ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ଯାସ୍ମି ନିଦେଶକାରୀ ପାର୍ଥସ୍ତୃତୀଯୋ ଯୁଧି ଚ ସ୍ଥିରୋସ୍ମି। ତଦର୍ଥମାଵୃତ୍ଯ ମୁଖଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛନରେନ୍ଦ୍ରଵୃତ୍ତଂ ସ୍ମର ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରଃ
ମୁଁ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଳନ କରୁଛି, ଯୁଦ୍ଧରେ ତୃତୀୟ ପାଣ୍ଡବ ଭାବରେ ମୁଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଓ ଅଡିଗ। ଏହିପରି, ମୁଁ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚାଇ ତୁମକୁ ଦେଖିବା ସମୟରେ, ରାଜାମାନଙ୍କର ଚରିତ୍ର ସ୍ମରଣ କର, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର।
ମୋଘଂ ତଵୈତଦ୍ଭୁଵି ନାମଧେଯଂ ଦୁର୍ଯୋଧନେତୀହ କୃତଂ ପୁରସ୍ତାତ୍। ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରଥିତୋସି ନାମ୍ନା ସୁଯୋଧନଃ ସନ୍ନିକୃତିପ୍ରଧାନଃ
ତୁମର 'ଦୁର୍ୟୋଧନ' ନାମ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ବ୍ଯର୍ଥ ହୋଇଛି; ତୁମେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, କିନ୍ତୁ ସତ୍ୟରେ ତୁମେ ସୁଯୋଧନ, ସେନା ଏକତ୍ର କରିବାରେ ସବୁଠାରୁ ଆଗୁଆ।
ନ ତେ ପୁରସ୍ତାଦଥ ପୃଷ୍ଠତୋ ଵା ପଶ୍ଯାମି ଦୁର୍ଯୋଧନ ରକ୍ଷିତାରମ୍। ପରୀପ୍ସ ଯୁଦ୍ଧେନ କୁରୁପ୍ରଵୀର ପ୍ରାଣାନ୍ମଯା ବାଣବଲାଭିତପ୍ତାନ୍
ଦୁର୍ୟୋଧନ, ମୁଁ ତୁମ ପୂର୍ବ ନ କିମ୍ବା ପଛେ କୌଣସି ରକ୍ଷକକୁ ଦେଖୁନି; ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ଜୀବନକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର, କୁରୁବୀର, ମୋ ତୀରର ତାପରେ ଜଳିଯାଉଛ।
ଆହୂଯମାନସ୍ତୁ ସ ତେନ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ମହାତ୍ମନା ଵୈ ଧୃ ନିଵର୍ତିତଶ୍ଚାପି ଗିରାଙ୍କୁଶେନ ଗଜୋ ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ଇଵାଙ୍କୁଶେନ
ଏପରି ମହାନ ଆତ୍ମା ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଡାକାଯିବା ପରେ, ଶବ୍ଦରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଚେତାବନୀ ମିଳିଲା, ଯେପରି ମଦମସ୍ତ ହାତୀକୁ ଅଙ୍କୁଶ ଦ୍ୱାରା ରୋକାଯାଏ।
ସୋମୃଷ୍ଯମାଣୋ ଵଚସାଽଭିମୃଷ୍ଟୋ ମହାରଥେନାତିରଥସ୍ତରସ୍ଵୀ । ତତଃ ସ ପର୍ଯାଵଵୃତେ ରଥେନ ଭୋଗୀ ଯଥା ପାଦତଲାଭିମୃଷ୍ଟଃ
ସେଇ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କଥାରେ ଆଘାତ ପାଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦ୍ରୁତ ରଥୀ ଏହା ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ; ମୁଣ୍ଡରେ ଆଘାତ ପାଇଥିବା ସାପ ଭଳି, ସେ ତାଙ୍କର ରଥ ଘୁଞ୍ଚାଇଲେ।
ତତୋ ଦୁର୍ଯୋଧନଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵିକ୍ଷିପନ୍ଧନୁରୁତ୍ତମମ୍। ଧୃତିଂ କୃତ୍ଵା ସୁଵିପୁଲାଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ପऩଞ୍ଜଯମ୍
ତାପରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଉତ୍ତମ ଧନୁଷ୍ୟ ଉଠାଇ, ଦୃଢ଼ ଧୃତି ଧରି, ପରଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ସୋହମିନ୍ଦ୍ରାଦଭିକ୍ରୁଦ୍ଧାନ୍ନ ବିଭେମୀହ ଭାରତ । ଭୁକ୍ତ୍ଵା ସୁଵିପୁଲଂ ରାଜ୍ଯଂ ଵିତ୍ତାନି ଚ ସୁଖାନି ଚ। କିମର୍ଥଂ ଯୁଦ୍ଧସମଯେ ପଲାପିଷ୍ଯେ ନରୋତ୍ତମ
ମୁଁ ଏଠାରେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ କରେନି, ଭାରତ; ବିଶାଳ ରାଜ୍ୟ, ଧନ ଓ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିଛି, ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ କାହିଁକି ମୁଁ ପଳାଇବି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ?
