ପ୍ରତିବୁଦ୍ଧଃ ସ ଵାର୍ଷ୍ଣେଯୋ ଦଦର୍ଶାଗ୍ରେ କିରୀଟିନାମ୍। ସିଂହାସନଗତଂ ପଶ୍ଚାତ୍ପରିଵୃତ୍ଯ ଚ ଦୃଷ୍ଟଵାନ୍
ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ଜାଗିବା ପରେ, ସେ ଆଗରେ ମୁକୁଟଧାରୀ ଅର୍ଜୁନକୁ ଆସନରେ ବସିଥିବା ଦେଖି, ପଛକୁ ଘୁଞ୍ଚି ଅନ୍ୟଜଣକୁ ଦେଖିଲେ।
ସ ତଯୋଃ ସ୍ଵାଗତଂ କୃତ୍ଵା ଯଥାଵତ୍ପ୍ରତିପୂଜ୍ଯ ତୌ । ତଦାଗମନଜଂ ହେତୁଂ ପପ୍ରଚ୍ଛ ମଧୁସୂଦନଃ
ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଯଥାଯଥିକ ଆଦର ଓ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ମଧୁସୂଦନ ତାଙ୍କ ଆସିବାର କାରଣ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ତତୋ ଦୁର୍ଯୋଧନଃ କୃଷ୍ଣାମୁଵାଚ ପ୍ରହସନ୍ନିଵ। ଵିଗ୍ରହେଽସ୍ମିନ୍ଭଵାନ୍ସାହ୍ଯଂ ମମ ଦାତୁମିହାର୍ହତି
ତାପରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ହସିଥିବା ଭାବରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଏହି ସଂଘର୍ଷରେ, ଆପଣ ମୋତେ ସାହାଯ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।'
ସମଂ ହି ଭଵତଃ ସଖ୍ଯଂ ମମ ଚୈଵାର୍ଜୁନେଽପି ଚ। ତଥା ସଂବନ୍ଧକଂ ତୁଲ୍ଯମସ୍ମାକଂ ତ୍ଵଯି ମାଧଵ
ମାଧବ, ଆପଣଙ୍କର ମିତ୍ରତା ମୋତେ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ସମାନ, ଆମର ଆପଣଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟ ଏକରୂପ।
ଅହଂ ଚାଭିଗତଂ ସନ୍ତୋ ଭଜନ୍ତେ ପୂର୍ଵସାରିଣଃ ।। ତ୍ଵଂ ଚ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମୋ ଲୋକେ ସତାମଦ୍ଯ ଜନାର୍ଦନ
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ; ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ଉତ୍ତମ ଲୋକମାନେ ଆସିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରନ୍ତି। ଆଜି ତୁମେ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସତତଂ ସଂମତଶ୍ଚୈଵ ସଦ୍ଵୃତ୍ତମନୁପାଲଯ
ତୁମେ ସଦା ସମ୍ମାନିତ ଅଛ, ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଆଚରଣକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛ।
ଭଵାନଭିଗତଃ ପୂର୍ଵମତ୍ର ମେ ନାସ୍ତି ସଂଶଯଃ। ଦୃଷ୍ଟସ୍ତୁ ପ୍ରଥମଂ ରାଜନ୍ମଯା ପାର୍ଥୋ ଧନଞ୍ଜଯଃ
ତୁମେ ପ୍ରଥମେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛ, ଏଥିରେ ମୋର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ, ରାଜା, ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ପାର୍ଥ ଧନଞ୍ଜୟକୁ ଦେଖିଥିଲି।
ତଵ ପୂର୍ଵାଭିଗମନାତ୍ପୂର୍ଵଂ ଚାପ୍ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନାତ୍ । ସାହାଯ୍ଯମୁଭଯୋରେଵ କରିଷ୍ଯାମି ସୁଯୋଧନ
ତୁମେ ପ୍ରଥମେ ଆସିଥିବା ଓ ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଥିବାରୁ, ହେ ସୁୟୋଧନ, ମୁଁ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ସହଯୋଗ ଦେବି।
