ଅଥୈନମବ୍ରଵୀତ୍ପାର୍ଥୋ ଭଯାର୍ତଂ ନଷ୍ଟଚେତସମ୍ ।। 68
ତାପରେ, ଭୟରେ ଅସ୍ତିର ହୋଇଥିବା ଉତ୍ତରଙ୍କୁ ପାର୍ଥ କହିଲେ।
ଅହଂ ଯୋତ୍ସ୍ଯାମି କୌରଵ୍ଯୈର୍ହଯାନ୍ସଂଯଚ୍ଛ ମେତି ମାମ୍ । ଆଦଦାନଃ କିମର୍ଥଂ ତ୍ଵଂ ପଲାଯନପରୋଽଭଵଃ ।। 69
ମୁଁ କୌରବମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି, ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କର। ଏମିତି ମୋ ଥିବାବେଳେ, କାହିଁକି ତୁମେ କେବଳ ପଳାଇବାକୁ ଚିନ୍ତା କରୁଛ?
ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ କୌରଵୈଃ ସାର୍ଧଂ ଵିଜଯସ୍ତେ ଭଵିଷ୍ଯତି। ଯସ୍ଯ ଯନ୍ତାସ୍ମ୍ଯହଂ ଯୁଦ୍ଧେ ସଂଯଚ୍ଛାମି ହଯୋତ୍ତମାନ୍। ରାଜ୍ଞୋ ଵା ରାଜପୁତ୍ରସ୍ଯ ତସ୍ଯ ଯୁଦ୍ଧେ ଜଯୋ ଧ୍ରୁଵମ୍ ।। 70
କୌରବମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର, ବିଜୟ ନିଶ୍ଚିତ ତୁମର ହେବ। ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ରଥଚାଳକ ହୁଏ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ, ସେ ରାଜା କିମ୍ବା ରାଜପୁତ୍ର ଯିଏ ହେଉନାହିଁ, ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ବିଜୟ ନିଶ୍ଚିତ।
ସର୍ଵଥୋତ୍ତର ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ଯନ୍ତ୍ରା ସହ ମଯା କୁରୂନ୍ । ଜିତ୍ଵା ମହୀଂ ଯଶଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ଭୋକ୍ଷ୍ଯସେ ସକଲାମିମାମ୍ ।। 71
ଯେପରି ହେଉ, ଉତ୍ତର, ମୋ ସହ ରଥଚାଳକ ଭାବେ କୌରବମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର। ଜିତି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଓ କୀର୍ତ୍ତି ଅର୍ଜନ କରି, ଏହି ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରିପାରିବ।
ହତୋ ଵା ପ୍ରାପ୍ସସେ ସ୍ଵର୍ଗଂ ନ ଶ୍ରେଯସ୍ତେ ପଲାଯନମ୍ ।। 72
ତୁମେ ଯଦି ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବ, ତେବେ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇବ। ପଳାଇବା ତୁମ ପାଇଁ କେବେ ଭଲ ନୁହେଁ।
ଅଦ୍ଯ ସର୍ଵାନ୍କୁରୂଞ୍ଜିତ୍ଵା ଯଥା ଜଯମଵାପ୍ସ୍ଯସି। ତଥାଽହଂ ପ୍ରଯତିଷ୍ଯେଽତ୍ର ସହାଯୋଽତ୍ର ମତୋ ହ୍ଯହମ୍ ।। 73
ଆଜି ତୁମେ ସମସ୍ତ କୌରବଙ୍କୁ ଜିତିବା ପରେ, ଯେପରି ତୁମେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିବ, ସେପରି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଚେଷ୍ଟା କରିବି; କାରଣ ଏଠାରେ ମୁଁ ତୁମ ସହଯୋଗୀ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ।
ଯଦି ନୋତ୍ସହସେ ଯୋଦ୍ଧୁଂ ଶତ୍ରୁଭିଃ ଶତ୍ରୁକର୍ଶନ। ଏହି ମେ ତ୍ଵଂ ହଯାନ୍ଯଚ୍ଛ ଯୁଧ୍ଯମାନସ୍ଯ ଶତ୍ରୁଭିଃ ।। 74
ଯଦି ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁ, ହେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା, ତେବେ ଆସ, ମୋ ଘୋଡ଼ା ଚଳା; ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି।
ପ୍ରଯାହ୍ଯେତଦ୍ରଥାନୀକଂ ମଦ୍ବାହୁପରିରକ୍ଷିତଃ । ଅପ୍ରଧୃଷ୍ଯତମଂ ଘୋରଂ ଗୁପ୍ତଂ ଘୋରୈର୍ମହାରଥୈଃ । ମା ଭୈସ୍ତ୍ଵଂ ରାଜପୁତ୍ରାଗ୍ର୍ଯ କ୍ଷତ୍ରିଯୋସି ପରଂତପ ।। 75
