ଯଦି କୁନ୍ତୀସୁତଂ ଗେହେ କ୍ରୀଡନ୍ତଂ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ । ଅଭିଗମ୍ଯ ଜଯେଯୁସ୍ତେ ତତ୍ତେଷାଂ ଧର୍ମତୋ ଭଵେତ୍
ଯଦି ତୁମେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଘରେ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଖେଳୁଥିବାବେଳେ ଗିଏ ଓ ତାଙ୍କୁ ହରାଇଥାନ୍ତୁ, ତେବେ ସେହି ଜିତ୍ତି ଧର୍ମଅନୁସାରେ ହେବା।
ସମାହୂଯ ତୁ ରାଜାନଂ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମରତଂ ସଦା। ନିକୃତ୍ଯା ଜିତଵନ୍ତସ୍ତେ କିଂ ନୁ ତେଷାଂ ପରଂ ଶୁଭମ୍
କିନ୍ତୁ ରାଜାଙ୍କୁ, ଯିଏ ସଦା କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ, ଡାକି ଏବଂ ଚାଳାକିରେ ହରାଇଲେ—ସେଠାରେ କଣ ସତ୍ୟ ଶୁଭ ଅଛି?
କଥଂ ପ୍ରଣିପତେଚ୍ଚାଯମିହ କୃତ୍ଵା ପଣଂ ପରମ୍। ଵନଵାସାଦ୍ଵିମୁକ୍ତରତୁ ପ୍ରାପ୍ତଃ ପୈତାମହଂ ପଦମ୍
ଏପରି ବଡ଼ ଦାଉ ଲଗାଇ, ବନବାସରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ପୈତୃକ ସିଂହାସନ ଆପଣାଇଥିବା ପରେ, ସେ କିପରି ଏଠାରେ ଶିର ନମାଇପାରିବେ?
ଯଦ୍ଯଯଂ ପରଵିତ୍ତାନି କାମଯେତ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଏଵମପ୍ଯଯମତ୍ଯନ୍ତଂ ପରାନ୍ନାର୍ହତି ଯାଚିତୁମ୍
ଯଦିଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପରର ସମ୍ପତ୍ତି ଆଶା କରନ୍ତି, ତଥାପି, ସେଠି ଏପରି ଭାବେ କାହାଠାରୁ ମାଗିବାକୁ ପଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
କଥଂ ଚ ଧର୍ମଯୁକ୍ତାସ୍ତେ ନ ଚ ରାଜ୍ଯଂ ଜିହୀର୍ଷଵଃ। ନିଵୃତ୍ତଵନଵାସାଂସ୍ତାନ୍ଯ ଆହୁର୍ଵିଦିତା ଇତି
ଯେମାନେ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଓ ରାଜ୍ୟ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ, ଜଙ୍ଗଲ ଉପବାସ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଫେରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ କିପରି 'ଆମେ ଜାଣିଛୁ' ବୋଲି କୁହାଯିବେ?
ଅନୁନୀତା ହି ଭୀଷ୍ମେଣ ଦ୍ରୋଣେନ ଵିଦୁରେଣ ଚ। ନ ଵ୍ଯଵସ୍ଯନ୍ତି ପାଣ୍ଡୂନାଂ ପ୍ରଦାତୁଂ ପୈତୃକଂ ଵସୁ
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ବିଦୁର ଅନୁରୋଧ କଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ବାପାଙ୍କର ଧନ ଫେରାଇବାକୁ ମନ ନେଇନାହାନ୍ତି।
ଅହଂ ତୁ ତାଞ୍ଛିତୈର୍ବାଣୈରନୁନୀଯ ରଣେ ବଲାତ୍। ପାଦଯୋଃ ପାତଯିଷ୍ଯାମି କୌନ୍ତେଯସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ମୁଁ ତ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେକୁ ବାଧ୍ୟ କରି, ମହାତ୍ମା କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଙ୍କ ପାଦରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇବି।
ଅଥ ତେ ନ ଵ୍ଯଵସ୍ଯନ୍ତି ପ୍ରଣିପାତାଯ ଧୀମତଃ। ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ସହାମାତ୍ଯା ଯମସ୍ଯ ସଦନଂ ପ୍ରତି
ଯଦି ସେମାନେ ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇବାକୁ ମନ ନେଇନାହାନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଯମର ଗୃହକୁ ଚଳିଯିବେ।
ନ ହି ତେ ଯୁଯୁଧାନସ୍ଯ ସଂରବ୍ଧସ୍ଯ ଯୁଯୁତ୍ସତଃ। ଵେଗଂ ସମର୍ଥାଃ ସଂସୋଦ୍ଧୁଂ ଵଜ୍ରସ୍ଯେଵ ମହୀଧରାଃ
ଯୁଦ୍ଧକୁ ଉତ୍ସୁକ ଓ କ୍ରୋଧିତ ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ବଳକୁ ସେମାନେ ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଗିରି ମହାବଜ୍ରକୁ ସହିପାରେ ନାହିଁ।
କୋ ହି ଗାଣ୍ଡୀଵଧନ୍ଵାନଂ କଶ୍ଚ ଚକ୍ରାଯୁଧଂ ଯୁଧି । ମାଂ ଚାପି ଵିଷହେତ୍କ୍ରୁଦ୍ଧଂ କଶ୍ଚ ଭୀମଂ ଦୁରାସଦମ୍
ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ, ଚକ୍ରଧାରୀ, ମୋତେ କ୍ରୋଧିତ ଅବସ୍ଥାରେ, କିମ୍ବା ଭୀମଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ କିଏ ସହିପାରିବ?
