ସର୍ଵଂ ଵ୍ଯାପ୍ତମିଦଂ ଦେଵା ଵୃତ୍ରେଣ ଜଗଦଵ୍ଯଯମ୍। ନ ହ୍ଯସ୍ଯ ସଦୃଶଂ କିଞ୍ଚିତ୍ପ୍ରତିଘାତାଯ ଯଦ୍ଭଵେତ୍
ଦେବତାମାନେ କହିଲେ: ବୃତ୍ର ସମଗ୍ର ଅବିନାଶୀ ଜଗତକୁ ଆବୃତ କରିଛି; ତାଙ୍କ ସମାନ କିଛି ନାହିଁ ଯାହା ତାଙ୍କୁ ବିରୋଧ କରିପାରିବ।
ସମର୍ଥୋ ହ୍ଯଭଵଂ ପୂର୍ଵମସମର୍ଥୋଽସ୍ମି ସାଂପ୍ରତମ୍। କଥଂ ନୁ କାର୍ଯଂ ଭଦ୍ରଂ ଵୋ ଦୁର୍ଧର୍ଷଃ ସ ହି ମେ ମତଃ
ମୁଁ ପୂର୍ବେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲି, କିନ୍ତୁ ଏବେ ଅଶକ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଛି; ତୁମମାନଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ କଣ କରିବି? ସେ ମୋତେ ଅଜୟ୍ୟ ଲାଗୁଛନ୍ତି।
ତେଜସ୍ଵୀ ଚ ମହାତ୍ମା ଚ ଯୁଦ୍ଧେ ଚାମିତଵିକ୍ରମଃ । ଗ୍ରସେତ୍ରିଭୁଵନଂ ସର୍ଵଂ ସଦେଵାସୁରମାନୁଷମ୍
ସେ ତେଜସ୍ୱୀ, ମହାତ୍ମା ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପାର ଶୌର୍ୟଶାଳୀ; ସେ ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକ, ଦେବତା, ଦାନବ ଓ ମାନବକୁ ଗିଲିପାରିବେ।
ତସ୍ମାଦ୍ଵିନିଶ୍ଚଯମିମଂ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ତ୍ରିଦିଵୌକସଃ। ଵିଷ୍ଣୋଃ କ୍ଷଯମୁପାଗମ୍ଯ ସମେତ୍ଯ ଚ ମହାତ୍ମନା
ସେଇଥିରୁ, ହେ ଦେବଲୋକବାସୀମାନେ, ଏଇ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଶୁଣ; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଇ, ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେବା ଉଚିତ।
ଏଵମୁକ୍ତେ ମଘଵତା ଦେଵାଃ ଶର୍ଷିଗଣାସ୍ତଦା। ଶରଣ୍ଯଂ ଶରମଂ ଦେଵଂ ଜଗ୍ମୁର୍ଵିଷ୍ଣୁଂ ମହାବଲମ୍
ମଘବାନ୍ ଏପରି କହିବା ପରେ, ଦେବତାମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ସମସ୍ତେ ଶରଣ ଦେବା ଓ ରକ୍ଷାକାରୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ଊଚୁଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ଦେଵେଶଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଵୃତ୍ରଭଯାର୍ଦିତାଃ। ତ୍ରଯୋ ଲୋକାସ୍ତ୍ଵଯା କ୍ରାନ୍ତାସ୍ତ୍ରିଭିର୍ଵିକ୍ରମଣୈଃ ପୁରା
ସମସ୍ତେ, ବୃତ୍ରଙ୍କ ଭୟରେ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ଦେବତାଙ୍କର ନାଥ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ତୁମେ ପୂର୍ବେ ତୁମ ତିନିଟି ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପରେ ତିନି ଲୋକକୁ ବ୍ୟାପିଥିଲେ।'
ଅମୃତଂ ଚାହୃତଂ ଵିଷ୍ଣୋ ଦୈତ୍ଯାଶ୍ଚ ନିହତା ରଣେ। ବଲିଂ ବଦ୍ଧ୍ଵା ମହାଦୈତ୍ଯଂ ଶକ୍ରୋ ଦେଵାଧିପଃ କୃତଃ
ବିଷ୍ଣୁ ଅମୃତ ଆଣିଲେ, ଦେତ୍ୟମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ବଳି ନାମକ ମହାଦେତ୍ୟକୁ ବାନ୍ଧାଗଲା, ଏବଂ ଶକ୍ର ଦେବମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ହେଲେ।
