ଉପପନ୍ନମିଦଂ ପାର୍ଥ ଯତ୍ସ୍ପର୍ଧସି ମଯା ସହ। ସାରଥ୍ଯଂ ତେ କରିଷ୍ଯାମି କାମଃ ସଂପଦ୍ଯତାଂ ତଵ
ପାର୍ଥ, ତୁମେ ମୋ ସହ ସ୍ପର୍ଦ୍ଧା କରୁଛ, ଏହା ଯଥାଯଥ। ମୁଁ ତୁମ ସାରଥି ହେବି, ତୁମର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉ।
ଏଵଂ ପ୍ରମୁଦିତଃ ପାର୍ଥଃ କୁଷ୍ଣେନ ସହିତସ୍ତଦା। ଵୃତୋ ଦାଶାର୍ହପ୍ରଵରୈଃ ପୁନରାଯାଦ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍
ଏପରି ଖୁସି ହୋଇ, ପାର୍ଥ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ ଦାଶାର୍ହମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚୟନ ହୋଇ, ପୁନି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପାଖକୁ ଫେରିଲେ।
ଶଲ୍ଯଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଦୂତାନାଂ ସୈନ୍ଯେନ ମହତା ଵୃତଃ। ଅଭ୍ଯାତ୍ପାଣ୍ଡଵାନ୍ରାଜନ୍ସହ ପୁତ୍ରୈର୍ମହାରଥୈଃ
ଶାଲ୍ୟ ଦୂତମାନଙ୍କ ଖବର ଶୁଣି, ବଡ଼ ସେନା ସହ ଏବଂ ପୁଅମାନେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥୀମାନେ ସହିତ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ, ରାଜା।
ତସ୍ଯ ସେନାନିଵେଶୋଽଭୂଦଧ୍ଵର୍ଧମିଵ ଯୋଜନମ୍ । ତଥା ହି ଵିପୁଲାଂ ସେନାଂ ବିଭର୍ତି ସ ନରର୍ଷଭଃ
ତାଙ୍କ ସେନା ଶିବିର ଅଧ୍ୱର ଅର୍ଧ ଯୋଜନ ଯାଏଁ ଫାଇଲିଥିଲା, କାରଣ ସେ ନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ବଡ଼ ସେନା ରଖିଥିଲେ।
ଅକ୍ଷୌହିଣୀପତୀ ରାଜନ୍ମହାଵୀର୍ଯପରାକ୍ରମାଃ। ଵିଚିତ୍ରକଵଚାଃ ଶୂରା ଵିଚିତ୍ରଧ୍ଵଜକାର୍ମୁକାଃ
ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ନାୟକମାନେ, ରାଜା, ବଡ଼ ପ୍ରତାପ ଓ ସାହସ ଥିଲେ; ବିଭିନ୍ନ କବଚ ପିନ୍ଧିଥିବା ଶୂରମାନେ, ବିଭିନ୍ନ ଧ୍ୱଜ ଓ ଧନୁ ଧରିଥିଲେ।
ଵିଚିତ୍ରାଭରଣାଃ ସର୍ଵେ ଵିଚିତ୍ରରଥଵାହନାଃ । ଵିଚିତ୍ରସ୍ରଗ୍ଧରାଃ ସର୍ଵେ ଵିଵିତ୍ରାମ୍ବରଭୂଷଣାଃ
ସମସ୍ତେ ବିଭିନ୍ନ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ବିଭିନ୍ନ ରଥ ଓ ଯାନରେ ଚଢ଼ିଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ବିଭିନ୍ନ ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ସ୍ଵଦେଶଵେଷାଭରଣା ଵୀରାଃ ଶତସହସ୍ରଶଃ। ତସ୍ଯ ସେନାପ୍ରଣେତାରୋ ବଭୂଵୁଃ କ୍ଷତ୍ରିଯର୍ଷଭାଃ
ନିଜ ଦେଶର ପୋଷାକ ଓ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିବା ଶତ-ସହସ୍ର ବୀରମାନେ, ତାଙ୍କ ସେନାର ନେତୃତ୍ୱ କରିଥିଲେ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଵ୍ଯଥଯନ୍ନିଵ ଭୂତାନି କମ୍ପଯନ୍ନିଵ ମେଦିନୀମ୍ । ଶନୈର୍ଵିଶ୍ରାମଯନ୍ସେନାଂ ସ ଯଯୌ ଯତ୍ର ପାଣ୍ଡଵଃ
ସେ ଭୂତମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଉଥିବା ଭଳି ଏବଂ ଭୂମିକୁ କମ୍ପିତ କରୁଥିବା ଭଳି, ଦୀରେ ଦୀରେ ସେନାକୁ ନେଇ, ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ।
ତତୋ ଦୁର୍ଯୋଧନଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମହାତ୍ମାନଂ ମହାରଥମ୍ । ଉପାଯାନ୍ତମଭିଦ୍ରୁତ୍ଯ ସ୍ଵଯମାନର୍ଚ ଭରତ