ମୋ ବାହୁଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଏହି ରଥବ୍ୟୁହରେ ପ୍ରବେଶ କର; ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ କଠିନ, ଶୂରବୀରମାନେ ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ଭୟ କରିନହ, ରାଜପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା।
ଅହଂ ତୈଃ କୁରୁଭିର୍ଯୋତ୍ସ୍ଯେ ପ୍ରତ୍ଯାନେଷ୍ଯାମି ତେ ପଶୂନ୍ । ପ୍ରଵିଶୈତଦ୍ରଥାନୀକମପ୍ରଧୃଷ୍ଯଂ ଦୁରାସଦମ୍ ।। 76
ମୁଁ ସେହି କୌରବମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ଏବଂ ତୁମ ଗୋଧନ ଫେରାଇ ଆଣିବି; ଏହି ଅପରାଜେୟ ଏବଂ ଅପ୍ରବେଶ୍ୟ ରଥବ୍ୟୁହରେ ପ୍ରବେଶ କର।
ଯନ୍ତା ଭଵ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋତ୍ସ୍ଯେଽହଂ କୁରୁଭିଃ ସହ। ଶୂରାନ୍ସମରଚଣ୍ଡାଂଶ୍ଚ ନଯିଷ୍ଯେ ଯମସାଦନମ୍ ।। 77
ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ରଥଚାଳକ ହେଉ; ମୁଁ କୌରବମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ଏବଂ ଶୂର ଓ ଭୟଙ୍କର ଯୋଦ୍ଧାମାନେଠାରୁ କେତେକୁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଦେବି।
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵାଣୋ ଵୈରାଟିଂ ବୀଭତ୍ସୁରପରାଜିତଃ। ସମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ଭଯାର୍ତଂ ତମୁତ୍ତରଂ ଭରତର୍ଷଭଃ ।। 78
ଏପରି କହି, ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ଉତ୍ତରକୁ ଅଜୟ ଭୀବତ୍ସୁ, ଭାରତବଂଶୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ।
ଇତସ୍ତତୋ ଵିଵେଷ୍ଟନ୍ତମକାମଂ ଭଯପୀଡିତମ୍ । ରଥମାରୋପମାଯାସ ପାର୍ଥଃ ପରପୁରଂଜଯଃ ।। 79
ତାଙ୍କୁ ଏପଟେ ସେପଟେ ଭୟରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ଅଚାହିଁ ଦେଖି, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ନଗର ଜିତିଥିବା ପାର୍ଥ, ତାଙ୍କୁ ରଥରେ ବସାଇଲେ।
ତମାରୋପ୍ଯ ରଥୋପସ୍ଥେ ଵିଲପନ୍ତଂ ଧନଞ୍ଜଯଃ। ଗାଣ୍ଡୀଵଂ ଧନୁରାଦାତୁମୁପାଯାତ୍ତାଂ ଶମୀଂ ପ୍ରତି
ତାଙ୍କୁ ରଥରେ ବସାଇ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ବିଳାପ କରୁଥିଲେ, ଧନଞ୍ଜୟ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁଷ ନେବା ପାଇଁ ସେଇ ଶମୀ ଗଛ ପାଖକୁ ଯାଇଲେ।
ଉତ୍ତରଂ ତଂ ସମାଶ୍ଵାସ୍ଯ କୃତ୍ଵା ଯନ୍ତାରମର୍ଜୁନଃ ।। 80
ଉତ୍ତରକୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ରଥଚାଳକ କରି, ଅର୍ଜୁନ—
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କ୍ଲୀବରୂପେଣ ରଥସ୍ଥଂ ରଥିପୁଙ୍ଗଵମ୍। ଶମୀମଭିମୁଖଂ ଯାନ୍ତଂ ରଥମାରୋପ୍ଯ ଚୋତ୍ତରମ୍
ଏହିପରି ରଥବୀରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରଥରେ ଉଠି, କ୍ଲୀବ ଭାବରେ ଥିବା ଓ ଉତ୍ତରକୁ ରଥରେ ବସାଇ ଶମୀ ଗଛ ପାଖକୁ ଯାଉଥିବାକୁ ଦେଖି—
ଦ୍ରୋଣଭୀଷ୍ମାଦଯଃ ଶୂରାଃ କୁରୂଣାଂ ରଥିସତ୍ତମାଃ । ଵିତ୍ରସ୍ତମନସଶ୍ଚାସନ୍ଧନଞ୍ଜଯକୃତାଦ୍ଭଯାତ୍
