ଏଷୋଽସ୍ତ୍ରଂ ଵିଵିଧଂ ଵେତ୍ତି ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ସଚରାଚରେ। ନ ଚୈଵାନ୍ଯଃ ପୁମାନ୍ଵେତ୍ତି ନ ଵେତ୍ସ୍ଯତି କଦାଚନ
ତିନି ଲୋକରେ, ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଏହିଜଣ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଜାଣନ୍ତି। ତାଙ୍କ ପରି ଅନ୍ୟ କେହି ଜାଣିନାହାନ୍ତି, ଏବଂ କେହି କେବେ ଜାଣିପାରିବେ ନାହିଁ।
ନ ଦେଵା ନାସୁରାଃ କେଚିନ୍ନ ମନୁଷ୍ଯା ନ ରାକ୍ଷସାଃ। ଗନ୍ଧର୍ଵଯକ୍ଷପ୍ରଵରାଃ ସକିନ୍ନରମହୋରଗାଃ
ଦେବତା, ଅସୁର, ମାନବ, ରାକ୍ଷସ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, କିନ୍ନର, ମହାନ ନାଗମାନେ କେହି ମଧ୍ୟ—
ଦୀର୍ଘଦର୍ଶୀ ମହାତେଜାଃ ପାରୈଜାନପଦପ୍ରିଯଃ। ପାଣ୍ଡଵାନାମତିରଥୋ ଯଜ୍ଞଧର୍ମପରୋ ଵଶୀ
ଏହିଜଣ ଦୂରଦର୍ଶୀ, ବିପୁଳ ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ସମସ୍ତ ଜନମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ। ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥୀ, ଯଜ୍ଞ ଓ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ମହର୍ଷିକଲ୍ପୋ ରାଜର୍ଷିଃ ସର୍ଵଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତଃ । ବଲଵାନ୍ଧୃତିମାନ୍ଦକ୍ଷଃ ସତ୍ଯଵାଦୀ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ଏହିଜଣ ମହାଋଷି ସମାନ, ରାଜା ମଧ୍ୟରେ ଋଷି, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଧୃଢ, କୌଶଳୀ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ।
ଧନୈଶ୍ଚ ସଂଚଯୈଶ୍ଚୈଵ ଶକ୍ରଵୈଶ୍ରଵଣୋପମଃ । ଯଥା ମନୁର୍ମହାତେଜା ଲୋକାନାଂ ପରିରକ୍ଷିତା । ଏଵମେଵ ମହାତେଜାଃ ପ୍ରଜାନୁଗ୍ରହକାରକଃ
ଧନ ଓ ଧନସଂଗ୍ରହରେ ଏହିଜଣ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ କୁବେର ସମାନ। ଯେପରି ମହାତ୍ମା ମନୁ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ସେପରି ଏହି ମହାତ୍ମା ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କ ଉପକାରୀ।
ଅଯଂ କୁରୂଣାମୃଷଭଃ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ । ଯସ୍ଯ କୀର୍ତିଃ ସ୍ଥିତା ଲୋକେ ସୂର୍ଯସ୍ଯେଵୋଦ୍ଯତଃ ପ୍ରଭା
ଏହିଜଣ କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଯାହାଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତି ଏହି ଜଗତରେ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଭା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ସଂସରନ୍ତି ଦିଶଃ ସର୍ଵା ଯଶସୋସ୍ଯ ଗଭସ୍ତଯଃ । ଉଦିତସ୍ଯେଵ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ତେଜସୋଽନୁଗଭସ୍ତଯଃ
ତାଙ୍କର ଯଶସ୍ୱୀ ପ୍ରଭା ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପ୍ରସାରିତ, ଯେପରି ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ତାହାର ତେଜକୁ ଅନୁସରଣ କରେ।
