ଵର୍ଷମେକଂ ସୁସଂଚ୍ଛନ୍ନମୁଷ୍ଯ ଵାସମନୁତ୍ତମମ୍। ଆଯାତି ଚୋଦଯେ କାଲେ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଦକ୍ଷ୍ଯସି ପାଣ୍ଡଵଂ ।। 30
ଗତ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ ବାସସ୍ଥାନ ଭଲଭାବେ ଲୁଚିଥିଲା; ସମୟ ଆସିଲେ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ହିଁ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବ।
ସୋଦରୈଃ ସହିତଂ ଵୀରଂ ଦ୍ରୌପଦ୍ଯା ଚ ପରଂତପ। ସଂଵିଧତ୍ସ୍ଵ ମହାବାହୋ ଯଥା ନଃ ସ୍ଯାତ୍ସୁଖୋଦଯଃ ।। 31
ଭାଇମାନେ ଓ ଦ୍ରୌପଦୀ ସହିତ ସେ ଶୂରବୀର, ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏପରି ଉପାୟ କର, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେବ।
ଯସ୍ମିନ୍ସ ରାଜା ଵସତି ଚ୍ଛନ୍ନଃ ସତ୍ତ୍ଵଭୃତାଂଵରଃ। ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ନରାସ୍ତତ୍ର ରାଗମୋହଵିଵର୍ଜିତାଃ ।। 32
ଯେଉଁଠାରେ ସେ ରାଜା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ବସିଥାନ୍ତି, ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ମୋହ ଓ ଆସକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ ରହିବେ।
ନାଧଯୋ ହି ମହାରାଜ ନ ଵ୍ଯାଧିଃ କ୍ଷତ୍ରିଯର୍ଷଭ]। ପୁରେ ଜନପଦେ ଵାଽପି ଯତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ ।। 33
ହେ ମହାରାଜ, ଯେଉଁଠାରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜା ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ସହର କିମ୍ବା ଗ୍ରାମରେ କେବେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ବା ରୋଗ ନଥାଏ।
ଦାନଶୀଲୋ ଵଦାନ୍ଯଶ୍ଚ ନିଭୃତୋ ହ୍ରୀନିଷେଵକଃ। ପ୍ରିଯଵାକ୍ସତ୍ଯଵାକ୍ଶୂରୋ ଧର୍ମଶୀଲୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ। ହୃଷ୍ଟଃ ପୁଷ୍ଟଃ ଶୁଚିର୍ଦକ୍ଷୋ ଯତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ ।। 34
ଯେଉଁଠାରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜା ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଦାନଶୀଳତା, ମିଠା କଥା, ନିୟମିତ ଆଚରଣ, ଲଜ୍ଜାର ସମ୍ମାନ, ପ୍ରିୟ ଓ ସତ୍ୟ କଥା, ସାହସ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଆନନ୍ଦ, ସୁସ୍ଥତା, ପବିତ୍ରତା ଓ କୌଶଳ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ।
ନାସୂଯକୋ ନ ଚାପୀର୍ଷ୍ଯୁର୍ନାଭିମାନୀ ନ ମତ୍ସରୀ। ଭଵିଷ୍ଯତି ଜନସ୍ତତ୍ର ସ୍ଵଯଂ ଧର୍ମମନୁଵ୍ରତଃ ।। 35
ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ଅନ୍ୟରେ ଇର୍ଷ୍ୟା, ଦ୍ୱେଷ, ଅଭିମାନ ବା ଦୁଷ୍ଟତା ରହିବେ ନାହିଁ; ସେମାନେ ନିଜେ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ରହିବେ।
ବ୍ରହ୍ମଘୋଷାଶ୍ଚ ଭୂଯାଂସଃ ପୁଣ୍ଯଶବ୍ଦାସ୍ତଥୈଵ ଚ। କ୍ରତଵଶ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଭୂଯାଂସୋ ଭୂରିଦକ୍ଷିଣାଃ ।। 36
ସେଠାରେ ବେଶି ସଂଖ୍ୟାରେ ବେଦଧ୍ୱନି, ପୁଣ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଓ ଅନେକ ଦାନଦେଇଥିବା ଯଜ୍ଞ ହେବ।
ସଦା ଚ ତତ୍ର ପର୍ଜନ୍ଯଃ ସମ୍ଯଗ୍ଵର୍ଷୀ ନ ସଂଶଯଃ । ସଂପନ୍ନସସ୍ଯା ଚ ମହୀ ଭଵିଷ୍ଯତି ନିରାମଯା ।। 37
