ତଥୋପଵିଷ୍ଟେଷୁ ମହାରଥେଷୁ ଵିରାଜମାନାଭରଣାମ୍ବରେଷୁ ରରାଜ ସା ରାଜଵତୀ ସମୃଦ୍ଧା ଗ୍ରହୈରିଵ ଦ୍ଯୌର୍ଵିମଲୈରୁପେତା
ଏଭଳି ମହାରଥୀମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଭୂଷଣ ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ବସିଥିବାବେଳେ, ସେ ସମୃଦ୍ଧ ରାଜସଭା ନିର୍ମଳ ତାରାମାନେ ସହ ଆକାଶ ପରି ଚମକୁଥିଲା।
ତତଃ କଥାସ୍ତେ ସମଵାଯଯୁକ୍ତାଃ କୃତ୍ଵା ଵିଚିତ୍ରାଃ ପୁରୁଷପ୍ରଵୀରାଃ । ତସ୍ଥୁର୍ମୁହୂର୍ତଂ ପରିଚିନ୍ତଯନ୍ତଃ କୃଷ୍ଣଂ ନୃପାସ୍ତେ ସମୁଦୀକ୍ଷମାଣାଃ
ତାପରେ, ସେହି ପ୍ରମୁଖ ପୁରୁଷମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ବିଭିନ୍ନ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରି, କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରୁଥିଲା।
କଥାନ୍ତମାସାଦ୍ଯ ଚ ମାଧଵେନ ସଂଘଟ୍ଟିତାଃ ପାଣ୍ଡଵକାର୍ଯହେତୋଃ। ତେ ରାଜସିଂହାଃ ସହିତା ହ୍ଯଶ୍ରୃଣ୍ଵ- ନ୍ଵାକ୍ଯଂ ମହାର୍ଥଂ ସୁମହୋଦଯଂ ଚ
କଥାବାର୍ତ୍ତା ଶେଷ ହେବା ପରେ, ମାଧବ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କଲେ; ସେହି ସିଂହସମ ରାଜାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଶୁଣିଲେ।
ସର୍ଵୈର୍ଭଵଦ୍ଭିର୍ଵିଦିତଂ ଯଥାଽଯଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ ସୌବଲେନାକ୍ଷଵତ୍ଯାମ୍। ଜିତୋ ନିକୃତ୍ଯାଽପହୃତଂ ଚ ରାଜ୍ଯଂ ଵନପ୍ରଵାସେ ସମଯଃ କୃତଶ୍ଚ
ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଚକ୍ରଖେଳାରେ ଚଳାକି ଦ୍ୱାରା ହାରିଗଲେ, ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ହରାଗଲା, ଏବଂ ଅରଣ୍ୟବାସ ପାଇଁ ଚୁକ୍ତି ହେଲା।
ଶକ୍ତୈର୍ଵିଜେତୁଂ ତରସା ମହୀଂ ଚ ସତ୍ଯେ ସ୍ଥିତୈଃ ସତ୍ଯରଥୈର୍ଯଥାଵତ୍। ପାଣ୍ଡୋଃ ସୁତୈସ୍ତ୍ରଦ୍ରୁତମୁଗ୍ରରୂପଂ ଵର୍ଷାଣି ଷଟ୍ ସପ୍ତ ଚ ଚୀର୍ଣମଗ୍ର୍ଯୈଃ
ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ଓ ସତ୍ୟରଥୀ ଥିଲେ, ଶକ୍ତି ଥିଲେ ଲୋକକୁ ଜିତିବାକୁ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟମାନେ ଛଅ ଓ ସାତ ବର୍ଷ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଅରଣ୍ୟବାସ ସହିଲେ।
ରିଚ୍ଛଦ୍ଭିରାପ୍ତଂ ସ୍ଵକୁଲେନ ରାଜ୍ଯମ୍
ବଡ଼ କଷ୍ଟରେ ତାଙ୍କର ନିଜ ଜନମାନେ ରାଜ୍ୟ ଫେରାଇଲେ।
ଏଵଂ ଗତେ ଧର୍ମସୁତସ୍ଯ ରାଜ୍ଞୋ ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯାପି ଚ ଯଦ୍ଧିତଂ ସ୍ଯାତ୍। ତଚ୍ଚିନ୍ତଯଧ୍ଵଂ କୁରୁପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଧର୍ମ୍ଯଂ ଚ ଯୁକ୍ତଂ ଚ ଯଶସ୍କରଂ ଚ
ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ, ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜା ଓ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ପାଇଁ କଣ ଭଲ ହେବ, ତାହା ଚିନ୍ତା କର; କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପାଇଁ ଯାହା ଧର୍ମସମ୍ମତ, ଯଥାଯଥିକ ଏବଂ କୀର୍ତ୍ତିଦାୟକ, ତାହା ଭାବ।