ପ୍ରଵାରଣଂ ତୁ ବାଲାନାଂ ପୂର୍ଵଂ କାର୍ଯମିତି ଶ୍ରୁତିଃ। ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରଵାରଣଂ ପୂର୍ଵମର୍ହଃ ପାର୍ଥୋ ଧନଞ୍ଜଯଃ
ଶାସ୍ତ୍ର କହେ ଯେ, ଅପେକ୍ଷା କରିବା ପ୍ରଥମେ କମ୍ବୟସ୍କଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି, ପାର୍ଥ ଧନଞ୍ଜୟ ପ୍ରଥମ ଚୟନର ଅଧିକାରୀ।
ମତ୍ସଂହନନତୁଲ୍ଯାନାଂ ଗୋପାନାମର୍ବୁଦଂ ମହତ୍। ନାରାଯଣା ଇତି ଖ୍ଯାତାଃ ସର୍ଵେ ସଂଗ୍ରାମଯୋଧିନଃ
ମୋ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗୋପମାନେ ଅନେକ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ 'ନାରାୟଣ' ନାମରେ ପରିଚିତ, ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯୋଧା।
ତେ ଵା ଯୁଧି ଦୁରାଧର୍ଷା ଭଵନ୍ତ୍ଵେକସ୍ଯ ସୈନିକାଃ । ଅଯୁଧ୍ଯମାନଃ ସଂଗ୍ରାମେ ନ୍ଯସ୍ତଶସ୍ତ୍ରୋଽହମେକତଃ
ଏହି ଅଜୟ ଯୋଧାମାନେ ଏକ ପକ୍ଷର ସେନା ହେଉନ୍ତୁ; ମୁଁ ଏକା, ଅସ୍ତ୍ର ନ ଧରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଂଶ ନେବି ନାହିଁ।
ଆଭ୍ଯାମନ୍ଯତରଂ ପାର୍ଥ ଯତ୍ତେ ହୃଦ୍ଯତରଂ ମତମ୍। ତଦ୍ଵୃଣୀତାଂ ଭଵାନଗ୍ରେ ପ୍ରଵାର୍ଯସ୍ତ୍ଵଂ ହି ଧର୍ମତଃ
ଏହି ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରୁ, ପାର୍ଥ, ତୁମ ମନକୁ ଯାହା ଭଲ ଲାଗେ, ତାହା ପ୍ରଥମେ ଚୟନ କର; ଧର୍ମରେ ତୁମେ ପ୍ରଥମ ଚୟନର ଅଧିକାରୀ।
ଏତଦ୍ଵିଦିତ୍ଵା କୌନ୍ତେଯ ଵିଚାର୍ଯ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ । ତାନ୍ଵା ଵରଯ ସାହାଯ୍ଯେ ମାଂ ସାଚିଵ୍ଯେଽଥଵା ପୁନଃ
ଏହି କଥା ଜାଣି, ହେ କୌନ୍ତେୟ, ପୁନିପୁନି ଭାବି, ସହଯୋଗ ପାଇଁ ସେମାନେ ବା ମୋତେ ଉପଦେଶକ ଭାବରେ ଚୟନ କର, ଯେପରି ଚାହୁଁ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ କୃଷ୍ଣେନ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରେ ଧନଞ୍ଜଯଃ। ଅଯୁଧ୍ଯମାନଂ ସଂଗ୍ରାମେ ଵରଯାମାସ କେଶଵମ୍
ଏପରି କୃଷ୍ଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଂଶ ନେବା ନଥିବା କେଶବଙ୍କୁ ଚୟନ କଲେ।
ନାରାଯଣମମିଘ୍ନଂ କାମାଜ୍ଜାତମଜଂ ନୃଷୁ । ସର୍ଵକ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ପୁରତୋ ଦେଵଦାନଵଯୋରପି
ସେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ, ଅପରାଧହୀନ, ଅଜର, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମେ ଚୟନ କଲେ।
ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ତୁ ତତ୍ସୈନ୍ଯଂ ସର୍ଵମାଵରଯତ୍ତଦା । ସହସ୍ରାଣାଂ ମହସ୍ରଂ ତୁ ଯୋଧାନାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଭାରତ
କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ୟୋଧନ ସେ ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ଚୟନ କଲେ, ଏବଂ ଭାରତ, ଏକ ହଜାର ରେ ହଜାର ଯୋଧା ମିଳିଗଲା।
କୃଷ୍ଣଂ ଚାପହୃତଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସଂପ୍ରାପ ପରମାଂ ମୁଦମ୍ । ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ତୁ ତତ୍ସୈନ୍ଯଂ ସର୍ଵମାଦାଯ ପାର୍ଥିଵଃ
