ଭଵନ୍ତୁ ତେ ଲବ୍ଧଜଯେ ସୁତେ ମେ ପୌରାଶ୍ଚ ମର୍ତ୍ଯାଶ୍ଚ ପରେ ଚ ନାର୍ଯଃ । ତେ ଶୁକ୍ଲଵସ୍ତ୍ରାଃ ପ୍ରଭଵନ୍ତୁ ମାର୍ଗେ ସୁଗନ୍ଧମାଲ୍ଯାଭରଣାଶ୍ଚ ନାର୍ଯଃ
ମୋ ପୁଅ ବିଜୟ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପୌର, ସାଧାରଣ ଲୋକ, ବାହାର ଲୋକ ଓ ନାରୀମାନେ ଖୁସି ହେଉ, ସେମାନେ ରାସ୍ତାରେ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧନ୍ତୁ, ନାରୀମାନେ ସୁଗନ୍ଧି ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧନ୍ତୁ।
ଭଜନ୍ତୁ ସର୍ଵା ଗଣିକାଃ ସୁତଂ ମେ ନାର୍ଯଶ୍ଚ କନ୍ଯାଃ ସହସୈନିକାଶ୍ଚ । ସ୍ଵଲଂକୃତାସ୍ତାଃ ସୁଭଗାଃ ସୁଵେଷାଃ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ପନ୍ଥାନମନୁଵ୍ରଜନ୍ତୁ
ସମସ୍ତ ବେଶ୍ୟା, ନାରୀ, କନ୍ୟା ଓ ସେନାମାନେ, ଭଲ ଭଲ ଭୂଷା ଓ ଶୁଭ୍ର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ମୋ ପୁଅଙ୍କ ସହ ରାସ୍ତାରେ ଚାଲନ୍ତୁ।
ଘଣ୍ଟାପଣଵକାଃ ଶୀଘ୍ରଂ ମତ୍ତମାରୁହ୍ଯ କୁଞ୍ଜରମ୍। ଶୃଙ୍ଗାଟକେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ସମାଖ୍ଯାନ୍ତୁ ଜଯଂ ମମ୍
ଘଣ୍ଟା ଓ ଢୋଳ ମାରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ତ୍ୱରିତ ମଦମସ୍ତ ହାତୀ ଚଢ଼ି, ସମସ୍ତ ଚଉକରେ ମୋ ବିଜୟ ଘୋଷଣା କରନ୍ତୁ।
ଉତ୍ତରା ଚ କୁମାରୀଭିର୍ବହ୍ଵାଭରଣଭୂଷିତା। ସଖୀଂ ଵିଜିତସଂଗ୍ରାମାଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଯାତୁ ବୃହନ୍ନଲାମ୍
ଉତ୍ତରା ଅନେକ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ସହଯାତୀ କନ୍ୟାମାନେ ସହିତ, ବିଜୟ ସାଥି ବୃହନ୍ନଳାଙ୍କୁ ସ୍ବାଗତ କରିବାକୁ ବାହାରିଯାଉ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଵଚନଂ ତସ୍ଯ ପାର୍ଥିଵସ୍ଯ ମହାତ୍ମନ। ତଥୈଵ ଚକ୍ରୁଃ ସଂହୃଷ୍ଟାଃ ପୌରାଃ ସ୍ଵସ୍ତିକପାଣଯଃ
ସେ ମହାନ ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଖୁସି ହୋଇଥିବା ପୌରମାନେ ଶୁଭ ଦ୍ରବ୍ୟ ହାତରେ ଧରି, ଯେପରି ଆଦେଶ ମିଳିଥିଲା, ସେପରି କଲେ।
ମୂତାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ସହମାଗଧାଶ୍ଚ ହୃଷ୍ଟା ଵିରାଟସ୍ଯ ପୁରେ ଜନୌଘାଃ । ଭେର୍ଯଶ୍ଚ ତୂର୍ଯାଣି ଚ ଵାରିଜାଶ୍ଚ ଵେପୈଃ ପରାର୍ଧ୍ଯୈଃ ପ୍ରମଦାଜନାଶ୍ଚ
ମୂତ, ସହମାଗଧ ଓ ବିରାଟ ନଗରର ଖୁସି ଲୋକମାନେ, ଢୋଳ, ବାଦ୍ୟ, ଶଂଖ ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିବା ନାରୀମାନେ, ସମସ୍ତେ ଉଲ୍ଲାସରେ ଯୋଗ ଦେଲେ।
ଵନ୍ଦିପ୍ରଵାଦାଃ ପଣଵାଦିକାଶ୍ଚ ତଥୈଵ ଵାଦ୍ଯାନି ଚ ଵଂଶଶବ୍ଦାଃ । କାଂସ୍ଯଂ ସତାଲଂ ମଧୁରଂ ଚ ଗୀତ- ମାଦାଯ ନାର୍ଯୋ ନଗରାନ୍ନିରୀଯୁଃ