ଅଧର୍ମଯୁକ୍ତଂ ନ ଚ କାମଯେତ ରାଜ୍ଯଂ ସୁରାଣାମପି ଧର୍ମରାଜଃ। ଧର୍ମାର୍ଥଯୁକ୍ତଂ ତୁ ମହୀପତିତ୍ଵଂ ଗ୍ରୋମେଽପି କସ୍ମିଂଶ୍ଚିଦଯଂ ବୁଭୂଷେତ୍
ଧର୍ମରାଜ କେବେ ଅଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ମିଳିଥିବା ରାଜ୍ୟ ଚାହାନ୍ତିନାହିଁ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଲେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଧର୍ମ ଓ ଆର୍ଥିକ ସମୃଦ୍ଧି ସହିତ ରାଜ୍ୟ ଯେଉଁଠି ହେଉ, ଗ୍ରାମରେ ମଧ୍ୟ ହେଉ, ସେଥିରେ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।
ପିତ୍ର୍ଯଂ ହି ରାଜ୍ଯଂ ଵିଦିତଂ ନୃପାଣାଂ ଯଥାଽପକୃଷ୍ଟଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରୈଃ। ମିଥ୍ଯୋପଚାରେଣ ଯଥା ହ୍ଯନେନ କୃଚ୍ଛ୍ରଂ ମହତ୍ପ୍ରାପ୍ତମସହ୍ଯରୂପମ୍
ପୂର୍ବଜଙ୍କ ଠାରୁ ମିଳିଥିବା ରାଜ୍ୟଟି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଠକେଇ ଓ ଅନ୍ୟାୟ ଉପାୟରେ ନିଜ କବଜାକୁ ନେଇଛନ୍ତି, ଏହା ଦ୍ୱାରା ସଠିକ ଅଧିକାରୀ ରାଜାମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ ଓ ଅସହ୍ୟ କଷ୍ଟରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି—ଏହି କଥା ଆପଣମାନେ ଭଲଭାବେ ଜାଣନ୍ତି।
ନ ଚାପି ପାର୍ଥୋ ଵିଜିତୋ ରଣେ ତୈଃ ସ୍ଵତେଜସା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ପୁତ୍ରୈଃ। ତଥାଽପି ରାଜା ସହିତଃ ସୁହୃଦ୍ଭି- ରଭୀପ୍ସତେଽନାମଯମେଵ ତେଷାମ୍
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ନିଜ ପ୍ରଭାବରେ କେବେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇପାରିନାହାନ୍ତି; ତଥାପି ରାଜା ଏବଂ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁମାନେ ସେମାନଙ୍କର କ୍ଷେମ ଓ ଭଲ ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।
ଯତ୍ତୁ ସ୍ଵଯଂ ପାଣ୍ଡୁସୁତୈର୍ଵିଜିତ୍ଯ ସମାହୃତଂ ଭୂମିପତୀନ୍ପ୍ରପୀଡ୍ଯ ତତ୍ପ୍ରାର୍ଥଯନ୍ତେ ପୁରୁଷପ୍ରଵୀରାଃ କୁନ୍ତୀସୁତା ମାଦ୍ରଵତୀସୁତୌ ଚ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏବଂ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଏବେ ଯାହା ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ସେଟିଏ ସେମାନେ ନିଜେ ଶକ୍ତିରେ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ଜିତି ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ—ଏହି ଅଧିକାର ଛଡ଼ା ଆଉ କିଛି ନୁହେଁ।
ବଲାଭିଯୁକ୍ତୈର୍ଵିଵିଧୈରୁପାଯୈଃ ସଂପ୍ରାର୍ଥିତା ହନ୍ତୁମମିତ୍ରସଙ୍ଘୈଃ। ରାଜ୍ଯଂ ଜିହୀର୍ଷଦ୍ଭିରସଦ୍ଭିରୁଗ୍ରୈଃ ସର୍ଵଂ ଚ ତଦ୍ଵୋ ଵିଦିତଂ ଯଥାଵତ୍
