ଵିଷ୍ଫାର୍ଯ ଚ ମହାଚାପଂ ହେମପୃଷ୍ଠଂ ଦୁରାସଦମ୍। ସଂରବ୍ଧସ୍ତୁ ତଦା ଦ୍ରୋଣଃ ପ୍ରତ୍ଯଯୁଧ୍ଯତ ଫଲ୍ଗୁନମ୍
ତାପରେ ଦ୍ରୋଣ, ରାଗରେ ଭରିଆ, ସୁନା ଚଡ଼ା ଭୟଙ୍କର ବଡ଼ ଧନୁଷ୍ୟ ଟାଣିଲେ ଏବଂ ଫଳ୍ଗୁନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।
ସ ସାଯକମଯୈର୍ଜାଲୈରର୍ଜୁନସ୍ଯ ରଥଂ ପ୍ରତି। ଭାନୁମଦ୍ଭିଃ ଶିଲାଧୌତୈର୍ବାଣୈଃ ପ୍ରାଚ୍ଛାଦଯଦ୍ଦିଶଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ବୀ ଓ ପାଥରରେ ଘସିଥିବା ତୀରର ବର୍ଷାରେ, ଦ୍ରୋଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ରଥ ଓ ଚାରିପାଖର ଦିଗକୁ ଢାକିଦେଲେ।
ଅର୍ଜୁନସ୍ତୁ ତଦା ଦ୍ରୋଣଂ ମହାଵେଗୈର୍ମହାରଥଃ। ଵିଵ୍ଯାଧ ଶତଶୋ ବାଣୈର୍ଧାରାଭିରିଵ ପର୍ଵତମ୍
ତାପରେ ମହାବୀର ଅର୍ଜୁନ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଶତଶଃ ତୀବ୍ର ତୀରରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ, ଯେପରି ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଧାରା ଝରିପଡ଼ୁଛି।
କାଲମେଘ ଇଵୋଷ୍ଣାନ୍ତେ ଫଲ୍ଗୁନଃ ସମଵାକିରତ୍
ଫଳ୍ଗୁନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଶେଷରେ ମେଘ ପରି ତୀର ବର୍ଷା କଲେ।
ତସ୍ଯ ଜାମ୍ବୂନଦମଯୈଶ୍ଚିତରୈଶ୍ଚାପଚ୍ଯୁତୈଃ ଶରୈଃ। ପ୍ରାଚ୍ଛାଦଯଦ୍ରଥଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଭାରଦ୍ଵାଜୋଽର୍ଜୁନସ୍ଯ ଵୈ
ଜାମ୍ବୁନଦ ସୁନା ଓ ରଙ୍ଗିନ ତୀର ନିଜ ଧନୁଷ୍ୟରୁ ଛାଡ଼ି, ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ପୁଅ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଉତ୍ତମ ରଥକୁ ଢାକିଦେଲେ।
ତଥୈଵ ଦିଵ୍ଯଂ ଗାଣ୍ଡୀଵଂ ଧନୁରାନମ୍ଯ ଚାର୍ଜୁନଃ । ଶତ୍ରୁଘ୍ନଂ ଵେଗଵତ୍ସୃଷ୍ଟଂ ଭାରସାଧନମୁତ୍ତମମ୍
ସେହିପରି ଅର୍ଜୁନ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁଷ୍ୟ ଟାଣିଲେ, ଯାହା ଶତ୍ରୁ ନାଶ କରେ, ତୀବ୍ର ଓ ଭାର ବହିବାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ଶୋଭତେ ସ୍ମ ମହାଵାହୁର୍ଗାଣ୍ଡୀଵଂ ଵିକ୍ଷିପନ୍ଧନୁଃ। ଶରାଂଶ୍ଚ ଵିସୃଜଂଶ୍ଚିତ୍ରାନ୍ସୁଵର୍ଣଵିକୃତାନ୍ବହୂନ୍
ମହାବାହୁ ଅର୍ଜୁନ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁଷ୍ୟ ଟାଣି, ସୁନା ରେ ଶୋଭିତ ବହୁ ଚମତ୍କାର ତୀର ଛାଡ଼ି, ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଲାଗୁଥିଲେ।
ପ୍ରାଚ୍ଛାଦଯଦମେଯାତ୍ମା ଭାରଦ୍ଵାଜରଥଂ ପ୍ରତି। ଦ୍ରୋଣଚାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତାନ୍ବାଣାନ୍ବାଣୈରଵାରଯତ୍
ଅଦମ୍ୟ ଅର୍ଜୁନ ତୀରରେ ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ରଥକୁ ଢାକିଦେଲେ, ଏବଂ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟରୁ ଛାଡ଼ା ତୀରକୁ ନିଜ ତୀରରେ ରୋକିଦେଲେ।
ସରଥୋଽପ୍ଯଚରତ୍ପାର୍ଥଃ ପ୍ରେକ୍ଷଣୀଯୋ ମହାରଥଃ । ଯୁଗପଦ୍ଦିକ୍ଷୁ ସର୍ଵାସୁ ସର୍ଵତୋଽସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯଵାସୃଜମ୍
