ପାଣ୍ଡଵାନ୍ଯଦି ଜାନୀଷେ କ୍ଵନୁ ତେ ଧର୍ମଚାରିଣଃ । କ୍ଵନୁ ଵା ନିଵସନ୍ତୀତି ସତ୍ଯଂ ବ୍ରୂହି ବୃହନ୍ନଲେ
ପଣ୍ଡବମାନେ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ଯଦି ତୁମେ ଜାଣ, ସେମାନେ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଅଟନ୍ତି । ସେମାନେ କେଉଁଠି ବସୁଛନ୍ତି, ଏହି କଥା ସତ୍ୟ କହ, ବୃହନ୍ନଳା ।
କିମର୍ଥମାଗତାନ୍ଯତ୍ର ଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରାଣି ମହାତ୍ମନାମ୍। କଥଂ ଜ୍ଞାତାନି ଭଵତା ତଥା ମେ ବ୍ରୂହି ଶୋଭନେ
ସେ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ରମାନେ କାହିଁକି ଏଠାକୁ ଆସିଛି? ତୁମେ କିପରି ଏହି କଥା ଜାଣିଲ? ଏହି କଥା ମଧ୍ୟ ମୋତେ କହ, ସୁନ୍ଦରୀ ।
ତତଃ ପ୍ରହସ୍ଯ ବୀଭତ୍ସୁଃ କୌନ୍ତେଯଃ ଶ୍ଵେତଵାହନଃ। ଉଵାଚ ରାଜପୁତ୍ରଂ ତମୁତ୍ତରଂ ଶୃଣୁ ମେ ଵଚଃ
ତାପରେ କୁନ୍ତୀନନ୍ଦନ, ଶ୍ୱେତାଶ୍ୱ ଚଳାଉଥିବା ଅର୍ଜୁନ ହସି ଉତ୍ତରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋ କଥା ଶୁଣ ।"
ମା ଭୈସ୍ତ୍ଵଂ ରାଜଶାର୍ଦୂଲ ସର୍ଵଂ ତେ ଵର୍ଣଯାମ୍ଯହମ୍ । ନାତ୍ର ଭେତଵ୍ଯମଦ୍ଯାପି ରାଜପୁତ୍ର ଯଥାତଥା
ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ, ତୁମେ ଭୟ କରନିଅ । ମୁଁ ସବୁ କଥା ତୁମକୁ ବୁଝେଇଦେବି । ଏଠାରେ ଏଯାଁ ଭୟ କରିବାର କିଛି ଦରକାର ନାହିଁ, ରାଜପୁତ୍ର ।
ଵଯଂ ତେ ପାଣ୍ଡଵା ନାମ ଵନଵାସସ୍ଯ ପାରଗାଃ। ଅତୀତେ ଦ୍ଵାଦଶେ ଵର୍ଷେ ଚ୍ଛନ୍ନଵାସମିହୋଷିତାଃ। ତସ୍ମାଦଶଙ୍କିତମନାଃ ଶୃଣୁଷ୍ଵାଵହିତୋତ୍ତର
ଆମେ ସେଇ ପଣ୍ଡବ, ଯେଉଁମାନେ ବନବାସ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛୁ । ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପରେ ଏଠି ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ତୃତୀୟ ବର୍ଷ କାଟିଛୁ । ତେଣୁ ଉତ୍ତର, ଅନ୍ଧା ବିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ ।
ଅହମସ୍ମ୍ଯର୍ଜୁନୋ ନାମ କଙ୍କୋ ନାମ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଭୀମସେନସ୍ତୁ ଵଲଲଃ ପିତୁସ୍ତେ ରସପାଚକଃ। ଅଶ୍ଵବନ୍ଧସ୍ତୁ ନକୁଲଃ ସହଦେଵସ୍ତୁ ଗୋପତିଃ
ମୋର ନାମ ଅର୍ଜୁନ । ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କଙ୍କ କୁହାଯାଏ । ଭୀମସେନଙ୍କୁ ତୁମ ବାପାଙ୍କ ରସଇଁଆ ଭାବେ ବଲଲା କୁହାଯାଏ । ନକୁଳ ଘୋଡ଼ା ଦେଖନ୍ତି, ସହଦେବ ଗୋପାଳକ ।
ସୈରନ୍ଧ୍ରୀଂ ଦ୍ରୌପଦୀଂ ଵିଦ୍ଧି ଯଦର୍ଥେ କୀଚକୋ ହତଃ। ଭୀମସେନେନ ଦୁର୍ଵୃତ୍ତଃ ସହଭ୍ରାତୃଭିରାହଵେ