ଏନଂ ତ୍ରିଂଶତ୍ସହସ୍ରାଣି କୁଞ୍ଜରାଣାଂ ତରସ୍ଵିନାମ୍ । ଅନ୍ଵଯୁଃ ପୃଷ୍ଠତୋ ରାଜନ୍ଯାଵଦଧ୍ଯାଵସତ୍କୁରୂନ୍
ତିନି ହଜାର ହାତୀ ତାଙ୍କ ପଛରୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ କୁରୁମାନେ ଉପରେ ଶାସନ କରିଥିଲେ।
ତ୍ରିଂଶଚ୍ଚୈଵ ସହସ୍ରାଣି ରଥାନାଂ ରଥିନାଂ ଵରମ୍। ସଦଶ୍ଵୈରୁପସଂପନ୍ନାଃ ପୃଷ୍ଠତୋଽନୁଯଯୁସ୍ତଦା
ଏବଂ ତିନି ହଜାର ରଥ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ଓ ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା ସହିତ, ସେତିବେଳେ ତାଙ୍କ ପଛରୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ।
ଵାଜିନାଂ ଚ ଶତଂ ରାଜନ୍ତ୍ସହସ୍ରାଣ୍ଯଯୁତାନି ଚ। ଇମମଷ୍ଟଶତଂ ସୂତାଃ ସୁମୃଷ୍ଟମଣିକୁଣ୍ଡଲାଃ। ତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ମାଗଧୈଃ ସାର୍ଧଂ ପୁରା ଶକ୍ରମିଵର୍ଷଯଃ
ହେ ରାଜା, ଏକ ଲକ୍ଷ ଦଶ ହଜାର ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ଅଷ୍ଟ ଶତ ରଥଚାଳକ, ମଣିର କୁଣ୍ଡଳରେ ଶୋଭିତ, ମାଗଧମାନେ ସହିତ ଏହିଜଣଙ୍କୁ ପୁରାତନ ସମୟରେ ମରୁତମାନେ ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ, ସେପରି ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ।
ଇମଂ ନିତ୍ଯପୁମାତିଷ୍ଠନ୍କୁରଵଃ କିଂକରାସ୍ତଦା। ସର୍ଵେ ଚ ନୃପ ରାଜାନଂ ଧନେଶ୍ଵରମିଵାମରାଃ
ସେତିବେଳେ କୁରୁମାନେ ସଦା ତାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଧନର ଦେବତାଙ୍କୁ ଯେପରି ଦେବମାନେ ସେବା କରନ୍ତି, ସେପରି ଏହି ରାଜାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ।
ଏଷ ସର୍ଵାନ୍ମହୀପାଲାନ୍କରମାହାରଯତ୍ତଦା। ଵୈଶ୍ଯାନିଵ ମହାରାଜ ଵିଵଶାନ୍ସ୍ଵଵଶାନପି
ଏହିଜଣ ସମସ୍ତ ମହୀପାଳମାନଙ୍କୁ ତେବେ କର ଦେବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲେ, ହେ ମହାରାଜା, ଯେପରି ସ୍ୱାଧୀନ ଓ ପରାଧୀନ ବଣିକମାନେ ମଧ୍ୟ ବାଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।
ଅଷ୍ଟାଶୀତିସହସ୍ରାଣି ସ୍ନାତକାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍। ଉପଜୀଵନ୍ତି ରାଜାନମେନଂ ସୁଚରିତଵ୍ରତାଃ
ଅଷ୍ଟାଶୀ ହଜାର ମହାତ୍ମା ସ୍ନାତକ, ଉତ୍ତମ ଆଚରଣରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଏହି ରାଜାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଜୀବନ ଚାଲାନ୍ତି।
ଏଷ ଵୃଦ୍ଧାନନାଥାଂଶ୍ଚ ଵ୍ଯଙ୍ଗାନ୍ପଙ୍ଗୂଶ୍ଚଂ ଵାମନାନ୍ । ପୁତ୍ରଵତ୍ପାଲଯାମାସ ପ୍ରଜାଧର୍ମେଣ ଚାଭିଭୂଃ
ଏହିଜଣ ବୃଦ୍ଧ, ଅନାଥ, ଅପାହିଜ, ଖୁଞ୍ଚା, ବାମନମାନେଙ୍କୁ ପୁଅ ପରି ଦୟା କରି ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ପ୍ରଜାଙ୍କ ଉପରେ ଧର୍ମରେ ଶାସନ କରିଥିଲେ।
