ସୁଵର୍ଣଦଣ୍ଡରୁଚିରାଃ କାଲଦଣ୍ଡୋପମାଃ ଶୁଭାଃ । ନକୁଲସ୍ଯ ଶରା ହ୍ଯେତେ ଵଜ୍ରାଶନିସମପ୍ରଭାଃ
ନକୁଳଙ୍କର ଏହି ବାଣମାନେ ସୁନାର ଦଣ୍ଡରେ ତିଆରି, କାଳଦଣ୍ଡ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ଶୁଭ, ବଜ୍ର ଓ ଅସନି ପରି ଚମକୁଛି।
ଯାଂଶ୍ଚ ତ୍ଵଂ ପୃଚ୍ଛସେ ଦୀପ୍ତାନ୍ସମଧାରାନ୍ସମାହିତାନ୍। ଵରାହକର୍ଣାସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ରାଃ ସହଦେଵସ୍ଯ ତେ ଶରାଃ
ତୁମେ ଯେଉଁ ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ସମ୍ମିଳିତ ଓ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ବାଣ ବିଷୟରେ ପଚାରୁଛ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଶୂକର ମୁଣ୍ଡ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ସହଦେବଙ୍କ ବାଣ।
ଯସ୍ତ୍ଵଯଂ ସାଯକୋ ଦୀର୍ଘୋ ଗଵ୍ଯେ କୋଶେ ଚ ଦଂଶିତଃ। ପାର୍ଥସ୍ଯାଯଂ ମହାଘୋରଃ ସର୍ଵଭାରସହୋ ମହାନ୍
ଏହି ଦୀର୍ଘ ବାଣଟି, ଯାହା ଗୋବଳୟରେ ରଖାଯାଇଛି ଏବଂ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇଛି, ଏହା ପାର୍ଥଙ୍କର। ଏହା ବହୁତ ଭୟଙ୍କର, ବଡ଼ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭାର ବହନ କରିପାରେ।
ଯସ୍ତ୍ଵଯଂ ନିର୍ମଲଃ ଖଙ୍ଗୋ ଦ୍ଵୀପିଚର୍ମଣି ଦଂଶିତଃ। ରାଜ୍ଞୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ଯାଯଂ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରସ୍ଯ ଧୀମତଃ
ଏହି ନିର୍ମଳ ତଳୱାରଟି, ଦ୍ୱୀପ ପଶୁର ଚର୍ମରେ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇଛି, ଏହା ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କର, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ।
ଵୈଯାଘକୋଶୋ ଭୀମସ୍ଯ ପଞ୍ଚଶାର୍ଦୂଲଲକ୍ଷଣଃ । ଵାରଣାନାଂ ସୁଦୃପ୍ତାନାଂ ଶିକ୍ଷିତଃ ସ୍କନ୍ଧଶାତନେ
ଏହି ବାଘଚର୍ମ ତୁଣୀ, ଭୀମଙ୍କର, ପାଞ୍ଚଟି ବାଘର ଚିହ୍ନ ଥିବା। ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗର୍ବିତ ହାତୀମାନଙ୍କର କନ୍ଧ ଭାଙ୍ଗିବା ପାଇଁ ତିଆରି।
ନୀଲୋତ୍ପଲସଵର୍ଣାଭଃ ଖଙ୍ଗଃ ପାର୍ଥସ୍ଯ ଧୀମତଃ। ମୃଗେନ୍ଦ୍ରଚର୍ମପିହିତସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣଧାରଃ ସୁନିର୍ମଲଃ
ଏହି ତଳୱାରଟି ପାର୍ଥଙ୍କର, ନୀଳ କମଳ ରଙ୍ଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସିଂହଚର୍ମରେ ଢାକା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧାର ଓ ସଫା।
ଦର୍ଶନୀଯଃ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ରଃ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରସ୍ଯ ଧୀମତଃ । ଅର୍ଜୁନସ୍ଯୈଷ ନିସ୍ତ୍ରିଂଶଃ ପରସୈନ୍ଯାଗ୍ରଦୂଷଣଃ
