ଅର୍ଜୁନଃ ଫଲ୍ଗୁନୋ ଜିଷ୍ଣୁଃ କିରୀଟୀ ଶ୍ଵେତଵାହନଃ। ବୀଭତ୍ସୁର୍ଵିଜଯଃ ପାର୍ଥଃ ସଵ୍ଯସାଚୀ ଧନଞ୍ଜଯଃ। ଏତାନି ମମ ନାମାନି ସ୍ଥାପିତାନି ସୁରୋତ୍ତମୈଃ
ଅର୍ଜୁନ, ଫାଲ୍ଗୁନ, ଜିଷ୍ଣୁ, କିରୀଟୀ, ଶ୍ୱେତବାହନ, ବୀଭତ୍ସୁ, ବିଜୟ, ପାର୍ଥ, ସବ୍ୟସାଚୀ, ଧନଞ୍ଜୟ—ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ଦେବତାମାନେ ଦେଇଛନ୍ତି ।
ଗୁଣତୋ ଦଶ ନାମାନି ସମଵେତାନି ପାଣ୍ଡଵେ। ଚରନ୍ତି ଲୋକେ ଖ୍ଯାତାନି ଵିଦିତାନି ମମାଵଘ
ଗୁଣରେ, ଏହି ଦଶଟି ନାମ ପଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ ସାରା ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜଣା ।
କେନାସି ଵିଜଯୋ ନାମ କେନାସି ଶ୍ଵେତଵାହନଃ। ସଵ୍ଯସାଚୀ ଚ କେନାସି ଜିଷ୍ଣୁର୍ବୀଭତ୍ସୁରେଵ ଚ
ତୁମକୁ କିଏ ବିଜୟ ବୋଲି କୁହେ? କିଏ ଶ୍ୱେତବାହନ ବୋଲି କୁହେ? ସବ୍ୟସାଚୀ, ଜିଷ୍ଣୁ, ବୀଭତ୍ସୁ—ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ କାହିଁକି ପଡ଼ିଛି?
ଅର୍ଜୁନଃ ଫଲ୍ଗୁନଃ ପାର୍ଥଃ କିରୀଟୀ କେନ ସାରଥେ। ଧନଞ୍ଜଯଶ୍ଚ କେନାସି ଶୀଘ୍ରଂ ଵଦ ବୃହନ୍ନଲେ
ଅର୍ଜୁନ, ଫାଲ୍ଗୁନ, ପାର୍ଥ, କିରୀଟୀ, ଧନଞ୍ଜୟ—ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ କାହିଁକି ତୁମର ଉପରେ ରହିଛି? ବୃହନ୍ନଳା, ଶୀଘ୍ର କହ ।
ଶ୍ରୁତା ମେ ତସ୍ଯ ଵୀରସ୍ଯ କେଵଲା ନାମହେତଵଃ। ଇତସ୍ତତଶ୍ଚଲତ୍ଯେତନ୍ମନୋ ମେ ଚଞ୍ଚଲଂ ତ୍ଵଯି। ଅର୍ଜୁନୋ ଵା ଭଵାନ୍ନେତି ଵଦ ଶୀଘ୍ରଂ ବୃହନ୍ନଲେ
ମୁଁ ସେ ବୀରଙ୍କ ନାମର କାରଣ ମାତ୍ର ଶୁଣିଛି । ତୁମ ଦ୍ୱାରା ମୋ ମନ ଏଠୁ-ଏଠାକୁ ଭ୍ରମଣ କରୁଛି । ବୃହନ୍ନଳା, ତୁମେ ଅର୍ଜୁନ କି ନୁହଁ, ଶୀଘ୍ର କହ ।
ସର୍ଵାଞ୍ଜିତ୍ଵା ଜନପଦାନ୍ଧନଂ ଚାଚ୍ଛିଦ୍ଯ ସର୍ଵଶଃ। ମଧ୍ଯେ ଧନସ୍ଯ ତିଷ୍ଠନ୍ତଂ ତନ୍ମାମାହୁର୍ଧନଞ୍ଜଯମ୍
ମୁଁ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଜିତି ସମସ୍ତ ଧନ ନେଇ, ଧନର ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ି ରହିଥିଲି । ତେଣୁ ଲୋକମାନେ ମୋତେ ଧନଞ୍ଜୟ ବୋଲି କୁହିଲେ ।
ଅଭିପ୍ରଯାମି ସଂଗ୍ରାମେ ଯଦାଽହଂ ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦାନ୍। ଅଜିତ୍ଵା ନ ନିଵିର୍ତେଯଂ ତେନ ଵୈ ଵିଜଯଂ ଵିଦୁଃ
ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରେମୀ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଯାଏ, ଜିତିବା ଛାଡ଼ି ଫେରି ଆସେନି । ଏହି କାରଣରୁ ମୋତେ ବିଜୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ଶ୍ଵେତାଃ କାଞ୍ଚନସନ୍ନାହା ରଥେ ଯୁଜ୍ଯନ୍ତି ମେ ହଯାଃ। ଶତ୍ରୁଭିର୍ଯୁଧ୍ଯମାନସ୍ଯ ତେନାହଂ ଶ୍ଵେତଵାହନଃ