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାରାଜଃ ପ୍ରତ୍ଯଯୁଧ୍ଯତ ଭାରତ। ସଂନ୍ଯଵର୍ତତ ଶୀଘ୍ରାଶ୍ଵସ୍ତୋତ୍ରାର୍ଦିତ ଇଵ ଦ୍ଵିପଃ
ଏପରି କହି, ରାଜା ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ, ଭାରତ, ତୀବ୍ର ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କର ଚାପରେ ପୀଡିତ ହାତୀ ଭଳି ଶୀଘ୍ର ଘୁଞ୍ଚିଲେ।
ଆକ୍ରାନ୍ତଭୋଗସ୍ତେଜସ୍ଵୀ ଧନୁର୍ଵକ୍ର ଇଵୋରଗଃ । ରଥଂ ରଥେନ ସଂଗମ୍ଯ ଯୋଧଯାମାସ ପାଣ୍ଡଵମ୍
ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇ, ଫଣ ଉଠାଇଥିବା ସାପ ଭଳି, ସେ ତାଙ୍କର ରଥକୁ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ରଥ ସହିତ ମିଶାଇ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ତଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ କର୍ଣଃ ପରିଵର୍ତମାନଂ ନିଵୃତ୍ଯ ସଂସ୍ତମ୍ଭିତସର୍ଵଗାତ୍ରମ୍ । ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ଦକ୍ଷିଣତୋଽନ୍ଵରକ୍ଷତ୍ପାର୍ଥାନ୍ମହାବାହୁରଧିଜ୍ଯଧନ୍ଵା
ତାଙ୍କୁ ଏପରି ଘୁଞ୍ଚିଯିବା ଦେଖି, କର୍ଣ୍ଣ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗକୁ ସଂଯମ କରି, ଧନୁଷ୍ୟ ତଣା ଥିବା ଦୃଢ଼ ବାହୁ ନେଇ, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଡାହାଣପଟେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଠାରୁ ରକ୍ଷା କଲେ।
ଗାନ୍ଧାରରାଜଃ ଶକୁନିର୍ନିଵୃତ୍ଯ ଦ୍ରୌଣିଶ୍ଚ ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରଵିଦାଂ ଵରିଷ୍ଠଃ । ରରକ୍ଷତୁଃ କୌରଵମଭ୍ଯୁପେତ୍ଯ ପାର୍ଥାନ୍ନୃଵୀରୌ ଯୁଧି ସଵ୍ଯତଶ୍ଚ
ଗାନ୍ଧାର ରାଜା ଶକୁନି ଓ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର, ଶସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରବୀଣ, ତାଙ୍କମାନେ ଦକ୍ଷିଣପଟେ ଘୁଞ୍ଚି, ପାଣ୍ଡବ ବୀରମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଯୁଦ୍ଧରେ କୌରବଙ୍କୁ ବାମପଟେ ରକ୍ଷା କଲେ।
ଭୀଷ୍ମସ୍ତତଃ ଶାନ୍ତନଵୋ ଵିଵୃତ୍ଯ ହିରଣ୍ଯକକ୍ଷ୍ଯାଂସ୍ତ୍ଵରଯା ତୁରଂଗାନ୍। ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ପଶ୍ଚିମତୋ ରରକ୍ଷ ପାର୍ଥାନ୍ମହାବାହୁରଧିଜ୍ଯଧନ୍ଵା