କୃଷ୍ଣ ଚୟନ ହୋଇଯିବା ଜାଣି, ଦୁର୍ୟୋଧନ ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ନେଲେ।
ତତୋଽଭ୍ଯଯାଦ୍ଭୀମବଲୋ ରୌହିଣେଯଂ ମହାବଲମ୍ । ସର୍ଵଂ ଚାଗମନେ ହେତୁଂ ସ ତସ୍ମୈ ସଂନ୍ଯଵେଦଯତ୍। ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ତତଃ ଶୌରିର୍ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରମିଦଂ ଵଚଃ
ତାପରେ ଭୀମସେନ, ସିଂହ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ରୋହିଣୀପୁତ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଆସିବାର ସମସ୍ତ କାରଣ ଖୋଲି କହିଲେ; ତାପରେ ଶୌରି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଵିଦିତଂ ତେ ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ସର୍ଵଂ ଭଵିତୁମର୍ହତି। ଯନ୍ମଯୋକ୍ତଂ ଵିରାଟସ୍ଯ ପୁରା ଵୈଵାହିକେ ତଦା
ତୁମେ ସବୁ କଥା ଜାଣିଛ, ମନ୍ଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ; ଯାହା ଘଟିବା ଉଚିତ, ସେ ସବୁ। ଯାହା ମୁଁ ପୂର୍ବେ ବିରାଟଙ୍କ ଘରେ ବିବାହ ସମୟରେ କହିଥିଲି, ସେଠି ମଧ୍ୟ।
ନିଗୃହ୍ଯୋକ୍ତୋ ହୃଷୀକେଶସ୍ତ୍ଵଦର୍ଥଂ କୁରୁନନ୍ଦନ। ମଯା ସଂବନ୍ଧକଂ ତୁଲ୍ଯମିତି ରାଜନ୍ପୁନଃପୁନଃ
ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ମୁଁ ବାରମ୍ବାର ନିୟମିତ କରି, କୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ରାଜା, ତୁମ ପାଇଁ ଏହି ସମ୍ପର୍କକୁ ସମାନ ଭାବରେ ଭାବିଛି।
ନ ଚ ତଦ୍ଵାକ୍ଯମୁକ୍ତଂ ଵୈ କେଶଵଂ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ। ନ ଚାହମୁତ୍ସହେ କୃଷ୍ଣଂ ଵିନା ସ୍ଥାତୁମପି କ୍ଷଣମ୍
କିନ୍ତୁ ସେ କଥା କେଶବ ଗ୍ରହଣ କରିନାହିଁ; ଏବଂ ମୁଁ କୃଷ୍ଣ ବିନା ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ରହିପାରିବି ନାହିଁ।
ନାହଂ ସହାଯଃ ପାର୍ଥସ୍ଯ ନାପି ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯ ଵୈ । ଇତି ମେ ନିଶ୍ଚିତା ବୁଦ୍ଧିର୍ଵାସୁଦେଵମଵେକ୍ଷ୍ଯ ହ
ମୁଁ ପାର୍ଥଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ନୁହେଁ, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ଏହି ମୋର ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ, ଭାସୁଦେବଙ୍କୁ ଭାବି।
ଜାତୋଽସି ଭାରତେ ଵଂଶେ ସର୍ଵପାର୍ଥିଵପୂଜିତେ । ଗଚ୍ଛ ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ଧର୍ମେଣ କ୍ଷାତ୍ରେଣ ପୁରୁଷର୍ଷଭ
ତୁମେ ଭାରତ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କର ସମ୍ମାନ ପାଇଛ। ଏବେ ଯାଉ, ନିଜ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଯୁଦ୍ଧ କର, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ତଦା ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ହଲାଯୁଧମ୍। କୃଷ୍ଣଂ ଚାପି ମହାବାହୁମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଭରତର୍ଷଭ