ଶକ୍ତି ଓ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା କିପରି ନିଷ୍ଠୁର ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକମାନେ ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବା ଓ ରାଜ୍ୟ ଦାଖଲ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ କଥା ଆପଣମାନେ ଠିକ୍ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି।
ତେଷାଂ ଚ ଲୋଭଂ ପ୍ରସମୀକ୍ଷ୍ଯ ଵୃଦ୍ଧଂ ଧର୍ମଜ୍ଞତାଂ ଚାପି ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ଯ। ସଂବନ୍ଧିତାଂ ଚାପି ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ତେଷାଂ ମତିଂ କୁରୁଧ୍ଵଂ ସହିତାଃ ପୃଥକ୍ଵ
ସେମାନଙ୍କର ଅତିରିକ୍ତ ଲୋଭ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଏବଂ ଦୁଇପକ୍ଷର ସମ୍ବନ୍ଧ ଭାବି, ସମସ୍ତେ ମିଶି କିମ୍ବା ଅଲଗା ଭାବେ ଯାହା ଉଚିତ ଭାବିବେ, ତାହା ନିଷ୍ପତ୍ତି କରନ୍ତୁ।
ଇମେ ଚ ସତ୍ଯେଽଭିରତାଃ ସଦୈଵ ତଂ ପାଲଯିତ୍ଵା ସମଯଂ ଯଥାଵତ୍। ଅତୋଽନ୍ଯଥା ତୈରୁପଚର୍ଯମାଣା ହନ୍ଯୁଃ ସମେତାନ୍ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରାନ୍
ଏହି ଲୋକମାନେ ସଦା ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ଓ ନିଜ ଉଚ୍ଚାରଣ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯଦି ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର ପାଇବେ, ତେବେ ସେମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେବେ।
ତୈର୍ଵିପ୍ରକାରଂ ଚ ନିଶମ୍ଯ କାର୍ଯେ ସୁହୃଜ୍ଜନାସ୍ତାନ୍ପରିଵାରଯେଯୁଃ। ଯୁଦ୍ଧେନ ବାଧେଯୁରିମାଂସ୍ତଥୈଵଂ ତୈର୍ବାଧ୍ଯମାନା ଯୁଧି ତାଂଶ୍ଚ ହନ୍ଯୁଃ
ଏପରି ଅନ୍ୟାୟ ଘଟିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ବନ୍ଧୁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରଖିବେ, ଯଦି ଯୁଦ୍ଧ ଆସିଯାଏ, ତେବେ ସେମାନେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇ ମାରିଦେବେ।
ତଥାଽପି ନେମେଽଲ୍ପତଯାଽସମର୍ଥା- ସ୍ତେଷାଂ ଜଯାଯେତି ଭଵେନ୍ମତିର୍ଵଃ । ସମେତ୍ଯ ସର୍ଵେ ସହିତାଃ ସୁହୃଦ୍ଭି- ସ୍ତେଷାଂ ଵିନାଶାଯ ଯତେଯୁରେଵ
ତଥାପି, ଏହା ଭାବିବେ ନାହିଁ ଯେ ସେମାନେ ଦୁର୍ବଳ କିମ୍ବା ଅସମର୍ଥ; ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ, ସେମାନେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେଙ୍କ ନଶ୍ଟ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ।
ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯାପି ମତଂ ଯଥାଵ- ନ୍ନ ଜ୍ଞାଯତେ କିଂ ନୁ କରିଷ୍ଯତୀତି ଅଜ୍ଞାଯମାନେ ଚ ମତେ ପରସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ ପାରଂ କଥମଭ୍ଯୁପେମଃ
ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ମନସ୍କାମନା କ’ଣ ଏବଂ ସେ କ’ଣ କରିବେ, ଏହି କଥା ଠିକ୍ ଭାବେ ଜଣାଯାଏ ନାହିଁ; ଓ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରତିପକ୍ଷର ମନ ଅଜଣା, ସେତେବେଳେ ଏହି ଆଲୋଚନାର ଶେଷକୁ କିପରି ପହଞ୍ଚିବା?