ଗାୟକ, ପ୍ରଶଂସକ, ଢୋଳିଆ ଓ ବାଦ୍ୟକର, ବାଁଶୀ, କଂସ୍ୟ ଓ ମଧୁର ଗୀତ ସହିତ, ନାରୀମାନେ ନଗରରୁ ବାହାରିଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଯଯୁଃ ପୁତ୍ରମନନ୍ତଵୀର୍ଯଂ ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ଶାନ୍ତିପରାଃ ପ୍ରଧାନାଃ । ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଵେଦାଧ୍ଯଯନକ୍ରମଜ୍ଞାଃ ସ୍ଵସ୍ତିକ୍ରିଯାଗୀତଜପପ୍ରଧାନାଃ
ଶାନ୍ତିରେ ଲିନ, ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ, ଗୀତ ଓ ଜପରେ ପ୍ରଧାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅଙ୍କୁ ସ୍ବାଗତ କରିବାକୁ ଯାଇଲେ।
ପ୍ରସ୍ଥାପ୍ଯ ସେନାଂ କନ୍ଯାଶ୍ଚ ଗଣିକାଶ୍ଚ ସ୍ଵଲଂକୃତାଃ। ମତ୍ସ୍ଯରାଜୋ ମହାରାଜଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟ ଇଦମବ୍ରଵୀତ୍
ସେନା, କନ୍ୟାମାନେ ଓ ଶୃଙ୍ଗାରିତ ବେଶ୍ୟାମାନେ ଯିବା ପରେ, ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜା ଖୁସି ହୋଇ ଏହିପରି କହିଲେ।
ଵ୍ରିଗର୍ତାଃ କୁରଵଃ ସର୍ଵେ ସଂଗ୍ରାମେ ନିର୍ଜିତା ମଯା। ପ୍ରଵିଶ୍ଯାନ୍ତଃପୁରଂ ହୃଷ୍ଟା ଦ୍ଯୂତଂ ଦୀଵ୍ଯାମ ବ୍ରାହ୍ମଣ
ତୃଗର୍ତ୍ତ ଓ ସମସ୍ତ କୌରବମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋର ହାତରେ ପରାଜିତ ହେଲେ। ଚଳ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆମେ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଆନନ୍ଦରେ ଦ୍ୟୁତ ଖେଳିବା।
ଅକ୍ଷାନାହର ସୈରନ୍ଧ୍ରି ଆସନଂ ଚୋପକଲ୍ପଯ। ଆଦାଯ ଵ୍ଯଜନଂ ତ୍ଵଂ ଚ ପାର୍ଶ୍ଵତୋଽନନ୍ତରା ଭଵ
ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ, ଦ୍ୟୁତ ଗୁଟି ଆଣି ଦେଖ, ଆସନ ବି ବିନ୍ୟାସ କର। ତୁମେ ହାତପଖା ନେଇ ମୋ ପାଖରେ ଦଢ଼ି ରୁହ।
ତଂ ତଥାଵାଦିନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାଣ୍ଡଵଃ ପ୍ରତ୍ଯଭାପତ। ନ ଦେଵିତଵ୍ଯଂ ହୃଷ୍ଟେନ କିତଵେନେତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍
ସେଉଁଠି ପାଣ୍ଡବ ତାଙ୍କୁ ଏପରି କହିଲେ: 'ଆମେ ଶୁଣିଛୁ, ଯେଉଁମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ଥାନ୍ତି ସେମାନେ ଚତୁର ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ଦ୍ୟୁତ ଖେଳିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।'
ନ ତ୍ଵାମଦ୍ଯ ମୁଦା ଯୁକ୍ତମହଂ ଦେଵିତୁମୁତ୍ସହେ । ପ୍ରିଯଂ ତୁ ତେ ଚିକୀର୍ପାମି ଵର୍ତତାଂ ଯଦି ରୋଚତେ। ଦ୍ଯୂତଂ କର୍ତୁଂ ନ ଵାଞ୍ଛାମି ନରେନ୍ଦ୍ର ଜନସଂସଦି