ରଥ ଛାଡ଼ି ମଧ୍ୟ ପାର୍ଥ, ସେ ମହାବୀର, ଦେଖିବାକୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ । ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଏକାସାଥିରେ ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ ।
ଆଦଦାନଂ ଶରାନ୍ଘୋରାନ୍ସଂଦଧାନଂ ଚ ପାଣ୍ଡଵମ୍ । ଵିସୃଜନ୍ତଂ ଚ କ୍ରୌନ୍ତେଯଂ ନ ସ୍ମ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଲାଘଵାମ୍
ପାଣ୍ଡବ ଭୟଙ୍କର ବାଣ ଉଠାଉଥିଲେ, ତାହାକୁ ଧନୁରେ ଲଗାଉଥିଲେ ଏବଂ ତାହାକୁ ଛାଡ଼ୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କୌଣସି ଲୋକ ତାଙ୍କର ହାତର ତ୍ୱରିତ ଗତିକୁ ଦେଖିପାରୁନଥିଲେ ।
ଏକଚ୍ଛାଯମିଵାକାଶଂ ବାଣୈଶ୍ଚକ୍ରେ ସମନ୍ତତଃ। ନାଦୃଶ୍ଯତ ତତୋ ଦ୍ରୋଣୋ ନୀହାରେଣେଵ ପର୍ଵତଃ
ସେ ବାଣମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଆକାଶକୁ ଏକ ଛାୟାରେ ଢାକିଦେଲେ । ତାହାପରେ ଦ୍ରୋଣ ଏମିତି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ଯେପରି ମିଷ୍ଟିରେ ପାହାଡ଼ ଲୁଚିଯାଏ ।
ମରୀଚିଵିକଚସ୍ଯେଵ ରାଜନ୍ଭାନୁମତୋ ଵପୁଃ। ଆସୀତ୍ପାର୍ଥସ୍ଯ ସୁମହଦ୍ଵପୁଃ ଶରଶତାର୍ଚିତମ୍
ହେ ରାଜା, ପାର୍ଥଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେହ ଶତଶଃ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ବାଣରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ମରୀଚିରେ ଢାକା ପ୍ରଭାମୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।
କ୍ଷିପତଃ ଶରଜାଲାନି କୌନ୍ତେଯସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ତାନ୍ଵିଧୂଯ ଶରାନ୍ଘୋରାନ୍ଦ୍ରୋଣୋଽପି ସମିତିଂଜଯଃ । ବଭାସେ ତିମିରଂ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଵିଧୂଯ ସଵିତା ଯଥା
କୁନ୍ତୀନନ୍ଦନ ବହୁ ବାଣ ବର୍ଷା କରୁଥିବାବେଳେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିଥିବା ଦ୍ରୋଣ ସେ ଭୟଙ୍କର ବାଣମାନେକୁ ତାଳିଦେଇ, ଆକାଶର ଅନ୍ଧକାର ହଟାଇଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଇଲେ ।
ଅଗ୍ନିଚକ୍ରୋପମଂ ଘୋରଂ ମଣ୍ଡଲୀକୃତମାହଵେ। ଵିକୃଷ୍ଯ ସୁମହଚ୍ଚାପଂ ମେଘସ୍ତନିତନିସ୍ଵନମ୍ । ଅସକୃତ୍ମୁଞ୍ଚତୋ ବାଣାନ୍ଦଦୃଶୁଃ କୁରଵୋ ଯୁଧି
ଯୁଦ୍ଧରେ କୌରବମାନେ ଦେଖିଲେ, ଦ୍ରୋଣ ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଧନୁ ଟାଣି, ଘନଘୋର ଅଗ୍ନିଚକ୍ର ପରି ବାଣ ଛାଡ଼ୁଥିଲେ, ମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି ଶବ୍ଦ ହେଉଥିଲା ।
ଦିକ୍ଷୁ ସର୍ଵାସୁ ଵିପୁଲଃ ଶୁଶ୍ରୁଵେଽଥ ଜନୈସ୍ତଦା। ଦ୍ରୋଣସ୍ଯାପି ଧନୁର୍ଘୋଷୋ ଵିଦ୍ଯୁତ୍ସ୍ତନିତନିସ୍ଵନଃ । ଅଭଵଦ୍ଵିସ୍ମଯକରଃ ସୈନ୍ଯାନାଂ ଭରତର୍ଷଭ
ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଲୋକମାନେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କର ଧନୁର ଗଭୀର ଧ୍ୱନି ଶୁଣିଲେ, ଯାହା ବିଜୁଳି ଏବଂ ଗର୍ଜନ ପରି ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲା, ଏହା ସେନାମାନେକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପକାଇଦେଲା, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ।