ତାପରେ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ, ସୁନା ମେଖଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ଘୋଡ଼ାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ଘୁଞ୍ଚି, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ପଛଦିଗରୁ ଧନୁଷ୍ୟ ତଣା ଦୃଢ଼ ବାହୁ ନେଇ ରକ୍ଷା କଲେ।
ଦ୍ରୋଣଃ କୃପଶ୍ଚୈଵ ଵିଵିଂଶତିଶ୍ଚ ଦୁଃଶାସନଶ୍ଚୈଵ ନିଵୃତ୍ଯ ଶୀଘ୍ରମ୍। ସର୍ଵେ ପୁରସ୍ତାତ୍ପ୍ରଣିଧାଯ ବାଣାନ୍ଦୁର୍ଯୋଧନାର୍ଥଂ ତ୍ଵରିତାଽଭ୍ଯୁପେଯୁଃ
ଦ୍ରୋଣ, କୃପ, ବିବିଂଶତି ଓ ଦୁଃଶାସନ ଶୀଘ୍ର ଘୁଞ୍ଚି, ସମସ୍ତେ ତୀର ଧରି, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଗରୁ ତ୍ୱରିତ ଆଗେଇଲେ।
ସର୍ଵାଣ୍ଯନୀକାନି ନିଵର୍ତିତାନି ସଂପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ପୂର୍ଣୌଘନିଭାନି ପାର୍ଥଃ । ହଂସୋ ମହାମେଘମିଵାପତନ୍ତଂ ଧନଞ୍ଜଯଃ ପ୍ରତ୍ଯପତତ୍ତରସ୍ଵୀ
ସମସ୍ତ ସେନା ଘୁଞ୍ଚିଯିବା, ପ୍ରବଳ ବନ୍ୟା ଭଳି ଘନ ଦେଖି, ଧନଞ୍ଜୟ ହଂସ ଭଳି ବଡ଼ ମେଘ ସହିତ ମୁକାବିଲା କରିବାକୁ ଦ୍ରୁତ ଆଗେଇଲେ।
ତେ ସର୍ଵତଃ ସଂପରିଵାର୍ଯ ପାର୍ଥମସ୍ତ୍ରାଣି ଦିଵ୍ଯାନି ସମାଦଦାନାଃ । ଵଵର୍ଷୁରଭ୍ଯେତ୍ଯ ଶରୈଃ ସମଗ୍ରୈର୍ମେଘା ଯଥା ଭୂଧରମମ୍ବୁଵେଗୈଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପଟେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଘେରି, ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ତୀର ବର୍ଷା କଲେ, ଯେପରି ମେଘ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ବର୍ଷା କରେ।
ତତୋଽସ୍ରମସ୍ତ୍ରେଣ ନିଵାର୍ଯ ତେଷାଂ ଗାଣ୍ଡୀଵଧନ୍ଵା କୁରୁପୁଙ୍ଗଵାନାମ୍। ସଂମୋହନଂ ଶତ୍ରୁସହୋଽନ୍ଯଦସ୍ତ୍ରଂ ପ୍ରାଦୁଶ୍ଚକାରୈନ୍ଦ୍ରମଵାରଣୀଯମ୍
ତାପରେ, ସେମାନଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରକୁ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ରରେ ରୋକି, ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ ଅର୍ଜୁନ କୁରୁବୀରମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅପରାଜେୟ ଇନ୍ଦ୍ରାସ୍ତ୍ର, ସମ୍ମୋହନ କରୁଥିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ।