ଯାହା ପାଇଁ କୀଚକ ଭୀମସେନ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ମିଶି ଯୁଦ୍ଧରେ ମାରିଦେଲେ, ସେଇ ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ ହେଉଛନ୍ତି ଦ୍ରୌପଦୀ ବୋଲି ଜାଣ ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵୈତଦ୍ଵଚନଂ ଜିଷ୍ଣୋର୍ଵିସ୍ମଯସ୍ଫାରିତେକ୍ଷଣଃ । ପଶ୍ଯନ୍ନନିମିଷଃ ପାର୍ଥଂ ଶନୈର୍ଵାଚମୁଵାଚ ହ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଉତ୍ତର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଦେଖିଲେ, ତାପରେ ଶାନ୍ତ ଭାବେ କହିଲେ ।
ଦଶ ପାର୍ଥସ୍ଯ ନାମାନି ଶ୍ରୂଯନ୍ତେ ମେ କଥାସୁ ଚ। ପ୍ରବ୍ରୂଯାସ୍ତାନି ଯଦି ମେ ଶ୍ରଦ୍ଦଧ୍ଯାଂ ସର୍ଵମେଵ ତେ
ମୁଁ କଥାରେ ଶୁଣିଛି, ପାର୍ଥଙ୍କର ଦଶଟି ନାମ ଅଛି । ତୁମେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ କହିଦେଲେ, ମୁଁ ତୁମ କଥା ସବୁ ବିଶ୍ୱାସ କରିବି ।
ଅହଂ ତର୍ହି ତଵାଚକ୍ଷେ ଦଶ ନାମାନି ତାନି ମେ। ଵୈରାଟେ ଶୃଣୁ ତାନି ତ୍ଵଂ ଯାନି ପୂର୍ଵଂ ଶ୍ରୁତାନି ତେ। ଈଶାନୋ ଵିଦଧେ ଦେଵସ୍ତ୍ରିଦିଵସ୍ଯେଶ୍ଵରୋ ଦିଵି
ତେବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋର ଦଶଟି ନାମ କହିଦେଉଛି, ବିରାଟନଗରରେ ଏଠି ଶୁଣ । ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକୁ ପୂର୍ବରୁ ଶୁଣିଛ, ସେଗୁଡ଼ିକ—ଇଶାନ, ବିଧାତା, ଦେବ, ତିନି ଲୋକର ମାଲିକ ।
ଅର୍ଜୁନଃ ଫଲ୍ଗୁନୋ ଜିଷ୍ଣୁଃ କିରୀଟୀ ଶ୍ଵେତଵାହନଃ। ବୀଭତ୍ସୁର୍ଵିଜଯଃ ପାର୍ଥଃ ସଵ୍ଯସାଚୀ ଧନଞ୍ଜଯଃ। ଏତାନି ମମ ନାମାନି ସ୍ଥାପିତାନି ସୁରୋତ୍ତମୈଃ
ଅର୍ଜୁନ, ଫାଲ୍ଗୁନ, ଜିଷ୍ଣୁ, କିରୀଟୀ, ଶ୍ୱେତବାହନ, ବୀଭତ୍ସୁ, ବିଜୟ, ପାର୍ଥ, ସବ୍ୟସାଚୀ, ଧନଞ୍ଜୟ—ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ଦେବତାମାନେ ଦେଇଛନ୍ତି ।
ଗୁଣତୋ ଦଶ ନାମାନି ସମଵେତାନି ପାଣ୍ଡଵେ। ଚରନ୍ତି ଲୋକେ ଖ୍ଯାତାନି ଵିଦିତାନି ମମାଵଘ
ଗୁଣରେ, ଏହି ଦଶଟି ନାମ ପଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ ସାରା ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜଣା ।
କେନାସି ଵିଜଯୋ ନାମ କେନାସି ଶ୍ଵେତଵାହନଃ। ସଵ୍ଯସାଚୀ ଚ କେନାସି ଜିଷ୍ଣୁର୍ବୀଭତ୍ସୁରେଵ ଚ
ତୁମକୁ କିଏ ବିଜୟ ବୋଲି କୁହେ? କିଏ ଶ୍ୱେତବାହନ ବୋଲି କୁହେ? ସବ୍ୟସାଚୀ, ଜିଷ୍ଣୁ, ବୀଭତ୍ସୁ—ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ କାହିଁକି ପଡ଼ିଛି?
