ତଂ ସମନ୍ତାଦ୍ରଥାଃ ପଞ୍ଚ ପରିଵାର୍ଯ ଧନଞ୍ଜଯମ୍। ତ ଇଷୂନ୍ସମ୍ଯଗସ୍ଯନ୍ତୋ ମୁମୁକ୍ଷନ୍ତୋପି ଜୀଵିତାତ୍
ତାପରେ ପାଞ୍ଚଟି ରଥ ଚାରିପାଖରେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଘେରିଲା; ସେମାନେ ବାଣ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଜୀବନକୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟ ଦେଲେ।
ତେ ଲାଭମିଵ ମନ୍ଵାନାଃ କ୍ଷିପ୍ରମାର୍ଚ୍ଛନ୍ଧନଞ୍ଜଯମ୍। ଶରୌଘାନ୍ସମ୍ଯଗସ୍ଯନ୍ତୋ ଜୀମୂତା ଇଵ ଵାର୍ଷିକାଃ
ସେମାନେ ଏହାକୁ ବଡ଼ ଲାଭ ଭାବି, ତୁରନ୍ତ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ, ବର୍ଷାକାଳର ମେଘ ଭଳି ବାଣର ବୃଷ୍ଟି କଲେ।
ବହୁଭିର୍ନିଶିତୈର୍ବାଣୈର୍ଵିଵିଧୈର୍ଲୋମଵାପିଭିଃ । ଆଦ୍ରଵନ୍ପ୍ରତ୍ଯଵସ୍ଥାଯ ପ୍ରତ୍ଯଵିଧ୍ଯନ୍ଧନଞ୍ଜଯମ୍
ବହୁତ ଧାରାଳ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ତୀର ନେଇ, ସେମାନେ ଆଗେ ବଢ଼ି, ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଘେରି, ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
ତତଃ ପ୍ରହସ୍ଯ ବୀଭତ୍ସୁଃ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂଵରଃ । ଦିଵ୍ଯମସ୍ତ୍ରଂ ଵିକୁର୍ଵାଣଃ ପ୍ରତ୍ଯଯାଦ୍ରଥସତ୍ତମାନ୍
ତାପରେ ଭୀମସେନ, ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ହସି, ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ସେ ମହାନ ରଥୀମାନେକୁ ପଛକୁ ହଟାଇଲେ।
ଯଥା ରଶ୍ମିଭିରାଦିତ୍ଯଃ ପ୍ରଚ୍ଛାଦଯତି ମେଦିନୀମ୍। ଏଵଂ ଗାଣ୍ଡୀଵନିର୍ମୁକ୍ତୈଃ ଶରୈଃ ପ୍ରାଚ୍ଛାଦଯଦ୍ଦିଶଃ
ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାହାର କିରଣରେ ପୃଥିବୀକୁ ଢାକିଦେଉଛି, ଏମିତି ଗାଣ୍ଡୀବରୁ ଛୁଟିଥିବା ବାଣରେ ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଢାକିଦେଲେ।
ନ ରଥାନାଂ ନ ନଗାନାଂ ନ ଧ୍ଵଜାନାଂ ନ ଵାଜିନାମ୍। ଅଵିଦ୍ଧଂ ନିଶିତୈର୍ବାଣୈରାସୀଦ୍ଦ୍ଯୂଙ୍ଗୁଲମନ୍ତରମ୍
ରଥ, ଧ୍ୱଜ, ହାତୀ କିମ୍ବା ଘୋଡ଼ାମାନେ ମଧ୍ୟ, ତୀରରେ ବିନାଛିଦ୍ର ଏକ ଆଙ୍ଗୁଠି ପରିମାଣ ଜାଗା ମଧ୍ୟ ରହିଲାନି।
ସର୍ଵେ ଶାନ୍ତିପରା ଯୋଧାଃ ସ୍ଵଚିତ୍ତଂ ନାଭିଜଝିରେ । ହସ୍ତିନୋଽଶ୍ଵାଶ୍ଚ ଵିତ୍ରସ୍ତା ଵ୍ଯଵଲୀଯନ୍ତ ଭାରତ
ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଶାନ୍ତିକୁ ଆଶା କରି, ନିଜ ମନ ହାରିଦେଲେ; ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କରି ବିକିର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ହେ ଭାରତ।
ଯଥା ନଲଵନଂ ନାଗଃ ପ୍ରଭିନ୍ନଃ ଷାଷ୍ଟିହାଯନଃ । ଏଵଂ ସର୍ଵାନପାମୃଦ୍ଗାଦର୍ଜୁନଃ ଶସ୍ତ୍ରତେଜସା
ଯେପରି ଏକ ଷଷ୍ଠି ବର୍ଷର ପୁରୁଣା ହାତୀ ଗଣ୍ଡ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚକ୍କି ଦେଉଛି, ଏମିତି ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କର ଶସ୍ତ୍ର ତେଜରେ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଚୁର୍ମାର କରିଦେଲେ।
ଗାଣ୍ଡୀଵସ୍ଯ ତୁ ଘୋଷେଣ ପୃଥିଵୀ ସମକମ୍ପତ। ମନାଂସି ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଣାମପ୍ଯକୃନ୍ତଦ୍ଧନଞ୍ଜଯଃ