ତତୋ ଦିଶଶ୍ଚାନୁଦିଶୋ ନିଵାର୍ଯ ଶରୈଃ ସୁଘୋରୈର୍ନିଶିତୈଃ ସୁପୁଙ୍ଖୈଃ। ଗାଣ୍ଡୀଵଶବ୍ଦେନ ମନାଂସି ତେଷାଂ ମହାବଲଂ ପ୍ରଵଥଯାଂଚକାର
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଦିଗ ଓ ଉପଦିଗକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ସୁନ୍ଦର ପଙ୍ଖ ଥିବା, ଭୟଙ୍କର ତୀରରେ ଆବୃତ କରି, ଗାଣ୍ଡୀବର ଶବ୍ଦ ସେମାନଙ୍କ ମନକୁ କମ୍ପିତ କଲା।
ତତଃ ପୁନର୍ଭୀମରଵଂ ନିଗୃହ୍ଯ ଦୋର୍ଭ୍ଯାଂ ମହାଶଙ୍ଖମୁଦାରଘୋଷମ୍। ଵ୍ଯନାଦଯନ୍ସଂପ୍ରଦିଶୋ ଦିଶଃ ଖଂ ଭୁଵଂ ଚ ପାର୍ଥୋ ଦ୍ଵିଷତାଂ ନିହନ୍ତା
ତାପରେ, ଭୀମଙ୍କ ଗର୍ଜନକୁ ଦୁଇ ହାତରେ ବଡ଼ ଶଂଖ ଧରି ଅପେକ୍ଷା କରି, ପାର୍ଥ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ନାଶକ, ତାହାର ଗମ୍ଭୀର ଧ୍ୱନିରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ, ଉପଦିଗ, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଗଞ୍ଜାଇଦେଲେ।
ସଂମୋହନାସ୍ତ୍ରପ୍ରଭଵୈଃ ଶରୌଘୈର୍ଵିନଷ୍ଟଦେହାଶ୍ଚ ନିପତ୍ଯ ଯୋଧାଃ । ନିଃସତ୍ଵଵେଗାଃ କୁରୁରାଜସୈନ୍ଯାଃ କୁଡଯୋପମାସ୍ତସ୍ଥୁରନୀହମାନାଃ
ସମ୍ମୋହନାସ୍ତ୍ରର ପ୍ରଭାବରେ, ଶରବୃଷ୍ଟିରେ ଯୋଧାମାନେ ଦେହ ହରାଇ ପଡ଼ିଗଲେ; କୁରୁରାଜାଙ୍କ ସେନା ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହ ହରାଇ, କାଠର ଭଳି ନିଷ୍ପ୍ରଭ ଓ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ହୋଇ ରହିଗଲେ।
ତେ ଶଙ୍ଖନାଦେନ କୁରୁପ୍ରଵୀରାଃ ସଂମୋହିତାଃ ପାର୍ଥସମୀରିତେନ । ଉତ୍ସୃଜ୍ଯ ଚାପାନି ଦୁରାସଦାନି ସର୍ଵେ ତଦା ମୋହପରା ବଭୂଵୁଃ
ପାର୍ଥଙ୍କ ଶଂଖଧ୍ୱନିରେ ସେଇ ସମସ୍ତ କୁରୁବୀରମାନେ ଭ୍ରମିତ ହେଇ, ତାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଧନୁଷ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତେ ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ ହୋଇ ପଡ଼ିଲେ।
ତତୋ ଵିସଂଜ୍ଞାନି ପରେଷୁ ପାର୍ଥଃ ସଂସ୍ମୃତ୍ଯ ସଂଦେଶମଥୋତ୍ତରାଯାଃ । ନିର୍ଯାହି ଵାହାଦିତି ମାତ୍ସ୍ଯପୁତ୍ରମୁଵାଚ ଯାଵତ୍କୁରଵୋ ଵିସଂଜ୍ଞାଃ
ଅନ୍ୟମାନେ ଅବାକ୍ ହୋଇଥିବାକୁ ଦେଖି, ପାର୍ଥ ଉତ୍ତରଙ୍କ କଥା ମନେପକାଇ କହିଲେ, 'କୁରୁମାନେ ଏଉଁ ଭାବେ ଭ୍ରମିତ ଥିବାବେଳେ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଚଳାଇ ନେବୁ।'