ଏଷ ଧର୍ମେ ଦମେ ଚୈଵ ଦାନେ ସତ୍ଯେ ରତଃ ସଦା। ମହାପ୍ରସାଦୋ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଃ ସତ୍ଯଵାଦୀ ଚ ପାର୍ଥିଵଃ
ଏହିଜଣ ସଦା ଧର୍ମ, ଦମ, ଦାନ ଓ ସତ୍ୟରେ ଲିନ। ଏହି ରାଜା ବଡ଼ ଦୟାଳୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ।
ଶ୍ରୀମତ୍ସଂପତ୍ପ୍ରଭାଵେନ ତପ୍ଯତେ ଯସ୍ଯ କୌରଵଃ । ରଗଣଃ ସହ କର୍ଣେନ ସୌବଲେନ ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ତାଙ୍କର ଶ୍ରୀ ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ପ୍ରଭାବରେ, ହେ କୌରବ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ପ୍ରବଳ ସୌବଳ ସହିତ ଦଳ ଦୁଃଖିତ ହେଉଛି।
ଗୁଣା ନ ଶକ୍ଯାଃ ସଂଖ୍ଯାତୁମେତସ୍ଯୈଵ ନରେଶ୍ଵର। ଏଷ ଧର୍ମପରୋ ନିତ୍ଯମନୃଶଂସଃ ସୁଶୀଲଵାନ୍
ହେ ରାଜା, ଏହି ପୁରୁଷଙ୍କର ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଗଣନା କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ସେ ସଦା ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଦୟାଳୁ ଓ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ରର ମାଲିକ।
ଏଵଂ ଯୁକ୍ତୋ ମହାରାଜା ପାଣ୍ଡଵଃ ପୁରୁଷର୍ଷଭଃ । କଥଂ ନାର୍ହତି ରାଜାର୍ହମାସନଂ ପୃଥିଵୀପତିଃ
ଏପରି ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ଏହି ମହାନ ରାଜା, ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପାଣ୍ଡବ — ଏମିତି ଥିବା ସତ୍ୱେ, ଏହି ପୃଥିବୀର ରାଜାସନର ଯୋଗ୍ୟତା କିପରି ନଥାଏ?
ଯଦ୍ଯେଷ ରାଜା କୌରଵ୍ଯଃ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। କତମୋଽସ୍ଯାର୍ଜୁନୋ ଭ୍ରାତା ଭୀମଶ୍ଚ କତମୋ ବଲୀ
ଯଦି ଏହି ରାଜା କୁରୁବଂଶୀ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତେବେ ଏଠାରେ କିଏ ତାଙ୍କର ଭାଇ ଅର୍ଜୁନ, ଏବଂ କିଏ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମ?
ନକୁଲଃ ସହଦେଵୋ ଵା ଦ୍ରୌପଦୀ ଵା ଯଶସ୍ଵିନୀ । ଯଦା ହ୍ଯକ୍ଷୈର୍ଜିତା ହ୍ଯେତେ ନାନ୍ତରା ଶ୍ରୂଯତେ କଥା
ନକୁଳ, ସହଦେବ କିମ୍ବା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦ୍ରୌପଦୀ — ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ତ ଦ୍ୟୁତରେ ହାରିଗଲେ, ଏହା ଛଡ଼ା ଆଉ କିଛି କଥା ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେନି।
ଯ ଏଷ ବଲଲୋଽଭୂତ୍ତେ ସୂପକାରଶ୍ଚ ତେ ନୃପ। ଏଷ ଭୀମୋ ମହାଭାଗ ଭୀମଵେଗପରାକ୍ରମଃ
ଯିଏ ତୁମର ରାନ୍ଧୁନି ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ହେ ରାଜା, ସେହି ଭୀମ — ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ଭୟଙ୍କର ତେଜ ଓ ପ୍ରଭାବର ମାଲିକ।
ଏଷ କ୍ରୋଧଵଶାନ୍ହତ୍ଵା ପର୍ଵତେ ଗନ୍ଧମାଦନେ। ସୌଗନ୍ଧିକାନି ପୁଷ୍ପାଣି କୃଷ୍ଣାର୍ଥେ ସମୁପାନଯତ୍
