ଏତେନ ଵା ସାରଥିନା ତଦାଽର୍ଜୁନଃ ସଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵମହାସୁରୋରଗାନ୍ । ସର୍ଵାଣି ଭୂତାନ୍ଯଜଯସ୍ତସ ଵୀର୍ଯଵାନତର୍ପଯଚ୍ଚାପି ହିରଣ୍ଯରେତସମ୍ ।। 21
ଏହି ରଥଚାଳକ ସହିତ, ଅର୍ଜୁନ ପୂର୍ବରୁ ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ମହାସୁର ଓ ନାଗମାନେ ସହିତ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ; ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣବୀଜ ଧାରଣ କରୁଥିବା ପୁରୁଷକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଥିଲେ।
ଯଦସ୍ଯ ସଂସ୍ଥାମପି ତସ୍ଯ ସଂଯୁଗେ ଜାନାମି ଵୀର୍ଯଂ ପରଵୀରମଧ୍ଯଗମ୍ । ସଂଗୃହ୍ଯ ରଶ୍ମୀନପି ଚାସ୍ଯ ଵୀର୍ଯଵାନାଦାଯ ଚାପଂ ପ୍ରଯଯୌ ରଥେ ସ୍ଥିତଃ ।। 22
ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ମୁଁ ଜାଣିଛି, ଯେଉଁଠି ସେ ପ୍ରବଳ ବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ; ରଥର ରଶି ଧରି, ଧନୁ ଉଠାଇ, ସେ ରଥରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ିଥିଲେ।
ନ ସର୍ଵଭୂତାନି ନ ଦେଵଦାନଵା ନ ଚାପି ସର୍ଵେ କୁରଵଃ ସମାଗତାଃ। ଧନଂ ହରେଯୁସ୍ତଵ ଜାତୁ ଧନ୍ଵିନୋ ବୃହନ୍ନଲା ତୂତ୍ତରସାରଥିର୍ଯଦି ।। 23
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ଦେବ ଓ ଦାନବ, ଏବଂ ସମସ୍ତ କୁରୁମାନେ ଏକାସାଥି ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମର ଧନ ନେଇପାରିବେ ନାହିଁ, ଯଦି ବୃହନ୍ନଳା, ଉତ୍ତରାଙ୍କର ରଥଚାଳକ, ରଥର ରଶି ଧରିଥାଏ।
ଧନୁଷ୍ଯନଵମଶ୍ଚାସୀତ୍ତସ୍ଯ ଶିଷ୍ଯୋ ମହାତ୍ମନଃ । ସୁଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵୋ ହି ମଯା ଚରନ୍ତ୍ଯା ପାଣ୍ଡଵାଲଯେ ।। 24
ସେ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ କେହିଠାରୁ କମ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ; ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଗୃହରେ ଘୁଞ୍ଚିବା ସମୟରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲି।
ସ ଚାନେନ ସହାଯେନ ଖାଣ୍ଡଵଂ ଚାଦହତ୍ପୁରା । ଅର୍ଜୁନସ୍ଯ ତଦାଽନେନ ସଂଗୃହୀତା ହଯୋତ୍ତମାଃ ।। 25
ଏହି ସହଯୋଗୀ ସହିତ, ସେ ପୂର୍ବରୁ ଖାଣ୍ଡବ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଜଳାଇଥିଲେ; ତା ସମୟରେ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଧରିଥିଲେ।