ଆଜି ମୁଁ ଆନନ୍ଦରେ ଥିବାରୁ ଦ୍ୟୁତ ଖେଳିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଯାହାକୁ ପସନ୍ଦ କର, ମୁଁ ସେହି କଥା ମାନିବି। ମୋର ମନରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୟୁତ ଖେଳିବା ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ, ରାଜା।
ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଗାଵୋ ହିରଣ୍ଯଂ ଚ ଯଚ୍ଚାନ୍ଯଦ୍ଵସୁ କିଂଚନ। ନ ମେ କିଂଚିତ୍ତ୍ଵଯା କାର୍ଯମନ୍ତରେଣାପି ଦେଵିତମ୍
ମହିଳା, ଗାଈ, ସୁନା ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ଧନ—ମୋ ପାଖରୁ ତୁମେ ଦ୍ୟୁତ ଖେଳି ଅନ୍ୟ କିଛି ମିଳିବା ଦରକାର ନାହିଁ।
କିଂ ତେ ଦ୍ଯୂତେନ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ବହୁଦୋଷେଣ ମାନଦ। ଦେଵନେ ବହଵୋ ଦୋଷାସ୍ତସ୍ମାତ୍ତତ୍ପରିଵର୍ଜଯେତ୍
ହେ ରାଜା, ଦ୍ୟୁତ ଖେଳରେ ବହୁତ ଦୋଷ ଅଛି, ଏହା ତୁମ ପାଇଁ କଣ ଉପକାରୀ? ଦ୍ୟୁତ ଖେଳରେ ଅନେକ ଅପକାର ଅଛି, ତେଣୁ ଏହାକୁ ଦୂରେଇ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରୁତୋ ଵା ଯଦି ଵା ଦୃଷ୍ଟୋ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ । ସ ରାଜ୍ଯଂ ଧନମକ୍ଷଯ୍ଯଂ ପଣମେକମମନ୍ଯତ
ତୁମେ ଶୁଣିଥିବା କିମ୍ବା ଦେଖିଥିବା, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଏକ ଦ୍ୟୁତ ଗୁଟିରେ ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଓ ଅସୀମ ଧନ ଦାଉ ଲଗାଇଥିଲେ।
କୃଷ୍ଣାଂ ଚ ଭାର୍ଯାଂ ଦଯିତାଂ ଭ୍ରାତୄଂଶ୍ଚ ତ୍ରିଦଶୋପମାନ୍। ନିଃସଂଶଯଂ ସ କିତଵଃ ପଶ୍ଚାତ୍ତପ୍ଯତି ପାଣ୍ଡଵଃ
ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀ କୃଷ୍ଣା ଓ ଦେବତା ସମାନ ଭାଇମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୟୁତରେ ଦାଉ ଲଗାଇଥିଲେ। ସେଇ ଚତୁର ପାଣ୍ଡବ ନିଶ୍ଚୟ ଏବେ ଦୁଃଖିତ।
ଵିଵିଧାନାଂ ଚ ରତ୍ନାନାଂ ଧନାନାଂ ଚ ପରାଜଯେ। ଅଭୀପ୍ସିତଵିନାଶଶ୍ଚ ଵାକ୍ପାରୁଷ୍ଯମନନ୍ତରମ୍
ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଓ ଧନ ହାରିଗଲେ, ଇଚ୍ଛିତ ବସ୍ତୁ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ତାପରେ କଠୋର କଥା ଆସେ।
ଅଵିଶ୍ଵାସ୍ଯଂ ବୁଧୈର୍ନିତ୍ଯମେକାହ୍ନା ଦ୍ରଵ୍ଯନାଶନମ୍। ଦ୍ଯୂତେ ହାରିତଵାନ୍ସର୍ଵଂ ତସ୍ମାଦ୍ଦ୍ଯୂତଂ ନ ରୋଚଯେ
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକମାନେ ସଦା ଦ୍ୟୁତ ଉପରେ ଭରସା କରନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ଏକ ଦିନରେ ସମସ୍ତ ଧନ ହାରିଯାଏ। ମୁଁ ସବୁକିଛି ହାରିଦେଇଥିଲି, ତେଣୁ ଏବେ ଦ୍ୟୁତ ମୋତେ ଭଲ ଲାଗେ ନାହିଁ।