ସେଠାରେ ସବୁବେଳେ ଠିକ୍ ଭାବରେ ବର୍ଷା ହେବ, ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଜମି ଉତ୍ତମ ଫସଲ ଦେବ ଓ ରୋଗମୁକ୍ତ ରହିବ।
ରସଵନ୍ତି ଚ ଧାନ୍ଯାନି ଗୁଣଵନ୍ତି ଫଲାନି ଚ। ଗନ୍ଧଵନ୍ତି ଚ ମାଲ୍ଯାନି ଶୁଭଶବ୍ଦା ଚ ଭାରତୀ ।। 38
ଧାନ୍ୟ ରସଭରା ହେବ, ଫଳ ଉତ୍ତମ ଗୁଣର ହେବ, ମାଳା ଗନ୍ଧଭରା ହେବ ଓ କଥା ଶୁଭ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ହେବ।
ଵାଯୁଶ୍ଚ ସୁଖସଂସ୍ପର୍ଶୋ ଯତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ । ନୀରୋଗାସ୍ତତ୍ର ଵିଦ୍ଯନ୍ତେ ଵଧବନ୍ଧା ନ ସନ୍ତି ଚ ।। 39
ଯେଉଁଠାରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜା ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ପବନ ମଧୁର ସ୍ପର୍ଶ ଦେବ, ଲୋକମାନେ ରୋଗମୁକ୍ତ ରହିବେ, ଏଠି କେହି ହତ୍ୟା ବା ବନ୍ଧି ହେବେ ନାହିଁ।
ନ ଚୋରା ନ ଚ ଦଣ୍ଡାଶ୍ଚ ନ ଚ ବାଧା ଭଵନ୍ତ୍ଯୁତ। ନାଶକ୍ତା ନ ଚ ଦୁଷ୍ଟାଶ୍ଚ ଯତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ ।। 40
ଯେଉଁଠାରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜା ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଚୋର, ଦଣ୍ଡ, ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଅସହାୟ ବା ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ରହିବେ ନାହିଁ।
ଭଯଂ ଚ ନାଵିଶେତ୍ତତ୍ର ନିଷ୍ପ୍ରତୀପଂ ଚ ଦର୍ଶନମ୍। ବହୁକ୍ଷୀରାସ୍ତଥା ଗାଵଃ ସୁପୁଷ୍ଟାଶ୍ଚ ସୁଦୋହନାଃ ।। 41
ସେଠାରେ ଭୟ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବ ନାହିଁ, ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଶ୍ୟ ରହିବ; ଗାଈମାନେ ବହୁ ଦୁଧ ଦେବେ, ସୁସ୍ଥ ଓ ସୁବିଧାଜନକ ହେବେ।
ପଯାଂସି ଦଧିସର୍ପୀଷି ରସଵନ୍ତି ହିତାନି ଚ । ସଲିଲାନି ପ୍ରସନ୍ନାନି ସର୍ଵେ ଭାଵାଶ୍ଚ ଶୋଭନାଃ ।। 42
ଦୁଧ, ଦହି ଓ ଘିଅ ରସଭରା ଓ ଉପକାରୀ ହେବ; ପାଣି ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ପରିସ୍କାର ହେବ, ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଶୋଭାମୟ ହେବ।
ଗୁଣଵନ୍ତି ଚ ପାନାନି ଭୋଜ୍ଯାନି ଵିଵିଧାନି ଚ। ତତ୍ର ଦେଶେ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଯତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ ।। 43
ଯେଉଁ ଦେଶରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜା ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପାନୀୟ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଗୁଣର ହେବ।
ରସାଃ ସ୍ପର୍ଶାଶ୍ଚ ଗନ୍ଧାଶ୍ଚ ଶବ୍ଦାଶ୍ଚାପି ଗୁଣାନ୍ଵିତାଃ। ଦୃଶ୍ଯାନି ଚ ପ୍ରସନ୍ନାନି ଯତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ ।। 44
ଯେଉଁଠାରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜା ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ରସ, ସ୍ପର୍ଶ, ଗନ୍ଧ, ଶବ୍ଦ ଓ ଦୃଶ୍ୟ ସମସ୍ତେ ଉତ୍ତମ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।
ଧର୍ମାଶ୍ଚ ତତ୍ର ସର୍ଵୈସ୍ତୁ ସେଵିତାଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଜାତିଭିଃ। ସ୍ଵୈଃସ୍ଵୈର୍ଗୁଣୈଶ୍ଚ ସଂଯୁକ୍ତା କସ୍ମିନ୍ଵର୍ଷେ ତ୍ରଯୋଦଶେ । ଦେଶେ ତସ୍ମିନ୍ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ତତ ପାଣ୍ଡଵସଂଶ୍ରିତେ ।। 45