ଏହି ଦେଖିବାକୁ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାରଟି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନଙ୍କର; ଏହା ଶତ୍ରୁ ସେନାର ଆଗରେ ବିନାଶ ଆଣେ।
ଯସ୍ତ୍ଵଯଂ ପାର୍ଷତେ କୋଶେ ନିକ୍ଷିପ୍ତୋ ରୁଚିରତ୍ସରୁଃ ।। ନକୁଲସ୍ଯୈଷ ନିସ୍ତ୍ରିଂଶୋ ଵୈଶ୍ଵାନରସମପ୍ରଭଃ
ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତଳୱାରଟି ପାର୍ଶତଙ୍କ ତୁଣୀରେ ରଖାଯାଇଛି, ଏହା ନକୁଳଙ୍କର; ଏହା ଅଗ୍ନି ପରି ଚମକେ।
ଯସ୍ତ୍ଵଯଂ ପିଙ୍ଗଲଃ ଖଙ୍ଗଶ୍ଚିତ୍ରୋ ମଣିମଯତ୍ସରୁଃ। ସହଦେଵସ୍ଯ ଖଙ୍ଗୋଽଯଂ ଭାରସାହୋଽତିଦଂଶିତଃକ । ଭୀମସ୍ଯାଯଂ ମହାଦଣ୍ଡଃ ସର୍ଵାମିତ୍ରଵିନାଶନଃ
ଏହି ପିଙ୍ଗଳ ଏବଂ ବିବିଧ ରଙ୍ଗର ତଳୱାରଟି ମଣିମାଳା ହାତଲି ଥିବା, ସହଦେବଙ୍କର; ଏହା ବହୁତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଏବଂ ଭାରୀ। ଏହି ବଡ଼ ଗଦାଟି ଭୀମଙ୍କର, ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରେ।
ଭେଦତୋ ହ୍ଯର୍ଜୁନସ୍ତୂର୍ଣଂ କଥଯାମାସ ତତ୍ତ୍ଵତଃ । ଆଯୁଧାନି କଲାପାଂଶ୍ଚ ନିସ୍ତ୍ରିଂଶାଂଶ୍ଚାତୁଲପ୍ରଭାନ୍
ତାପରେ ଅର୍ଜୁନ ବେଗରେ ଏବଂ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର, ତୁଣୀ ଏବଂ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ତଳୱାରଗୁଡ଼ିକ ବିବରଣୀ ଦେଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ପାର୍ଥଂ ନ ମୂଢାତ୍ମା ଵ୍ଯଜାନତ। ଵିରାଟପୁତ୍ରଃ ପ୍ରଭୁଖେ ପପ୍ରଚ୍ଛ ପୁନରେଵ ତମ୍
ଏହି ସମୟରେ ବିରାଟଙ୍କ ପୁଅ, ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ, ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପୁଣିଥରେ ପଚାରିଲେ।
ସୁଵର୍ଣରୁଚିରାଣ୍ଯେଷାମାଯୁଧାନି ମହାତ୍ମନାମ୍ । ରୁଚିରାଣି ପ୍ରକାଶନ୍ତେ ପାର୍ଥାନାମାଶୁକାରିଣାମ୍
ଏହି ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ, ଚମକୁଛି; ଏହା ପୃଥାପୁତ୍ର ଦ୍ରୁତ କାର୍ଯ୍ୟକୁଶଳମାନଙ୍କର।
କ୍ଵନୁ ତେ ପାଣ୍ଡଵାଃ ଶୂରାଃ ସଂଗ୍ରାମେଷ୍ଵପରାଜିତାଃ। ଯେଷାମିମାନି ଦୀପ୍ତାନି ଶ୍ରିଯା ଦୀପ୍ଯନ୍ତି ଭାନ୍ତି ଚ
ସେହି ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରତିମା ପାଣ୍ଡବମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ, ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଯଶରେ ଚମକୁଛି, ସେମାନେ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି?
କସ୍ମିନ୍ଵସନ୍ତି ଦେଶେ ଚ ଧର୍ମଜ୍ଞା ବନ୍ଧୁଵତ୍ସଲାଃ। କ୍ଵ ଧର୍ମରାଜଃ କୌନ୍ତେଯୋ ଧର୍ମପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ସେଇ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ବନ୍ଧୁପ୍ରେମୀ ପୁରୁଷମାନେ କେଉଁ ଦେଶରେ ବସୁଛନ୍ତି? କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି?