ଅର୍ଜୁନଃ ଫଲ୍ଗୁନଃ ପାର୍ଥଃ କିରୀଟୀ କେନ ସାରଥେ। ଧନଞ୍ଜଯଶ୍ଚ କେନାସି ଶୀଘ୍ରଂ ଵଦ ବୃହନ୍ନଲେ
ଅର୍ଜୁନ, ଫାଲ୍ଗୁନ, ପାର୍ଥ, କିରୀଟୀ, ଧନଞ୍ଜୟ—ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ କାହିଁକି ତୁମର ଉପରେ ରହିଛି? ବୃହନ୍ନଳା, ଶୀଘ୍ର କହ ।
ଶ୍ରୁତା ମେ ତସ୍ଯ ଵୀରସ୍ଯ କେଵଲା ନାମହେତଵଃ। ଇତସ୍ତତଶ୍ଚଲତ୍ଯେତନ୍ମନୋ ମେ ଚଞ୍ଚଲଂ ତ୍ଵଯି। ଅର୍ଜୁନୋ ଵା ଭଵାନ୍ନେତି ଵଦ ଶୀଘ୍ରଂ ବୃହନ୍ନଲେ
ମୁଁ ସେ ବୀରଙ୍କ ନାମର କାରଣ ମାତ୍ର ଶୁଣିଛି । ତୁମ ଦ୍ୱାରା ମୋ ମନ ଏଠୁ-ଏଠାକୁ ଭ୍ରମଣ କରୁଛି । ବୃହନ୍ନଳା, ତୁମେ ଅର୍ଜୁନ କି ନୁହଁ, ଶୀଘ୍ର କହ ।
ସର୍ଵାଞ୍ଜିତ୍ଵା ଜନପଦାନ୍ଧନଂ ଚାଚ୍ଛିଦ୍ଯ ସର୍ଵଶଃ। ମଧ୍ଯେ ଧନସ୍ଯ ତିଷ୍ଠନ୍ତଂ ତନ୍ମାମାହୁର୍ଧନଞ୍ଜଯମ୍
ମୁଁ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଜିତି ସମସ୍ତ ଧନ ନେଇ, ଧନର ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ି ରହିଥିଲି । ତେଣୁ ଲୋକମାନେ ମୋତେ ଧନଞ୍ଜୟ ବୋଲି କୁହିଲେ ।
ଅଭିପ୍ରଯାମି ସଂଗ୍ରାମେ ଯଦାଽହଂ ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦାନ୍। ଅଜିତ୍ଵା ନ ନିଵିର୍ତେଯଂ ତେନ ଵୈ ଵିଜଯଂ ଵିଦୁଃ
ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରେମୀ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଯାଏ, ଜିତିବା ଛାଡ଼ି ଫେରି ଆସେନି । ଏହି କାରଣରୁ ମୋତେ ବିଜୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ଶ୍ଵେତାଃ କାଞ୍ଚନସନ୍ନାହା ରଥେ ଯୁଜ୍ଯନ୍ତି ମେ ହଯାଃ। ଶତ୍ରୁଭିର୍ଯୁଧ୍ଯମାନସ୍ଯ ତେନାହଂ ଶ୍ଵେତଵାହନଃ
ମୋ ରଥକୁ ଧଳା ଘୋଡ଼ା, ସୁନାର ହାର୍ନେସ୍ ପିନ୍ଧି, ଯୋଗାଯାଏ । ସେମାନେ ସହିତ ମୁଁ ଶତ୍ରୁମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରେ, ତେଣୁ ମୋତେ ଶ୍ୱେତବାହନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
କିରୀଟଂ ସୂର୍ଯସଂକାଶଂ ଭ୍ରାଜତେ ମେ ଶିରୋଗତମ୍। ରଣମଧ୍ଯେ ରଥସ୍ଥସ୍ଯ ସୂର୍ଯପାଵକସନ୍ନିଭମ୍
ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କିରିଟ ଯୁଦ୍ଧ ମଝିରେ ରଥ ଉପରେ ଦେଖାଯାଉଛି, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିର ତେଜକୁ ମନେ ପକାଏ।
ଅଚ୍ଛେଦ୍ଯଂ ରୁଚିରଂ ଚିତ୍ରଂ ଜାମ୍ବୂନଦପରିଷ୍କୃତମ୍। ଇନ୍ଦ୍ରଦତ୍ତମନାହାର୍ଯଂ ତେନାହୁର୍ମାଂ କିରୀଟିନମ୍