ଅଥଵା ମନ୍ଯସେ ରାଜନ୍ଦୀଵ୍ଯାଵ ଯଦି ରୋଚତେ। ଏଵମାଭାଷ୍ଯ ଵାକ୍ଯୈସ୍ତୁ କ୍ରୀଡତସ୍ତୌ ନରୋତ୍ତମୌ
ତଥାପି, ଯଦି ତୁମେ ଚାହଁ, ରାଜା, ତେବେ ଦ୍ୟୁତ ଖେଳିବା। ଏଭଳି କଥା କହି ସେ ଦୁଇଜଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଦ୍ୟୁତ ଖେଳିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ପ୍ରଵର୍ତମାନେ ଦ୍ଯୂତେ ତୁ ମାତ୍ସ୍ଯଃ ପାଣ୍ଡଵମବ୍ରଵୀତ୍
ଦ୍ୟୁତ ଖେଳ ଆରମ୍ଭ ହେବା ସମୟରେ ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜା ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପଶ୍ଯ ପୁତ୍ରେଣ ମେ ଯୁଦ୍ଧେ ତାଦୃଶାଃ କୁରଵୋ ଜିତାଃ । କୁରଵୋଽତିରଥାଃ ସର୍ଵେ ଦେଵୈରପି ସୁଦୁର୍ଜଯାଃ
ଦେଖ, ମୋ ପୁଅ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ ଏମିତି କୌରବମାନେକୁ ହରାଇଛି—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ମହାରଥୀ, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅପରାଜୟ।
ତତୋଽବ୍ରଵୀଦ୍ଧର୍ମରାଜୋ ଦ୍ଯୂତେ ମାତ୍ସ୍ଯଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ତେ ଵିଜିତା ଗାଵଃ କୁରଵଶ୍ଚ ପରାଜିତାଃ
ତାପରେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦ୍ୟୁତ ଖେଳରେ ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଭାଗ୍ୟରେ ତୁମ ଗାଈ ରକ୍ଷା ପାଇଛି ଓ କୌରବମାନେ ହାରିଛନ୍ତି।'
ଅତ୍ଯଦ୍ଭୁତତମଂ ମନ୍ଯେ ଉତ୍ତରଶ୍ଚେତ୍କୂରୂଞ୍ଜଯେତ୍। ଯନ୍ତା ବୃହନ୍ନଲା ଯସ୍ଯ ସ କଥଂଚିଦ୍ଵିଜେଷ୍ଯତେ
ଉତ୍ତର କୌରବମାନେକୁ ହରାଇଦେଲେ ତେବେ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବ। ବୃହନ୍ନଳାଙ୍କ ଯାନ୍ତା ଯଦି ସେ, କିଛିପରି ଜିତିପାରିବ।
ତତୋ ଵିରାଟଃ କ୍ଷୁଭିତୋ ମନ୍ଯୁନା ଚ ପରିପ୍ଲୁତଃ। ଉଵାଚ ଵଚନଂ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ପରିଵ୍ରାଜମନନ୍ତରମ୍
ତାପରେ ବିରାଟ ରାଜା ରୋଷରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ।
ତାଦୃଶେନ ତୁ ଯୋଧେନ ମହେଷ୍ଵାସେନ ଧୀମତା। କୁରଵୋ ନିର୍ଜିତା ଯୁଦ୍ଧେ ତତ୍ର କିଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଦ୍ଭୁତମ୍
ଏମିତି ଶୂର, ମହାଧନୁର୍ଧର ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଯୋଧା ଥିଲେ, ତେଣୁ କୌରବମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହାରିଗଲେ। ଏଠାରେ କ'ଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ?