ଧର୍ମଶୀଲଶ୍ଚ ଧର୍ମାତ୍ମା ଧର୍ମଵାନ୍ଧର୍ମଵିତ୍ସୁଧୀଃ । ଧର୍ମାଧ୍ଯକ୍ଷୋ ଧର୍ମପୁତ୍ରୋ ଧର୍ମଜ୍ଞୋ ଧର୍ମମୂର୍ତିମାନ୍
ସେ ଧର୍ମଶୀଳ, ଧର୍ମାତ୍ମା, ଧର୍ମରେ ନିପୁଣ, ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଧର୍ମର ଦେଖାଶୁଣାକାରୀ, ଧର୍ମପୁତ୍ର, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଏବଂ ଧର୍ମର ମୂର୍ତ୍ତି।
ଧର୍ମନିଷ୍ଠୋ ଧର୍ମକର୍ତା ଧର୍ମଗୋପ୍ତା ସୁଧର୍ମକୃତ୍। ସତ୍ଯାର୍ଜଵକ୍ଷମାଧାରୋ ଘୃଣୀ ଧର୍ମପରାଯଣଃ
ସେ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ, ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା, ଧର୍ମର ରକ୍ଷାକାରୀ, ଉତ୍ତମ ଧର୍ମ କରୁଥିବା, ସତ୍ୟ, ସରଳତା ଏବଂ କ୍ଷମାର ଆଧାର, ଦୟାଳୁ ଏବଂ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ।
ଭୀମସେନାର୍ଜୁନୌ ଚାପି ସର୍ଵେ ତେ ମାତୁଲା ମମ। ନକୁଲଃ ସହଦେଵୋ ଵା ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରକୁଶଲୌ ରଣେ
ଭୀମସେନ ଏବଂ ଅର୍ଜୁନ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମୋର ମାମା; ନକୁଳ କିମ୍ବା ସହଦେବ, ଦୁଇଜଣେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ସର୍ଵ ଏଵ ମହାତ୍ମାନଃ ସର୍ଵାମିତ୍ରଵିନାଶନାଃ। ରାଜ୍ଯମକ୍ଷୈଃ ପରାଜିତ୍ଯ ନଃ ଶ୍ରୂଯନ୍ତେ ଵନଂ ଗତାଃ
ସମସ୍ତେ ସତ୍ୟରେ ମହାତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବାରେ ସମର୍ଥ; ଶୁଣାଯାଉଛି, ରାଜ୍ୟ ଜୁଆରେ ହାରି, ସେମାନେ ବନକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଦ୍ରୌପଦୀ ଚାପି ପାଞ୍ଚାଲୀ ସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନମିତି ମେ ଶ୍ରୁତା। ଜିତା ଚାକ୍ଷୈସ୍ତଦା କୃଷ୍ଣା ତାନେଵାନ୍ଵଗମଦ୍ଵନେ
ଦ୍ରୌପଦୀ, ପାଞ୍ଚାଳୀ, ଯିଏ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରତ୍ନ ଭାବେ ପରିଚିତ, ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜୁଆରେ ହାରାଯାଇଥିଲା; ସେଇ କୃଷ୍ଣା ସେମାନଙ୍କ ସହ ବନକୁ ଗଲେ।
ଉତ୍ସୃଜ୍ଯ ରାଜ୍ଯଂ ଧର୍ମ୍ଯଂ ତେ ନଃ ଶ୍ରୂଯନ୍ତେ ଵନଂ ଗତାଃ
ଧର୍ମିକ ରାଜ୍ୟ ଛାଡ଼ି, ସେମାନେ ବନକୁ ଚାଲିଗଲେ ବୋଲି ଶୁଣାଯାଉଛି।
ପାଣ୍ଡଵାନ୍ଯଦି ଜାନୀଷେ କ୍ଵନୁ ତେ ଧର୍ମଚାରିଣଃ । କ୍ଵନୁ ଵା ନିଵସନ୍ତୀତି ସତ୍ଯଂ ବ୍ରୂହି ବୃହନ୍ନଲେ
ପଣ୍ଡବମାନେ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ଯଦି ତୁମେ ଜାଣ, ସେମାନେ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଅଟନ୍ତି । ସେମାନେ କେଉଁଠି ବସୁଛନ୍ତି, ଏହି କଥା ସତ୍ୟ କହ, ବୃହନ୍ନଳା ।
କିମର୍ଥମାଗତାନ୍ଯତ୍ର ଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରାଣି ମହାତ୍ମନାମ୍। କଥଂ ଜ୍ଞାତାନି ଭଵତା ତଥା ମେ ବ୍ରୂହି ଶୋଭନେ
ସେ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ରମାନେ କାହିଁକି ଏଠାକୁ ଆସିଛି? ତୁମେ କିପରି ଏହି କଥା ଜାଣିଲ? ଏହି କଥା ମଧ୍ୟ ମୋତେ କହ, ସୁନ୍ଦରୀ ।
ତତଃ ପ୍ରହସ୍ଯ ବୀଭତ୍ସୁଃ କୌନ୍ତେଯଃ ଶ୍ଵେତଵାହନଃ। ଉଵାଚ ରାଜପୁତ୍ରଂ ତମୁତ୍ତରଂ ଶୃଣୁ ମେ ଵଚଃ
