ଯ ଏଷ ବଲଲୋଽଭୂତ୍ତେ ସୂପକାରଶ୍ଚ ତେ ନୃପ। ଏଷ ଭୀମୋ ମହାଭାଗ ଭୀମଵେଗପରାକ୍ରମଃ
ଯିଏ ତୁମର ରାନ୍ଧୁନି ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ହେ ରାଜା, ସେହି ଭୀମ — ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ଭୟଙ୍କର ତେଜ ଓ ପ୍ରଭାବର ମାଲିକ।
ଏଷ କ୍ରୋଧଵଶାନ୍ହତ୍ଵା ପର୍ଵତେ ଗନ୍ଧମାଦନେ। ସୌଗନ୍ଧିକାନି ପୁଷ୍ପାଣି କୃଷ୍ଣାର୍ଥେ ସମୁପାନଯତ୍
ଏହି ଭୀମ କ୍ରୋଧରେ ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ମାରି, କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ପାଇଁ ସୌଗନ୍ଧିକ ଫୁଲ ଆଣିଥିଲେ।
ଗନ୍ଧର୍ଵ ଏଷ ଵୈ ହନ୍ତା କୀଚକାନାଂ ଦୁରାତ୍ମନାମ୍। ଵ୍ଯାଘ୍ରାନୃକ୍ଷାନ୍ଗଜାଂଶ୍ଚୈଵ ହତଵାଂଶ୍ଚ ପୁରେ ତଵ
ଏହି ଭୀମ ଦୁଷ୍ଟ କୀଚକମାନେ ଓ ତୁମ ସହରରେ ବାଘ, ଭାଲୁ ଓ ହାତୀମାନେକୁ ମାରିଥିଲେ।
ହିଡିମ୍ବଂ ଚ ବକଂ ଚୈଵ କିର୍ମୀରଂ ଚ ଜଟାସୁରମ୍। ହତ୍ଵା ନିଷ୍କଣ୍ଟକଂ ଚକ୍ରେ ଅରଣ୍ଯଂ ସର୍ଵତଃ ଶୁଭମ୍
ହିଡିମ୍ବ, ବକ ଓ କିର୍ମୀର ଦାନବକୁ ମାରି, ସମଗ୍ର ଅରଣ୍ୟକୁ ନିରାପଦ ଓ ଶୁଭ କରିଥିଲେ।
ଯଶ୍ଚାସୀଦଶ୍ଵବନ୍ଧସ୍ତେ ନକୁଲୋଽଯଂ ପରନ୍ତପ। ଗୋସଙ୍ଖ୍ଯଃ ସହଦେଵଶ୍ଚ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରୌ ମହାବଲୌ
ଯିଏ ତୁମର ଘୋଡ଼ା ଦେଖୁଥିଲେ, ସେ ନକୁଳ, ହେ ଶତ୍ରୁନାଶକ; ଯିଏ ଗୋସଂଖ୍ୟା ଭାବେ ଚିହ୍ନାଯାଉଛନ୍ତି, ସେ ସହଦେବ — ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ।
ଶୃଙ୍ଗାରଵେଷାରଣୌ ରୂପଵନ୍ତୌ ମନସ୍ଵିନୌ । ନାନାରଥସହସ୍ରାଣାଂ ସମର୍ଥୌ ଭରତର୍ଷଭୌ
ଘୋଡ଼ା ଓ ଗାଈ ଚରାଇବା ଭେଷରେ, ଏମାନେ ଦୁଇଜଣ ଦେଖିଲେ ଦେଖିବାକୁ ଶୁଭ, ମନେ ଧୀର, ଏବଂ ହଜାର ରଥ ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ସମର୍ଥ।
ଏଷା ପଦ୍ମପଲାଶାକ୍ଷୀ ସୁମଧ୍ଯା ଚାରୁହାସିନୀ । ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ ଦ୍ରୌପଦୀ ରାଜନ୍ଯକୃତେ କୀଚକା ହତାଃ
ଏହି ଜଣେ, ପଦ୍ମପତ୍ର ନୟନ, ସୁନ୍ଦର ମଧ୍ୟ ଓ ମଧୁର ହସର ମାଲିକିନୀ, ସେହି ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ ଦ୍ରୌପଦୀ; ତାଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ କୀଚକମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ।
ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ପ୍ରିଯା ପୁତ୍ରୀ ଧୃଷ୍ଟ୍ଯୁମ୍ନସ୍ଯ ଚାନୁଜା । ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡାତ୍ସମୁଦ୍ଭୂତା ଦ୍ରୌପଦୀ ତ୍ଵଵଗମ୍ଯତାମ୍
ସେ ଡ୍ରୁପଦଙ୍କ ପ୍ରିୟ କନ୍ୟା, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଛୋଟ ଭଉଣୀ, ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା — ଏହିଁକୁ ଦ୍ରୌପଦୀ ବୋଲି ଜାଣ।
ଅସ୍ତ୍ରଜ୍ଞୋ ଦୁର୍ଲଭଃ କଶ୍ଚିତ୍କେଵଲଂ ପୃଥିଵୀମନୁ। ଧନୁର୍ଭୃତାମତିଶ୍ରେଷ୍ଠଃ କୌନ୍ତେଯୋଯଂ ଧନଂଜଯଃ
ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟା ଜାଣିଥିବା ଲୋକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ; କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଏତେନ ଖାଣ୍ଡଵଂ ତସ୍ଯ ହ୍ଯକାମସ୍ଯ ଶତକ୍ରତୋଃ। ଦଗ୍ଧଂ ନାଗଵନଂ ଚୈଵ ସହ ନାଗୈର୍ନରାଧିପ
ଏହିଁ ଅର୍ଜୁନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନିଚ୍ଛା ସତ୍ୱେ ଖାଣ୍ଡବ ଅରଣ୍ୟ ଓ ନାଗମାନେ ସହିତ ନାଗବନ ଦହିଦେଇଥିଲେ, ହେ ରାଜା।
ଵର୍ଷଂ ଚ ଶରଵର୍ଷେଣ ଵାରିତଂ ଦୁର୍ଜଯେନ ଵୈ। କରମାହାରିତାଃ ସର୍ଵେ ପାର୍ଥିଵାଃ ପୃଥିଵୀତଲେ
ତାଙ୍କର ତୀରବୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ବର୍ଷାକୁ ମଧ୍ୟ ରୋକିଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶୁଳ୍କ ଦେଇଥିଲେ।
ସ୍ତ୍ରୀଵେଷଂ କୃତଵାନେଷ ତଵ ରାଜନ୍ନିଵେଶନେ। ବୃହନ୍ନଲେତି ଯାମାହୁରର୍ଜୁନଂ ଜଯତାଂଵରମ୍
ତୁମର ରାଜମହଳରେ ଏହିଁ ଅର୍ଜୁନ ଜଣେ ଜନାଣୀର ଭେଷ ଧରିଥିଲେ; ଯାହାକୁ ବୃହନ୍ନଳା ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେ ଅର୍ଜୁନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପରାଜିତ।
ଉଷିତାଃସ୍ମ ସୁଖଂ ସର୍ଵେ ତଵ ରାଜନ୍ନିଵେଶନେ। ଅଜ୍ଞାତଵାସେ ନିଭୃତା ଗର୍ଭଵାସ ଇଵ ପ୍ରଜାଃ
ଆମେ ସମସ୍ତେ ତୁମର ରାଜମହଳରେ ଅଜ୍ଞାତବାସରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁମାନେ ପରି ସୁଖରେ ରହିଥିଲୁ।
ଯଦାଽର୍ଜୁନେନ ତେ ଵୀରାଃ କଥିତାଃ ପଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵାଃ। ପୁନରେଵ ଚ ତାନ୍ପାର୍ଥାନ୍ଦର୍ଶଯାମାସ ଚୋତ୍ତରଃ