ଏହି କିରିଟ ଅଭେଦ୍ୟ, ଅତି ସୁନ୍ଦର ଓ ଅନେକ ଆଲଙ୍କାରିକ ଗଠନାରେ ସଜିତ, ସୁନାରେ ମୁଡ଼ିଥିବା। ଇନ୍ଦ୍ର ଦେଇଥିବା ଏହି କିରିଟ କେହି ନେଇପାରିବେ ନାହିଁ, ସେଇଥିପାଇଁ ମୋତେ 'କିରିଟି' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ନ କୁର୍ଯାଂ କର୍ମ ବୀଭତ୍ସଂ ଯୁଧ୍ଯମାନଃ କଦାଚନ। ତେନ ଦେଵମନୁଷ୍ଯେଷୁ ବୀଭତ୍ସୁରିତି ମାଂ ଵିଦୁଃ
ମୁଁ କେବେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବାବେଳେ ନିଚ୍ଚ ଦୁଷ୍ଟ କାମ କରେନି। ଏହି କାରଣରୁ ଦେବତା ଓ ମଣିଷମାନେ ମୋତେ 'ବୀଭତ୍ସୁ' ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
ଉଭୌ ମେ ତୁଲ୍ଯକର୍ମାଣୌ ଗାଣ୍ଡୀଵସ୍ଯ ଵିକର୍ଷଣେ। ଭୁଜୌ ମେ ଭଵତଃ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ପରସୈନ୍ଯଵିନାଶିନୌ। ତଯୋଃ ସଵ୍ଯୋଽଧିକସ୍ତସ୍ମାତ୍ସଵ୍ଯସାଚୀତି ମାଂ ଵିଦୁଃ
ମୋ ଦୁଇଟି ହାତ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁଷ ଟାଣିବାରେ ସମାନ ଦକ୍ଷ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ଦୁଇ ହାତ ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ନଶ୍ଚିନ୍ଦି। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବାମ ହାତ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତେଣୁ ମୋତେ 'ସବ୍ୟସାଚୀ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ସାଗରାନ୍ତାଯାଂ ଵର୍ଣୋ ମେ ଦୁର୍ଲଭଃ ସମଃ। ଶୁଦ୍ଧତ୍ଵାଦ୍ରୁପଵତ୍ତ୍ଵାଚ୍ଚ ତେନ ମାମାର୍ଜୁନଂ ଵିଦୁଃ
ପୃଥିବୀରେ, ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ଏହି ଭୂମିରେ, ମୋ ଗାଁର ରଙ୍ଗ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟ। ପବିତ୍ରତା ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ 'ଅର୍ଜୁନ' ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
ଉତ୍ତରାଭ୍ଯାଂ ତୁ ପୂର୍ଵାଭ୍ଯାଂ ଫଲ୍ଗୁନୀଭ୍ଯାମହଂ ଦିଵା । ଜାତୋ ହିମଵତଃ ପୃଷ୍ଠେ ତେନ ମାଂ ଫଲ୍ଗୁନଂ ଵିଦୁଃ
ଉତ୍ତରା ଓ ପୂର୍ବା ଫଲ୍ଗୁନୀ ନକ୍ଷତ୍ର ଦିନରେ, ହିମାଳୟ ପାହାଡ଼ର ଛାତିରେ ମୋର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା। ଏହିଥିପାଇଁ ମୋତେ 'ଫଲ୍ଗୁନ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଯୋ ମମାଙ୍ଗେ ଵ୍ରଣଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଧାତୁର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ଯ ପଶ୍ଯତଃ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ଯ ରୁଧିରଂ ଦର୍ଶଯେଦ୍ଵା କଦାଚନ । ପରାଭଵମହଂ ତସ୍ଯ କୁଲେ କୁର୍ଯାଂ ନ ସଂଶଯଃ