ତେନ ସାରଥିନା ପାର୍ଥଃ ସର୍ଵଭୂତାନି ସର୍ଵଶଃ। ଅଜଯତ୍ଖାଣ୍ଡଵପ୍ରସ୍ଥେ ନ ହି ଯନ୍ତାଽସ୍ତି ତାଦୃଶଃ ।। 26
ଏହି ରଥଚାଳକ ସହିତ, ପାର୍ଥ ଖାଣ୍ଡବ ପ୍ରସ୍ଥରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଜିତିଥିଲେ; ଏପରି ରଥଚାଳକ ଆଉ କେହି ନାହିଁ।
ତତଃ ସୈରନ୍ଧ୍ରିସହିତା ଉତ୍ତରା ଭ୍ରାତୁରବ୍ରଵୀତ୍। ଅଭ୍ଯର୍ଥଯୈନାଂ ସାରଥ୍ଯେ ଵୀର ଶୀଘ୍ରଂ ବୃହନ୍ନଲାମ୍ ।। 27
ତାପରେ, ସାଇରନ୍ଧ୍ରୀ ସହିତ ଉତ୍ତରା ତାଙ୍କ ଭାଇକୁ କହିଲେ: 'ବୀର, ଶୀଘ୍ର ବୃହନ୍ନଳାକୁ ତୁମର ରଥଚାଳକ ଭାବେ ଅନୁରୋଧ କର।'
ଶିକ୍ଷିତୈଷା ହି ସାରଥ୍ଯେ ନର୍ତନେ ଗୀତଵାଦିତେ । ସୈରନ୍ଧ୍ଯ୍ରାହ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞା ସ୍ତୁଵନ୍ତୀ ଵୈ ବୃହନ୍ନଲାମ୍ ।। 28
ସେ ରଥଚାଳନ, ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟରେ ଦକ୍ଷ; ସାଇରନ୍ଧ୍ରୀ, ବୁଦ୍ଧିମତୀ ଓ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବା, ବୃହନ୍ନଳା ବିଷୟରେ ଏପରି କଥା କହିଲେ।
ସୈରନ୍ଧ୍ରି ଜାନାସି ମମ ଵ୍ରତଂ ହି କ୍ଲୀବେନ ପୁଂସା ନ ହି ସଂଵଦାମ୍ଯହମ୍। ସୋହଂ ନ ଶକ୍ଷ୍ଯାମି ବୃହନ୍ନଲାଂ ଶୁଭେ ଵକ୍ତୁଂ ସ୍ଵଯଂ ଯଚ୍ଛ ହଯାନ୍ମମେତି ।। 29
ସାଇରନ୍ଧ୍ରୀ, ତୁମେ ମୋର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଜାଣୁଛ; ମୁଁ ଯେଉଁ ପୁରୁଷ କ୍ଳିବ, ତାଙ୍କ ସହ କଥା ହେବି ନାହିଁ; ଏହି କାରଣରୁ, ଶୁଭେ, ମୁଁ ବୃହନ୍ନଳାକୁ ନିଜେ ଘୋଡ଼ା ଧରିବାକୁ କହିପାରିବି ନାହିଁ।
ଭଯକାଲେ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ନ ଵ୍ରତଂ ନାଵ୍ରତଂ ପୁନଃ। ଯଥା ଦୁଃଖଂ ପ୍ରତରତି କର୍ତୁଂ ଯୁକ୍ତଂ ଚରେଦ୍ବୁଧଃ । ଇତି ଧର୍ମଵିଦଃ ପ୍ରାହୁସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଵାଚ୍ଯା ବୃହନ୍ନଲା ।। 30
କିନ୍ତୁ ଭୟର ସମୟ ଆସିଲେ, ପ୍ରତିଜ୍ଞା ବା ଅପ୍ରତିଜ୍ଞା ଗୁରୁତ୍ୱ ନାହିଁ; ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ କାମ କରିବା ଉଚିତ—ଏହି ଭାବରେ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହିଛନ୍ତି। ତେଣୁ, ବୃହନ୍ନଳାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିବା ଉଚିତ।
ଯେଯଂ କୁମାରୀ ସୁଶ୍ରୋଣୀ ଭଗିନୀ ତେ ଯଵୀଯସୀ। ଅସ୍ଯାସ୍ତୁ ଵଚନଂ ଵୀର କରିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ ।। 31
ଏହି କୁମାରୀ, ତୁମର ଅପରିପାକ୍ ଭଉଣୀ, ଶୁଭାଙ୍ଗୀ; ବୀର, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଯାହା କହିବାକୁ ଚାହିଁବ, କରିବେ।