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ଦେଶରେ, ତେରୋତିଏ ବର୍ଷରେ, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜମାନେ ନିଜ ଗୁଣ ସହିତ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବେ।
ସଂପ୍ରୀତିମାଞ୍ଜନସ୍ତତ୍ର ସଂତୁଷ୍ଟଃ ଶୁଚିରଵ୍ଯଯଃ। ଦେଵତାତିଥିଭୂଯାଂସ୍ତୁ ସର୍ଵଭୂତାନୁରାଗଵାନ୍ ।। 46
ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ଆନନ୍ଦିତ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ପବିତ୍ର ଓ ଅବିକଳ ରହିବେ; ଦେବତା ଓ ଅତିଥିମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ସ୍ନେହଶୀଳ ହେବେ।
ଇଷ୍ଟଦାନମହୋତ୍ସାହା ନିତ୍ଯଂ ଧର୍ମପରାଯଣାଃ । ଵ୍ଯକ୍ତଵାକ୍ଯାସ୍ତତସ୍ତାତ ଶୁଭକଲ୍ଯାଣମଙ୍ଗଲାଃ ।। 47
ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ସଦା ଦାନ ଓ ଯଜ୍ଞରେ ଉତ୍ସାହୀ, ସବୁବେଳେ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ସ୍ପଷ୍ଟ କଥା କହିବେ ଓ ଶୁଭ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ହେବେ।
ଶୁଭତ୍ଵିଷଃ ଶୁଭେଚ୍ଛାଶ୍ଚ ନିତ୍ଯତୁଷ୍ଟାଃ ଶ୍ରିଯାଽନ୍ଵିତାଃ । ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଜନାସ୍ତତ୍ର ଯତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ ।। 48
ଯେଉଁଠାରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜା ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ଶୁଭ ରୂପ, ଉତ୍ତମ ଇଚ୍ଛା, ସଦା ସନ୍ତୋଷ ଓ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧିରେ ଭରପୂର ହେବେ।
ନିତ୍ଯୋତ୍ସଵପ୍ରମୁଦିତୋ ନିତ୍ଯହୃଷ୍ଟଃ ଶ୍ରିଯା ଵୃତଃ। ଭଵିଷ୍ଯତି ନିଵାସୋଽଯଂ ଯତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ ।। 49
ଯେଉଁଠାରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜା ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଘର ସଦା ଉତ୍ସବମୟ, ସଦା ଆନନ୍ଦମୟ ଓ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧିରେ ଘେରାଯିବ।
ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ସ ତୁ ଦୁର୍ଜ୍ଞେଯଃ ସର୍ଵଜ୍ଞୈଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଜାତିଭିଃ। କିଂପୁନଃ ପ୍ରାକୃତୈସ୍ତାତ ପାର୍ଥୋ ଵିଜ୍ଞାଯତେ କ୍ଵଚିତ୍ ।। 50
ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ବୁଝିବା କଥା ଦ୍ୱିଜାତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କଠିନ; ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ କେମିତି ବୁଝିପାରିବେ, ପ୍ରିୟ? ଏହି ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ବହୁତ କମ୍ ଲୋକେ ଠିକ୍ ଭାବେ ଚିହ୍ନିପାରନ୍ତି।
ଯସ୍ମିନ୍ସତ୍ଯଂ ଧୃତିର୍ଦାନଂ ପରା ଶାନ୍ତିର୍ଧ୍ରୁଵା କ୍ଷମା। ହ୍ରୀଃ ଶ୍ରୀଃ କୀର୍ତିଃ ପରଂ ତେଜ ଆନୃଶଂସ୍ଯମଥାର୍ଜଵମ୍ ।। 51
ଯେଉଁଠି ସତ୍ୟ, ଧୃତି, ଦାନ, ଶାନ୍ତି, ଅଟୁଟ କ୍ଷମା, ଲଜ୍ଜା, ଶ୍ରୀ, କୀର୍ତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେଜ, ଦୟା ଓ ସରଳତା ବସିଛି—
ତସ୍ମାନ୍ନିଵାସଃ ପାର୍ଥାନାଂ ଚିନ୍ତ୍ଯତାଂ ଯଦ୍ବ୍ରଵୀମି ଵଃ । ଗତିର୍ଵା ପରମା ତତ୍ର ନୋତ୍ସହେ ଵକ୍ତୁମନ୍ଯଥା ।। 52
