ଆଶ୍ଵାସଯିତ୍ଵା ବହୁଶୋ ଭୃଶମାର୍ତାଂ ସୁମଧ୍ଯମାମ୍। ହେତୁତତ୍ଵାର୍ଥସଂଯୁକ୍ତୈର୍ଵଚୋଭିର୍ଦ୍ରୁପଦାତ୍ମଜାମ୍ ।। 54
ଭୀମ ବାରମ୍ବାର ଦୁଃଖିତ ଏହି ସୁସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଦ୍ରୁପଦନନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ ଯୁକ୍ତି ଓ ସତ୍ୟରେ ଭିତ୍ତି କରିଥିବା କଥାରେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।
ପ୍ରମୃଜ୍ଯ ଵଦନଂ ତସ୍ଯାଃ ପାଣିନାଽଶ୍ରୁସମାକୁଲମ୍। ଉଵାଚ ଚୈନାଂ ଦୁଃଖାର୍ତାଂ ଭୀମଃ କ୍ରୋଧସମନ୍ଵିତଃ ।। 55
ତାଙ୍କ ଅଶ୍ରୁଭରା ମୁହଁକୁ ହାତରେ ପୁଛି, ଭୀମ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଦୁଃଖିତ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତଥା ଭଦ୍ରେ କରିଷ୍ଯାମି ଯଥା ତ୍ଵଂ ଭୀରୁ ଭାଷସେ। ଅଦ୍ଯୈନଂ ସୂଦଯିଷ୍ଯାମି କୀଚକଂ ସହ ବାନ୍ଧଵୈଃ ।। 1
ଭଲ, ଭୟଭୀତ ମହିଳା, ତୁମେ ଯେପରି କହିