ଅଦ୍ଯ ପଶ୍ଯ ମହାବାହୋ ମମ ଵୀର୍ଯଂ ସୁଦୁଃସହମ୍। ମା ଭୈର୍ଵିଗତସଂତ୍ରାସଃ କୁରୂନେତାନ୍ସମାଗତାନ୍
ଆଜି ମୋର ଅପରିମିତ ଶକ୍ତି ଦେଖ, ମହାବାହୁ, ଭୟ କରନି, ତୋର ଭୟ ଦୂର ହେଉ, କୁରୁମାନେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଉଥିବା ସମୟରେ।
ସୁଯୋଧନସ୍ଯ ମିଷତଃ କର୍ଣସ୍ଯ ଚ କୃପସ୍ଯ ଚ। ପିତାମହସ୍ଯ ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ଦ୍ରୌଣେର୍ଦ୍ରୋଣସ୍ଯ ଚ ସ୍ଵଯମ୍। ସର୍ଵାନେଵ କୁରୂଞ୍ଜିତ୍ଵା ପ୍ରତ୍ଯାନେଷ୍ଯାମି ତେ ପଶୂନ୍]
ସୁୟୋଧନ, କର୍ଣ୍ଣ, କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ, ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ଦ୍ରୌଣି ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ମୁଁ ସମସ୍ତ କୁରୁଙ୍କୁ ହରାଇ, ତୋର ଗୋଧନ ଫେରାଇ ଆଣିଦେବି।
ତତଃ ପାର୍ଥଂ ସ ଵୈରାଟିଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିସ୍ତ୍ଵଭ୍ଯଵାଦଯତ୍। ଅହଂ ଭୂମିଂଜଯୋ ନାମ ପ୍ରଣତୋସ୍ମି ଧନଂଜଯ
ତାପରେ ବୈରାଟଙ୍କ ପୁଅ ହାତ ଯୋଡି ପାର୍ଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ, 'ମୋର ନାମ ଭୂମିଞ୍ଜୟ, ଧନଞ୍ଜୟ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଶିର ନମାଉଛି।'
ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ତ୍ଵାଂ ପାର୍ଥ ପଶ୍ଯାମି ସ୍ଵାଗତଂ ତେ ଧନଂଜଯ । ଲୋହିତାକ୍ଷ ମହାବାହୋ ନାଗରାଜଵରୋପମ
'ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରିଲି, ପାର୍ଥ, ଧନଞ୍ଜୟ, ତୁମକୁ ସ୍ୱାଗତ। ଲାଲ ଆଖି, ମହାବାହୁ, ନାଗରାଜଙ୍କ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ।'
ଯଦଜ୍ଞାନାଦଵୋଚଂ ତ୍ଵାଂ ପ୍ରମାଦେନ ନରୋତ୍ତମ। ଅକୃତ୍ଵା ହୃଦଯେ ସର୍ଵଂ କ୍ଷନ୍ତୁମର୍ହସି ତନ୍ମମ
'ମୁଁ ଅଗ୍ୟାନ ଓ ଅବଧାନର ଦୋଷରେ ପୂର୍ବେ ତୁମକୁ ଯାହା କହିଥିଲି, ସେସବୁ ମନରେ ନ ରଖି, ମୋତେ ଖ୍ଷମା କର।'
ଯତସ୍ତ୍ଵଯା କୃତଂ ପୂର୍ଵଂ ଚିତ୍ରଂ କର୍ମ ସୁଦୁଷ୍କରମ୍। ଅତୋ ଭଯଂ ଵ୍ଯପେତଂ ମେ ପ୍ରୀତିଶ୍ଚ ପରମା ତ୍ଵଯି
'ପୂର୍ବେ ତୁମେ ଯେଉଁ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲ, ସେଥିରୁ ମୋର ଭୟ ଦୂର ହୋଇଛି, ଏବଂ ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ନେହ ଅନୁଭବୁଛି।'
ଦାସୋଽହଂ ତେ ଭଵିଷ୍ଯାମି ପଶ୍ଯ ମାମନୁକମ୍ପଯା
'ମୁଁ ତୁମର ଦାସ ହେବି—ଦୟାକରି ମୋତେ ଦୟା ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖ।'
ଯା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କୃତା ପୂର୍ଵଂ ତଵ ସାରଥ୍ଯକାରଣାତ୍। ସେଯଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂର୍ଣା ମେ ହର୍ଷଶ୍ଚାର୍ଜୁନ ଜାଯତେ
'ତୁମେ ପୂର୍ବେ ଯେଉଁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେଇଥିଲ, ରଥଚାଳକ ହେବାକୁ, ସେହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଏବେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଅର୍ଜୁନ, ଏହାରେ ମୋତେ ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ମିଳିଛି।'
ଦେଵେନ୍ଦ୍ରତନଯସ୍ଯେହ ସାରଥିଃ ସ୍ଯାଂ ମହାମୃଧେ । ଇତି ପୂର୍ଵଂ କୃତାଽସ୍ମାଭିଃ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦ
'ଏହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବେନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କ ରଥଚାଳକ ହେବି ବୋଲି ଆମେ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲୁ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର।'
ପ୍ରତିଜ୍ଞା ମମ ସଂପୂର୍ଣା ତଵ ସାରଥ୍ଯକାରଣାତ୍ । ମନସ୍ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ଯଂ ଚ ମେ ଜାତଂ ଜାତଂ ଭାଗ୍ଯଂ ଚ ମେ ମହତ୍
'ତୁମର ରଥଚାଳନ ଦ୍ୱାରା ମୋର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ମୋର ମନ ଶାନ୍ତି ଅନୁଭବୁଛି ଏବଂ ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟ ମିଳିଛି।'
ଆସ୍ଥାଯ ଵିପୁଲଂ ଵୀର ରଥଂ ସାରଥିନା ମଯା। ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ଚ ଜିତ୍ଵାଽଽଜୌ ନିଵର୍ତଯ ପଶୂନ୍ମମ
'ବିରାଟ ରଥକୁ ଆରୋହଣ କର, ମୁଁ ରଥଚାଳକ ହେବି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ହରାଇ, ମୋର ଗୋଧନ ଫେରାଇ ଆଣ।'
ପ୍ରୀତୋସ୍ମି ରାଜପୁତ୍ରାଦ୍ଯ ନ ଭଯଂ ଵିଦ୍ଯତେ ତଵ। ସର୍ଵାନ୍ନୁଦାମି ତେ ଶତ୍ରୂନ୍ରଣେ ରଣଵିଶାରଦ
'ଆଜି ମୁଁ ତୁମ ଉପରେ ଖୁସି, ରାଜପୁତ୍ର; ତୁମେ କୌଣସି ଭୟ କରନି। ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ତୁମ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦୂର କରିଦେବି, ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ।'
ସ୍ଵସ୍ଥୋ ଭଵ ମହାନ୍ଯୁଦ୍ଧେ ପଶ୍ଯ ମାଂ ଶତ୍ରୁଭିଃ ସହ । ଯୁଧ୍ଯମାନଂ ଵିମର୍ଦେଽସ୍ମିନ୍କୁର୍ଵାଣଂ ଭୈରଵଂ ରଵମ୍
'ଏହି ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶାନ୍ତ ରୁହ, ଦେଖ ମୁଁ ଶତ୍ରୁମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛି, ଏହି ସଂଘର୍ଷରେ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରୁଛି।'
ଗାଣ୍ଡୀଵଂ ଦେଵଦତ୍ତଂ ଚ ଶରାନ୍କନକଭୂଷଣାନ୍। ଏତାନ୍ସର୍ଵାନୁପାସଙ୍ଗାନ୍କ୍ଷିପ୍ରଂ ବଧ୍ନୀହି ମେ ରଥେ । ଏକଂ ଚାହର ନିସ୍ତ୍ରିଂଶଂ ଜାତରୂପପରିଷ୍କୃତମ୍
'ଗାଣ୍ଡୀବ, ଦେବଦତ୍ତ, ସୁନାର ଅଳଙ୍କାରିତ ବାଣ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଆୟୁଧ ତୁରନ୍ତ ମୋ ରଥରେ ବାନ୍ଧ, ଏବଂ ଏକଟି ସୁନା ଜଡିତ ତଳୱାର ଆଣ।'
ଅହଂ ଵୈ କୁରୁଭିର୍ଯୋତ୍ସ୍ଯେ ମୋକ୍ଷଯିଷ୍ଯାମି ତେ ପଶୂନ୍ । ତୋଷଯିଷ୍ଯାମି ରାଜାନଂ ପ୍ରଵେକ୍ଷ୍ଯାମି ପୁରଂ ପୁନଃ
ମୁଁ କୁରୁମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି, ତୁମ ପଶୁମାନେକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବି, ରାଜାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବି ଏବଂ ପୁଣି ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି।
ସଂକଲ୍ପାଗାଧପରିଧଂ ବାହୁପ୍ରାକାରତୋରଣମ୍। ତ୍ରିଦଣ୍ଡତୂଣସଂବାଧଂ ନୈକଧ୍ଵଜସମାକୁଲମ୍
ଏହି ସହର ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପରେ ଘେରାଯାଇଛି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଦେଉଁଥିବା ପ୍ରାଚୀର ଓ ଦ୍ୱାର ଭଳି, ତିନି ପ୍ରକାର ବାରିକାଡ଼ ରହିଛି ଏବଂ ଅନେକ ପତାକା ଦ୍ୱାରା ଭରିଯାଇଛି।
ଜ୍ଯାକ୍ଷେପନିନଦାରାଵଂ ନେମୀନିନଦଦୁନ୍ଦୁଭିଃ । ଶରଜାଲଵିତାନାଢ୍ଯମାକ୍ଷ୍ଵେଡିତମହାସ୍ଵନମ୍ । ନଗରଂ ତେ ମଯା ଗୁପ୍ତଂ ରଥୋପସ୍ଥଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଧନୁର ତାଣିବାର ଗଞ୍ଜନ, ରଥ ଚକ୍ର ଓ ଢୋଳର ଗର୍ଜନ, ତୀରମାଳା ଛତା ଭଳି ଶୋଭିତ, ଘୋଡ଼ାର ଡାକରେ ଗଞ୍ଜିଉଥିବା, ତୁମ ସହର ମୋର ରକ୍ଷାରେ ରଥମାନେ ଥିବା ସ୍ଥାନ ହେବ।
ଅଧିଷ୍ଠିତୋ ମଯା ସଙ୍ଖ୍ଯେ ରଥୋ ଗାଣ୍ଡୀଵଧନ୍ଵିନା । ଅଜଯ୍ଯଃ ଶତ୍ରୁସୈନ୍ଯାନାଂ ଵୈରାଟେ ଵ୍ଯେତୁ ତେ ଭଯମ୍
ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯେଉଁ ରଥ ଚଳାଉଛି, ଗାଣ୍ଡୀବ ଧାରୀ ମୁଁ, ସେହି ରଥ ଶତ୍ରୁ ସେନା ପାଇଁ ଅଜୟ୍ୟ ହେବ; ବିରାଟରେ ତୁମ ଭୟ ଦୂର ହେଉ।
ବହୁନା କିଂ ପ୍ରଲାପେନ ଶୃଣୁ ମେ ପରମଂ ଵଚଃ। ନାହଂ ବିଭେମି କୌନ୍ତେଯ ସାକ୍ଷାଦପି ଶତକ୍ରତୋଃ
ଅଧିକ କଥା କହିବାର ଦରକାର ନାହିଁ, ମୋର ସର୍ବୋଚ୍ଚ କଥା ଶୁଣ; ମୁଁ କୌନ୍ତେୟ, ସାକ୍ଷାତ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ କରେନି।
ଯମଵାଯୁକୁବେରେଭ୍ଯୋ ଦ୍ରୋଣଭୀଷ୍ମଶତାଦପି । ବିଭେମି ନାହମେତେଭ୍ଯୋ ଜାନାମି ତ୍ଵାଂ ସ୍ଥିରଂ ଯୁଧି । କେଶଵେନାପି ସଂଗ୍ରାମେ ସାକ୍ଷାଦିନ୍ଦ୍ରେଣ ଵା ସମମ୍
ମୁଁ ଯମ, ବାୟୁ, କୁବେର କିମ୍ବା ଶତ ଡ୍ରୋଣ ଓ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ କରେନି; ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ଦୃଢ଼ ଅଛ, କେଶବ କିମ୍ବା ସାକ୍ଷାତ୍ ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ଯୁଦ୍ଧ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ।
ଇଦଂ ତୁ ଚିନ୍ତଯନ୍ନେଵ ପରିମୁହ୍ଯାମି କେଵଲମ୍। ନିଶ୍ଚଯଂ ନାଧିଗଚ୍ଛାମି ନାଵଗଚ୍ଛାମି କିଂଚନ
ଏହି କଥା ଭାବି ମୁଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭ୍ରମିତ ହେଉଛି; କୌଣସି ନିଶ୍ଚିତିକୁ ଆସିପାରୁନି, କିଛି ବୁଝିପାରୁନି।
ଏଵଂ ଵରାଙ୍ଗରୂପସ୍ଯ ଲକ୍ଷଣୈଃ ସୂଚିତସ୍ଯ ଚ। କେନ କର୍ମଵିପାକେନ କ୍ଲୀବତ୍ଵଂ ତ୍ଵାମୁପାଗତମ୍
ତୁମେ ଉତ୍ତମ ରୂପ ଓ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଥିବା ସତ୍ୱେ, କଣ ଫଳରେ ଏହି ପୁରୁଷତ୍ୱ ହୀନତା ତୁମେ ପାଇଛ?