ତସ୍ମାଦିତୋ ଗଚ୍ଛତୁ ଧର୍ମଶୀଲଃ ଶୁଚିଃ କୁଲୀନଃ ପୁରୁଷୋଽପ୍ରମତ୍ତଃ। ଦୂତଃ ସମର୍ଥଃ ପ୍ରଶମାଯ ତେଷାଂ ରାଜ୍ଯାର୍ଧଦାନାଯ ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ଯ
ସେଥିପାଇଁ ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ପବିତ୍ର, ଉଚ୍ଚ ବଂଶର ଏବଂ ସଚେତନ ବ୍ୟକ୍ତି ଦୂତ ଭାବେ ଯାଉନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଶାନ୍ତି ଆଣିବା ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟର ଅର୍ଦ୍ଧ ଅଂଶ ମାଗିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିବ।
ନିଶମ୍ଯ ଵାକ୍ଯଂ ତୁ ଜନାର୍ଦନସ୍ଯ ଧର୍ମାର୍ଥଯୁକ୍ତଂ ମଧୁରଂ ସମଂ ଚ। ସମାଦଦେ ଵାକ୍ଯମଥାଗ୍ରଜୋଽସ୍ଯ ସଂପୂଜ୍ଯ ଵାକ୍ଯଂ ତଦତୀଵ ରାଜନ୍
ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ଧର୍ମ ଓ ନ୍ୟାୟ ଭର୍ପୂର, ମଧୁର ଏବଂ ସମତାପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଶୁଣି, ବଡ଼ ଭାଇ ଏହି କଥାକୁ ବଡ଼ ଆଦରରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ରାଜା।
ଶ୍ରୁତଂ ଭଵଦ୍ଭିର୍ଗଦପୂର୍ଵଜସ୍ଯ ଵାକ୍ଯଂ ଯଥା ଧର୍ମଵଦର୍ଥଵଚ୍ଚ। ଅଜାତଶତ୍ରୋଶ୍ଚ ହିତଂ ଚ ଯୁକ୍ତଂ ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯାପି ତଥୈଵ ରାଜ୍ଞଃ
ବୃଷ୍ଣିବଂଶର ବଡ଼ ଭାଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଧର୍ମ ଓ ଉପକାରୀ କଥା, ଅଜାତଶତ୍ରୁଙ୍କ ପାଇଁ ଯଥାଯଥ ଏବଂ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ—ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଆପଣମାନେ ଶୁଣିଛନ୍ତି।
ଅର୍ଧଂ ହି ରାଜ୍ଯସ୍ଯ ଵିସୃଜ୍ଯ ଵୀରାଃ କୁନ୍ତୀସୁତାସ୍ତସ୍ଯ କୃତେ ଯତନ୍ତେ। ପ୍ରଦାଯ ଚାର୍ଧଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଃ ସୁଖୀ ସହାସ୍ମାଭିରତୀଵ ମୋଦେତ୍
କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ସେହି ଶୂରବୀରମାନେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟର ଅର୍ଦ୍ଧ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି; ଏବଂ ଯଦି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ରାଜ୍ୟର ଅର୍ଦ୍ଧ ଦେଇଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ସେ ଆମ ସହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ରହିପାରିବେ।
ଲବ୍ଧ୍ଵା ହି ରାଜ୍ଯଂ ପୂରୁଷପ୍ରଵୀରାଃ ସମ୍ଯକ୍ପ୍ରଵୃତ୍ତେଷୁ ପରେଷୁ ଚୈଵ । ଧ୍ରୁଵଂ ପ୍ରଶାନ୍ତାଃ ସୁଖମାଵିଶେଯୁ- ସ୍ତେଷାଂ ପ୍ରଶାନ୍ତିଶ୍ଚ ହିତଂ ପ୍ରଜାନାମ୍