ଏହି ଭୀମ କ୍ରୋଧରେ ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ମାରି, କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ପାଇଁ ସୌଗନ୍ଧିକ ଫୁଲ ଆଣିଥିଲେ।
ଗନ୍ଧର୍ଵ ଏଷ ଵୈ ହନ୍ତା କୀଚକାନାଂ ଦୁରାତ୍ମନାମ୍। ଵ୍ଯାଘ୍ରାନୃକ୍ଷାନ୍ଗଜାଂଶ୍ଚୈଵ ହତଵାଂଶ୍ଚ ପୁରେ ତଵ
ଏହି ଭୀମ ଦୁଷ୍ଟ କୀଚକମାନେ ଓ ତୁମ ସହରରେ ବାଘ, ଭାଲୁ ଓ ହାତୀମାନେକୁ ମାରିଥିଲେ।
ହିଡିମ୍ବଂ ଚ ବକଂ ଚୈଵ କିର୍ମୀରଂ ଚ ଜଟାସୁରମ୍। ହତ୍ଵା ନିଷ୍କଣ୍ଟକଂ ଚକ୍ରେ ଅରଣ୍ଯଂ ସର୍ଵତଃ ଶୁଭମ୍
ହିଡିମ୍ବ, ବକ ଓ କିର୍ମୀର ଦାନବକୁ ମାରି, ସମଗ୍ର ଅରଣ୍ୟକୁ ନିରାପଦ ଓ ଶୁଭ କରିଥିଲେ।
ଯଶ୍ଚାସୀଦଶ୍ଵବନ୍ଧସ୍ତେ ନକୁଲୋଽଯଂ ପରନ୍ତପ। ଗୋସଙ୍ଖ୍ଯଃ ସହଦେଵଶ୍ଚ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରୌ ମହାବଲୌ
ଯିଏ ତୁମର ଘୋଡ଼ା ଦେଖୁଥିଲେ, ସେ ନକୁଳ, ହେ ଶତ୍ରୁନାଶକ; ଯିଏ ଗୋସଂଖ୍ୟା ଭାବେ ଚିହ୍ନାଯାଉଛନ୍ତି, ସେ ସହଦେବ — ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ।
ଶୃଙ୍ଗାରଵେଷାରଣୌ ରୂପଵନ୍ତୌ ମନସ୍ଵିନୌ । ନାନାରଥସହସ୍ରାଣାଂ ସମର୍ଥୌ ଭରତର୍ଷଭୌ
ଘୋଡ଼ା ଓ ଗାଈ ଚରାଇବା ଭେଷରେ, ଏମାନେ ଦୁଇଜଣ ଦେଖିଲେ ଦେଖିବାକୁ ଶୁଭ, ମନେ ଧୀର, ଏବଂ ହଜାର ରଥ ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ସମର୍ଥ।
ଏଷା ପଦ୍ମପଲାଶାକ୍ଷୀ ସୁମଧ୍ଯା ଚାରୁହାସିନୀ । ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ ଦ୍ରୌପଦୀ ରାଜନ୍ଯକୃତେ କୀଚକା ହତାଃ
ଏହି ଜଣେ, ପଦ୍ମପତ୍ର ନୟନ, ସୁନ୍ଦର ମଧ୍ୟ ଓ ମଧୁର ହସର ମାଲିକିନୀ, ସେହି ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ ଦ୍ରୌପଦୀ; ତାଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ କୀଚକମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ।
ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ପ୍ରିଯା ପୁତ୍ରୀ ଧୃଷ୍ଟ୍ଯୁମ୍ନସ୍ଯ ଚାନୁଜା । ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡାତ୍ସମୁଦ୍ଭୂତା ଦ୍ରୌପଦୀ ତ୍ଵଵଗମ୍ଯତାମ୍
ସେ ଡ୍ରୁପଦଙ୍କ ପ୍ରିୟ କନ୍ୟା, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଛୋଟ ଭଉଣୀ, ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା — ଏହିଁକୁ ଦ୍ରୌପଦୀ ବୋଲି ଜାଣ।
ଅସ୍ତ୍ରଜ୍ଞୋ ଦୁର୍ଲଭଃ କଶ୍ଚିତ୍କେଵଲଂ ପୃଥିଵୀମନୁ। ଧନୁର୍ଭୃତାମତିଶ୍ରେଷ୍ଠଃ କୌନ୍ତେଯୋଯଂ ଧନଂଜଯଃ
ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟା ଜାଣିଥିବା ଲୋକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ; କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଏତେନ ଖାଣ୍ଡଵଂ ତସ୍ଯ ହ୍ଯକାମସ୍ଯ ଶତକ୍ରତୋଃ। ଦଗ୍ଧଂ ନାଗଵନଂ ଚୈଵ ସହ ନାଗୈର୍ନରାଧିପ
ଏହିଁ ଅର୍ଜୁନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନିଚ୍ଛା ସତ୍ୱେ ଖାଣ୍ଡବ ଅରଣ୍ୟ ଓ ନାଗମାନେ ସହିତ ନାଗବନ ଦହିଦେଇଥିଲେ, ହେ ରାଜା।