ଯେଉଁଠି ମୋର ଶରୀରରେ କେହି ଆଘାତ କରିବ, କିମ୍ବା ଯେଉଁଠି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ରକ୍ତ ଦେଖାଏ, ତାଙ୍କର ଗୋତିକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯୋତ୍ସ୍ଯାମି ତୈରହଂ ସର୍ଵୈର୍ନ ମେ ତେଭ୍ଯଃ ପରାଭଵଃ। ତେନ ଦେଵମନୁଷ୍ଯେଷୁ ଜିଷ୍ଣୁର୍ନାମାସ୍ମି ଵିଶ୍ରୁତଃ
ମୁଁ ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି, ମୋତେ କେହି ହରାଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହିଥିପାଇଁ ଦେବତା ଓ ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ 'ଜିଷ୍ଣୁ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ମାତା ମମ ପୃଥା ନାମ ତେନ ମାଂ ପାର୍ଥମବ୍ରୁଵନ୍
ମୋର ମାଆଙ୍କ ନାମ ପୃଥା, ଏହିଥିପାଇଁ ମୋତେ 'ପାର୍ଥ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଦେଵଦାନଵଗନ୍ଧର୍ଵପିଶାଚୋରଗରାକ୍ଷସାନ୍ । ଅହଂ ପୁରା ରଣେ ଜିତ୍ଵା ଖାଣ୍ଡଵେଽଗ୍ନିମତର୍ପଯମ୍
ଏକଥର ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ଦେବତା, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ପିଶାଚ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତି, ଖାଣ୍ଡବ ଅରଣ୍ୟରେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲି।
ହୁତାଶନଂ ତର୍ପଯିତ୍ଵା ସହିତଃ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ଵନା । [ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପଗତୌ* ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପିତାମହମହେଶ୍ଵରୌ
ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ବୀଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ଦେବଲୋକରେ ପିତାମହ ଓ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲି।
ମୂର୍ଚ୍ଛଯା ପତିତଂ ଭୂମାଵାଗତୌ ଦେଵସତ୍ତମୌ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୌ ଵରଦୌ ଦେଵୌ ସଂଜ୍ଞାଂ ଲବ୍ଧ୍ଵୋତ୍ଥିତଃ ପୁନଃ
ମୁଁ ଅଚେତନ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିଲି, ସେଇ ସମୟରେ ସେଇ ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା ଆସିଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ମୁଁ ସ୍ଥିର ହୋଇ ପୁଣି ଉଠିଥିଲି।