ଗାଣ୍ଡୀବର ଧ୍ୱନିରେ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଉଥିଲା, ଧନଞ୍ଜୟ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କର ମନକୁ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ଥିର କରିଦେଲେ।
ତତୋ ଵିଗାହ୍ଯ ସୈନ୍ଯାନାଂ ମଧ୍ଯଂ ଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂଵରଃ । ସାରଥିଂ ସମରେ ଶୂରସ୍ତ୍ଵଭ୍ଯଭାଷତ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ତାପରେ ସେ ଶୂରବୀର ଯୋଦ୍ଧା ସେନାର ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ସାରଥିଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ କହିଲେ।
ସଂନିଯମ୍ଯ ହଯାନେତାନ୍ମନ୍ଦଂ ଵାହଯ ସାରଥେ । ଆଚାର୍ଯପୁତ୍ରଂ ସମରେ ଯୋଧଯିଷ୍ଯେଽପରାଜିତମ୍
ଏହି ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଧୀରେ ଚଳାନ୍ତୁ ସାରଥି; ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ ଗୁରୁପୁତ୍ରଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି।
ପୁରା ହ୍ଯେଷ ମଯା ଯୁକ୍ତଃ ସ ମେ ଭଵତି ପୃଷ୍ଠତଃ ।। ଏଵମୁକ୍ତେଽର୍ଜୁନେନାସାଵଶ୍ଵତ୍ଥାମରଥଂ ପ୍ରତି
ପୂର୍ବରୁ ସେ ମୋ ସହ ଯୋଗ ହୋଇଥିଲେ, ଏବେ ସେ ମୋ ପଛରେ ଅଛନ୍ତି; ଏଭଳି ଅର୍ଜୁନ କହିବା ପରେ, ଅଶ୍ୱଥାମାନ ତାଙ୍କ ରଥ ଦିଗରେ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ।
ଏଷୋପଯାତି ବୀଭତ୍ସୁର୍ଵ୍ଯଥିତୋ ଗାଢଵେଦନଃ
ଦେଖ, ବୀଭତ୍ସୁ ଆସୁଛନ୍ତି, ସେ ଗଭୀର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ।
ତଂ ତୁ ତତ୍ରୈଵ ଯାସ୍ଯାମି ନାସୌ ମୁଚ୍ଯେତ ଜୀଵିତାତ୍
ମୁଁ ସେଠାକୁ ଏଉଁଥିରେ ଯିବି; ସେ ଏଥର ଜୀବନ ସହିତ ଛୁଟି ପାରିବେ ନାହିଁ।
ନାସୌ ଭଯେନ ନିର୍ଯାତୋ ମହାତ୍ମା ପାକଶାସନିଃ। ନୈଵଂ ଭୀତା ନିଵର୍ତନ୍ତେ ନ ପୁନର୍ଗାଢଵେଦନାଃ
ପାକଶାସନଙ୍କ ପୁତ୍ର ସେ ମହାତ୍ମା ଭୟରେ ପଳାଇନାହାନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟରେ ଭୟଭିତ, ସେମାନେ ପୁଣି ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେଉଁମାନେ ଗଭୀର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଯଦ୍ଯେନମଭିସଂରବ୍ଧଂ ପୁନରେଵାଭିଯାସ୍ଯସି। ବହୂନ୍ଯସ୍ତ୍ରାଣି ଜାନୀତେ ନ ପୁନର୍ମୋକ୍ଷ୍ଯତେ ଭଵାନ୍
ଯଦି ତୁମେ ପୁଣି ତାଙ୍କୁ କ୍ରୋଧରେ ସାମ୍ନା କରିବ, ସେ ବହୁତ ଅସ୍ତ୍ର ଜାଣନ୍ତି; ଏଥର ତୁମେ ଛୁଟି ପାରିବେ ନାହିଁ।
ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଦୁର୍ଯୋଧନୋ ମୁକ୍ତୋ ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଗାଵଃ ପଲାଯିତାଃ। ମୁକ୍ତୋ ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଚ ସଂଗ୍ରାମେ କିଂ ରଣେନ କରିଷ୍ଯସି
ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଦୁର୍ୟୋଧନ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି, ଭାଗ୍ୟରେ ଗାଈମାନେ ପଳାଇଯାଇଛନ୍ତି, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁକ୍ତ ହେଲ; ଏବେ ଯୁଦ୍ଧ କରି କଣ ଲାଭ ହେବ?