ଦ୍ରୋଣ, ଭୀଷ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କୌରବ ଶୂରବୀରମାନେ, ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ଭୟରେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
ତାନଵେକ୍ଷ୍ଯ ହତୋତ୍ସାହାନୁତ୍ପାତାନପି ଚାଦ୍ଭୁତାନ୍। ଗୁରୁଃ ଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଭାରଦ୍ଵାଜୋଽଭ୍ଯଭାଷତ
ସେମାନଙ୍କର ଉତ୍ସାହ ହରାଇଯିବା ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଅପଶକୁନ ଦେଖି, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବୃଦ୍ଧ ଭାରଦ୍ୱାଜ କହିଲେ—
ସ୍ଵରାଶ୍ଚ ଵାତାଃ ସଂଯାନ୍ତି ରୂକ୍ଷାଃ ପରୁଷନିସ୍ଵନାଃ । ଭସ୍ମଵର୍ଷପ୍ରକାଶେନ ତମସା ସଂଵୃତଂ ନଭଃ
କଠୋର ଓ ରୁକ୍ଷ ସ୍ୱରରେ ବାତାସ ବହୁଛି; ଆକାଶ ଧୂସର ଅନ୍ଧାରରେ ଢାକିଯାଇଛି, ଅଗ୍ନିର ଭସ୍ମ ବର୍ଷା ହେଉଛି।
ରୂକ୍ଷଵର୍ଣାଶ୍ଚ ଜଲଦା ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେଽଦ୍ଭୁତଦର୍ଶନାଃ । ନିଃସରନ୍ତି ଚ କୋଶେଭ୍ଯଃ ଶସ୍ତ୍ରାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ
କଠୋର ରଙ୍ଗର ମେଘ ଦେଖାଯାଉଛି, ଯାହା ଅଦ୍ଭୁତ ଦେଖାଯାଏ; ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଶସ୍ତ୍ର ତାଙ୍କର ମଞ୍ଜୁରୁ ବାହାରୁଛି।
ଶିଵାଶ୍ଚ ଵିନଦନ୍ତ୍ଯେତା ଦୀପ୍ତାଯାଂ ଦିଶି ଦାରୁଣାଃ । ହଯାଶ୍ଚାଶ୍ରୂଣି ମୁଞ୍ଚନ୍ତି ଧ୍ଵଜାଃ କମ୍ପନ୍ତ୍ଯକମ୍ପିତାଃ
ଭୟଙ୍କର ଶିଆଳମାନେ ତୀବ୍ର ଦିଗରେ ଚିତ୍କାର କରୁଛନ୍ତି; ଘୋଡ଼ାମାନେ ଅଶ୍ରୁ ଝରାଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ଅଚଳ ଧ୍ୱଜମାନେ କମ୍ପିତ ହେଉଛନ୍ତି।
ଯାଦୃଶାନ୍ଯତ୍ର ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ରୂପାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ। ଯତ୍ତା ଭଵନ୍ତସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧଂ ସ୍ଯାତ୍ସମୁପସ୍ଥିତମ୍
ଅନ୍ୟଠାରେ ଯେପରି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଛି; ତୁମେ ଯେଉଁମାନେ ଅଛ, ଦୃଢ଼ ହୁଅ, କାରଣ ଯୁଦ୍ଧ ଆସିପହଞ୍ଚିଛି।
ରକ୍ଷଧ୍ଵମପି ରାଜାନଂ ଵ୍ଯୂହଧ୍ଵଂ ଵାହିନୀମପି । ଵୈଶସଂ ଚ ପ୍ରତୀକ୍ଷଧ୍ଵଂ ରକ୍ଷଧ୍ଵଂ ଚାପି ଗୋଧନମ୍
ରାଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର, ସେନାକୁ ଶ୍ରେଣୀବଦ୍ଧ କର, ଅପଦ୍ରବ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଅ, ଏବଂ ଗୋଧନକୁ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କର।
ଏଷ ଵୀରୋ ମହେଷ୍ଵାସଃ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂଵରଃ। ଆଗତଃ କ୍ଲୀବଵେଷେଣ ପାର୍ଥୋ ନାସ୍ତ୍ଯତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଏହି ପ୍ରବଳ ବୀର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁଧାରୀ, ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଏଠାରେ ନପୁଂସକ ଭେଷରେ ଆସିଛନ୍ତି—ଏହି ଅର୍ଜୁନ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଏତାଵଦୁକ୍ତ୍ଵା ଵଚନଂ ଭୀଷ୍ମମାଲୋକ୍ଯ ଚାବ୍ରଵୀତ୍
ଏପରି କହି, ସେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଦେଖି ଉପସ୍ଥିତମାନେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କହିଲେ।
ନଦୀଜ ଲଙ୍କେଶଵନାରିକେତୁର୍ନଗାହ୍ଵଯୋ ନାମ ନଗାରିସୂନୁଃ । ଗତ୍ଯା ସୁରେଶଃ କ୍ଵଚିଦଙ୍ଗନେଵ ଗୁରୁର୍ବଭାଷେ ଵଚନଂ ତଦାନୀମ୍
ନଦୀଜ ନାମକ ଏହି ପୁରବାସୀ, ଲଙ୍କାର ଅରଣ୍ୟର ମାଲିକ, ତୁରଗାହ୍ୱୟ ନାମରେ ପରିଚିତ, ତାଙ୍କର ଚାଳ ଦେଖିଲେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ମନେ ପଡ଼େ, କେବେ କେବେ ଅନ୍ତଃପୁରର ଜଣେ ଜନନୀ ପରି ଲାଗେ; ଗୁରୁ ଏହି ସମୟରେ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସଂଜ୍ଞଯା ଦ୍ରୋଣସ୍ତୂଷ୍ଣୀମାସୀଦ୍ଵିଶାଂପତେ। ଭାରଦ୍ଵାଜଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗାଙ୍ଗେଯଃ ସଂଜ୍ଞଯାଽବ୍ରଵୀତ୍
ଏପରି ସଂକେତରେ କହି, ଦ୍ରୋଣ ଚୁପ୍ଚାପ ରହିଲେ, ରାଜା; ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ସଂକେତରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଅତୀତଂ ଚକ୍ରମସ୍ମାକଂ ଵିଷଯାନ୍ତରମାଗତାଃ । ଅତୀତଃ ସମଯଶ୍ଚୋକ୍ତ ଅସ୍ମାଭିର୍ଯଃ ସଭାତଲେ। ନ ଭଯଂ ଶତ୍ରୁତଃ କାର୍ଯଂ ଶଙ୍କାଂ ତ୍ଯଜ ନରର୍ଷଭ
ଆମର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଶେଷ ହୋଇଗଲା, ଆମେ ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛୁ; ସଭାରେ ଯେଉଁ ଚୁକ୍ତି ହୋଇଥିଲା, ତାହା ମଧ୍ୟ ସମାପ୍ତ; ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନେଇ ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ—ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ସନ୍ଦେହ ଛାଡ଼।
ଦେଵଵ୍ରତେନୈଵମୁକ୍ତେ ଵଚନେ ହିତକାରିଣା । ଦୁର୍ଯୋଧନମଥାଲୋକ୍ଯ ସଂଜ୍ଞଯା ଦ୍ରୋଣ ଅବ୍ରଵୀତ୍
ଦେବବ୍ରତ ଯେଉଁଠି ସବୁବେଳେ ତୁମର ଭଲ ଚାହାଁନ୍ତି, ସେ ଏହି କଥା କହିଲେ; ତାପରେ ଦ୍ରୋଣ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଦେଖି ସଂକେତରେ କହିଲେ।
ଏଷ ଵୀରୋ ମହେଷ୍ଵାସଃ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂଵରଃ । ଆଗତଃ କ୍ଲୀବରୂପେଣ ପାର୍ଥୋ ନାସ୍ତ୍ଯତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଏହି ପ୍ରବଳ ବୀର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁଧାରୀ, ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଏଠାରେ ନପୁଂସକ ରୂପରେ ଆସିଛନ୍ତି—ଏହି ଅର୍ଜୁନ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଏଷ ପାର୍ଥୋ ହି ଵିକ୍ରାନ୍ତଃ ସଵ୍ଯସାଚୀ ପରନ୍ତପଃ। ଯେ ଜେତାରୋ ମହୀପାନାମମୁନା କୁରଵୋ ହତାଃ
ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ପାର୍ଥ, ବିରାଟ ଶୌର୍ୟଶାଳୀ, ଦୁଇହାତରେ ସମାନ କୌଶଳ ଥିବା, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦାହ କରୁଥିବା; ଏହି ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜାମାନେ ଜିତାଯାଇଥିଲେ, କୁରୁମାନେ ହରାଯାଇଥିଲେ।