ଯଦି ତେ ସାରଥିଃ ସା ସ୍ଯାତ୍କୁରୂନ୍ସର୍ଵାନ୍ନ ସଂଶଯଃ। ଜିତ୍ଵା ଗାଶ୍ଚ ସମାଦାଯ ଧ୍ରୁଵମାଗମନଂ ଭଵେତ୍ ।। 32
ଯଦି ସେ ତୁମର ରଥଚାଳକ ହେବେ, ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ତୁମେ ସମସ୍ତ କୁରୁମାନେକୁ ଜିତିବେ, ଗାଁମାନେ ଉଠାଇ ନେବେ, ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଫେରିଆସିବେ।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ସୈରନ୍ଧ୍ର୍ଯା ଭଗିନୀଂ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ। ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵମନଵଦ୍ଯାଙ୍ଗି ତାମାନଯ ବୃହନ୍ନଲାମ୍ ।। 33
ସାଇରନ୍ଧ୍ରୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀକୁ କହିଲେ: 'ଯାଉ, ଅପରାଧ ନଥିବା ଶୁଭାଙ୍ଗୀ, ବୃହନ୍ନଳାକୁ ଏଠାକୁ ନେଇଆ।'
ସା ପ୍ରାଦ୍ରଵତ୍କାଞ୍ଚନମାଲ୍ଯଧାରିଣୀ ଜ୍ଯେଷ୍ଠେନ ଭ୍ରାତ୍ରା ପ୍ରହିତା ଯଶସ୍ଵିନୀ । ଭ୍ରାତୁର୍ନିଯୋଗଂ ତୁ ନିଶମ୍ଯ ସୁଭ୍ରୁଃ ଶୁଭାନନା ହାଟକଵଜ୍ରଭୂଷିତା ।। 34
ଯେଉଁ ଯଶସ୍ୱିନୀ, ସୁନା ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଥିଲେ, ସୁନ୍ଦର ଭୃକୁଟି ଓ ମୁହଁ, ସୁନା ଓ ମଣିରେ ଭୂଷିତ, ଭାଇଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି ବେଗେ ଚାଲିଗଲେ।
ସା ଵଜ୍ରମୁକ୍ତାମଣିହେମକୁଣ୍ଡଲା ମୃଦୁକ୍ରମା ଭ୍ରାତୃନିଯୋଗଚୋଦିତା। ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଵର୍ତତନୁଃ ଶିଖଣ୍ଡିନୀ ପଦ୍ମାନନା ପଦ୍ମଦଲାଯତାକ୍ଷୀ ।। 35
ସୁନା, ହୀରା ଓ ମୁକ୍ତାର କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିବା, ମୃଦୁ ଚାଳ, ଭାଇଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ପ୍ରେରିତ, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଭାବରେ ଚାଲିଥିବା, ଶିଖଣ୍ଡି ଚୁଡ଼ା, ପଦ୍ମମୁଖୀ, ପଦ୍ମପତ୍ର ନୟନ ଧାରଣ କରି, ସେ ଯାଉଥିଲେ।
ତନ୍ଵୀ ସମାଙ୍ଗୀ ମୃଦୁମନ୍ଦ୍ରଲୋଚନା ମାତ୍ସ୍ଯସ୍ଯ ରାଜ୍ଞୋ ଦୁହିତା ଵିଲାସିନୀ । ସା ନର୍ତନାଗାରମରାଲପକ୍ଷ୍ମା ଶତହ୍ରଦା ମେଘମିଵାନ୍ଵପଦ୍ଯତ ।। 36
ସୁନ୍ଦର ଶରୀର, ସମତଳ ଅଙ୍ଗ, ମୃଦୁ ଓ ମନ୍ଦ ଦୃଷ୍ଟି, ମାତ୍ସ୍ୟ ରାଜାଙ୍କର ମେଯା ଦୁହିତା, ଖେଳାଳି, ମୁଡ଼ିଆ ପାଳି, ନୃତ୍ୟ ଶାଳାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେପରି ମୟୂର ମେଘକୁ ଦେଖି ଚାଲିଯାଏ।