ମୋ ରଥକୁ ଧଳା ଘୋଡ଼ା, ସୁନାର ହାର୍ନେସ୍ ପିନ୍ଧି, ଯୋଗାଯାଏ । ସେମାନେ ସହିତ ମୁଁ ଶତ୍ରୁମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରେ, ତେଣୁ ମୋତେ ଶ୍ୱେତବାହନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
କିରୀଟଂ ସୂର୍ଯସଂକାଶଂ ଭ୍ରାଜତେ ମେ ଶିରୋଗତମ୍। ରଣମଧ୍ଯେ ରଥସ୍ଥସ୍ଯ ସୂର୍ଯପାଵକସନ୍ନିଭମ୍
ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କିରିଟ ଯୁଦ୍ଧ ମଝିରେ ରଥ ଉପରେ ଦେଖାଯାଉଛି, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିର ତେଜକୁ ମନେ ପକାଏ।
ଅଚ୍ଛେଦ୍ଯଂ ରୁଚିରଂ ଚିତ୍ରଂ ଜାମ୍ବୂନଦପରିଷ୍କୃତମ୍। ଇନ୍ଦ୍ରଦତ୍ତମନାହାର୍ଯଂ ତେନାହୁର୍ମାଂ କିରୀଟିନମ୍
ଏହି କିରିଟ ଅଭେଦ୍ୟ, ଅତି ସୁନ୍ଦର ଓ ଅନେକ ଆଲଙ୍କାରିକ ଗଠନାରେ ସଜିତ, ସୁନାରେ ମୁଡ଼ିଥିବା। ଇନ୍ଦ୍ର ଦେଇଥିବା ଏହି କିରିଟ କେହି ନେଇପାରିବେ ନାହିଁ, ସେଇଥିପାଇଁ ମୋତେ 'କିରିଟି' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ନ କୁର୍ଯାଂ କର୍ମ ବୀଭତ୍ସଂ ଯୁଧ୍ଯମାନଃ କଦାଚନ। ତେନ ଦେଵମନୁଷ୍ଯେଷୁ ବୀଭତ୍ସୁରିତି ମାଂ ଵିଦୁଃ
ମୁଁ କେବେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବାବେଳେ ନିଚ୍ଚ ଦୁଷ୍ଟ କାମ କରେନି। ଏହି କାରଣରୁ ଦେବତା ଓ ମଣିଷମାନେ ମୋତେ 'ବୀଭତ୍ସୁ' ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
ଉଭୌ ମେ ତୁଲ୍ଯକର୍ମାଣୌ ଗାଣ୍ଡୀଵସ୍ଯ ଵିକର୍ଷଣେ। ଭୁଜୌ ମେ ଭଵତଃ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ପରସୈନ୍ଯଵିନାଶିନୌ। ତଯୋଃ ସଵ୍ଯୋଽଧିକସ୍ତସ୍ମାତ୍ସଵ୍ଯସାଚୀତି ମାଂ ଵିଦୁଃ
ମୋ ଦୁଇଟି ହାତ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁଷ ଟାଣିବାରେ ସମାନ ଦକ୍ଷ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ଦୁଇ ହାତ ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ନଶ୍ଚିନ୍ଦି। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବାମ ହାତ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତେଣୁ ମୋତେ 'ସବ୍ୟସାଚୀ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ସାଗରାନ୍ତାଯାଂ ଵର୍ଣୋ ମେ ଦୁର୍ଲଭଃ ସମଃ। ଶୁଦ୍ଧତ୍ଵାଦ୍ରୁପଵତ୍ତ୍ଵାଚ୍ଚ ତେନ ମାମାର୍ଜୁନଂ ଵିଦୁଃ
