ଵିକର୍ଣଶ୍ଚ ମହାଵୀର୍ଯୋ ଦୁର୍ମୁଖଶ୍ଚ ପରନ୍ତପଃ। ଶକୁନିଃ ସୌବଲଶ୍ଚୈଵ ଦୁଃସହଶ୍ଚ ମହାବଲଃ । ଦ୍ରୋଣସ୍ଯ ପାର୍ଶ୍ଵମଜିତାଃ ପାଲଯନ୍ତୁ ମହାବଲାଃ
ବିକର୍ଣ୍ଣ, ଦୁର୍ମୁଖ, ଶକୁନି (ସୁବଳଙ୍କ ପୁତ୍ର), ଦୁଃସହ — ଏହି ଅଜୟ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀରମାନେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପଟକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ଅଗ୍ରତଃ ସୂତପୁତ୍ରସ୍ତୁ କର୍ଣସ୍ତିଷ୍ଠତୁ ଦଂଶିତଃ। ଅହଂ ସର୍ଵସ୍ଯ ସୈନ୍ଯସ୍ଯ ପଶ୍ଚାତ୍ସ୍ଥାସ୍ଯାମି ପାଲଯନ୍
ସୂତପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ ଦଳର ଆଗରେ ଦୃଢ ଭାବରେ ରୁହନ୍ତୁ; ମୁଁ ସମସ୍ତ ସେନାର ପଛରେ ରୁହି ରକ୍ଷା କରିବି।
ସର୍ଵେ ମହାରଥାଃ ଶୂରା ମହେଷ୍ଵାସା ମହାବଲାଃ । ଯୁଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତୁ ପାଣ୍ଡଵଶ୍ରେଷ୍ଠମାଗତଂ ଯତ୍ନତୋ ଯୁଧି
ସମସ୍ତ ମହାରଥୀ, ଶୂର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର ଏବଂ ବଳବାନ ବୀରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସିଥିବା ବିରୋଧରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ଦେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ।
ଅଭେଦ୍ଯଂ ପରସୈନ୍ଯାନାଂ ଵ୍ଯୂହଂ ଵ୍ଯୂହ୍ଯ କୁରୂତ୍ତମଃ । ଵଜ୍ରଗର୍ଭଂ ଵ୍ରୀହିମୁଖଂ ପଦ୍ମଚନ୍ଦ୍ରାର୍ଧମଣ୍ଡଲମ୍
କୁରୁମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶତ୍ରୁ ସେନାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଏକ ଅଭେଦ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ଶ୍ରେଣୀ ଗଠନ କଲେ, ଯାହାର ମଧ୍ୟ ଭାଗ ବଜ୍ର ଭଳି, ଆଗରେ ଧାନ ଗୁଛା ଭଳି, ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଓ ପଦ୍ମପତ୍ର ଭଳି ଆକୃତି ଥିଲା।
ତସ୍ଯ ଵ୍ଯୂହସ୍ଯ ପଶ୍ଚାର୍ଧେ ଭୀଷ୍ମଶ୍ଚାଥୋଦ୍ଯତାଯୁଧଃ । ସୌଵର୍ଣଂ ତାଲମୁଚ୍ଛ୍ରିତ୍ଯ ରଥେ ତିଷ୍ଠନ୍ନଶୋଭତ
ସେ ଶ୍ରେଣୀର ପଛ ଭାଗରେ, ଭୀଷ୍ମ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ରଥରେ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ତାଳ ଚିହ୍ନ ଧରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ତତଃ ସୁଦର୍ଶନଂ ନାମ ପ୍ରାସାଦଂ ହରିଵାହନଃ । ସର୍ଵାନ୍ଦେଵାନ୍ସମାରୋଷ୍ଯ ପ୍ରଯଯୋ ଯତ୍ର ପାଣ୍ଡଵଃ
ତାପରେ ହରିବାହନ କୃଷ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ସହିତ କ୍ରୋଧରେ ସୁଦର୍ଶନ ନାମକ ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପାଣ୍ଡବ ଥିଲେ।
ସ୍ଥୂଣାରାଜିସହସ୍ରଂ ତୁ ଯତ୍ର ମଧ୍ଯେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ । ତତ୍ର ସୂର୍ଯପଥେଽତିଷ୍ଠଦ୍ଵିମଲା ମହତୀ ସଭା
ସେଠାରେ ଏକ ଭବ୍ୟ ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛ ମହାସଭା ଥିଲା, ଯାହା ହଜାର ଖମ୍ବା ମଧ୍ୟରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପଥରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଆଦିତ୍ଯା ଵସଵୋ ରୁଦ୍ରା ଅଶ୍ଵିନୌ ଚ ମରୁଦ୍ଗଣାଃ । ତତ୍ର ଶ୍ଵେତାନି ଚକ୍ରାଣି କାଞ୍ଚନସ୍ଫାଟିକାନି ଚ