କ୍ରୋଶମାତ୍ରମପାକ୍ରମ୍ଯ ବଲମନ୍ଵାନଯାମହେ। ଅନ୍ଵାଗତବଲାଃ ପାର୍ଥଂ ପୁନରେଵାଭିଯାସ୍ଯଥ
ଆମେ ଏକ କ୍ରୋଶ ଦୂରକୁ ଯାଇ, ସେନାକୁ ଏକଠା କରିବା; ଏହି ଏକତ୍ରିତ ଶକ୍ତି ସହିତ, ତୁମେ ପୁଣି ପାର୍ଥଙ୍କ ସାମ୍ନା କରିବ।
କର୍ଣଂ ପରାଜିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାର୍ଥୋ ଵୈରାଟିମବ୍ରଵୀତ୍। ଏତଂ ମାଂ ପ୍ରାପଯେଦାନୀଂ ରଥଵୃନ୍ଦଂ ପ୍ରହାରିଣାମ୍
କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ପରାଜିତ ଦେଖି, ପାର୍ଥ ବିରାଟ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମୋତେ ଏବେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଡ଼ୁଥିବା ରଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନେଇଯାଅ।'
ଯତ୍ର ଶାନ୍ତନଵୋ ଭୀଷ୍ମଃ ସର୍ଵେଷାଂ ନଃ ପିତାମହଃ । ସୁଯୁଦ୍ଧଂ କାଙ୍କ୍ଷମାଣୋ ଵୈ ରଥେ ତିଷ୍ଠତି ଦଂଶିତଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ, ଆମ ପିତାମହ, ତାଙ୍କର ରଥରେ ଦଢ଼ିଆ ହୋଇ ଉତ୍ତମ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।
ତାଲୋ ଵୈ କାଞ୍ଚନୋ ଯତ୍ର ଵଜ୍ରଵୈଡୂର୍ଯଭୂଷିତଃ । ଅତୀଵ ସମରେ ଭାତି ମାତରିଶ୍ଵପ୍ରକମ୍ପିତଃ
ଯେଉଁଠାରେ ସୁନାର ତାଳଗଛ, ବଜ୍ର ଓ ବୈଡୂର୍ୟ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବଡ଼ ଚମକୁଛି, ପବନରେ ହଲୁଚିଯାଉଛି।
ଦାରୁଣଂ ପ୍ରହରିଷ୍ଯାମି ରଥବୃନ୍ଦାନି ଧନ୍ଵିନାମ୍। ଆଦାସ୍ଯାମ୍ଯହମେତେଷାଂ ଧନୁର୍ଜ୍ଯାଵେଷ୍ଟନାନି ଚ
ମୁଁ ଦନ୍ଧାଧାରୀ ରଥମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଆକ୍ରମଣ କରିବି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଧନୁଷ ଓ ତାର ଛିନି ନେବି।
ଅସ୍ଯନ୍ତଂ ଦିଵ୍ଯମସ୍ତ୍ରାଣି ଚିତ୍ରମୁତ୍ତର ପଶ୍ଯସି
ଉତ୍ତର, ଦେଖ, ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରମାନେ କିପରି ଛାଡ଼ାଯାଉଛି।
ଶତହ୍ରଦାଂ ଜୃମ୍ଭମାଣାଂ ମେଘସ୍ଥାଂ ପ୍ରାଵୃଷୀଵ ଚ। ସୁଵର୍ଣପୃଷ୍ଠଂ ଗାଣ୍ଡୀଵଂ ପଶ୍ଯନ୍ତୁ କୁରଵୋ ମମ
ମୋର ସୁନାର ପିଠି ଥିବା ଗାଣ୍ଡୀବ, ବର୍ଷାକାଳର ମେଘ ଭଳି ଶତଧାରାରେ ଫୁଲିଉଠିଛି, ଏହାକୁ କୁରୁମାନେ ଦେଖନ୍ତୁ।