ରାଜ୍ୟ ମିଳିଗଲେ, ସେମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଠିକ୍ ଭାବେ ଚାଲିଲେ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସେମାନେ ଶାନ୍ତି ଓ ସୁଖରେ ବସିବେ; ସେମାନଙ୍କର ଶାନ୍ତି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଭଲ ହେବ।
ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯାପି ମତଂ ଚ ଵେତ୍ତୁଂ ଵକ୍ତୁଂ ଚ ଵାକ୍ଯାନି ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ଯ। ପ୍ରିଯଂ ଚ ମେ ସ୍ଯାଦ୍ଯଦି ତତ୍ର କଶ୍ଚି- ଦ୍ଵ୍ରଜେଚ୍ଛମାର୍ଥଂ କୁରୁପାଣ୍ଡଵାନାମ୍
ଯଦି କେହି ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଏକାନ୍ତ ମନସ୍କାମନା ଜାଣିବାକୁ ଏବଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ କଥା ରଖିବାକୁ ଯିବେ, ତେବେ ମୋତେ ବହୁତ ଭଲ ଲାଗିବ—ଯଦି କେହି କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଏହି କାମ କରିପାରିବେ।
ସ ଭୀଷ୍ମମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ କୁରୁପ୍ରଵୀରଂ ଵୈଚିତ୍ରଵୀର୍ଯଂ ଚ ମହାନୁଭାଵମ୍ । ଦ୍ରୋଣଂ ସପୁତ୍ରଂ ଵିଦୁରଂ କୃପଂ ଚ ଗାନ୍ଧାରରାଜଂ ଚ ସମୂତପୁତ୍ରମ୍
ସେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ, କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଓ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅଙ୍କୁ, ଡ୍ରୋଣ ଓ ତାଙ୍କ ପୁଅ, ବିଦୁର, କୃପ ଏବଂ ଗାନ୍ଧାର ରାଜା ସହ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ସହ କଥା କହୁନ୍ତୁ।
ସଵେ ଚ ଯେଽନ୍ଯେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରା ବଲପ୍ରଧାନା ନିଗମପ୍ରଧାନାଃ । ସ୍ଥିତାଶ୍ଚ ଧର୍ମେଷୁ ଯଥା ସ୍ଵକେଷୁ ଲୋକପ୍ରଵୀରାଃ ଶ୍ରୁତଶୀଲଵୃଦ୍ଧାଃ
ଏହାସହ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ, କିଏ ଶକ୍ତିରେ, କିଏ ନୀତିରେ ପ୍ରବଳ, ନିଜ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ, ଲୋକମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଶିକ୍ଷା ଓ ଚରିତ୍ରରେ ଉତ୍ତମ ଏବଂ ବୟସ୍କ—ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ।
ଏତେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ସମାଗତେଷୁ ପୌରେଷୁ ଵୃଦ୍ଧେଷୁ ଚ ସଂଗତେଷୁ। ବ୍ରଵୀତୁ ଵାକ୍ଯଂ ପ୍ରଣିପାତଯୁକ୍ତଂ କୁନ୍ତୀସୁତସ୍ଯାର୍ଥକରଂ ଯଥା ସ୍ଯାତ୍