ତ୍ଵଂ ପ୍ରଭୁଃ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ତ୍ଵଯା ସର୍ଵମିଦଂ ତତମ୍। ତ୍ଵଂ ହି ଦେଵୋ ମହାଦେଵ ସର୍ଵଲୋକନମସ୍କୃତଃ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମ ପ୍ରଭାବରେ ଭରିଯାଇଛି। ତୁମେ ହେଉଛ, ମହାଦେବ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ପୂଜିତ।
ଗତିର୍ଭଵ ତ୍ଵଂ ଦେଵାନାଂ ସେନ୍ଦ୍ରାଣାମମରୋତ୍ତମ। ଜଗଦ୍ଵ୍ଯାପ୍ତମିଦଂ ସର୍ଵଂ ଵୃତ୍ରେଣାସୁରସୂଦନ
ତୁମେ ଦେବମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ହେ ଅମରମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମେ ଭରି ରହିଛ। ହେ ଭୃତ୍ର ଓ ଦେତ୍ୟ ହନ୍ତା, ଏହି ସବୁ ତୁମେ।
ଅଵଶ୍ଯଂ କରଣୀଯଂ ମେ ଭଵତାଂ ହିତମୁତ୍ତମମ୍। ତସ୍ମାଦୁପାଯଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥାଽସୌ ନଭଵିଷ୍ଯତି
ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ତୁମମାନଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭଲ କରିବାକୁ ଚାହେଁ। ତେଣୁ, କିପରି ସେ ରହିବ ନାହିଁ, ତାହାର ଉପାୟ ମୁଁ କହିବି।
ଗଚ୍ଛଧ୍ଵଂ ସର୍ଷିଗନ୍ଧର୍ଵା ଯତ୍ରାସୌ ଵିଶ୍ଵରୂପଧୃକ୍। ସାମ ତସ୍ଯ ପ୍ରଯୁଞ୍ଜଧ୍ଵଂ ତତ ଏନଂ ଵିଜେଷ୍ଯଥ
ତୁମେ ଋଷି ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ସହିତ ଯାଅ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ସମସ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଛନ୍ତି। ସାମ ଗୀତ ଉପଯୋଗ କର, ତାପରେ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବ।
ଭଵିଷ୍ଯତି ଜଯୋ ଦେଵାଃ ଶକ୍ରସ୍ଯ ମମ ତେଜସା । ଅଦୃଶ୍ଯଶ୍ଚ ପ୍ରଵେକ୍ଷ୍ଯାମି ଵଜ୍ରେ ହ୍ଯସ୍ଯାଯୁଧୋତ୍ତମେ
ମୋର ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବମାନେ ଜିତିବେ। ମୁଁ ଦୃଶ୍ୟ ହେଉନଥିବା ଭାବରେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର ବଜ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି।
ଗଚ୍ଛଧ୍ଵମୃଷିଭିଃ ସାର୍ଧଂ ଗନ୍ଧର୍ଵୈଶ୍ଚ ସୁରୋତ୍ତମାଃ । ଵୃତ୍ରସ୍ଯ ସହ ଶକ୍ରେଣ ସନ୍ଧିଂ କୁରୁତ ମାଚିରମ୍
ହେ ଦେବମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଋଷି ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସହିତ ଯାଅ। ଭୃତ୍ର ଓ ଶକ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୀଘ୍ର ସନ୍ଧି କର।
ଏଵମୁକ୍ତେ ତୁ ଦେଵେନ ଋଷଯସ୍ତ୍ରିଦଶାସ୍ତଥା । ଯଯୁଃ ସମେତ୍ଯ ସହିତାଃ ଶକ୍ରଂ କୃତ୍ଵା ପୁରଃସରମ୍
ଦେବତା ଏପରି କହିଲେ ପରେ, ଋଷି ଓ ଦେବମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକଠି ହୋଇ, ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଯାଇଲେ।
ସମୀପମେତ୍ଯ ଚ ଯଦା ସର୍ଵ ଏଵ ମହୌଜସଃ। ତଂ ତେଜସା ପ୍ରଜ୍ଵଲିତଂ ପ୍ରତପନ୍ତଂ ଦିଶୋ ଦଶ
ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକ ନିକଟକୁ ଯିବାବେଳେ, ସେମାନେ ଦେଖିଲେ, ସେ ତାଙ୍କର ତେଜରେ ଦଶ ଦିଗକୁ ଜଳାଇ ଦେଉଛନ୍ତି।
ଗ୍ରସନ୍ତମିଵ ଲୋକାଂସ୍ତ୍ରୀନ୍ସୂର୍ଯାଚନ୍ଦ୍ରମସୌ ଯଥା। ଦଦୃଶୁସ୍ତେ ତତୋ ଵୃତ୍ରଂ ଶକ୍ରେଣ ସହ ଦେଵତାଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ତିନି ଲୋକକୁ ଗିଲିଯିବା ପରି, ଦେବମାନେ ଏପରି ଭାବରେ ଭୃତ୍ରଙ୍କୁ ଶକ୍ର ସହିତ ଦେଖିଲେ।
ଋଷଯୋଽଥ ତତୋଽଭ୍ଯେତ୍ଯ ଵୃତ୍ରମୂଚୁଃ ପ୍ରିଯଂ ଵଚଃ। ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ଜଗଦିଦଂ ସର୍ଵଂ ତେଜସା ତଵ ଦୁର୍ଜଯ
ତାପରେ ଋଷିମାନେ ଭୃତ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ମୃଦୁ କଥା କହିଲେ: 'ତୁମର ଅଜୟ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଭରିଯାଇଛି।'
ନ ଚ ଶକ୍ନୋଷି ନିର୍ଜେଷୁଂ ଵାସଵଂ ବଲିନାଂ ଵର। ଯୁଧ୍ଯତୋଶ୍ଚାପି ଵାଂ କାଲୋ ଵ୍ଯତୀତଃ ସୁମହାନିହ
ହେ ବଳଶାଳୀ, ତୁମେ ବାସବଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବ ନାହାଁ। ଏଠାରେ ତୁମେ ଯେଉଁ ସମୟରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲ, ସେ ସମୟ ବହୁତ ଦିନ ହେବାକୁ ଚାଲିଗଲା।
ପୀଡ୍ଯନ୍ତେ ଚ ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵାଃ ସଦେଵାସୁରମାନୁଷାଃ । ସଖ୍ଯଂ ଭଵତୁ ତେ ଵୃତ୍ର ଶକ୍ରେଣ ସହ ନିତ୍ଯଦା
ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା, ଦେବ, ଦେତ୍ୟ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଦୁଃଖିତ। ଭୃତ୍ର, ତୁମେ ଏବଂ ଶକ୍ର ସଦା ସାଙ୍ଗ ହେଉ।
ଅଵାପ୍ସ୍ଯସି ସୁଖଂ ତ୍ଵଂ ଚ ଶକ୍ରଲୋକାଂଶ୍ଚ ଶାଶ୍ଵତାନ୍। ଋଷିଵାକ୍ଯଂ ନିଶମ୍ଯାଥ ଵୃତ୍ରଃସ ତୁ ମହାବଲଃ
ତୁମେ ଶକ୍ରଙ୍କ ଶାଶ୍ୱତ ଲୋକ ଓ ସୁଖ ପାଇବ। ଋଷିମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମହାବଳୀ ଭୃତ୍ର—
ଉଵାଚ ତାନୃଷୀନ୍ସର୍ଵାନ୍ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସାଽସୁରଃ । ସର୍ଵେ ଯୂଯଂ ମହାଭାଗା ଗନ୍ଧର୍ଵାଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵଶଃ
ସେ ଅସୁର ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ସମସ୍ତ ଋଷିଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଆପଣମାନେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଗନ୍ଧର୍ବ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ।'
ଯଦ୍ବ୍ରୂଥ ତଚ୍ଛ୍ରୁତଂ ସର୍ଵଂ ମମାପି ଶ୍ରୃଣୁତାନଘାଃ। ସନ୍ଧିଃ କଥଂ ଵୈ ଭଵିତା ମମ ଶକ୍ରସ୍ଯ ଚୋଭଯୋଃ । ତେଜସୋର୍ହି ଦ୍ଵଯୋର୍ଦେଵାଃ ସଖ୍ଯଂ ଵୈ ଭଵିତା କଥମ୍
'ଆପଣମାନେ ଯାହା କହିଲେ, ସେ ସବୁ ମୁଁ ଶୁଣିଛି। ଏବେ ମୋ କଥା ମଧ୍ୟ ଶୁଣନ୍ତୁ। ମୋ ଓ ଶକ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିପରି ସନ୍ଧି ହେବ? ଦେବମାନେ, ଦୁଇ ଜଣଙ୍କ ଶକ୍ତି ଭିନ୍ନ, ତେଣୁ କିପରି ସାଙ୍ଗତା ହେବ?'