ଏପରି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସେ ହଳାୟୁଧଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲା। ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଭାରତ ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଚାଲିଗଲା।
ସୋଽଭ୍ଯଯାତ୍କୃତଵର୍ମାଣଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସୁତୋ ନୃପଃ । କୃତଵର୍ମା ଦଦୌ ତସ୍ଯ ସେନାମକ୍ଷୌହିଣୀଂ ତଦା
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ରାଜା କୃତବର୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲା। ସେ ସମୟରେ କୃତବର୍ମା ତାଙ୍କୁ ଏକ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ଦେଲେ।
ସ ତେନ ସର୍ଵସୈନ୍ଯେନ ଭୀମେନ କୁରୁନନ୍ଦନଃ । ଵୃତଃ ପରିଯଯୌ ହୃଷ୍ଟଃ ସୁହୃଦଃ ସଂପ୍ରହର୍ଷଯନ୍
ସମସ୍ତ ସେନା ସହିତ କୁରୁନନ୍ଦନ ଭୀମଙ୍କ ସହ ଖୁସି ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ, ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ମିତ୍ରମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ତତଃ ପୀତାମ୍ବରଧରୋ ଜଗତ୍ସ୍ରଷ୍ଟା ଜନାର୍ଦନଃ । ଗତେ ଦୁର୍ଯୋଧନେ କୃଷ୍ଣଃ କିରୀଟିନମଥାବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ ପୀତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଥିବା, ସଂସାରର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଚାଲିଗଲା ପରେ, କିରୀଟିଧାରୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଭଵାନ୍ସମର୍ଥସ୍ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ନିହନ୍ତୁଂ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ନିହନ୍ତୁମହମଷ୍ଯେକଃ ସମର୍ଥଃ ପୁରୁଷର୍ଷଭଃ
ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିପାରିବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏକା ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିପାରିବି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଭଵାଂସ୍ତୁ କୀର୍ତିମାଁଲ୍ଲୋକେ ତଦ୍ଯଶସ୍ତ୍ଵାଂ ଗମିଷ୍ଯତି। ଯଶସାଂ ଚାହମପ୍ଯର୍ଥୀ ତସ୍ମାଦସି ମଯା ଵୃତଃ
କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଜଗତରେ କୀର୍ତି ଅର୍ଜନ କରିବା, ସେ ଯଶ ତୁମକୁ ମିଳିବ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଯଶ ଚାହେ, ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଚୟନ କରିଛି।
ସାରଥ୍ଯଂ ତୁ ତ୍ଵଯା କାର୍ଯମିତି ମେ ମାନସଂ ସଦା। ଚିରରାତ୍ରେପ୍ସିତଂ କାମଂ ତଦ୍ଭଵାନ୍କର୍ତୁମର୍ହତି
ମୋ ପାଇଁ ତୁମେ ସାରଥି ହେବା ଦାୟିତ୍ୱ ଅଛି, ଏହା ମୋର ଦୀର୍ଘକାଳର ଇଚ୍ଛା। ଏହି ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବାକୁ ତୁମେ ଯୋଗ୍ୟ।