ଯମୌ ଚ ଦୃଢଧନ୍ଵାନୌ ଯମକଲ୍ପୌ ମହାଦ୍ଯୁତୀ। ଵିରାଟଦ୍ରୁପଦୌ ଵୀରୌ ଯମକାଲୋପମଦ୍ଯୁତୀ
ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ଦୃଢ଼ ଧନୁର୍ଧର ଓ ଯମସମାନ ତେଜସ୍ବୀ, ବୀର ବିରାଟ ଓ ଦ୍ରୁପଦ ମଧ୍ୟ ଯମପରି ତେଜ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
କୋ ଜିଜୀଵିଷୁରାସାଦେଦ୍ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ଚ ପାର୍ଷତମ୍। ପଞ୍ଚୈତାନ୍ପାଣ୍ଡଵେଯାଂସ୍ତୁ ଦ୍ରୌପଦ୍ଯାଃ କୀର୍ତିଵର୍ଧନାନ୍
ଜୀବନ ଚାହୁଁଥିବା କିଏ ପ୍ରିଷତପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପଞ୍ଚ ପୁଅ, ଯେମାନେ ତାଙ୍କର ମାନ ବଢ଼ାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଯିବ?
ସମପ୍ରମାଣାନ୍ପାଣ୍ଡୂନାଂ ସମଵୀର୍ଯାନ୍ମଦୋତ୍କଟାନ୍ । ସୌଭଦ୍ରଂ ଚ ମହେଷ୍ଵାସମମରୈରପି ଦୁଃସହମ୍
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦେହରେ, ଶକ୍ତିରେ ସମାନ ଓ ଅହଂକାରରେ ତୀବ୍ର, ଏବଂ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ପୁଅ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଗଦପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନସାମ୍ବାଂଶ୍ଚ କାଲସୂର୍ଯାନଲୋପମାନ୍। ତେ ଵଯଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ପୁତ୍ରଂ ଶକୁନିନା ସହ
ଗଦା, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସାମ୍ବ — ଯେମାନେ କାଳ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଆମେ ମଧ୍ୟ ଶକୁନି ସହିତ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ସାମ୍ନା କରିବୁ।
କର୍ଣଂ ଚୈଵ ନିହତ୍ଯାଜାଵଭିଷେକ୍ଷ୍ଯାମ ପାଣ୍ଡଵମ୍ । ନାଧର୍ମୋ ଵିଦ୍ଯତେ କଶ୍ଚିଚ୍ଛତ୍ରୂନ୍ହତ୍ଵାଽଽତତାଯିନଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ମାରି, ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିବୁ; ଅତିକ୍ରମୀ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ମାରିବାରେ କୌଣସି ଅଧର୍ମ ନାହିଁ।
ଅଧର୍ମ୍ଯମଯଶସ୍ଯଂ ଚ ଶାତ୍ରଵାଣାଂ ପ୍ରଯାଚନମ୍। ହୃଦ୍ଭତସ୍ତସ୍ଯ ଯଃ କାମସ୍ତଂ କୁରୁଧ୍ଵମତନ୍ଦ୍ରିତାଃ
ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଠାରୁ ମାଗିବା ଅଧର୍ମ ଓ ଅପମାନ ଆଣେ; ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଯେଇଁ ଇଚ୍ଛା ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ତାହାକୁ ଦେରି ନକରି ପୂରଣ କର।
ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ହ୍ଯଯୁଦ୍ଧେନ ନ ରାଜ୍ଯଂ ଦାତୁମିଚ୍ଛତି। ଅଦ୍ଯ ପାଣ୍ଡୁସୁତୋ ରାଜ୍ଯଂ ଲଭତାଂ ଵା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ନିହତା ଵା ରଣେ ସର୍ଵେ ସ୍ଵପ୍ସ୍ଯନ୍ତି ଵସୁଧାତଲେ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଯୁଦ୍ଧ ବିନା ରାଜ୍ୟ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି; ଆଜି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜ୍ୟ ପାଉନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି ସମସ୍ତେ ଭୂମିରେ ଶୋଇପଡ଼ନ୍ତୁ।
ଏଵମେତନ୍ମହାବାହୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ। ନ ହି ଦୁର୍ଯୋଧନୋ ରାଜ୍ଯଂ ମଧୁରେଣ ପ୍ରଦାସ୍ଯତି
ଏହିପରି ହେବ, ମହାବାହୁ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; କାରଣ ଦୁର୍ୟୋଧନ ମିଠା କଥାରେ ରାଜ୍ୟ ଦେବ ନାହିଁ।
ଅନୁଵର୍ତ୍ସ୍ଯତି ତଂ ଚାପି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଃ ସୁତପ୍ରିଯଃ। ଭୀଷ୍ମଦ୍ରୋଣୌ ଚ କାର୍ପଣ୍ଯାନ୍ମୌର୍ଖ୍ଯାଦ୍ରାଧେଯସୌବଲୌ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ପୁଅ ପ୍ରେମରେ, ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରିବେ; ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣ କ୍ଷମା ଓ ମୂଢତାରୁ ରାଧେୟ ଓ ସୌବଳଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରିବେ।
ବଲଦେଵସ୍ଯ ଵାକ୍ଯଂ ତୁ ମମ ଜ୍ଞାନେ ନ ଯୁଜ୍ଯତେ। ଏତଦ୍ଧି ପୁରୁଷେଣାଗ୍ରେ କାର୍ଯଂ ସୁନଯମିଚ୍ଛତା
ବଳରାମଙ୍କ କଥା ମୋ ବୁଝିବାରେ ଠିକ୍ ଲାଗୁନାହିଁ; ଯେଉଁଠାରେ ନୀତି ଚାହାଯାଏ, ଏହି କାମ ପ୍ରଥମେ କରିବା ଉଚିତ।
ନ ତୁ ଵାଚ୍ଯୋ ମୃଦୁଵଚୋ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରଃ କଥଂଚନ । ନହି ମାର୍ଦଵସାଧ୍ଯୋଽସୌ ପାପବୁଦ୍ଧିର୍ମତୋ ମମ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅକୁ କେବେ ମଧୁର କଥା କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ମୋ ମତରେ, ଦୁଷ୍ଟ ମନିଷ୍ୟକୁ ମୃଦୁତାରେ ବଶ କରିହେବ ନାହିଁ।
ଗର୍ଦଭେ ମାର୍ଦଵଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଗୋଷୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣଂ ସମାଚରେତ୍ । ମୃଦୁ ଦୁର୍ଯୋଧନେ ଵାକ୍ଯଂ ଯୋ ବ୍ରୂଯାତ୍ପାପଚେତସି
ଗଧାପାଇଁ ମୃଦୁ ଓ ଗାଁ ପାଇଁ କଠୋର ହେବା ଉଚିତ; ଦୁଷ୍ଟ ମନ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଯେ କେହି ମୃଦୁ କଥା କହେ, ସେ ଭୁଲ କରେ।
ମୃଦୁଂ ଵୈ ମନ୍ଯତେ ପାପୋ ଭାଷମାଣମଶକ୍ତିକମ୍ । ହିତମର୍ଥଂ ନ ଜାନୀଯାଦବୁଦ୍ଧିର୍ମାର୍ଦଵେ ସତି
ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ମୃଦୁ ଭାବରେ କଥା କହୁଥିବାକୁ ଅଶକ୍ତ ଓ ଦୁର୍ବଳ ଭାବେ ଭାବିଥାଏ; ଅଜ୍ଞ ଲୋକ ମୃଦୁତାରେ କହାଯାଇଥିବା ଉପକୃତିକର ପରାମର୍ଶକୁ ଚିହ୍ନି ପାରେନାହିଁ।
ଏତଚ୍ଚୈଵ କରିଷ୍ଯାମୋ ଯତ୍ନଶ୍ଚ କ୍ରିଯତାମିହ । ପ୍ରସ୍ଥାପଯାମ ମିତ୍ରେଭ୍ଯୋ ବଲାନ୍ଯୁଦ୍ଯୋଜଯନ୍ତୁ ନଃ
ଏହି କାମଟି କରିବାକୁ ଆମେ ଚେଷ୍ଟା କରିବା; ଏଠାରେ ଉଦ୍ୟମ ହେଉ। ଆମର ମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସନ୍ଦେଶ ପଠାଯାଉ, ତେବେ ସେମାନେ ଆମ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ସେନାକୁ ଯୋଗାଉ।
ଶଲ୍ଯସ୍ଯ ଧୃଷ୍ଟକେତୋଶ୍ଚ ଜଯତ୍ସେନସ୍ଯ ଵା ଵିଭୋ । କେକଯାନାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ଦୂତା ଗଚ୍ଛନ୍ତୁ ଶୀଘ୍ରଗାଃ
ଶଳ୍ୟ, ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ଜୟତ୍ସେନ ଓ ସମସ୍ତ କେକୟ ରାଜାଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଦୂତମାନେ ଯାଉ।
ସ ଚ ଦୁର୍ଯୋଧନୋ ନୂନଂ ପ୍ରେଷଯିଷ୍ଯତି ସର୍ଵଶଃ । ପୂର୍ଵାଭିପନ୍ନାଃ ସନ୍ତଶ୍ଚ ଭଜନ୍ତେ ପୂର୍ଵଚୋଦନମ୍
ନିଶ୍ଚୟ ଦୁର୍ଯୋଧନ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତଠାରେ ଦୂତ ପଠାଇବ; ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଥମେ ଆମନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି ସେମାନେ ପ୍ରଥମ ଚୋଦନାକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।
ତତ୍ଵରଧ୍ଵଂ ନରେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ପୂର୍ଵମେଵ ପ୍ରଚୋଦନେ । ମହଦ୍ଧି କାର୍ଯଂ ଵୋଢଵ୍ଯମିତି ମେ ଵର୍ତତେ ମତିଃ
ତେଣୁ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ଉତ୍ସାହିତ କର; ବଡ଼ କାମ କରିବାକୁ ଆମେ ଚିନ୍ତା କରୁଛି।
ଶଲ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରେଷ୍ଯତାଂ ଶୀଘ୍ରଂ ଯେ ଚ ତସ୍ଯାନୁଗା ନୃପାଃ । ଭଗଦତ୍ତାଯ ରାଜ୍ଞେ ଚ ପୂର୍ଵସାଗରଵାସିନେ
ଶଳ୍ୟ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ରାଜାମାନଙ୍କୁ, ପୂର୍ବ ସାଗର ତୀରରେ ବସୁଥିବା ଭଗଦତ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଦୂତ ପଠାଯାଉ।
ଅମିତୌଜସେ ତଥୋଗ୍ରାଯ ହାର୍ଦିକ୍ଯାଯାନ୍ଧକାଯ ଚ। ଦୀର୍ଘପ୍ରଜ୍ଞାଯ ଶୂରାଯ ରୋଚମାନାଯ ଵା ଵିଭୋ
ଅମିତଉଜ, ଭୟଙ୍କର ହାର୍ଦିକ୍ୟ, ଅନ୍ଧକ, ଦୀର୍ଘପ୍ରଜ୍ଞ ଓ ଶୂର ରୋଚମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦୂତ ପଠାଯାଉ।
ଆନୀଯତାଂ ବୃହନ୍ତଶ୍ଚ ସେନାବିନ୍ଦୁଶ୍ଚ ପାର୍ଥିଵଃ । ସେନଜିତ୍ପ୍ରତିବିନ୍ଧ୍ଯଶ୍ଚ ଚିତ୍ରଵର୍ମା ସୁଵାସ୍ତୁକଃ
ବୃହନ୍ତ, ସେନାବିନ୍ଦୁ ରାଜା, ସେନାଜିତ, ପ୍ରତିବିନ୍ଧ୍ୟ, ଚିତ୍ରବର୍ମା ଓ ସୁବାସ୍ତୁକାଙ୍କୁ ଆଣିବାକୁ କହ।