ଏଠାରେ ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ଅଶ୍ୱିନୀ ଦ୍ୱୟ, ମାରୁତ ଗଣ — ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱେତ ରଥ ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ରଥ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ତଥା ଚିତ୍ରାଣି ଛତ୍ରାଣି ଦିଵ୍ଯରୂପାଣି ଭାରତ । ମଣିରତ୍ନଵିଚିତ୍ରାଣି ନାନାରୂପାଣି ଭାଗଶଃ । ଆକାଶେ ସହ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଭାନୁମନ୍ତି ଶୁଭାନି ଚ
ଓ ଭାରତ, ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଆକୃତିର ଅନେକ ଚମତ୍କାର ଛତା, ମଣି ଓ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର, ଆକାଶରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଏବଂ ଶୁଭ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଅଗ୍ନେରିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ସୋମସ୍ଯ ଯମସ୍ଯ ଵରୁଣସ୍ଯ ଚ। ତଥା ଧାତୁର୍ଵିଧାତୁଶ୍ଚ ମିତ୍ରସ୍ଯ ଧନଦସ୍ଯ ଚ। ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋ ସଵିତୁସ୍ତ୍ରିଦଶାନାଂ ତଥୈଵ ଚ
ଏଠାରେ ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମ, ଯମ, ବରୁଣ, ଧାତୁ, ବିଧାତୁ, ମିତ୍ର, ଧନଦା, ରୁଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ସବିତା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଭୂଷଣ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
କାଞ୍ଚନାନି ଚ ଦାମାନି ଵିଵିଧାଶ୍ଚୋତ୍ତମସ୍ରଜଃ। ଦିଵ୍ଯପୁଷ୍ପାଭିସଵୀତାସ୍ତତ୍ର ଚିତ୍ରାଣି ଭେଜିରେ
ସେଠାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଳା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ତମ ମାଳା, ଦିବ୍ୟ ଫୁଲରେ ଗଠିତ, ଚମତ୍କାର ଭାବରେ ବଣ୍ଟି ଯାଉଥିଲା।
ତସ୍ମିଂସ୍ତୁ ରାଜନ୍ପ୍ରାସାଦେ ଦିଵ୍ଯରତ୍ନଵିଭୂଷିତେ । ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧସମାଯୁକ୍ତାଃ ସ୍ରଜୋ ଦିଵ୍ଯାଶ୍ଚକାଶିରେ
ଓ ରାଜା, ସେ ଦିବ୍ୟ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ପ୍ରାସାଦରେ, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧରେ ମିଶିଥିବା ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଦୀପ୍ତିମାନ ଭାବରେ ଚମକୁଥିଲା।
ଦିଵ୍ଯଶ୍ଚ ଵାଯୁଃ ପ୍ରଵଵୌ ଗନ୍ଧମାଦାଯ ସର୍ଵଶଃ । ଋତଵଃ ପୁଷ୍ପମାଦାଯ ସମତିଷ୍ଠନ୍ତ ଭାରତ
ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ପବନ ଚାଲିଲା, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସୁଗନ୍ଧ ଛଡ଼ାଇଲା। ବିଭିନ୍ନ ଋତୁ ଫୁଲ ନେଇ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ହେ ଭାରତ।
ପ୍ରଜାନାଂ ପତଯଃ ସପ୍ତ ସପ୍ତ ଚୈଵ ମହର୍ଷଭଃ। ତତ୍ର ଦେଵର୍ଷଯଶ୍ଚୈଵ ଦେଵରାଜଂ ଦିଵୌକସଃ । ଇନ୍ଦ୍ରେଣ ସହିତାଃ ସର୍ଵେ ତ୍ରିଦଶାଶ୍ଚ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ
ସେଠାରେ ସପ୍ତ ପ୍ରଜାପତି ଓ ସପ୍ତ ମହାର୍ଷି, ଦେବ ଋଷିମାନେ, ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ନ ପଙ୍କୋ ନ ରଜସ୍ତତ୍ର ପ୍ରଵିଵେଶ କଥଂଚନ । ଆଦିତ୍ଯଶ୍ଚ ଵିରୂକ୍ଷୋତ୍ର ନାତିଵେଲମିଵାତପତ୍
ସେଠାରେ କେବେ ମାଟି କିମ୍ବା ଧୂଳି ପ୍ରବେଶ କରିପାରିଲା ନାହିଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅତିରିକ୍ତ ତାପ ଦେଉନଥିଲେ।
ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧଂ ସମାଦାଯ ଵାଯୁସ୍ତତ୍ରାଭିଗଚ୍ଛତି। ଆକାଶଂ ଚ ଦିଶଃ ସର୍ଵା ଦର୍ଶନୀଯମଦୃଶ୍ଯତ
ସେଠାକୁ ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ନେଇ ପବନ ଆସିଲା। ଆକାଶ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ତତ୍ର ଦେଵାଃ ସମାରୁହ୍ଯ ତଂ ଦିଵ୍ଯଂ ସର୍ଵତଃପ୍ରଭମ୍ । ଅମ୍ବରେ ଵିମଲେଽତିଷ୍ଠନ୍ପ୍ରାସାଦଂ କାମଗାମିନମ୍
ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେ ସେ ଦିବ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରାସାଦକୁ ଚଢ଼ି, ନିର୍ମଳ ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ଇଚ୍ଛାମତେ ବିଚରଣ କରୁଥିଲେ।
ତତ୍ର ରାଜର୍ଷଯଶ୍ଚୈଵ ସମାରୁହ୍ଯ ଦିଵୌକସଃ । ଶ୍ଵେତୋ ରାଜା ଵସୁମନାସ୍ତଥା ଭଦ୍ରଃ ପ୍ରଦର୍ଶନଃ
ସେଠାରେ ରାଜା ଋଷିମାନେ ଓ ଦେବଗଣ ଚଢ଼ିଥିଲେ— ଶ୍ୱେତ, ବସୁମନା, ଭଦ୍ର ଓ ପ୍ରଦର୍ଶନ।
ନୃଗୋ ଯଯାତିର୍ନହୁପୋ ମାନ୍ଧାତ ଭରତଃ କୁରୁଃ । ଅଷ୍ଟକଶ୍ଚ ଶିବିଶ୍ଚୋଭୌ ସ ଚ ରାଜା ପୁରୂରଵାଃ
ନୃଗ, ଯୟାତି, ନହୁଷ, ମାନ୍ଧାତା, ଭାରତ, କୁରୁ, ଅଷ୍ଟକ, ଦୁଇ ଶିବି ଓ ପୁରୁରବା ରାଜା ସେଠାରେ ଥିଲେ।
ଡମ୍ଭୋଦ୍ଭଵଃ କାର୍ତଵୀର୍ଯୋ ହ୍ଯର୍ଜୁନଃ ସଗରସ୍ତଥା। ଦିଲୀପଃ କେରଲଃ ପୂରୁଃ ଶର୍ଯାତିଃ ସୋମକସ୍ତଦା
ଡମ୍ଭୋଦ୍ଭବ, କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ଅର୍ଜୁନ, ସଗର, ଦିଲୀପ, କେରଳ, ପୁରୁ, ଶର୍ୟାତି ଓ ସୋମକ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ତେଜସ୍ଵୀ ରଘୁର୍ଦଶରଥସ୍ତଥା। ଭଗୀରଥଶ୍ଚ ରାଜର୍ଷିଃ ସର୍ଵେ ଚ ଜନମେଜଯ
ତେଜସ୍ୱୀ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର, ରଘୁ, ଦଶରଥ ଓ ରାଜା ଭାଗୀରଥ ସହିତ ଅନେକ ଜନମେଜୟ, ସେଠାରେ ଥିଲେ।
ପାଣ୍ଡୁଶ୍ଚୈଵ ମହାରାଜଶ୍ଚାମରଵ୍ଯଜନୋଜ୍ଜ୍ଵଲଃ। ଛତ୍ରେଣ ଧ୍ରିଯମାଣେନ ରାଜସୂଯଶ୍ରିଯା ଵୃତଃ
ମହାରାଜା ପାଣ୍ଡୁ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥିଲେ, ଚାମର ଓ ଛତ୍ର ନେଇ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ମହିମାରେ ଭୂଷିତ।
ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵଃ ପୁଣ୍ଯଶୀଲାଃ ଶୁଚିଵ୍ରତାଃ । କୀର୍ତିମନ୍ତୋ ମହାଵୀର୍ଯାସ୍ତତ୍ରୈଵାସନ୍ଦିଵି ସ୍ଥିତାଃ
ଏହିମାନେ ଛଡ଼ା ଅନେକ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ, ପବିତ୍ର ବ୍ରତୀ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରବଳ ନରମାନେ ସେଠାରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସିଥିଲେ।
ଗଣାଶ୍ଚାପ୍ସରସାଂ ସର୍ଵେ ଗନ୍ଧର୍ଵାଶ୍ଚାପି ସର୍ଵଶଃ । ଦୈତ୍ଯରାକ୍ଷସଯକ୍ଷାଶ୍ଚ ସୁପର୍ଣାଃ ପନ୍ନଗାସ୍ତଥା
