନେ, ଦୁଇ ଜଣଙ୍କ ଶକ୍ତି ଭିନ୍ନ, ତେଣୁ କିପରି ସାଙ୍ଗତା ହେବ?'
ସକୃତ୍ସତାଂ ସଙ୍ଗତମୀପ୍ସିତଵ୍ଯଂ ତତଃ ପରଂ ଭଵିତା ଭଵ୍ଯମେଵ। ନାତିକ୍ରାମେତ୍ସତ୍ପୁରୁଷେଣ ସଙ୍ଗତଂ ତସ୍ମାତ୍ସତାଂ ସଂଗତମୀପ୍ସିତଵ୍ଯମ୍
ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ଚାହିଁବା ଉଚିତ। ପରେ ଯାହା ହେବାକୁ ଥିବ, ନିଶ୍ଚିତ ହେବ। ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସାଙ୍ଗକୁ କେବେ ଭଙ୍ଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ସଦା ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ଚାହିଁବା ଉଚିତ।
ଦୃଢଂ ସତାଂ ସଙ୍ଗତଂ ଚାପି ନିତ୍ଯଂ ବ୍ରୂଯାଚ୍ଚାର୍ଥଂ ହ୍ଯର୍ଥକୃଚ୍ଛ୍ରେଷୁ ଧୀରାଃ । ମହାର୍ଥଵତ୍ସତ୍ପୁରୁଷେଣ ସଙ୍ଗତଂ ତସ୍ମାତ୍ସନ୍ତଂ ନ ଜିଘାଂସେତ ଧୀରଃ
ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ସଦା ଦୃଢ଼ ଥାଏ। ଦୁଃଖରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଉପଯୋଗୀ କଥା କହିବା ଉଚିତ। ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ବଡ଼ ମୂଲ୍ୟବାନ, ତେଣୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ କେବେ ଭଲ ଲୋକଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବା ଚାହିଁବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଇନ୍ଦ୍ରଃ ସତାଂ ସଂମତଶ୍ଚ ନିଵାସଶ୍ଚ ମହାତ୍ମନାମ୍। ସତ୍ଯଵାଦୀ ହ୍ଯନିନ୍ଦ୍ଯଶ୍ଚ ଧର୍ମଵିତ୍ସୂକ୍ଷ୍ମନିଶ୍ଚଯଃ
ଇନ୍ଦ୍ର ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମାନିତ ଏବଂ ମହାନ୍ ଆତ୍ମାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ। ସେ ସତ୍ୟ କହନ୍ତି, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଓ ଧର୍ମକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦିଗରେ ନିଶ୍ଚିତ ଅଟୁଟ।
ତେନ ତେ ସହ ଶକ୍ରେଣ ସନ୍ଧିର୍ଭଵତୁ ନିତ୍ଯଦା। ଏଵଂ ଵିଶ୍ଵାସମାଗଚ୍ଛ ମା ତେ ଭୂଦ୍ବୁଦ୍ଧିରନ୍ଯଥା
ତେଣୁ ତୁମେ ଶକ୍ରଙ୍କ ସହ ସଦା ଶାନ୍ତି ରଖ, ଏଭଳି ଭରସା କର, ତୁମର ମନ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦିଗକୁ ଯେଉଁନାହେଁ।
ମହର୍ଷିଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତାନୁଵାଚ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ। ଅଵଶ୍ଯଂ ଭଗଵନ୍ତୋ ମେ ମାନନୀଯାସ୍ତପସ୍ଵିନଃ
ମହାର୍ଷିଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜସ୍ୱୀ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ନିଶ୍ଚୟ, ମୋ ପାଖରେ ପୂଜ୍ୟ ତପସ୍ବୀମାନେ ସଦା ସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ।'
ବ୍ରଵୀମି ଯଦହଂ ଦେଵାସ୍ତତ୍ସର୍ଵଂ କ୍ରିଯତେ ଯଦି। ତତଃ ସର୍ଵଂ କରିଷ୍ଯାମି ଯଦୂଚୁର୍ମାଂ ଦିଵୌକସଃ
ମୁଁ ଦେବତା ଭାବେ ଯାହା କହେ, ସେସବୁ କାମ ଯଦି ହୁଏ, ତେବେ ଦେବଲୋକରେ ଯେଉଁଠିକି ମୋତେ କୁହାଯାଇଛି, ସେସବୁ କାମ ମୁଁ କରିବି।
ନ ଶୁଷ୍କେଣ ନ ଚାଦ୍ରେଣ ନାଶ୍ମନା ନ ଚ ଦାରୁଣା । ନ ଶସ୍ତ୍ରେଣ ନ ଚାସ୍ତ୍ରେଣ ନ ଦିଵା ନ ତଥା ନିଶି
ମୁଁ କେବେ ଶୁଖିଲା ବସ୍ତୁ, ନା ଭିଜା ବସ୍ତୁ, ନା ପଥର, ନା କାଠ, ନା ଶସ୍ତ୍ର, ନା ଅସ୍ତ୍ର, ନା ଦିନରେ, ନା ରାତିରେ—
ଵଧ୍ଯୋ ଭଵେଯଂ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାଃ ଶକ୍ରସ୍ଯ ସହ ଦୈଵତୈଃ । ଏଵଂ ମେ ରୋଚତେ ସନ୍ଧିଃ ଶକ୍ରେଣ ସହ ନିତ୍ଯଦା
—ମୁଁ ଶକ୍ର ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିପାରିବି। ଏଭଳି ଶକ୍ରଙ୍କ ସହ ସଦା ଶାନ୍ତି ରଖିବାକୁ ମୋତେ ପସନ୍ଦ।