ତାପରେ, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଶୁଣିଲେ ଯେ, ବଡ଼ ଆତ୍ମା ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥୀ ଆସୁଛନ୍ତି; ସେ ନିଜେ ଯାଇ, ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଭାରତ।
କାରଯାମାସ ପୂଜାର୍ଥଂ ତସ୍ଯ ଦୁର୍ଯୋଧନଃ ସଭାଃ । ରମଣୀଯେଷୁ ଦେଶେଷୁ ରତ୍ନଚିତ୍ରାଃ ସ୍ଵଲଙ୍କୃତାଃ
ଦୁର୍ୟୋଧନ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ପାଇଁ, ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାନରେ, ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏବଂ ଭଲ ଭାବରେ ସଜାଯାଇଥିବା ସଭା ତିଆରି କରିଲେ।
ଶିଲ୍ପିଭିର୍ଵିଵିଧୈଶ୍ଚୈଵ କ୍ରୀଡାସ୍ତତ୍ର ପ୍ରଯୋଜିତାଃ । ତତ୍ର ମାଲ୍ଯାନି ମାଂସାନି ଭକ୍ଷ୍ଯଂ ପେଯଂ ଚ ସତ୍କୃତମ୍
ସେଠାରେ କୁଶଳ କଳାକାରମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ମନୋରଞ୍ଜନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ। ସମ୍ମାନ ସହିତ ମାଳା, ମାଂସ, ମଜାଦାର ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।
କୂପାଶ୍ଚ ଵିଵିଧାକାରା ଔଦକାନି ଗୃହାଣି ଚ ।। ସ ତାଃ ସଭାଃ ସମାସାଦ୍ଯ ପୂଜ୍ଯମାନୋ ଯଥାଽମରଃ
ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଆକାରର କୁଆଁ ଓ ପାଣି ଥିବା ଘର ଥିଲା। ସେ ସମସ୍ତ ସଭାକୁ ପହଞ୍ଚି, ଅମରମାନେ ପାଇଁ ଯେପରି ସମ୍ମାନ ମିଳେ, ସେପରି ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ।
ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯ ସଚିଵୈର୍ଦେଶେ ଦେଶେ ସମନ୍ତତଃ ।। ଆଜଗାମ ସଭାମନ୍ଯାଂ ଦେଵାଵସଥଵର୍ଚସମ୍
ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସହଯୋଗ କରୁଥିବାବେଳେ, ସେ ଏକ ଅନ୍ୟ ସଭାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହା ଦେବମନ୍ଦିର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା।
ସ ତତ୍ର ଵିଷଯୈର୍ଯୁକ୍ତୈଃ କଲ୍ଯାଣୈରତିମାନୁଷୈଃ ।। ମେନେଽଭ୍ଯଧିକମାତ୍ମାନମଵମେନେ ପୁରନ୍ଦରମ୍
ସେଠାରେ ଅତି ଉତ୍ତମ ଓ ମାନବ ସୀମାକୁ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘିଥିବା ଭୋଗବିଲାସ ଦେଖି, ସେ ନିଜକୁ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବିଲେ ଏବଂ ପୁରନ୍ଦର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ନିଜକୁ ଉପରେ ଭାବିଲେ।
ପପ୍ରଚ୍ଛ ସ ତତଃ ପ୍ରେଷ୍ଯାନ୍ପ୍ରହୃଷ୍ଟଃ କ୍ଷତ୍ରିଯର୍ଷଭଃ ।। ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ଯ ପୁରୁଷାଃ କେଽତ୍ର ଚକ୍ରୁଃ ସଭା ଇମାଃ
ଖୁସି ହୋଇଥିବା ଶୂର ବିର କ୍ଷତ୍ରିୟ, ସେଠାରେ ଥିବା ସେବକମାନେ ଉପରେ ପଚାରିଲେ—'ଏହି ସଭାଗୃହଗୁଡ଼ିକ କିଏ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି? ଏହିଠାରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କର କେଉଁ ଲୋକମାନେ ଏହି ସଭା ତିଆରି କରିଛନ୍ତି?'