ଆଚାର୍ଯଶାରଦ୍ଵତଯୋଃ ସୁଶୁକ୍ଲେ କର୍ଣସ୍ଯ ପୀତଂ ରୁଚିରଂ ଚ ଵସ୍ତ୍ରମ୍। ଦ୍ରୌଣେଶ୍ଚ ରାଜ୍ଞଶ୍ଚ ତଥୈଵ ନୀଲେ ଵସ୍ତ୍ରେ ସମାଦତ୍ସ୍ଵ ନରପ୍ରଵୀର
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଶାରଦ୍ୱତ ଓ କୃପାଙ୍କ ପବିତ୍ର ଧଳା ବସ୍ତ୍ର, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମାନ ପିତା ବସ୍ତ୍ର, ଦ୍ରୋଣ ଓ ରାଜାଙ୍କ ନୀଳ ବସ୍ତ୍ର ନେଇ ଆ।
ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ସଂଜ୍ଞାଂ ତୁ ତଥୈଵ ମନ୍ଯେ ଜାନାତି ମେଽସ୍ତ୍ରପ୍ରତିଘାତମେଷଃ। ଏତସ୍ଯ ଵାହାନ୍କୁରୁ ସଵ୍ଯତସ୍ତ୍ଵମେଵଂ ପ୍ରଯାତଵ୍ଯମମୂଢସଂଜ୍ଞୈଃ
ମୁଁ ଭାବୁଛି ଭୀଷ୍ମ ମାତ୍ର ଜାଗ୍ରତ ଅଛନ୍ତି; ସେ ମୋର ଅସ୍ତ୍ରକୁ ରୋକିପାରିବେ। ତାଙ୍କ ରଥର ବାମ ପଟେ ଘୋଡ଼ା ଚଳା, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନ୍ୟମାନେ ଭ୍ରମିତ ଅଛନ୍ତି, ଏଭଳି ଯିବାକୁ ହେବ।
ରଶ୍ମୀନ୍ସମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ତତୋ ମହାତ୍ମା ରଥାଦଵପ୍ଲୁତ୍ଯ ଵିରାଟପୁତ୍ରଃ । ଵସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯୁପାଦାଯ ମହାରଥାନାଂ ନାନାଵିଧାନ୍ଯଦ୍ଭୁତଵର୍ଣକାନି
ତାପରେ ବିରାଟଙ୍କ ପୁଅ, ମହାତ୍ମା, ରଶି ଛାଡ଼ି ରଥରୁ ଲାଫି ପଡ଼ି, ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ରଙ୍ଗିନ ବସ୍ତ୍ର ଉଠାଇଲେ।
ମହାନ୍ତି ଚୀନାଂଶୁଦୁକୂଲକାନି ପଟ୍ଟାଂଶୁକାନି ଵିଵିଧାନି ମନୋଜ୍ଞକାନି । ହାରାଂଶ୍ଚ ରାଜ୍ଞାଂ ମଣିଭୂଷଣାନି ସୁଵର୍ଣନିଷ୍କାଭରଣାନି ମାରିଷ
ସେ ବଡ଼ ଚୀନୀ ବସ୍ତ୍ର, ମୂଲାୟମ କପଡ଼ା, ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଆକର୍ଷଣୀୟ ପଟ୍ଟବସ୍ତ୍ର, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଣି ଗହଣା, ହାର ଓ ସୁନାର ମୁଦ୍ରା ଉଠାଇଲେ, ମାରିଷ।
ମାଣିକ୍ଯବାହ୍ଵଙ୍ଗଦକଙ୍କଣାନି ଅନ୍ଯାନି ରାଜ୍ଞାଂ ମଣିଭୂଷଣାନି। ଵସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯୁପାଦାଯ ମହାରଥାନାଂ ତୂର୍ଣଂ ପୁନଃ ଖଂ ରଥମାରୁରୋହ