ତପ୍ତଜାମ୍ବୂନଦମଯୈର୍ଦୀପ୍ତୈରଗ୍ନିସମୈଃ ଶରୈଃ। ପ୍ରାଚ୍ଛାଦଯଦମେଯାତ୍ମା ଦିଶଃ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଚ ପ୍ରଭାମ୍
ତପ୍ତ ସୁନାରେ ତିଆରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ବାଣମାନେ ସହିତ, ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦ୍ରୋଣ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ଢାକିଦେଲେ ।
ତତଃ କାଞ୍ଚନପଙ୍ଖାନାଂ ଶରାଣାଂ ନତପର୍ଵଣାମ୍। ଵିଯଦ୍ଗତାନାଂ ଚରତାଂ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ବହଵୋ ଵ୍ରଜାଃ
ତାପରେ ସୁନାର ପଙ୍ଖ ଏବଂ ବାକା ଯୋଡ଼ା ଥିବା ବହୁ ବାଣ ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା ଝୁଣ୍ଡ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।
ଶରାସନାତ୍ତୁ ଦ୍ରୋଣସ୍ଯ ପ୍ରଭଵନ୍ତି ସ୍ମ ସାଯକାଃ। ଏକୋ ଦୀର୍ଘ ଇଵାଭାନ୍ତଃ ପ୍ରଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ମହାଶରାଃ । ଆକାଶେ ସମଦୃଶ୍ଯନ୍ତ ହଂସାନାମିଵ ପଙ୍କ୍ତଯଃ
ଦ୍ରୋଣଙ୍କର ଧନୁରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ବଡ଼ ବାଣମାନେ ଏକ ଦୀର୍ଘ ରେଖା ପରି ଚମକୁଥିଲେ, ଆକାଶରେ ସେମାନେ ହଂସମାନେର ଶାରୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ।
ଏଵଂ ସୁଵର୍ଣଵିକୃତାନ୍ଵିମୁଞ୍ଚନ୍ତୌ ଶରାନ୍ବହୂନ୍। ଆକାଶଂ ସଂଵୃତଂ ଵୀରାଵୁଲ୍କାଭିରିଵ ଚକ୍ରତୁଃ
ଏଭଳି, ଦୁଇ ବୀର ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ବହୁ ବାଣ ଛାଡ଼ି, ଆକାଶକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଉଲ୍କାମାନେ ଭରିଦେଇଥିଲେ ।
ତଯୋଃ ଶରାଶ୍ଚ ଵିବଭୁଃ କଙ୍କବର୍ହିଣଵାସସଃ । ପଙ୍କ୍ତ୍ଯଃ ଶରଦି ମତ୍ତାନାଂ ସାରସାନାମିଵାମ୍ବରେ
ଦୁହେଁର ବାଣମାନେ କଂକ ଓ ବକ ର ପାଖିର ପଖ ଲାଗିଥିଲା, ଏହି ବାଣମାନେ ଶରଦକାଳରେ ମଦମଗ୍ନ ଶାରସମାନେ ଭଳି ଆକାଶରେ ଶାରୀ ଶାରୀ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ।
ତତ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧଂ ମହାଘୋରଂ ତଯୋଃ ସଂରବ୍ଧଯୋରଭୂତ୍। ଅତ୍ଯଦ୍ଭୁତମଚିନ୍ତ୍ଯଂ ଚ ଵୃତ୍ରଵାସଵଯୋରିଵ
ସେ ଯୁଦ୍ଧ ଦୁଇଜଣ ରୁଷ୍ଟ ବୀରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର, ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ହେଇଯାଇଥିଲା, ଯେପରି ଭୃତ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ହୁଏ ।
ମହାଗଜାଵିଵାସାଦ୍ଯ ଵିଷାଣାଗ୍ରୈଃ ପରସ୍ପରମ୍। ଶରୈଃ ପୂର୍ଣାଯତୋତ୍ସୃଷ୍ଟୈରନ୍ଯୋନ୍ଯମଭିଜଘ୍ନତୁଃ
ବଡ଼ ହାତୀମାନେ ଯେପରି ଦନ୍ତ ଦେଇ ଲଡ଼ନ୍ତି, ସେମାନେ ଭଲଭଳି ଟାଣିଥିବା ଧନୁରୁ ଛାଡ଼ା ବାଣରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରୁଥିଲେ ।
ଅଥ ତ୍ଵାଚାର୍ଯମୁଖ୍ଯେନ ଶରାନ୍ସୃଷ୍ଟାଞ୍ଶିଲାଶିତାନ୍। ଅଵାରଯଚ୍ଛିତୈର୍ବାଣୈରର୍ଜୁନୋ ଜଯତାଂଵରଃ