ବାଢମିତ୍ଯେଵ ଋଷଯସ୍ତମୂଚୁର୍ଭରତର୍ଷଭ। ଏଵଂ ଵୃତ୍ତେ ତୁ ସନ୍ଧାନେ ଵୃତ୍ରଃ ପ୍ରମୁଦିତୋଽଭଵତ୍
ଋଷିମାନେ 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି କହିଲେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏଭଳି ସମ୍ମତି ହେବା ପରେ ବୃତ୍ର ଖୁସି ହେଲେ।
ତତଃ ସନ୍ଧିଂ ମିଥଃ କୃତ୍ଵା ଋଷଯୋ ଦୀପ୍ତତେଜସଃ। ଶକ୍ରସ୍ଯ ସହ ଵୃତ୍ରେଣ ପୁନର୍ଜଗ୍ମୁର୍ଯଥାଗତମ୍
ତାପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଋଷିମାନେ ଏକାଉଁଠି ଶାନ୍ତି କରି, ଶକ୍ର ଓ ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ମିଳାଇ, ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ।
ଯୁକ୍ତଃ ସଦାଽଭଵଚ୍ଚାପି ଶକ୍ରୋ ହର୍ଷସମନ୍ଵିତଃ। ଵୃତ୍ରସ୍ଯ ଵଧସଂଯୁକ୍ତାନୁପାଯାନନ୍ଵଚିନ୍ତଯତ୍
ଶକ୍ର ସଦା ସଚେତନ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବା ଉପାୟ ଭାବୁଥିଲେ।
ଅଭିସନ୍ଧିର୍ମହେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ସନ୍ଧିକର୍ମଣି ଯଃ କୃତଃ। ଋଷିଭିସ୍ତ୍ଵୀରିତଂ ଯଚ୍ଚ ମହେନ୍ଦ୍ରସ୍ତଦନୁସ୍ମରନ୍
ମହେନ୍ଦ୍ର ଯେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ସମ୍ମତି କଲେ ଓ ଋଷିମାନେ ଯାହା କହିଥିଲେ, ସେସବୁ ମହେନ୍ଦ୍ର ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲେ।
ଛିଦ୍ରାନ୍ଵେଷୀ ସମୁଦ୍ଵିଗ୍ନଃ ସଦା ଵସତି ଦେଵରାଟ୍। ସ କଦାଚିନ୍ସମୁଦ୍ରାନ୍ତେ ସମପଶ୍ଯନ୍ମହାସୁରମ୍
ସେ ସଦା ଅବସର ଖୋଜୁଥିଲେ, ଚିନ୍ତିତ ଭାବେ ଦେବତାଙ୍କ ରାଜା ରହୁଥିଲେ। ଏକଦିନ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ସେ ମହା ଦାନବକୁ ଦେଖିଲେ।
ସନ୍ଧ୍ଯାକାଲ ଉପାଵୃତ୍ତେ ମୁହୂର୍ତେ ଚାତିଦାରୁଣେ। ତତଃ ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ଵରଦାନଂ ମହାତ୍ମନଃ
ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଭଗବାନ୍ ସେ ମହାନ୍ ଆତ୍ମାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ବରକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।
ସନ୍ଧ୍ଯେଯଂ ଵର୍ତତେ ରୌଦ୍ରା ନ ରାତ୍ରିର୍ଦିଵସଂ ନ ଚ। ଵୃତ୍ରଶ୍ଚାଵଶ୍ଯଵଧ୍ଯୋଽଯଂ ମମ ସର୍ଵହରୋ ରିପୁଃ
ଏବେ ସନ୍ଧ୍ୟା ଚାଲିଛି, ଏହା ରାତି ନୁହେଁ, ଦିନ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ବୃତ୍ର, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା ଶତ୍ରୁ, ନିଶ୍ଚୟ ମୋ ଦ୍ୱାରା ମାରାଯିବା ଦରକାର।
ଯଦି ଵୃତ୍ରଂ ନ ହନ୍ମ୍ଯଦ୍ଯ ଵଞ୍ଚଯିତ୍ଵା ମହାସୁରମ୍। ମହାବଲଂ ମହାକାଯଂ ନ ମେ ଶ୍ରେଯୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଯଦି ଆଜି ମୁଁ ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ମାରିପାରିବିନାହିଁ, ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବକୁ ଚତୁର୍ୟତାରେ ହରାଇ, ତେବେ ମୋ ପାଇଁ କୌଣସି ଭଲ ହେବ ନାହିଁ।
ଏଵଂ ସଂଚିନ୍ତଯନ୍ନେଵ ଶକ୍ରୋ ଵିଷ୍ଣୁମନୁସ୍ମରନ୍। ଅଥ ଫେନଂ ତଦାଽପଶ୍ଯତ୍ ସମୁଦ୍ରେ ପର୍ଵତୋପମପ୍
ଏଭଳି ଭାବୁଥିବାବେଳେ, ଶକ୍ର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ସମୁଦ୍ରରେ ପାହାଡ଼ ପରି ଏକ ଫେନ ଦେଖିଲେ।
ନାଯଂ ଯୁଷ୍କୋ ନ ଚାଦ୍ରୋଽଯଂ ନ ଚ ଶସ୍ତ୍ରମିଦଂ ତଥା। ଏନଂ କ୍ଷେପ୍ସ୍ଯାମି ଵୃତ୍ରସ୍ଯ କ୍ଷଣାଦେଵ ନଶିଷ୍ଯତି
ଏହା ନ ଶୁଖିଲା, ନ ଭିଜା, ନ ପଥର, ନ ଶସ୍ତ୍ର। ଏହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ଆଘାତ କରିବି, ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ସେ ନଶ୍ଟ ହେବ।