ଆନୀଯନ୍ତାଂ ସଭାକାରାଃ ପ୍ରଦେଯାର୍ହା ହି ମେ ମତାଃ ।। ପ୍ରଦେଯମେଷାଂ ଦାସ୍ଯାମି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋଽନୁମନ୍ଯତାମ୍
'ସଭା ତିଆରି କରିଥିବା ଲୋକମାନେ କୁ ଆଣନ୍ତୁ, ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସେମାନେ ପୁରସ୍କାର ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ। ମୁଁ ସେମାନେକୁ ପୁରସ୍କାର ଦେବି—କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଏଥିରେ ସମ୍ମତି ଦିଅନ୍ତୁ।'
ତତଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟଂ ରାଜାନଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତେ ସଚିଵାସ୍ତଦା' ଦୁର୍ଯୋଧନାଯ ତତ୍ସର୍ଵଂ କଥଯନ୍ତି ସ୍ମ ଵିସ୍ମିତାଃ
ରାଜା ଖୁସି ହେଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ସମସ୍ତ କଥା ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ କହିଦେଲେ।
ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟୋ ଯଦା ଶଲ୍ଯୋ ଦିଦିତ୍ସୁରପି ଜୀଵିତମ୍ । ଗୂଢୋ ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ତତ୍ର ଦର୍ଶଯାମାସ ମାତୁଲମ୍
ଶଲ୍ୟ ଖୁସି ହୋଇ ଏବଂ ଆପଣ ଜୀବନ ଦେବାକୁ ମଧ୍ୟ ଚାହୁଁଥିବାବେଳେ, ସେଠାରେ ଲୁଚିଥିବା ଦୁର୍ୟୋଧନ ତାଙ୍କର ମାମାଙ୍କୁ ନିଜକୁ ଦେଖାଇଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମଦ୍ରରାଜଶ୍ଚ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଯତ୍ନଂ ଚ ତସ୍ଯ ତମ୍। ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯାବ୍ରଵୀତ୍ପ୍ରୀତ ଇଷ୍ଟୋଽର୍ଥୋ ଧ୍ରିଯତାମିତି
ମଦ୍ରରାଜ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଏବଂ ତାଙ୍କର ଚେଷ୍ଟା ବୁଝି, ସ୍ନେହ ସହିତ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି କହିଲେ—'ତୁମର ଇଚ୍ଛିତ କାମ ସଫଳ ହେଉ।'
ସତ୍ଯଵାଗ୍ଭଵ କଲ୍ଯାଣ ଵରୋ ଵୈ ମମ ଦୀଯତାମ୍। ସର୍ଵସେନାପ୍ରଣେତା ଵୈ ଭଵାନ୍ଭଵିତୁମର୍ହତି
'ସତ୍ୟବାଦୀ ହେଉ, ଶୁଭ ହେଉ, ମୋତେ ମୋର ଚାହିଦା ଦିଅ। ସମସ୍ତ ସେନାର ନାୟକ ହେବାକୁ ତୁମେ ଯୋଗ୍ୟ।'
ଯଥୈଵ ପାଣ୍ଡଵାସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ତଥୈଵ ଭଵତୋ ହ୍ଯହମ୍। ଅନୁମାନ୍ଯଂ ଚ ପାଲ୍ଯଂ ଚ ଭକ୍ତଂ ଚ ଭଜ ମାଂ ଵିଭୋ
'ମୁଁ ଯେପରି ପାଣ୍ଡବମାନେ ପାଇଁ ଅଛି, ସେପରି ତୁମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ମୋତେ ସ୍ୱୀକାର କର, ରକ୍ଷା କର, ଏବଂ ଭକ୍ତି ସହିତ ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର।'
କୃତମିତ୍ଯବ୍ରଵୀଚ୍ଛଲ୍ଯଃ କିମନ୍ଯତ୍କ୍ରିଯତାମିତି। କୃତମିତ୍ଯେଵ ଗାନ୍ଧାରିଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ପୁନଃପୁନଃ
'ହୋଇଗଲା,' ବୋଲି ଶଲ୍ୟ କହିଲେ। 'ଅନ୍ୟ କିଛି କରିବାକୁ ଅଛି କି?' ଗାନ୍ଧାରୀ ମଧ୍ୟ ପୁନିପୁନି କହିଲେ—'ହୋଇଗଲା।'
ଗଚ୍ଛ ଦୁର୍ଯୋଧନ ପୁରଂ ସ୍ଵକମେଵ ନରର୍ଷଭ । ଅହଂ ଗମିଷ୍ଯେ ଦ୍ରୁଷ୍ଟୁଂ ଵୈ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମରିଂଦମମ୍
