ସଭାଯାଂ ରାଜଶାର୍ଦୂଲମାସୀନଂ ପାଣ୍ଡଵୈଃ ସହ। ଶୂରୈଃ ପରିଵୃତଂ ଯୋଧୈଃ କୁଣ୍ଡଲାଙ୍ଗଦଧାରିଭିଃ ।। 13
ସେମାନେ ବିରାଟଙ୍କୁ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ସହିତ ସଭାରେ ବସିଥିବା, କୁଣ୍ଡଳ ଓ ବାହୁବଳୟ ପିନ୍ଧିଥିବା ଶୂରବୀରମାନେ ଚାରିପଟେ ଘେରିଥିବା ଦେଖିଲେ।
ସଦ୍ଭିଶ୍ଚ ପଣ୍ଡିତୈଃ ସାର୍ଧଂ ମନ୍ତ୍ରିଭିଶ୍ଚାପି ସଂଵୃତମ୍ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶୀଘ୍ରଂ ତୁ ଗୋପାଲା ଵିରାଟମିଦମବ୍ରଵନ୍ ।। 14
ସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ପଣ୍ଡିତମାନେ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଚାରିପଟେ ଘେରିଥିବା ଦେଖି, ଗୋପାଳମାନେ ତୁରନ୍ତ ବିରାଟଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅସ୍ମାନ୍ଯୁଧି ଵିନିର୍ଜିତ୍ଯ ପରିଭୂଯ ସବାନ୍ଧଵାନ୍। ଷଷ୍ଟିଂ ଗଵାଂ ସହସ୍ରାଣି ତ୍ରିଗର୍ତାଃ କାଲଯନ୍ତି । ତା ନିଵର୍ତଯ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ମା ନେଶୁଃ ପଶଵସ୍ତଵ ।। 15
ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମକୁ ହରାଇ ଓ ଆମ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହ ଅପମାନ କରି, ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତମାନେ ତୁମ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ଗାଈ ନେଉଛନ୍ତି; ହେ ରାଜା, ତାଙ୍କୁ ରୋକ, ତୁମ ପଶୁମାନେକୁ ଯିବା ଦିଅନି।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଵଚନଂ ତେଷାଂ ଗୋପାଲାନାମରିଂଦମଃ। ସ ରାଜା ମହତୀଂ ସେନାଂ ମାତ୍ସ୍ଯାନାଂ ସମଵାହଯତ୍। ରଥନାଗାଶ୍ଵକଲିଲାଂ ପତ୍ତିଧ୍ଵଜସମାକୁଲାମ୍ ।। 16
ଗୋପାଳମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଶତ୍ରୁନାଶକ ରାଜା ମତ୍ସ୍ୟମାନଙ୍କର ଏକ ବଡ଼ ସେନା ଏକତ୍ର କଲେ, ଯାହାରେ ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ପଦାତିମାନେ ଧ୍ୱଜା ସହିତ ଥିଲେ।
ରାଜାନୋ ରାଜପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ତନୁତ୍ରାଣ୍ଯଥ ଭେଜିରେ। ଭାନୁମନ୍ତି ଵିଵାତାନି ସୂପସେଵ୍ଯାନି ଭାଗଶଃ ।। 17
ରାଜାମାନେ ଓ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ତାଙ୍କର ଅଭିମାନ ଅନୁଯାୟୀ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଭଲ ଫିଟିଥିବା ଓ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ କବଚ ପିନ୍ଧିଲେ।
ପୃଥକ୍କାଞ୍ଚନସନ୍ନାହାନ୍ରଥେଷ୍ଵଶ୍ଵାନଯୋଜଯନ୍ । ଉତ୍କୃଷ୍ଯ ପାଶାନ୍ମୌର୍ଵୀଣାଂ ଶୂରାଶ୍ଚାପେଷ୍ଵଯୋଜଯନ୍ ।। 18
ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ସୁନାରେ ମଢ଼ିଥିବା ରଥରେ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଇଲେ, ଶୂରବୀରମାନେ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ ମୌର୍ବୀ ଦୃଢ଼ କରି ଚଢ଼ାଇଲେ।
ଦୃଢମାଯସଗର୍ଭଂ ତୁ କଵଚଂ ତପ୍ତକାଞ୍ଚନମ୍ । ଵିରାଟସ୍ଯ ପ୍ରିଯୋ ଭ୍ରାତା ଶତାନୀକୋଽଭ୍ଯହାରଯତ୍ ।। 19