ତାପରେ କୁନ୍ତୀନନ୍ଦନ, ଶ୍ୱେତାଶ୍ୱ ଚଳାଉଥିବା ଅର୍ଜୁନ ହସି ଉତ୍ତରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋ କଥା ଶୁଣ ।"
ମା ଭୈସ୍ତ୍ଵଂ ରାଜଶାର୍ଦୂଲ ସର୍ଵଂ ତେ ଵର୍ଣଯାମ୍ଯହମ୍ । ନାତ୍ର ଭେତଵ୍ଯମଦ୍ଯାପି ରାଜପୁତ୍ର ଯଥାତଥା
ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ, ତୁମେ ଭୟ କରନିଅ । ମୁଁ ସବୁ କଥା ତୁମକୁ ବୁଝେଇଦେବି । ଏଠାରେ ଏଯାଁ ଭୟ କରିବାର କିଛି ଦରକାର ନାହିଁ, ରାଜପୁତ୍ର ।
ଵଯଂ ତେ ପାଣ୍ଡଵା ନାମ ଵନଵାସସ୍ଯ ପାରଗାଃ। ଅତୀତେ ଦ୍ଵାଦଶେ ଵର୍ଷେ ଚ୍ଛନ୍ନଵାସମିହୋଷିତାଃ। ତସ୍ମାଦଶଙ୍କିତମନାଃ ଶୃଣୁଷ୍ଵାଵହିତୋତ୍ତର
ଆମେ ସେଇ ପଣ୍ଡବ, ଯେଉଁମାନେ ବନବାସ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛୁ । ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପରେ ଏଠି ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ତୃତୀୟ ବର୍ଷ କାଟିଛୁ । ତେଣୁ ଉତ୍ତର, ଅନ୍ଧା ବିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ ।
ଅହମସ୍ମ୍ଯର୍ଜୁନୋ ନାମ କଙ୍କୋ ନାମ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଭୀମସେନସ୍ତୁ ଵଲଲଃ ପିତୁସ୍ତେ ରସପାଚକଃ। ଅଶ୍ଵବନ୍ଧସ୍ତୁ ନକୁଲଃ ସହଦେଵସ୍ତୁ ଗୋପତିଃ
ମୋର ନାମ ଅର୍ଜୁନ । ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କଙ୍କ କୁହାଯାଏ । ଭୀମସେନଙ୍କୁ ତୁମ ବାପାଙ୍କ ରସଇଁଆ ଭାବେ ବଲଲା କୁହାଯାଏ । ନକୁଳ ଘୋଡ଼ା ଦେଖନ୍ତି, ସହଦେବ ଗୋପାଳକ ।
ସୈରନ୍ଧ୍ରୀଂ ଦ୍ରୌପଦୀଂ ଵିଦ୍ଧି ଯଦର୍ଥେ କୀଚକୋ ହତଃ। ଭୀମସେନେନ ଦୁର୍ଵୃତ୍ତଃ ସହଭ୍ରାତୃଭିରାହଵେ
ଯାହା ପାଇଁ କୀଚକ ଭୀମସେନ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ମିଶି ଯୁଦ୍ଧରେ ମାରିଦେଲେ, ସେଇ ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ ହେଉଛନ୍ତି ଦ୍ରୌପଦୀ ବୋଲି ଜାଣ ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵୈତଦ୍ଵଚନଂ ଜିଷ୍ଣୋର୍ଵିସ୍ମଯସ୍ଫାରିତେକ୍ଷଣଃ । ପଶ୍ଯନ୍ନନିମିଷଃ ପାର୍ଥଂ ଶନୈର୍ଵାଚମୁଵାଚ ହ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଉତ୍ତର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଦେଖିଲେ, ତାପରେ ଶାନ୍ତ ଭାବେ କହିଲେ ।
ଦଶ ପାର୍ଥସ୍ଯ ନାମାନି ଶ୍ରୂଯନ୍ତେ ମେ କଥାସୁ ଚ। ପ୍ରବ୍ରୂଯାସ୍ତାନି ଯଦି ମେ ଶ୍ରଦ୍ଦଧ୍ଯାଂ ସର୍ଵମେଵ ତେ
ମୁଁ କଥାରେ ଶୁଣିଛି, ପାର୍ଥଙ୍କର ଦଶଟି ନାମ ଅଛି । ତୁମେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ କହିଦେଲେ, ମୁଁ ତୁମ କଥା ସବୁ ବିଶ୍ୱାସ କରିବି ।
ଅହଂ ତର୍ହି ତଵାଚକ୍ଷେ ଦଶ ନାମାନି ତାନି ମେ। ଵୈରାଟେ ଶୃଣୁ ତାନି ତ୍ଵଂ ଯାନି ପୂର୍ଵଂ ଶ୍ରୁତାନି ତେ। ଈଶାନୋ ଵିଦଧେ ଦେଵସ୍ତ୍ରିଦିଵସ୍ଯେଶ୍ଵରୋ ଦିଵି
ତେବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋର ଦଶଟି ନାମ କହିଦେଉଛି, ବିରାଟନଗରରେ ଏଠି ଶୁଣ । ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକୁ ପୂର୍ବରୁ ଶୁଣିଛ, ସେଗୁଡ଼ିକ—ଇଶାନ, ବିଧାତା, ଦେବ, ତିନି ଲୋକର ମାଲିକ ।