ମାଣିକ୍ୟ ଜଡିତ ବାହୁବନ୍ଧ, କଙ୍କଣ ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଣି ଗହଣା, ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ବସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ, ସେ ତୁରନ୍ତ ରଥକୁ ଫେରି ଚଢ଼ିଲେ।
ରାଜ୍ଞଶ୍ଚ ସର୍ଵାନ୍କୃତସଂନିକାଶାନ୍ସଂମୋହନାସ୍ତ୍ରେଣ ଵିସଂଜ୍ଞକଲ୍ପାନ୍ । ନାସାଗ୍ରଵିନ୍ଯସ୍ତକରାଙ୍ଗୁଲୀକଃ ପାର୍ଥୋ ଜହାସ ସ୍ମଯମାନଚେତାଃ
ପାର୍ଥ ତାଙ୍କ ନାକରେ ଆଙ୍ଗୁଠି ରଖି, ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ମୋହନାସ୍ତ୍ରରେ ଅବାକ୍ ଦେଖି, ହସିଲେ ଓ ମନରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ।
ତତୋଽନ୍ଵଶାତ୍ତାଂଶ୍ଚତୁରଃ ସଦଶ୍ଵାନ୍ପୁତ୍ରୋ ଵିରାଟସ୍ଯ ହିରଣ୍ଯକକ୍ଷ୍ଯାନ୍ । ତେ ତଦ୍ଵ୍ଯତୀଯୁର୍ଦ୍ଵିଷତାମନୀକଂ ଶ୍ଵେତା ଵହନ୍ତୋଽର୍ଜୁନମାଜିମଧ୍ଯାତ୍
ତାପରେ ବିରାଟଙ୍କ ପୁଅ ସୁନା ହାର୍ନେସ୍ ପିନ୍ଧିଥିବା ଚାରିଟିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ାକୁ ଧାଉଥିଲେ, ସେଠାରୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଶ୍ୱେତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ନେଇଯାଉଥିଲେ।
ତଥା ପ୍ରଯାନ୍ତଂ ପୁରୁଷପ୍ରଵୀରଂ ଭୀଷ୍ମଃ ଶରୈରଭ୍ଯହନତ୍ତରସ୍ଵୀ। ସ ଚାପି ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ହଯାନ୍ନିହତ୍ଯ ଵିଵ୍ଯାଧ ଭୀଷ୍ମଂ ଦଶଭିଃ ପୃଷତ୍କୈଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଆଗେ ବଢ଼ୁଥିବାବେଳେ, ଭୀଷ୍ମ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ତାଙ୍କୁ ଶର ମାଡ଼ିଲେ; କିନ୍ତୁ ଅର୍ଜୁନ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଘୋଡ଼ାକୁ ମାରି, ଦଶଟି ତୀରରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
ତତୋଽର୍ଜୁନୋ ଭୀଷ୍ମମପାସ୍ଯ ଯୁଦ୍ଧେ ଵିଦ୍ଧ୍ଵାଽସ୍ଯ ଯନ୍ତାରମରିଷ୍ଟଧନ୍ଵା। ତସ୍ଥୌ ଵିମୁକ୍ତୋ ରଥଵୃନ୍ଦମଧ୍ଯାଦ୍ରାହୁଂ ଵିଦାର୍ଯେଵ ସହସ୍ରରଶ୍ମିଃ
ତାପରେ ଅର୍ଜୁନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ତାଙ୍କ ରଥଚାଳକୁ ଆଘାତ କରି, ରଥମାଳା ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାଧୀନ ହୋଇ ରହିଲେ, ଯେପରି ହଜାର କିରଣର ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାହୁକୁ ଭେଦିଯାଏ।