ଦୃଢ଼ ଓ କୌଶଳରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା, ସୁନାରେ ମଢ଼ିଥିବା ଏକ କବଚ ବିରାଟଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଭାଇ ଶତାନୀକ ଆଣିଦେଲେ।
ସର୍ଵଭାରସହଂ ଵର୍ମ କଲ୍ଯାଣପଟଲଂ ଦୃଢମ୍। ଶତାନୀକାଦଵରଜୋ ମଦିରାକ୍ଷୋଽଭ୍ଯହାରଯତ୍ ।। 20
ସମସ୍ତ ପ୍ରହାର ସହିପାରିବା ଦୃଢ଼ ଓ ସୁନ୍ଦର କବଚ ଶତାନୀକଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ମଦିରାକ୍ଷ ଆଣିଦେଲେ।
ଉତ୍ସେଧେ ଯସ୍ଯ ପଦ୍ମାନି ଶତଂ ସୌଗନ୍ଧିକାନି ଚ। ମୃଷ୍ଟହାଟକପର୍ଯନ୍ତଂ ସୂର୍ଯଦତ୍ତୋଽଭ୍ଯହାରଯତ୍ ।। 21
ଯାହାର ଉପରେ ଶତ ଗୋଲାପ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ନୀଳ କମଳ ଅଙ୍କିତ ଏବଂ ସୁନାରେ ମଢ଼ିଥିବା କବଚ ସୂର୍ଯ୍ୟଦତ୍ତ ଆଣିଦେଲେ।
ଦୃଢମାଯସଗର୍ଭଂ ଚ ଶ୍ଵେତଂ ରୁକ୍ମପରିଷ୍କୃତମ୍। ଵିରାଟସ୍ଯ ସୁତୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ଵୀରଃ ଶଙ୍ଖୋଽଭ୍ଯହାରଯତ୍ ।। 22
ବିରାଟଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁଅ ଶୂରବୀର ଶଂଖ ଦୃଢ଼, ସ୍ୱେତ ଓ ସୁନା ତାଲି ଥିବା ଏକ କବଚ ଆଣିଦେଲେ।
ଶତସୂର୍ଯଂ ଶତାଵର୍ତଂ ଶତବିନ୍ଦୁ ଶତାକ୍ଷିମତ୍। ଅଭେଦ୍ଯକଲ୍ପଂ ମତ୍ସ୍ଯାନାଂ ରାଜା କଵଚମାହରତ୍ ।। 23
ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜା ନିଜ ସେନାପତିମାନେ ପାଇଁ ଶତସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶତାବର୍ତ୍ତ, ଶତବିନ୍ଦୁ, ଶତାକ୍ଷି ଏବଂ ଅଭେଦ୍ୟ ରୂପ ଥିବା କବଚ ଆଣିଦେଲେ।
ତତୋ ନାନାତନୁତ୍ରାଣି ସ୍ଵାନିସ୍ଵାନି ମହାବଲାଃ। ଯୁଯୁତ୍ସଵୋଽଭ୍ଯନହ୍ଯନ୍ତ ଦେଵକଲ୍ପାଃ ପ୍ରହାରିଣଃ ।। 24
ତାପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଦେବତା ସମାନ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ନିଜ କବଚ ପିନ୍ଧିଲେ।
ସୋପସ୍କରେଷୁ ଶୁଭ୍ରେଷୁ ମହତ୍ସୁ ଚ ମହାରଥାଃ । ପୃଥକ୍କାଞ୍ଚନସନ୍ନାହାନ୍ରଥେଷ୍ଵଶ୍ଵାନଯୋଜଯନ୍ ।। 25
ବଡ଼ ଓ ଶୁଭ୍ର ରଥଗୁଡ଼ିକୁ ସଜାଇ, ମହାରଥୀମାନେ ନିଜ ନିଜ ରଥରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ହାର୍ନେସ୍ ଓ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଇଲେ।
ସୂର୍ଯଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରତୀକାଶେ ମଣିହେମଵିଭୂଷିତେ। ମହାପ୍ରମାଣଂ ମତ୍ସ୍ଯସ୍ଯ ଧ୍ଵଜମୁଚ୍ଛ୍ରିଯତେ ରଥେ ।। 26
ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ରଥରେ ରତ୍ନ ଓ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣରେ ଶୋଭିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏକ ବଡ଼ ପତାକା ଉଠାଯାଇଥିଲା।
ଧ୍ଵଜାନ୍ବହୁଵିଧାକାରାନ୍ସୌଵର୍ଣାନ୍ହେମମାଲିନଃ। ଯଥାସ୍ଵଂ କ୍ଷତ୍ରିଯାଃ ଶୂରା ରଥେଷୁ ସମଯୋଜଯନ୍ ।। 27