ତେଣୁ, ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ମୁଁ ଯାହା କହୁଛି, ତାହା ଭଲଭାବେ ଭାବିଦେଖ; ସେମାନଙ୍କର ଶେଷ ଗତି ଏଠାରେ ଅଛି, ମୁଁ ଏହା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି କହିପାରିବିନି।
ଏଵମେତତ୍ତୁ ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଯତ୍କୃତ୍ଯଂ ସାଧୁ ମନ୍ଯସେ। ତତ୍କ୍ଷିପ୍ରଂ କୁରୁ କୌରଵ୍ଯ ଯଦ୍ଯେତଚ୍ଛ୍ରଦ୍ଦଧାସି ମେ। କୁଲସ୍ଯ ହି କ୍ଷମଂ ତାତ ଯଦହଂ ପ୍ରବ୍ରଵୀମି ତେ ।। 53
ଏଭଳି ଭାବିବା ପରେ, ତୁମେ ଯାହା କରିବା ଉଚିତ୍ ଭାବୁଛ, ତାହା ଶୀଘ୍ର କର, କୌରବ; ଯଦି ମୋ କଥାରେ ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି, ତେବେ କର; କାରଣ, ମୁଁ ଯାହା କହୁଛି, ତାହା ତୁମ ଘରାଣୀ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ।
ତତଃ ଶାରଦ୍ଵତୋ ଵାକ୍ଯମିତ୍ଯୁଵାଚ କୃତସ୍ତଦା। ଯୁକ୍ତଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ଚ ଵୃଦ୍ଧେନ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ପ୍ରତି ଭାପିତମ୍ ।। 1
ତାପରେ ଶାରଦ୍ୱତଙ୍କ ପୁତ୍ର କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ କହିଲେ, 'ବୃଦ୍ଧଜନ ଯେପରି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ବିଷୟରେ କହିଛନ୍ତି, ଏହା ଯଥାଯଥ ଓ ସମୟଯୋଗ୍ୟ।'
ଧର୍ମାର୍ଥସହିତଂ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଂ ସର୍ଵଂ ସତ୍ଯଂ ସହେତୁକମ୍। ତତ୍ରାନୁରୂପଂ ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ମମାପି ଵଚନଂ ଶୃଣୁ ।। 2
ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ସହିତ, ମୃଦୁ, ସତ୍ୟ ଓ ଯୁକ୍ତିସହିତ; ଏବେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ ମୋର କଥା ଶୁଣ।
ତେଷାଂ ଚୈଵ ଗତିସ୍ତତ୍ର ର୍ନିଵାସଶ୍ଚାନୁଚିନ୍ତ୍ଯତାମ୍ । ନୀତିର୍ଵିଧୀଯତାଂ ତତ୍ର ସାଂପ୍ରତଂ ଯା ହିତା ଭଵେତ୍ ।। 3
ସେମାନଙ୍କର ଗତି ଓ ବାସସ୍ଥାନ ଭଲଭାବେ ଭାବିଦେଖ; ଏବେ ଯାହା ଉପକାରୀ ହେବ, ସେପରି ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କର।
ନାଵଜ୍ଞେଯୋ ରିପୁସ୍ତାତ ପ୍ରାକୃତୋଽପି ବୁଭୂଷତା। କିଂ ପୁନଃ ପାଣ୍ଡଵାଃ ଶୂରା ଵିଦ୍ଵାଂସୋ ବଲିନସ୍ତଥା ।। 4
ଯିଏ ସଫଳତା ଚାହେ, ସେ ଶତ୍ରୁକୁ ସାଧାରଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ତେବେ ଶୂର, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ କିପରି ଅବହେଳା କରିବେ?
ତସ୍ମାତ୍ସତ୍ରଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟେଷୁ ପାଣ୍ଡଵେଷୁ ମହାତ୍ମସୁ । ଗୂଢଭାଵେଷୁ ଛନ୍ନେଷୁ କାଲେ ଚୋଦଯମାଗତେ ।। 5
ତେଣୁ, ବଡ଼ ଆତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନେ ସଭାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଲୁଚାଇ ରଖିଛନ୍ତି, କାର୍ଯ୍ୟ ଲୁଚିଛନ୍ତି, ଏବଂ ସମୟ ଆସିଯାଇଛି—
ସ୍ଵରାଷ୍ଟ୍ରେ ପରରାଷ୍ଟ୍ରେ ଚ ଜ୍ଞାତଵ୍ଯଂ ବଲମାତ୍ମନଃ । ଉଦଯଃ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଚ ପ୍ରାପ୍ତକାଲୋ ନ ସଂଶଯଃ ।। 6
ନିଜ ଦେଶ ଓ ପରଦେଶରେ ନିଜ ଶକ୍ତି କେତେ ଅଛି, ତାହା ଜାଣିବା ଦରକାର; ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଉଦୟ ଦିନ ଆସିଛି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।