ପୃଥିବୀରେ, ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ଏହି ଭୂମିରେ, ମୋ ଗାଁର ରଙ୍ଗ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟ। ପବିତ୍ରତା ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ 'ଅର୍ଜୁନ' ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
ଉତ୍ତରାଭ୍ଯାଂ ତୁ ପୂର୍ଵାଭ୍ଯାଂ ଫଲ୍ଗୁନୀଭ୍ଯାମହଂ ଦିଵା । ଜାତୋ ହିମଵତଃ ପୃଷ୍ଠେ ତେନ ମାଂ ଫଲ୍ଗୁନଂ ଵିଦୁଃ
ଉତ୍ତରା ଓ ପୂର୍ବା ଫଲ୍ଗୁନୀ ନକ୍ଷତ୍ର ଦିନରେ, ହିମାଳୟ ପାହାଡ଼ର ଛାତିରେ ମୋର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା। ଏହିଥିପାଇଁ ମୋତେ 'ଫଲ୍ଗୁନ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଯୋ ମମାଙ୍ଗେ ଵ୍ରଣଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଧାତୁର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ଯ ପଶ୍ଯତଃ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ଯ ରୁଧିରଂ ଦର୍ଶଯେଦ୍ଵା କଦାଚନ । ପରାଭଵମହଂ ତସ୍ଯ କୁଲେ କୁର୍ଯାଂ ନ ସଂଶଯଃ
ଯେଉଁଠି ମୋର ଶରୀରରେ କେହି ଆଘାତ କରିବ, କିମ୍ବା ଯେଉଁଠି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ରକ୍ତ ଦେଖାଏ, ତାଙ୍କର ଗୋତିକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯୋତ୍ସ୍ଯାମି ତୈରହଂ ସର୍ଵୈର୍ନ ମେ ତେଭ୍ଯଃ ପରାଭଵଃ। ତେନ ଦେଵମନୁଷ୍ଯେଷୁ ଜିଷ୍ଣୁର୍ନାମାସ୍ମି ଵିଶ୍ରୁତଃ
ମୁଁ ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି, ମୋତେ କେହି ହରାଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହିଥିପାଇଁ ଦେବତା ଓ ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ 'ଜିଷ୍ଣୁ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ମାତା ମମ ପୃଥା ନାମ ତେନ ମାଂ ପାର୍ଥମବ୍ରୁଵନ୍
ମୋର ମାଆଙ୍କ ନାମ ପୃଥା, ଏହିଥିପାଇଁ ମୋତେ 'ପାର୍ଥ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଦେଵଦାନଵଗନ୍ଧର୍ଵପିଶାଚୋରଗରାକ୍ଷସାନ୍ । ଅହଂ ପୁରା ରଣେ ଜିତ୍ଵା ଖାଣ୍ଡଵେଽଗ୍ନିମତର୍ପଯମ୍
ଏକଥର ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ଦେବତା, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ପିଶାଚ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତି, ଖାଣ୍ଡବ ଅରଣ୍ୟରେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲି।