ସା ନାଗନାସୋପମସଂହିତୋରୂରନିନ୍ଦିତା ଵେଦିଵିଲଗ୍ନମଧ୍ଯା। ଆସାଦ୍ଯ ତସ୍ଥୌ ଵରମାଲ୍ଯଧାରିଣୀ ପାର୍ଥଂ ଶୁଭା ନାଗଵଧୂରିଵ ଦ୍ଵିପମ୍ ।। 37
ସେ, ଯାହାର ଉରୁ ନାଗନାସୀ ଭଳି ଏକାଠି ହୋଇଥିଲା, ଯାହାର ଦେହ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଥିଲା, ଯାହାର କମରେ ବେଦ ଚିହ୍ନ ଲାଗିଥିଲା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାଳା ପିନ୍ଧି ଶୁଭ୍ରା ରୂପରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଉଭେଇ ଦାଉ, ଏକ ନାଗବଧୁ ହାତୀ ପାଖରେ ଦାଉଥିବା ପରି।
ତାମାଗତାମାଯତତାମ୍ରଲୋଚନାମଵେକ୍ଷ୍ଯ ପାର୍ଥଃ ସମଯେଽଭ୍ଯଭାଷତ ।। 38
ଏହି ତାମ୍ର ଚକ୍ଷୁ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ମହିଳାକୁ ଆସିବାକୁ ଦେଖି, ପାର୍ଥ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
କିମାଗତା କାଞ୍ଚନମାଲ୍ଯଧାରିଣୀ ସୁଗାତ୍ରି କିଂଚିତ୍ତ୍ଵରିତାଽସି ସୁଭ୍ରୁ । କିଂ ତେ ମୁଖଂ ସୁନ୍ଦରି ନ ପ୍ରସନ୍ନମାଚକ୍ଷ୍ଵ ଶୀଘ୍ରଂ ମମ ଚାରୁହାସିନି ।। 39
ହେ ସୁନ୍ଦର ଶରୀର ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ମହିଳା, ତୁମେ କାହିଁକି ଏଠାକୁ ଆସିଛ? କାହିଁକି ଏତେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଦେଖାଯାଉଛ? ହେ ସୁନ୍ଦର ଭୃକୁତି ଥିବା ମହିଳା, ତୁମର ମୁହଁ କାହିଁକି ଆନନ୍ଦିତ ନୁହେଁ? ଦୟାକରି ଶୀଘ୍ର କହ, ହେ ମନୋହର ହାସି ଥିବା ମହିଳା।
ସା ଵଜ୍ରଵୈଡୂର୍ଯଵିକାରକୁଣ୍ଡଲା ଵିନିଦ୍ରପଦ୍ମୋତ୍ପଲପନ୍ନଗନ୍ଧିନୀ । ପ୍ରସନ୍ନତାରାଧିପସଂନିଭାନନା ପାର୍ଥେ କୁମାରୀ ଵଚନଂ ବଭାଷେ ।। 40
ବଜ୍ର ଓ ବୈଡୂର୍ୟ ରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିବା, ମନୋହର ପଦ୍ମ, ଉତ୍ପଳ ଓ ନାଗ ଗନ୍ଧ ଥିବା, ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଚମକୁଥିବା ମୁହଁ ଥିବା କୁମାରୀ, ପାର୍ଥଙ୍କୁ ମୃଦୁ କଥା କହିଲେ।
ହରନ୍ତି ଵିତ୍ତଂ କୁରଵାଃ ପିତୁର୍ମେ ଶତଂ ସହସ୍ରାଣି ଗଵାଂ ବୃହନ୍ନଲେ। ସା ଭ୍ରାତୁରଶ୍ଵାନ୍ମମ ସଂଯମସ୍ଵ ପୁରା ପରେ ଦୂରତରଂ ହରନ୍ତି ଗାଃ ।। 41
କୁରୁମାନେ ମୋ ପିତାଙ୍କର ଏକ ଲକ୍ଷ ଗାଁ ବଡ଼ ଚରାଗାହରୁ ଚୋରି କରୁଛନ୍ତି। ତେଣୁ ମୋ ଭାଇଙ୍କର ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ଅଟକାଇ ଦିଅ, ନାହିଁଲେ ଅନ୍ୟମାନେ ଗାଁଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧିକ ଦୂରକୁ ନେଇଯିବେ।