ସମଂ ଷଣ୍ଡେନ ମେ ପୁତ୍ରଂ ବ୍ରହ୍ମବନ୍ଧୋ ପ୍ରଶଂସସି। ଵାଚ୍ଯାଵାଚ୍ଯଂ ନ ଜାନୀଷେ ନୂନଂ ମାମଵମନ୍ଯସେ
ତୁମେ ମୋ ପୁଅକୁ ଏକ ନପୁଂସକ ସମାନ କହି ପ୍ରଶଂସା କରୁଛ, ହେ ନକଲୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ; କଣ କହିବା ଉଚିତ ଓ କଣ ଉଚିତ ନୁହେଁ, ତାହା ତୁମେ ଜାଣନାହ, ନିଶ୍ଚୟ ମତେ ଅବହେଳା କରୁଛ।
ସମଂ ଷଣ୍ଡେନ ମେ ପୁତ୍ରଂ ବ୍ରହ୍ମବନ୍ଧୋ ପ୍ରଶଂସସି। ଵାଚ୍ଯାଵାଚ୍ଯଂ ନ ଜାନୀଷେ ନୂନଂ ମାମଵମନ୍ଯସେ
ତୁମେ ମୋ ପୁଅକୁ ଏକ ନପୁଂସକ ସମାନ କହି ପ୍ରଶଂସା କରୁଛ, ହେ ନକଲୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ; କଣ କହିବା ଉଚିତ ଓ କଣ ଉଚିତ ନୁହେଁ, ତାହା ତୁମେ ଜାଣନାହ, ନିଶ୍ଚୟ ମତେ ଅବହେଳା କରୁଛ।
ପୁମାଂସୋ ବହଵୋ ଦୃଷ୍ଟାଃ ସୂତାଶ୍ଚ ବହଵୋ ମଯା। ଵିକ୍ରମ୍ଯ ଯନ୍ତା ଯୋଦ୍ଧା ଚ ନ ମେ ଦୃଷ୍ଟଃ କଦାଚନ
ମୁଁ ବହୁତ ପୁରୁଷ ଓ ବହୁତ ସାରଥି ଦେଖିଛି; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠି ରଥ ଚଢି ଯୁଦ୍ଧ କରେ, ଏମିତି ଏକ ମଣିଷକୁ କେବେ ଦେଖିନାହିଁ।
ଵିପ୍ରିଯଂ ନ ଚରେଦ୍ରାଜ୍ଞାମନୁକୂଲଂ ପ୍ରିଯଂ ଵଦେତ୍। ଆଚରନ୍ଵିପ୍ରିଯଂ ରାଜ୍ଞାଂ ନ ଜାତୁ ସୁଖମେଧତେ
ରାଜାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବିରୁଦ୍ଧ କିଛି କାମ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ସେମାନେ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି ଏମିତି କଥା କହିବା ଉଚିତ; ଯେଉଁଠି ରାଜାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବିରୁଦ୍ଧ କାମ କରେ, ସେ କେବେ ଖୁସି ପାଏ ନାହିଁ।