ଏହି ସମସ୍ତେ, ବୃଦ୍ଧମାନେ ଓ ପ୍ରଜାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ, ସେଠାରେ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ଉପକାର ହେବା ଭଳି ଆଦର ସହ କଥା କହିବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵାସ୍ଵଵସ୍ଥାସୁ ଚ ତେ ନ କୋପ୍ଯା ଗ୍ରସ୍ତୋ ହି ସୋଽର୍ଥୋ ବଲମାଶ୍ରିତୈସ୍ତୈଃ। ପ୍ରିଯାଭ୍ଯୁପେତସ୍ଯ ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ଯ ଦ୍ଯୂତେ ପ୍ରସକ୍ତସ୍ଯ ହୃତଂ ଚ ରାଜ୍ଯମ୍
ସମସ୍ତ ପରିସ୍ଥିତିରେ, ବଳ ଉପରେ ଭରସା କରିଥିବା କେହି ମଧ୍ୟ ସେ ସମ୍ପଦକୁ ହସ୍ତଗତ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ନିଜ ପ୍ରିୟଜନମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ସତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, କେବଳ ଜୂଆ ଖେଳିବାରେ ଆସକ୍ତ ହେବାରୁ ରାଜ୍ୟ ହରାଇଥିଲେ।
ନିଵାର୍ଯମାଣଶ୍ଚ କୁରୁପ୍ରଵୀରଃ ସର୍ଵୈଃ ସୁହୃଦ୍ଭିର୍ହ୍ଯମପ୍ଯତଞ୍ଝଃ। ସ ଦୀଵ୍ଯମାନଃ ପ୍ରତିଦୀଵ୍ଯ ଚୈନଂ ଗାନ୍ଧାରରାଜସ୍ଯ ସୁତଂ ମତାକ୍ଷମ୍
ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁମାନେ ବାରଣ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରୁକିଲେ ନାହିଁ; ଜୂଆ ଖେଳୁଥିବାବେଳେ ସେ ଗାନ୍ଧାର ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ, ଯିଏ ଦାୟ ଖେଳରେ ପାରଙ୍ଗତ, ତାଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ଆହ୍ୱାନ କରୁଥିଲେ।
ହିତ୍ଵା ହି କର୍ଣଂ ଚ ସୁଯୋଧନଂ ଚ ସମାହ୍ଵଯଦ୍ଦେଵିତୁମାଜମୀଢଃ। ଦୁରୋଦରାସ୍ତତ୍ର ସହସ୍ରଶୋଽନ୍ଯେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ଯାନ୍ଵିଷହେତ ଜେତୁମ୍
କର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୁୟୋଧନଙ୍କୁ ଅନଦେଖା କରି, ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ ଯୁଧିଷ୍ଠିର କେବଳ ତାଙ୍କୁ ଖେଳିବାକୁ ଡାକିଥିଲେ; ସେଠାରେ ହଜାର-ହଜାର ଲୋକ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର କେବଳ ସେମାନଙ୍କୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କଲେ, ଯାହାକି ସେ ଜିତିପାରିବେ ବୋଲି ଭାବିଥିଲେ।
ଉତ୍ସୃଜ୍ଯ ତାନ୍ସୌବଲମେଵ ଚାଯଂ ସମାହ୍ଵଯତ୍ତେନ ଜିତୋଽକ୍ଷଵତ୍ଯାମ୍। ସ ଦୀଵ୍ଯମାନଃ ପ୍ରତିଦେଵନେନ ଅକ୍ଷେଷୁ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଵପରାଙ୍ଭୁଖେଷୁ
ଅନ୍ୟମାନେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ କେବଳ ସୌବଳଙ୍କୁ ଡାକିଥିଲେ; ଏବଂ ଏହି ଦାୟ ଖେଳରେ ସେ ତାଙ୍କ ହାତରେ ପରାଜିତ ହେଲେ। ଖେଳ ଚାଲିଥିବାବେଳେ, ପ୍ରତିପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ, ଦାୟ ସବୁବେଳେ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ପକ୍ଷରେ ହେଉଥିଲା।