ସୈରନ୍ଧ୍ରିରାଖ୍ଯାତି ବୃହନ୍ନଲେ ତ୍ଵାଂ ସୁଶିକ୍ଷିତା ସଂଗ୍ରହଣେ ରଥାଶ୍ଵଯୋଃ । ଅହଂ ମରିଷ୍ଯାମି ନ ମେଽତ୍ର ସଂଶଯୋ ମଯା ଵୃତା ତତ୍ର ନ ଚେଦ୍ଗମିଷ୍ଯସି ।। 42
ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବଡ଼ ଚରାଗାହରେ ରଥ ଓ ଘୋଡ଼ା ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ତୁମେ ଦକ୍ଷ। ମୁଁ ମରିଯିବି, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ଯଦି ମୁଁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ତୁମେ ନ ଯାଅ।
ତଥା ନିଯୁକ୍ତୋ ନରଦେଵକନ୍ଯଯା ନରୋତ୍ତମଃ ପ୍ରୀତମନା ଧନଞ୍ଜଯଃ। ଉଵାଚ ପାର୍ଥଃ ଶୁଭମନ୍ଦ୍ରଯା ଗିରା ଶୁଭାନନାଂ ଶୁକ୍ଲଦତୀଂ ଶୁଚିସ୍ମିତାମ୍ ।। 43
ଏପରି ରାଜକୁମାରୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଇଁ, ମନେ ଆନନ୍ଦ ଭରି, ନରମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନଞ୍ଜୟ, ଶୁଭ୍ର ମୁହଁ ଓ ଶୁଚି ହାସି ଥିବା କୁମାରୀଙ୍କୁ ମୃଦୁ କଥାରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଗଚ୍ଛାମି ଯତ୍ରେଚ୍ଛସି ଚାରୁହାସିନି ହୁତାଶନଂ ପ୍ରଜ୍ଵଲିତଂ ଵିଶାମି ଵା। ଇଚ୍ଛାମି ତେଽହଂ ଵରଗାତ୍ରି ଜୀଵିତଂ କରୋମି କିଂ ତେ ପ୍ରିଯମଦ୍ଯ ସୁନ୍ଦରି। ନ ମତ୍କୃତେ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ତତ୍ପୁରଂ ପ୍ରିଯେ ଵୈଵସ୍ଵତଂ ପ୍ରେତପତେର୍ମହାଭଯମ୍ ।। 44
ହେ ମନୋହର ହାସି ଥିବା ମହିଳା, ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଚାହୁଁ, ମୁଁ ଯିବି, ଚାହେଁ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି। ମୁଁ ଚାହୁଁ ତୁମର ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ, ଆଜି ତୁମ ପାଇଁ କଣ କରିବି, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ? ମୋ ପାଇଁ, ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁର ଶହର ଓ ବଡ଼ ଭୟ ଦେଖିବା ନୁହେଁ, ହେ ପ୍ରିୟା।
ଏତାଵଦୁକ୍ତ୍ଵା କୁରୁଵୀରପୁଙ୍ଗଵୋ ଵିଲାସିନୀଂ ଶୁକ୍ଲଦତୀଂ ଶୁଚିସ୍ମିତାମ୍। ବୃହନ୍ନଲାରୂପଵିଭୂଷିତାନନୋ ଵିରାଟପୁତ୍ରସ୍ଯ ସମୀପମାଵ୍ରଜତ୍ ।। 45
ଏପରି କହି, କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାୟକ, ବୃହନ୍ନଲା ରୂପରେ ମୁହଁ ଭୂଷିତ କରି, ଶୁଭ୍ର ଦନ୍ତ ଓ ଶୁଚି ହାସି ଥିବା କୁମାରୀ ସହିତ, ବିରାଟଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ତଥା ଵ୍ରଜନ୍ତଂ ଵରଭୂଷଣୈର୍ଵୃତଂ ମହାପ୍ରଭଂ ଵାରଣଯୂଥପୋପମମ୍। ଗଜେନ୍ଦ୍ରବାହୁଂ କମଲାଯତେକ୍ଷଣଂ କଵାଟଵକ୍ଷସ୍ଥଲମୁନ୍ନତାଂସମ୍ ।। 46
ସେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି, ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ହାତୀ ଦଳର ନେତା ପରି, ହାତୀର ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୁଜ, ପଦ୍ମ ପରି ବଡ଼ ଆଖି, ଚଉଡ଼ା ଛାତି ଓ ଉଚ୍ଚ କନ୍ଧ ଥିବା, ଏପରି ରୂପରେ ଆଗେଇ ଚାଲିଲେ।
ତମାଗତଂ ପାର୍ଥମମିତ୍ରକର୍ଶନଂ ମହାବଲଂ ନାଗମିଵ ପ୍ରମାଥିନମ୍। ଵୈରାଟିରାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ତତୋ ବୃହନ୍ନଲାଂ ଗଵାଂ ନିନୀଷନ୍ପଦମୁତ୍ତରୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ।। 47
ପାର୍ଥ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିବାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ହାତୀ ପରି ଦ୍ରୁତ ଚାଲିଥିବା, ଆସିବାକୁ ଦେଖି, ବିରାଟଙ୍କ ପୁଅ ଗାଁ ଚାଲିବାକୁ ଚାହିଁ, ବୃହନ୍ନଲାଙ୍କୁ ଏପରି କହିଲେ।
ତମାଵ୍ରଜନ୍ତଂ ତ୍ଵରିତଂ ପ୍ରଭିନ୍ନମିଵ କୁଞ୍ଜରମ୍। ଅନ୍ଵଗଚ୍ଛଦ୍ଵିଶାଲାକ୍ଷୀ ଗଜଂ ଗଜଵଧୂରିଵ ।। 48
ଯେତେବେଳେ ସେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବରେ ଏକ ଭଙ୍ଗା ହାତୀ ପରି ଆଗେଇ ଚାଲିଲେ, ବଡ଼ ଆଖି ଥିବା କୁମାରୀ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ, ହାତୀବଧୁ ତାଙ୍କ ସାଥୀ ହାତୀକୁ ଅନୁସରଣ କରିଥିବା ପରି।
ଦୂରାଦେଵ ତୁ ସଂପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ରାଜପୁତ୍ରୋଽଭ୍ଯଭାଷତ । ତ୍ଵଯା ସାରଥିନା ପାର୍ଥଃ ଖାଣ୍ଡଵେଽଗ୍ନିମତର୍ପଯତ୍ ।। 49
ଦୂରରୁ ଦେଖି, ରାଜପୁତ୍ର କହିଲେ: ତୁମେ ରଥଚାଳକ ଥିବାବେଳେ, ପାର୍ଥ ଖାଣ୍ଡବ ଅଗ୍ନିକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଥିଲେ।
ପୃଥିଵୀଂ ଚାଜଯତ୍କୃତ୍ସ୍ନାଂ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଧନଞ୍ଜଯଃ। ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ ତ୍ଵାଂ ମମାଚଷ୍ଟ ସା ହି ଜାନାତି ପାଣ୍ଡଵାନ୍ ।। 50
କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପୁଅ ଧନଞ୍ଜୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥିବୀକୁ ଜିତିଥିଲେ; ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ ମୋତେ ତୁମ ବିଷୟରେ କହିଛନ୍ତି, କାରଣ ସେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଜାଣିଛନ୍ତି।