ତାପରେ ଅଧ୍ୟାପକ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣ ଯେଉଁ ଶିଳା ମୁଣ୍ଡିଆ ବାଣ ଛାଡ଼ିଥିଲେ, ଅର୍ଜୁନ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତାଙ୍କର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ରୋକିଦେଲେ ।
ଦର୍ଶଯନ୍ନୈନ୍ଦ୍ରମାତ୍ମାନମୁଗ୍ରମୁଗ୍ରୁପରାକ୍ରମଃ। ଇଷୁଭିସ୍ତୂର୍ଣମାକାଶଂ ବହୁଭିଶ୍ଚ ସମାଵୃଣୋତ୍
ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଶକ୍ତି ଦେଖାଇ, ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଦେଇ, ତ୍ୱରିତ ଅନେକ ବାଣ ଛାଡ଼ି ଆକାଶକୁ ଢାକିଦେଲେ ।
ଜିଘାଂସନ୍ତଂ ନରଵ୍ଯାଘ୍ରମର୍ଜୁନଂ ଭୀମଦର୍ଶନମ୍ । ଵିଵ୍ଯାଧ ନିଶିତୈର୍ଦ୍ରୋଣଃ ଶରୈଃ ସନ୍ନତପର୍ଵଭିଃ
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ଭଳି ଭୟଙ୍କର ଅର୍ଜୁନ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ଦ୍ରୋଣ ତାଙ୍କୁ ବାକା ଏବଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଘାୟଲ କରିଦେଲେ ।
ହୃଷ୍ଟଃ ସମଭଵଦ୍ଦ୍ରୋଣୋ ରଣଶୌଣ୍ଡଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ । ଅର୍ଜୁନେନ ସମଂ କ୍ରୀଡଞ୍ଶରୈଃ ସନ୍ନତପର୍ଵଭିଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଦ୍ରୋଣ ଅର୍ଜୁନ ସହ ବାକା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଇଥିଲେ ।
ତୌ ଵ୍ଯଦାରଯତାଂ ଶୂରୌ ସନ୍ନଦ୍ଧୌ ରଣଶୋଭିନୌ । ଉଦୀରଯନ୍ତୌ ଦିଵ୍ଯାନି ବ୍ରାହ୍ମାଦ୍ଯସ୍ତ୍ରାଣି ଭାଗଶଃ
ସେଇ ଦୁଇ ଶୂରବୀର, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ପ୍ରତିଏକେ ଏକ ପରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର, ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଆଦି ଛାଡ଼ିଲେ।
ପାର୍ଥସ୍ତୁ ସମରେ ଶୂରୋ ଦର୍ଶଯନ୍ଵୀର୍ଯମାତ୍ମନଃ। ସ ମହ୍ଯସ୍ତ୍ରୈର୍ମହାତ୍ମାନଂ ଦ୍ରୋଣଂ ପ୍ରାଚ୍ଛାଦଯଚ୍ଛରୈଃ
ପାର୍ଥ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂର ହୋଇ ନିଜ ବୀରତା ଦେଖାଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ମହାତ୍ମା ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବାଣରେ ଢାଙ୍କିଦେଲେ।
ଅସ୍ତ୍ରୈରସ୍ତ୍ରାଣି ସଂଵାର୍ଯ ପାର୍ଥୋ ଦ୍ରୋଣମଵାରଯତ୍
ପାର୍ଥ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଅସ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିରୋଧ କରି, ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ରୋକିଦେଲେ।
ତଯୋରାସୀତ୍ସଂପ୍ରହାରଃ କ୍ରୁଦ୍ଧଯୋର୍ନରସିଂହଯୋଃ। ଅମୃଷ୍ଯମାଣଯୋଃ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ବଲିଵାସଵଯୋରିଵ
ସେଇ ଦୁଇ ନରସିଂହ, କ୍ରୋଧିତ ଓ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ, ଯୁଦ୍ଧମଞ୍ଚରେ ବାଲି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଭୟଙ୍କର ସଂଘର୍ଷ କରିଲେ।