ଯେତେବେଳେ ଅର୍ଜୁନ ତୁମର ବୀରମାନେଙ୍କୁ ଏହି ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ବୋଲି ଚିହ୍ନାଇଲେ, ତାପରେ ଉତ୍ତରା ପୁଣି ସେହି ପାର୍ଥମାନେକୁ ଦେଖାଇଲେ।
ଯ ଏଷ ଜାମ୍ବୂନଦଶୁଦ୍ଧଗୌର- ତନୁର୍ମହାନ୍ସିଂହ ଇଵ ପ୍ରଵଦ୍ଧଃ । ପ୍ରଚଣ୍ଡଘୋଣଃ ପୃଥୁଦୀର୍ଘନେତ୍ର- ସ୍ତାମ୍ରାଯତାକ୍ଷଃ କୁରୁରାଜ ଏଷଃ
ଏହି ଜଣେ, ଜାମ୍ବୁନଦ ସୁନା ପରି ଶୁଦ୍ଧ ହଳଦୀ ରଙ୍ଗର ଦେହ, ବଡ଼ ଦେଖା ଶିଂହ ପରି ଗମ୍ଭୀର, ଭୟଙ୍କର ଚେହେରା, ଚଉଡ଼ ଓ ଲମ୍ବା ଆଖି, ତାମ୍ର ରଙ୍ଗର ଆଖି ତାଳ, ଏହି ହେଉଛନ୍ତି କୁରୁ ରାଜା।
ଅଯଂ ପୁନର୍ମତ୍ତଗଜେନ୍ଦ୍ରଗାମୀ ପ୍ରତପ୍ତଚାମୀକରଶୁଦ୍ଧଗୌରଃ। ପୃଥ୍ଵାଯତାଂସୋ ଗୁରୁଦୀର୍ଘବାହୁ- ର୍ଵୃକୋଦରଃ ପଶ୍ଯତ ପଶ୍ଯତୈନମ୍
ଏହି ଅନ୍ୟଜଣେ, ମଦ ଭରା ହାତୀ ପରି ଚାଲିବା, ଶୁଦ୍ଧ ଚାମିକର ପରି ହଳଦୀ ରଙ୍ଗର ଦେହ, ଚଉଡ଼ ଓ ଉଚ୍ଚ କାନ୍ଧ, ଭାରି ଓ ଲମ୍ବା ହାତ, ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃକୋଦର, ଦେଖନ୍ତୁ ଦେଖନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ।
ଯସ୍ତ୍ଵେଵ ପାର୍ଶ୍ଵେଽସ୍ଯ ମହାଧନୁଷ୍ମା- ଞ୍ଶ୍ଯାମୋ ଯୁଵା ଵାରଣଯୂଥପୋପମଃ । ସିଂହୋନ୍ନତାଂସୋ ଗଜରାଜଗାମୀ ପଦ୍ମାଯତାକ୍ଷୋଽର୍ଜୁନ ଏଷ ଵୀରଃ
ଏହି ଅନ୍ୟଜଣେ, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଯୁବକ, ଶ୍ୟାମ ରଙ୍ଗର ଦେହ, ବଡ଼ ଧନୁ ଧରିଛନ୍ତି, ହାତୀ ଦଳପତି ପରି ଦେଖା, ଶିଂହ ପରି ଉଚ୍ଚ କାନ୍ଧ, ରାଜା ହାତୀ ପରି ଚାଲିବା, ପଦ୍ମ ପରି ଚଉଡ଼ ଆଖି, ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ଅର୍ଜୁନ, ଏକ ଯୁଦ୍ଧବୀର।
ରାଜ୍ଞଃ ସମୀପେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମୌ ତୁ ଯମାଵିମୌ ଵିଷ୍ଣୁମହେନ୍ଦ୍ରକଲୌ। ମନୁଷ୍ଯଲୋକେ ସକଲେ ସମୋଽସ୍ତି ଯଯୋର୍ନ ରୂପେ ନ ବଲେ ନ ଶୀଲେ
ରାଜାଙ୍କ ପାଖରେ ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଅଛନ୍ତି, ଯମ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ପରି, ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକରେ, ତାଙ୍କ ରୂପ, ଶକ୍ତି ଓ ଚରିତ୍ରରେ କେହି ସମାନ ନାହିଁ।
ଆଭ୍ଯାଂ ତୁ ପାର୍ଶ୍ଵେ କନକୋତ୍ତମାଙ୍ଗୀ ଯୈଷା ପ୍ରଭା ମୂର୍ତିମତୀଵ ଗୌରୀ। ନୀଲୋତ୍ପଲାଭା ସୁରଦେଵତେଵ କୃଷ୍ଣା ସ୍ଥିତା ମୂର୍ତିମତୀଵ ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ
ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଏକ ମହିଳା ଅଛନ୍ତି, ଯାହାର ଦେହ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ, ଆଲୋକ ପରି ଚମକୁଛି, ଗୌରୀ ପରି ଧଳା, ନୀଳ ଉତ୍ପଳ ପରି ରଙ୍ଗ, ଦେବୀ ପରି ଦେଖା, କୃଷ୍ଣା ଏଠାରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପରି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
ଏଵଂ ନିଵେଦ୍ଯ ତାନ୍ପାର୍ଥାନ୍ପାଣ୍ଡଵାନ୍ପଞ୍ଚ ଭୂପତେଃ। ତତୋଽର୍ଜୁନସ୍ଯ ଵୈରାଟିଃ କଥଯାମାସ ଵିକ୍ରମମ୍
ଏଭଳି ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ରାଜାଙ୍କୁ ପରିଚୟ କରାଇ ଦେବା ପରେ, ବିରାଟ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଶୌର୍ୟ ବିଷୟରେ କଥା କହିଲେ।
ଅଯଂ ସ ଦ୍ଵିଷତାଂ ମଧ୍ଯେ ମୃଗାଣାମିଵ କେସରୀ। ଅଚରଦ୍ରଥବୃନ୍ଦେଷୁ ନିଘ୍ନଂସ୍ତେଷାଂ ପରାଵରାନ୍
ଏହି ଅର୍ଜୁନ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶିଂହ ପରି ମୃଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିଲେ, ରଥ ଦଳରେ ଚାଲି ଆଗ ଓ ପଛ ଦୁଇଁ ଦଳକୁ ପ୍ରହାର କରିଥିଲେ।
ଅନେନ ଵିଦ୍ଧା ମାତଙ୍ଗା ମହାମେଘୋପମାସ୍ତଦା। ହିରଣ୍ଯକକ୍ଷ୍ଯାଃ ସଂଗ୍ରାମେ ଦନ୍ତାଭ୍ଯାମଗମନ୍ମହୀମ୍
ଏହି ଅର୍ଜୁନ ଦ୍ୱାରା, ସଂଗ୍ରାମରେ ସୁନା ଅଭୂଷିତ ହାତୀମାନେ, ବଡ଼ ମେଘ ପରି ଦେଖା, ବାଣରେ ଆଘାତ ପାଇ ଦାନ୍ତ ଦେଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଅନେନ ଵିଜିତା ଗାଵୋ ନିର୍ଜିତାଃ କୁରଵୋ ଯୁଧି। ଅସ୍ଯ ଶଙ୍ଖସ୍ଯ ଶବ୍ଦେନ କର୍ଣୌ ମେ ବଧିରୀକୃତୌ
ଏହି ଅର୍ଜୁନ ଦ୍ୱାରା, ଗାଁମାନେ ଫେରାଇ ଆଣାଗଲେ, କୁରୁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହାରିଗଲେ; ତାଙ୍କ ଶଂଖର ଶବ୍ଦରେ ମୋ ଦୁଇ କାନ୍ ଅନ୍ଧା ହୋଇଗଲା।
ଜାଯତେ ରୋମର୍ଷୋ ମେ ସଂସ୍ମୃତ୍ଯାସ୍ଯ ଧନୁର୍ଧ୍ଵନିମ୍। ଧ୍ଵଜସ୍ଯ ଵାନରଂ ଭୂତୈରାକ୍ରୋଶନ୍ତଂ ସହାନୁଗୈଃ
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଧନୁର ଶବ୍ଦକୁ ସ୍ମରଣ କରିଲେ, ମୋ ଦେହରେ କୁମ୍ପି ହେଉଥିଲା; ବାନର ଚିତ୍ର ଥିବା ଧ୍ୱଜ ତାଙ୍କ ସହ ଅନୁୟାୟୀମାନେ ଚିତ୍କାର କରି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଭରିଦେଇଥିଲେ।
ନାଦଦାନଂ ଶରାନ୍ଘୋରାନ୍ନ ମୁଞ୍ଚନ୍ତଂ ଶରୋତ୍କରାନ୍। ନ କାର୍ମୁକଂ ଵିକର୍ଷନ୍ତମେନଂ ପଶ୍ଯାମି ସଂଯୁଗେ
ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ବାଣ ଉଠାଇବା, ବାଣ ଭରି ଛାଡ଼ିବା, କିମ୍ବା ଧନୁ ବାଣ ଟାଣିବା ଦେଖିନଥିଲି।
ଏତଦ୍ଧନୁଃପ୍ରମୁକ୍ତାଶ୍ଚ ଶରାଃ ପୁଙ୍ଖାନୁପୁଙ୍ଖିନଃ । ନାଲକ୍ଷ୍ଯେଷୁ ରଣେ ପେତୁର୍ନାରାଚା ରକ୍ତଭୋଜନାଃ
ତଥାପି ତାଙ୍କ ଧନୁରୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ପଙ୍ଖିତ ଓ ଅପଙ୍ଖିତ ବାଣମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ପଡ଼ିଗଲେ; ରକ୍ତପାନ କରୁଥିବା ବାଣମାନେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲେନି।
ତୀକ୍ଷ୍ଣନାରାଚସଂକୃତ୍ତଶିରୋବାହୂରୁଵକ୍ଷସାମ୍। କଲେବରାଣି ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଯୋଧାନାଂ ସାଶ୍ଵସାଦିନାଂ
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ କଟାଯାଇଥିବା ମୁଣ୍ଡ, ହାତ, ଚାଉ, ଛାତି ଥିବା ଯୋଧାମାନେ, ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଓ ରଥାରୋହୀମାନେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଅନେନ ତଟିନୀ ତତ୍ର ଶୋଣିତାମ୍ବୁପ୍ରଵାହିନୀ। ପ୍ରଵର୍ତିତା ଭୀମରୂପା ଯାଂ ସ୍ମୃତ୍ଵାଽଦ୍ଯାପି ମେ ମନଃ। ପ୍ରକମ୍ପତେ ଚଣ୍ଡଵାଯୁକମ୍ପିତା କଦଲୀ ଯଥା
ଏହି ଅର୍ଜୁନ ଦ୍ୱାରା, ସେଠାରେ ରକ୍ତ ନଦୀ ବହିଥିଲା, ଭୟଙ୍କର ଦେଖା; ଏଯାଁ ଯାଏଁ ମୁଁ ସେ ଦୃଶ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରେ, ମୋ ମନ କଦଳୀ ଗଛକୁ ଚଣ୍ଡ ପବନ ହେଉଥିବା ପରି କମ୍ପିଯାଉଥିଲା।
ଅନେନ ରାଜନ୍ଵୀରେଣ ଭୀଷ୍ମଦ୍ରୋଣମୁଖା ରଥାଃ। ଦୁର୍ଯୋଧନେନ ସହିତା ନିର୍ଜିତା ଭୀମକର୍ମଣା
ଏହି ବୀର ଅର୍ଜୁନ ଦ୍ୱାରା, ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣ ନେତୃତ୍ୱରେ ଥିବା ରଥମାନେ, ଦୁର୍ଯୋଧନ ସହିତ, ତାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରେ ହାରିଗଲେ।
ଅଯଂ ଭୀତଂ ଦ୍ରଵନ୍ତଂ ମାଂ ଦେଵପୁତ୍ରୋ ନ୍ଯଵାରଯତ୍। ଯସ୍ଯ ବାହୁବଲେନାସ୍ମି ଜୀଵନ୍ପ୍ରତ୍ଯାଗତଃ ପୁରମ୍
ଏହି ଦେବପୁତ୍ର ମୋତେ ଭୟରେ ଦୌଡ଼ିବାବେଳେ ଅଟକାଇଲେ; ତାଙ୍କ ହାତର ଶକ୍ତିରେ ମୁଁ ଜୀବନ୍ତ ରହି ନିଜ ନଗରକୁ ଫେରିଆସିଲି।