ବୀର କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ନିଜ ନିଜ ରଥରେ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଓ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମାଳାରେ ଶୋଭିତ ପତାକା ସଜାଇଲେ।
ରଥେଷୁ ଯୁଜ୍ଯମାନେଷୁ କଙ୍କୋ ରାଜାନମବ୍ରଵୀତ୍ । ମଯା ହ୍ଯସ୍ରଂ ଚତୁର୍ଵର୍ଗମଵାପ୍ତମୃଷିସତ୍ତମାତ୍ ।। 28
ଯେତେବେଳେ ରଥଗୁଡ଼ିକୁ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯାଉଥିଲା, କଙ୍କ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମୁଁ ଋଷିମାନ୍ୟ ଚାରି ପ୍ରକାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ କରିଛି।'
ଦଂଶିତୋ ରଥମାସ୍ଥାଯ ପଦଂ ନିର୍ଯାମ୍ଯହଂ ଗଵାମ୍। ଅଯଂ ଚ ବଲଵାଞ୍ଛରୋ ଵଲଲୋ ଦୃଶ୍ଯତେଽନଘ ।। 29
ମୋତେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରାଯିବା ପରେ, ମୁଁ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଗୋମାନ୍ୟ ପାଇଁ ପଦେ ପଦେ ଯାଉଛି; ଏଠି ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ବାକା ତୀର ଦେଖାଯାଉଛି, ହେ ନିର୍ମଳ।
ଗୋସଙ୍ଖ୍ଯମଶ୍ଵବନ୍ଧଂ ଚ ସଂଯୋଜଯ ରଥେଷୁ ଵୈଃ। ନୈତେନ ଜାତୁ ଯୁଧ୍ଦ୍ଯେଯୁର୍ଗଵାର୍ଥମିତି ମେ ମତିଃ ।। 30
ଗୋଗଣନା ଓ ଘୋଡ଼ା ବନ୍ଧନ ରଥରେ ଯୋଗାଅ; ମୋ ମତରେ, ସେମାନେ କେବେ ମାତ୍ର ଗୋ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ ନାହିଁ।
ଅଥ ମାତ୍ସ୍ଯୋଽବ୍ରଵୀଦ୍ରାଜା ଶତାନୀକଂ ଜଘନ୍ଯଜମ୍। କଙ୍କଶ୍ଚ ଵଲଲଃ ସୂଦୋ ଦାମଗ୍ରନ୍ଥିଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ।। 31
ତାପରେ ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜା, ସବୁଠୁ ଛୋଟ ଶତାନୀକ, କଙ୍କ, ବଳଳ, ସାରଥି ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାମଗ୍ରନ୍ଥିଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତନ୍ତ୍ରିପାଲଶ୍ଚ ଗୋସଙ୍ଖ୍ଯୋ ଯଥା ତେ ପୁରୁଷର୍ଷଭାଃ । ଶୂରାଃ ସୁଵୀରାଃ ପୁରୁଷା ନାଗରାଜଵରୋପମାଃ । ଯୁଦ୍ଧ୍ଯେଯୁରିତି ମେ ବୁଦ୍ଧିର୍ଵର୍ତତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ।। 32
ତନ୍ତ୍ରୀପାଳ ଓ ଗୋସଂଖ୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନେ—ବୀର, ସୁବୀର, ନଗରାଜ ସମାନ—ମୋ ମନେ ଆଛି ଯେ ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଏତେପାମପି ଦୀଯନ୍ତାଂ ରଥା ଧ୍ଵଜପତାକିନଃ। କଵଚାନି ଵିଚିତ୍ରାଣି ଦୃଢାନି ଚ ଲଘୂନି ଚ ।। 33
ଏମାନେ ପାଇଁ ପତାକା ଥିବା ରଥ ଦିଅ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର, ଦୃଢ଼ ଓ ହଲକା କବଚ ମଧ୍ୟ ଦିଅ।
ପ୍ରତିମୁଞ୍ଚନ୍ତୁ ଗାତ୍ରେଷୁ ଦୀଯନ୍ତାମାଯୁଧାନି ଚ । ନେମେ ଜାତୁ ନ ଯୁଦ୍ଧ୍ଯ୍ରେଯୁରିତି ମେ ଧୀଯତେ ମତିଃ ।। 34
ସେମାନେ ଶରୀରରେ କବଚ ପିନ୍ଧନ୍ତୁ, ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଦିଅ; ମୋ ମତରେ, ସେମାନେ କେବେ ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଛୁଆନ୍ତି ନାହିଁ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ନୃପତେର୍ଵାକ୍ଯଂ ଶୀଘ୍ରଂ ତ୍ଵରିତମାନସଃ। ଶତାନୀକଃ ସ ପାର୍ଥଭ୍ଯୋ ରଥାନ୍ରାଜନ୍ସମାଦିଶତ୍ ।। 35
ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶତାନୀକ ତୁରନ୍ତ ଓ ଉତ୍ସାହିତ ମନେ, ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେ ପାଇଁ ରଥ ଆଦେଶ ଦେଲେ।
ସହଦେଵାଯ ରାଜ୍ଞେ ଚ ଭୀମାଯ ନକୁଲାଯ ଚ। ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସହସା ସୂତା ରାଜଭକ୍ତିପୁରସ୍କୃତାଃ ।। 36
ସହଦେବ, ରାଜା, ଭୀମ ଓ ନକୁଳ ପାଇଁ, ସାରଥିମାନେ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ନେଇ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ତୁରନ୍ତ ଯାଇଲେ।
ନିର୍ଦିଷ୍ଟା ନରଦେଵେନ ରଥାଞ୍ଛୀଘ୍ରମଯୋଜଯନ୍। କଵଚାନି ଵିଚିତ୍ରାଣି ନଵାନି ଚ ଦୃଢାନି ଚ।। 37
ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସାରଥିମାନେ ତୁରନ୍ତ ରଥ ଯୋଗାଇଲେ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର, ନୂତନ ଓ ଦୃଢ଼ କବଚ ଦେଲେ।
ଵିରାଟଃ ପ୍ରଦଦୌ ଯାନି ତେଷାମକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣାମ୍। ତାନ୍ଯାମୁଚ୍ଯ ଶରୀରେଷୁ ଦଂଶିତାସ୍ତେ ମହାରଥାଃ ।। 38
ବିରାଟ ନିର୍ମଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ମାନ୍ୟଙ୍କୁ କବଚ ଦେଲେ; ସେମାନେ ଶରୀରରେ ପିନ୍ଧି, ସେଇ ମହାରଥୀମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ତରସ୍ଵିନଶ୍ଛନ୍ନରୂପାଃ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦାଃ । ରଥାନ୍ହେମପରିଷ୍କାରାନ୍ସମାସ୍ଥାଯ ମହାରଥାଃ। ପାଣ୍ଡଵା ନିର୍ଯଯୁର୍ହୃଷ୍ଟା ଦଂଶିତା ରାଜସତ୍ତମ ।। 39
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାଣ୍ଡବମାନେ, ଅନ୍ୟ ରୂପରେ ଥିବା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣରେ ଶୋଭିତ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଆନନ୍ଦରେ ଏବଂ କବଚ ପିନ୍ଧି ଯାତ୍ରା କଲେ, ହେ ରାଜା।
ଵିରାଟମନ୍ଵଯୁଃ ପଶ୍ଚାତ୍ସହିତାଃ କୁରୁପୁଙ୍ଗଵାଃ। ଚତ୍ଵାରୋ ଭ୍ରାତରଃ ଶୂରାଃ ପାଣ୍ଡଵାଃ ସତ୍ଯଵିକ୍ରମାଃ ।। 40
ଚାରିଜଣ ଶୂର ପାଣ୍ଡବ ଭାଇମାନେ, ସତ୍ୟବୀର, ବିରାଟଙ୍କ ପଛରେ କୁରୁମାନ୍ୟ ସହିତ ଏକଠି ଚାଲିଲେ।
ଦୀର୍ଘାନାଂ ଚ ଦୃଢାନାଂ ଚ ଧନୁଷାଂ ତେ ଯଥାବଲମ୍। ଉତ୍କୃଷ୍ଯ ପାଶାନ୍ମୌର୍ଵୀଣାଂ ଵୀରାଶ୍ଚାପେଷ୍ଵଯୋଜଯନ୍ ।। 41
ବୀରମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଲମ୍ବା ଓ ଦୃଢ଼ ଧନୁଷକୁ ମୌର୍ଭୀ ରଶି ଦ୍ୱାରା ଟାଣି, ତାହାକୁ ତିଆରି କଲେ।
ତତଃ ସୁଵାସସଃ ସର୍ଵେ ଵୀରାଶ୍ଚନ୍ଦନରୂଷିତାଃ । ଚୋଦିତା ନରଦେଵେନ କ୍ଷିପ୍ରମଶ୍ଵାନଚୋଦଯନ୍ ।। 42
ତାପରେ ସମସ୍ତ ବୀରମାନେ ଭଲ ଜମା କପଡ଼ା ପିନ୍ଧି, ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ, ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ତୁରନ୍ତ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ହଂକାଇଲେ।