'ଦୁର୍ୟୋଧନ, ତୁମେ ନିଜ ସହରକୁ ଯାଅ, ମହାନ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ। ମୁଁ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯିବି।'
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଂ ରାଜନ୍କ୍ଷିପ୍ରମେଷ୍ଯେ ନରାଧିପ । ଅଵଶ୍ଯଂ ଚାପି ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯଃ ପାଣ୍ଡଵଃ ପୁରୁଷର୍ଷଭଃ
'ମୁଁ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଦେଖି ଶୀଘ୍ର ଫେରିଆସିବି, ନରାଧିପ। ପାଣ୍ଡବ, ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦେଖିବା ଉଚିତ।'
କ୍ଷିପ୍ରାମାଗମ୍ଯତାଂ ରାଜନ୍ପାଣ୍ଡଵଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ପାର୍ଥିଵ । ତ୍ଵଯ୍ଯଧୀନାଃ ସ୍ମ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଵରଦାନଂ ସ୍ମରସ୍ଵ ନଃ
'ରାଜା, ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଦେଖି ଶୀଘ୍ର ଫେରିଆସ, ଭୂପତି। ଆମେ ସମସ୍ତେ ତୁମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଛୁ—ତୁମେ ଆମ ପ୍ରତିଜ୍ଞାକୁ ମନେ ରଖ।'
କ୍ଷିପ୍ରମେଷ୍ଯାମି ଭଦ୍ରଂ ତେ ଗଚ୍ଛସ୍ଵ ସ୍ଵପୁରଂ ନୃପ। ` ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ରାଜନ୍ନ ମିଥ୍ଯା କର୍ତୁମୁତ୍ସହେ
'ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଫେରିଆସିବି—ତୁମର ଭଲ ହେଉ! ରାଜା, ତୁମେ ନିଜ ସହରକୁ ଯାଅ। ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ଦେଖି, ମୁଁ ମିଥ୍ୟା କାମ କରିପାରିବି ନାହିଁ, ରାଜା।'
ପର୍ଯଷ୍ଵଜେତାମନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଶଲ୍ଯଦୁର୍ଯୋଧନାଵୁଭୌ
ତାପରେ ଶଲ୍ୟ ଓ ଦୁର୍ୟୋଧନ, ଦୁଇଜଣେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।
ସ ତଥା ଶଲ୍ଯମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ପୁରାଯାତ୍ସ୍ଵକଂ ପୁରମ୍। ଶଲ୍ଯୋ ଜଗାମ କୌନ୍ତେଯାନାଖ୍ଯାତୁଂ କର୍ମ ତସ୍ଯ ତତ୍
ଏଭଳି ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଦୁର୍ୟୋଧନ ନିଜ ସହରକୁ ଚାଲିଗଲେ; ଶଲ୍ୟ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରମାନେଙ୍କ ଠାରେ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କହିବାକୁ ଗଲେ।
ଉପପ୍ଲାଵ୍ଯଂ ସ ଗତ୍ଵା ତୁ ସ୍କନ୍ଧାଵାରଂ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଚ। ପାଣ୍ଡଵାନଥ ତାନ୍ସର୍ଵାଞ୍ଶଲ୍ଯସ୍ତତ୍ର ଦଦର୍ଶ ହ
ଉପପ୍ଲବ୍ୟକୁ ଯାଇ, ଶାଲ୍ୟ ଶିବିରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ସେଠାରେ ଦେଖିଲେ।
ଚିରାତ୍ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାଜାନଂ ମାତୁଲଂ ସମିତିଞ୍ଜଯମ୍। ଆସନେଭ୍ଯଃ ସମୁତ୍ପେତୁଃ ସର୍ଵେ ସହଯୁଧିଷ୍ଠିରାଃ
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ରାଜା, ତାଙ୍କ ମାମା, ସେଉଁଠି ଆସିବାକୁ ଦେଖି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସହ ସମସ୍ତେ ଆସନରୁ ଉଠି ଦଣ୍ଡବତ୍ କଲେ।