ସକୃତ୍ସତାଂ ସଙ୍ଗତମୀପ୍ସିତଵ୍ଯଂ ତତଃ ପରଂ ଭଵିତା ଭଵ୍ଯମେଵ। ନାତିକ୍ରାମେତ୍ସତ୍ପୁରୁଷେଣ ସଙ୍ଗତଂ ତସ୍ମାତ୍ସତାଂ ସଂଗତମୀପ୍ସିତଵ୍ଯମ୍
ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ଚାହିଁବା ଉଚିତ। ପରେ ଯାହା ହେବାକୁ ଥିବ, ନିଶ୍ଚିତ ହେବ। ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସାଙ୍ଗକୁ କେବେ ଭଙ୍ଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ସଦା ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ଚାହିଁବା ଉଚିତ।
ଦୃଢଂ ସତାଂ ସଙ୍ଗତଂ ଚାପି ନିତ୍ଯଂ ବ୍ରୂଯାଚ୍ଚାର୍ଥଂ ହ୍ଯର୍ଥକୃଚ୍ଛ୍ରେଷୁ ଧୀରାଃ । ମହାର୍ଥଵତ୍ସତ୍ପୁରୁଷେଣ ସଙ୍ଗତଂ ତସ୍ମାତ୍ସନ୍ତଂ ନ ଜିଘାଂସେତ ଧୀରଃ
ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ସଦା ଦୃଢ଼ ଥାଏ। ଦୁଃଖରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଉପଯୋଗୀ କଥା କହିବା ଉଚିତ। ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ବଡ଼ ମୂଲ୍ୟବାନ, ତେଣୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ କେବେ ଭଲ ଲୋକଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବା ଚାହିଁବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଇନ୍ଦ୍ରଃ ସତାଂ ସଂମତଶ୍ଚ ନିଵାସଶ୍ଚ ମହାତ୍ମନାମ୍। ସତ୍ଯଵାଦୀ ହ୍ଯନିନ୍ଦ୍ଯଶ୍ଚ ଧର୍ମଵିତ୍ସୂକ୍ଷ୍ମନିଶ୍ଚଯଃ
ଇନ୍ଦ୍ର ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମାନିତ ଏବଂ ମହାନ୍ ଆତ୍ମାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ। ସେ ସତ୍ୟ କହନ୍ତି, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଓ ଧର୍ମକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦିଗରେ ନିଶ୍ଚିତ ଅଟୁଟ।
ତେନ ତେ ସହ ଶକ୍ରେଣ ସନ୍ଧିର୍ଭଵତୁ ନିତ୍ଯଦା। ଏଵଂ ଵିଶ୍ଵାସମାଗଚ୍ଛ ମା ତେ ଭୂଦ୍ବୁଦ୍ଧିରନ୍ଯଥା
ତେଣୁ ତୁମେ ଶକ୍ରଙ୍କ ସହ ସଦା ଶାନ୍ତି ରଖ, ଏଭଳି ଭରସା କର, ତୁମର ମନ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦିଗକୁ ଯେଉଁନାହେଁ।
ମହର୍ଷିଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତାନୁଵାଚ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ। ଅଵଶ୍ଯଂ ଭଗଵନ୍ତୋ ମେ ମାନନୀଯାସ୍ତପସ୍ଵିନଃ
ମହାର୍ଷିଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜସ୍ୱୀ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ନିଶ୍ଚୟ, ମୋ ପାଖରେ ପୂଜ୍ୟ ତପସ୍ବୀମାନେ ସଦା ସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ।'
ବ୍ରଵୀମି ଯଦହଂ ଦେଵାସ୍ତତ୍ସର୍ଵଂ କ୍ରିଯତେ ଯଦି। ତତଃ ସର୍ଵଂ କରିଷ୍ଯାମି ଯଦୂଚୁର୍ମାଂ ଦିଵୌକସଃ
ମୁଁ ଦେବତା ଭାବେ ଯାହା କହେ, ସେସବୁ କାମ ଯଦି ହୁଏ, ତେବେ ଦେବଲୋକରେ ଯେଉଁଠିକି ମୋତେ କୁହାଯାଇଛି, ସେସବୁ କାମ ମୁଁ କରିବି।
ନ ଶୁଷ୍କେଣ ନ ଚାଦ୍ରେଣ ନାଶ୍ମନା ନ ଚ ଦାରୁଣା । ନ ଶସ୍ତ୍ରେଣ ନ ଚାସ୍ତ୍ରେଣ ନ ଦିଵା ନ ତଥା ନିଶି
ମୁଁ କେବେ ଶୁଖିଲା ବସ୍ତୁ, ନା ଭିଜା ବସ୍ତୁ, ନା ପଥର, ନା କାଠ, ନା ଶସ୍ତ୍ର, ନା ଅସ୍ତ୍ର, ନା ଦିନରେ, ନା ରାତିରେ—
ଵଧ୍ଯୋ ଭଵେଯଂ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାଃ ଶକ୍ରସ୍ଯ ସହ ଦୈଵତୈଃ । ଏଵଂ ମେ ରୋଚତେ ସନ୍ଧିଃ ଶକ୍ରେଣ ସହ ନିତ୍ଯଦା
—ମୁଁ ଶକ୍ର ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିପାରିବି। ଏଭଳି ଶକ୍ରଙ୍କ ସହ ସଦା ଶାନ୍ତି ରଖିବାକୁ ମୋତେ ପସନ୍ଦ।