ସମସ୍ତ ଅପ୍ସରା ଦଳ, ସମସ୍ତ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦୈତ୍ୟ, ରାକ୍ଷସ, ଯକ୍ଷ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଓ ନାଗମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥିଲେ।
ଵାସଵପ୍ରମୁଖାଃ ସର୍ଵେ ଦେଵାଶ୍ଚ ସଗଣେଶ୍ଵରାଃ । ଆସଂସ୍ତତ୍ର ସମାରୂଢାଃ ସଂଗ୍ରାମଂ ତଂ ଦିଦୃକ୍ଷଵଃ
ବାସବଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ତାଙ୍କର ନାୟକମାନେ, ସେଠାରେ ଚଢ଼ି, ସେଠି ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଥିଲେ।
ଇତ୍ଯମ୍ବରେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥାଯ ପ୍ରାସାଦସ୍ଥା ଦିଵୌକସଃ । ଏକସ୍ଯ ଚ ବହୂନାଂ ଚ ଯୁଦ୍ଧଂ ଦ୍ରୁଷ୍ଟୁଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ ।। ସର୍ଵଥା ହି ମଯା ଶ୍ରେଯୋ ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ କୁରୁନନ୍ଦନ
ଏଭଳି ଆକାଶରେ ପ୍ରାସାଦ ଉପରେ ଦେବତାମାନେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ, ଏକଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅନେକଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିବାକୁ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ମୁଁ ସବୁବେଳେ ଭଲ କଥା କହିବାକୁ ବାଧ୍ୟ।
ତଥା ଵ୍ଯୂଢେଷ୍ଵନୀକେଷୁ କୌରଵେଯୈର୍ମହାରଥୈଃ । ଉପାଯାଦର୍ଜୁନଂସ୍ତୂର୍ଣଂ ରଥଘୋଷେଣ ନାଦଯନ୍
ଏଭଳି କୌରବ ମହାରଥୀମାନେ ସେନା ବିନ୍ୟାସ କରିଥିବାବେଳେ, ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କ ରଥର ଶବ୍ଦରେ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଆସିଲେ।
ଦଦୃଶୁସ୍ତେ ଧ୍ଵଜାଗ୍ରଂ ଵୈ ଶୁଶ୍ରୁଵୁଶ୍ଚ ରଥସ୍ଵନମ୍ । ଦୋଧୂଯମାନସ୍ଯ ଭୃଶଂ ଗାଣ୍ଡୀଵସ୍ଯ ଚ ନିସ୍ଵନମ୍
ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଧ୍ୱଜର ଶିଖର ଦେଖିଲେ, ରଥର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ, ଏବଂ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁଷର ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ଶୁଣିଲେ।
ତ୍ରିକୋଶମାତ୍ରଂ ଗତ୍ଵା ତୁ ପାଣ୍ଡଵଃ ଶ୍ଵେତଵାହନଃ । ସଂନାମୁଖମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ପାର୍ଥୋ ଵୈରାଟିମବ୍ରଵୀତ୍
ପାଣ୍ଡବ ଶ୍ୱେତ ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ଚଢ଼ି, ତିନି କ୍ରୋଶ ଦୂର ଯାଇ, ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ଦେଖି, ବିରାଟ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ରାଜାନଂ ନାତ୍ର ପଶ୍ଯାମି ରଥାନୀକେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍। ଦକ୍ଷିଣଂ ପକ୍ଷମାଦାଯ କୁରୁଵୋ ଯାନ୍ତ୍ଯୁଦଙ୍ଭୁଂଖାଃ
ମୁଁ ଏଠାରେ ରଥ ବିନ୍ୟାସ ମଧ୍ୟରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖୁନାହିଁ। କୌରବମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ପକ୍ଷ ନେଇ, ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଅଗ୍ରସର ହେଉଛନ୍ତି।