ହୁତାଶନଂ ତର୍ପଯିତ୍ଵା ସହିତଃ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ଵନା । [ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପଗତୌ* ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପିତାମହମହେଶ୍ଵରୌ
ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ବୀଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ଦେବଲୋକରେ ପିତାମହ ଓ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲି।
ମୂର୍ଚ୍ଛଯା ପତିତଂ ଭୂମାଵାଗତୌ ଦେଵସତ୍ତମୌ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୌ ଵରଦୌ ଦେଵୌ ସଂଜ୍ଞାଂ ଲବ୍ଧ୍ଵୋତ୍ଥିତଃ ପୁନଃ
ମୁଁ ଅଚେତନ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିଲି, ସେଇ ସମୟରେ ସେଇ ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା ଆସିଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ମୁଁ ସ୍ଥିର ହୋଇ ପୁଣି ଉଠିଥିଲି।
ମୂର୍ଧ୍ନା ହି ପ୍ରଣତଂ ଭୂମୌ ତୌ ଦେଵୌ ଵରଦୌ ଵରୌ। କୃଷ୍ଣେତ୍ଯେକାଦଶଂ ନାମ ପ୍ରୀତ୍ଯା ମେ ଚକ୍ରତୁସ୍ତଦା। ତୁଷ୍ଟୌ ଚ ମମ ଵୀର୍ଯେଣ କର୍ମଣା ଚାଭିରାଧିତୌ
ମୁଁ ମାଥା ନମାଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବାକୁ ଦେଖି, ସେଇ ଦୁଇ ଦେବତା ମୋର ପ୍ରତାପ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଆନନ୍ଦରେ ମୋତେ ଏକାଦଶମ ନାମ 'କୃଷ୍ଣ' ଦେଇଥିଲେ।
ସର୍ଵଦେଵୈଃ ପରିଵୃତୌ ଭୂଯୋ ମାଂ ସ୍ଵଯମୂଚତୁଃ। ଵରଂ ତାତ ଵୃଣୀଷ୍ଵେତି ଯଂ ପ୍ରାର୍ଥଯସି ପାଣ୍ଡଵ
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘିରିଥିବା ସେମାନେ ପୁଣି ମୋତେ କହିଲେ, 'ବେଟା, ତୁମେ ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହୁଁଛ, ଚୟନ କର।'
ତତୋଽହମସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯଲଭଂ ଦିଵ୍ଯାନି ଚ ଦୃଢାନି ଚ। ବ୍ରାହ୍ମଂ ପାଶୁପତଂ ଚୈଵ ସ୍ଥୂଣାକର୍ଣଂ ଚ ଦୁର୍ଜଯମ୍ । ଐନ୍ଦ୍ରଂ ଵାରୁଣମାଗ୍ନେଯଂ ଵାଯଵ୍ଯମଥ ଵୈଷ୍ଣଵମ୍
ତାପରେ ମୁଁ ଦେବତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ଓ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ପାଇଲି—ବ୍ରହ୍ମା, ପାଶୁପତ, ସ୍ଥୂଣାକର୍ଣ୍ଣ, ଇନ୍ଦ୍ର, ବାରୁଣ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଅସ୍ତ୍ର।
ତତୋଽହମଜଯଂ ଭୂଯୋ ରଥେନୈନ୍ଦ୍ରେଣ ଦୁର୍ଜଯାନ୍। ମାତଲିଂ ସାରଥିଂ କୃତ୍ଵା ନିଵାତକଵଚାନ୍ରଣେ । ଅଵଧ୍ଯକଵଚାଂନ୍ଦେଵୈର୍ଵରଦୃପ୍ତାନ୍ମହାସୁରାନ୍
ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରଥ ଓ ମାତଳିଙ୍କୁ ସାରଥି କରି, ମୁଁ ଦେବତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଅଜୟ ନିବାତକବଚ ଦାନବମାନେକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିଥିଲି।
ତିସ୍ରଃ କୋଟୀର୍ଦାନଵାନାଂ ସଂଯୁଗେଷ୍ଵନିଵର୍ତିନାମ୍। ଏକୋ ନିର୍ଜିତ୍ଯ ସଂଗ୍ରାମେ ଭୂଯୋ ଦେଵାନତୋଷଯମ୍
ଏକାକି ମୁଁ ତିନି କୋଟି ଦାନବଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତି, ପୁଣିଥରେ ଦେବତାମାନେକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲି।
ତତୋ ମେ ଭଗଵାନିନ୍ଦ୍ରଃ କିରୀଟମଦଦାତ୍ସ୍ଵଯମ୍। ଦେଵାଶ୍ଚ ଶଙ୍ଖମଦଦୁଃ ଶତ୍ରୁସୈନ୍ଯନିଵାରଣମ୍
ତାପରେ ଭଗବାନ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜେ ମୋତେ କିରିଟ ଦେଲେ, ଦେବତାମାନେ ମୋତେ ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ଭୟଭୀତ କରିବା ପାଇଁ ଶଂଖ ଦେଲେ।
ଅହଂ ପାରେ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ହିରଣ୍ଯପୁରଵାସିନାମ୍। ହତ୍ଵା ଷଷ୍ଟିଂ ସହସ୍ରାଣି ଜଯଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍ରଣେ
ମୁଁ ସମୁଦ୍ରର ପାରକୁ ଯାଇ, ହିରଣ୍ୟପୁରର ସଠି ହଜାର ଲୋକଙ୍କୁ ମାରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିଥିଲି।
ଅସଂଭ୍ରାନ୍ତୋ ରଥେ ତିଷ୍ଠନ୍ସହସ୍ରେଷୁ ଶତେଷୁ ଚ। ଶତ୍ରୁମଧ୍ଯେ ଦୁରାଧର୍ଷୋ ନ ମୁହ୍ଯନ୍ତି ଚ ମେ ଦିଶଃ
ମୁଁ ରଥ ଉପରେ ଅଡ଼ିଗ ରହି, ଶତ ହଜାର ଶତ୍ରୁମଧ୍ୟରେ ଅପରାଜିତ ରହେ, ମୋର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ କେବେ ଭ୍ରମିତ ହୁଏନି।
ଅହଂ ଗନ୍ଧର୍ଵରାଜେନ ହ୍ରିଯମାଣଂ ସୁଯୋଧନମ୍। ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହିତଂ ତାତ ଗନ୍ଧର୍ଵୈଃ ସମରେ ଜିତମ୍। ଚତୁର୍ଦଶ ସହସ୍ରାଣି ହତ୍ଵା ଚୈନମମୋଚଯମ୍
ଗନ୍ଧର୍ବରାଜ ଦ୍ୱାରା ସୁୟୋଧନ ଓ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହାରି ଧରି ନେଉଥିବାବେଳେ, ମୁଁ ଚଉଦ ହଜାର ଗନ୍ଧର୍ବକୁ ମାରି, ସୁୟୋଧନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲି।
ଏତାନି ମମ ନାମାନି ଯୋଽହନ୍ଯହନି କୀର୍ତଯେତ୍। ତଂ ନ ପଶ୍ଯନ୍ତି ସତ୍ତ୍ଵାନି ନ ତଂ ନିଘ୍ନନ୍ତି ଶତ୍ରଵଃ
ଯେଉଁଠି ମୋର ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତିଦିନ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେଉଁଠି ଜୀବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତିନାହିଁ, ଶତ୍ରୁମାନେ ତାଙ୍କୁ ହନନ୍ତିନାହିଁ।