ଦକ୍ଷିଣେନାଥ ଵାମେନ କତମେନ ସ୍ଵିଦସ୍ଯତି। ଇତି ମାଂ ଶତ୍ରଵଃ ସର୍ଵେ ନ ଵିଜ୍ଞାସ୍ଯନ୍ତି ସାରଥେ
ମୁଁ ଡାହାଣ କିମ୍ବା ବାମ ଦିଗରୁ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିବି, କେଉଁ ପଟେ ହେବ? ଏଭଳି ମୋ ସତ୍ରୁମାନେ ଓ ସାରଥି ଚିହ୍ନି ପାରିବେ ନାହିଁ।
ଅସ୍ତ୍ରୋଦକାଂ ହଯାଵର୍ତାଂ ନାଗନକ୍ରାଂ ରଥହ୍ରଦାମ୍। ନଦୀଂ ପ୍ରସ୍କନ୍ଦଯିଷ୍ଯାମି ପରଲୋକାପହାରିଣୀମ୍
ଅସ୍ତ୍ରର ଜଳ, ଘୋଡ଼ାର ଘୁର୍ଣ୍ଣି, ସାପ ଓ ମାଛର ରୂପରେ, ରଥର ହ୍ରଦକୁ ଏମିତି ପୁରିଦେବି, ଯାହା ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ପରଲୋକକୁ ନେଇଯିବ।
ପାଣିପାଦଶିରଃପୃଷ୍ଠବାହୁଶଙ୍ଖଚରାଚରମ୍। ଵନଂ କୁରୂଣାଂ ଛେତ୍ସ୍ଯାମି ଭଲ୍ଲୈଃ ସନ୍ନତପର୍ଵଭିଃ
ମୁଁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ବାକା ଶିରା ଥିବା ବାଣରେ କୁରୁମାନେର ହାତ, ପାଉଁ, ମୁଣ୍ଡ, ପିଠ, ବାହୁ, ଶଂଖ ଓ ଚଳନଶୀଳ ସବୁକିଛି କାଟିଦେବି।
ତୂଣୀଶଯାଃ ସୁପୁଙ୍ଖାଗ୍ରା ଵିଶିଖା ଦୁନ୍ଦୁଭିସ୍ଵନାଃ। ମଯା ପ୍ରମୁକ୍ତାଃ ସଂଗ୍ରାମେ କୁରୂନ୍ଧକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ସାଯକାଃ
ମୋ ତରଫରୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ସୁନ୍ଦର ପଙ୍ଖ ଥିବା, ଢୋଲ ଭଳି ଶବ୍ଦ କରୁଥିବା ବାଣମାନେ କୁରୁମାନେକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବ।
ଧ୍ଵଜଵୃକ୍ଷଂ ଶରତୃଣଂ ନାଗାଶ୍ଵଶ୍ଵାପଦାକୁଲମ୍ । ରଥସିଂହଗଣୈର୍ଯୁକ୍ତଂ ଧନୁର୍ଵଲ୍ଲିସମାକୁଲମ୍। ଵନମାଦୀପଯିଷ୍ଯାମି କୁରୂଣାମସ୍ତ୍ରତେଜସା
ଧ୍ୱଜ ଗଛ, ଘାସ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ପଶୁ, ସିଂହ ଯୋଗାଯୋଗ ଥିବା ରଥ, ଧନୁଷ ଲତାରେ ଆବୃତ ଏହି କୁରୁମାନେର ଅଟବା ମୁଁ ଅସ୍ତ୍ରର ତେଜରେ ଜ୍ୱାଳିଦେବି।
ଜଯତୋ ଭାରତୀଂ ସେନାମେକସ୍ଯ ମମ ସଂଯୁଗେ। ଶତଂ ମାର୍ଗା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ପାଵକସ୍ଯେଵ କାନନେ
ମୁଁ ଏକା ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତୀୟ ସେନାକୁ ଜିତିବାବେଳେ, ଅଗ୍ନି ଜଣେ ଅଟବାରେ ଯେପରି ଶତପଥ ଖୋଲିଯାଏ, ସେପରି ଶତପଥ ଖୋଲିଯିବ।