ମନ୍ଯେ ତ୍ଵାଂ କ୍ଲୀବରୂପେଣ ଚରନ୍ତଂ ଶୂଲପାଣିନମ୍। ଗନ୍ଧର୍ଵରାଜପ୍ରତିମଂ ଦେଵଂ ଵାଽପି ଶତକ୍ରତୁମ୍
ମୁଁ ଭାବୁଛି, ତୁମେ ଯଦିଓ କ୍ଲୀବ ରୂପରେ ଘୁରୁଛ, ତଥାପି ତୁମେ ଶୂଳଧାରୀ, କିମ୍ବା ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ରାଜା, କିମ୍ବା ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ।
ଭ୍ରାତୁର୍ନିଯୋଗାଞ୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ଯ ସଂଵତ୍ସରମିଦଂ ଵ୍ରତମ୍। ଚରାମି ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଂ ଵୈ ସତ୍ଯମେତଦ୍ବ୍ରଵୀମି ତେ
ମୋର ଜେଷ୍ଠ ଭାଇଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଏହି ବର୍ଷ ମୁଁ ଏହି ଉପବାସ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କରୁଛି; ଏହି କଥା ସତ୍ୟ।
ନାସ୍ମି କ୍ଲୀବୋ ମହାବାହୋ ପରଵାନ୍ଧର୍ମସଂଯୁତଃ । ଉର୍ଵଶୀଶାପସଂଭୂତଂ କ୍ଲୈବ୍ଯଂ ସମୁପସଂସ୍ଥିତମ୍
ମୁଁ କ୍ଲୀବ ନୁହେଁ, ମହାବାହୁ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଧର୍ମରେ ବନ୍ଧା ନୁହେଁ; ଏହି କ୍ଲୀବତା ଉର୍ବଶୀଙ୍କ ଶାପରୁ ହୋଇଛି।
ପୁରାଽହମାଜ୍ଞଯା ଭ୍ରାତୁର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ଯାସ୍ମି ସୁରାଲଯମ୍। ପ୍ରାପ୍ତଵାନୁର୍ଵଶୀ ଦୃଷ୍ଟା ସୁଧର୍ମାଯାଂ ମଯା ତଦା
ପୂର୍ବେ ମୁଁ ମୋର ଜେଷ୍ଠ ଭାଇଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଗୃହକୁ ଗଲିଥିଲି; ସେଠାରେ ସୁଧର୍ମା ମଣ୍ଡପରେ ମୁଁ ଉର୍ବଶୀଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲି।
ନୃତ୍ଯନ୍ତୀଂ ପରମଂ ରୂପଂ ବିଭ୍ରତୀଂ ଵଜ୍ରିସନ୍ନିଧୌ । ଅପଶ୍ଯଂ ତାମନିମିଷଂ କୂଟସ୍ଥାମନ୍ଵଯସ୍ଯ ମେ
ସେଠାରେ ତିନି ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଉଥିଲେ, ବଜ୍ରଧାରୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ମୁଁ ନିରନ୍ତର ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲି, ମୋର କୁଳରେ ଅବିଚଳିତ ରହି।
ରାତ୍ରୌ ସମାଗତା ମହ୍ଯଂ ଶଯନଂ ରନ୍ତୁମିଚ୍ଛଯା। ଅହଂ ତାମଭିଵାଦ୍ଯୈଵ ମାତୃସତ୍କାରମାଚରମ୍
ରାତିରେ ସେ ମୋ ଶୟନକୁ ଆସିଲେ, ମୋ ସହ ମିଳିବା ଇଚ୍ଛାରେ; ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ମାତୃବତ୍ ସମ୍ମାନ କଲି।
ସା ଚ ମାମଶପତ୍କ୍ରୁଦ୍ଧା ଶିଖଣ୍ଡୀ ତ୍ଵଂ ଭଵେତି ଵୈ। ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତମିନ୍ଦ୍ରୋ ମାମାହ ମା ଭୈସ୍ତ୍ଵଂ ପାର୍ଥ ଷଣ୍ଡତା
ସେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ ମୋତେ ଶାପ ଦେଲେ, 'ତୁମେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ହେବା'; ଏହା ଶୁଣି ଇନ୍ଦ୍ର ମୋତେ କହିଲେ, 'ପାର୍ଥ, ଏହି ନପୁଂସକତାକୁ ଭୟ କରନି।'
ଉପକାରୋ ଭଵେତ୍ତୁଭ୍ଯମଜ୍ଞାତଵସତୌ ପୁରା। ଇତୀନ୍ଦ୍ରୋ ମାମନୁଗ୍ରାହ୍ଯ ତତଃ ପ୍ରେଷିତଵାନ୍ଵୃଷା
ଇନ୍ଦ୍ର ଦୟା କରି କହିଲେ, 'ଏହା ଅଜ୍ଞାତବାସ ସମୟରେ ତୁମ ପାଇଁ ଉପକାରୀ ହେବ', ଏବଂ ତାପରେ ମୋତେ ପଠାଇଦେଲେ।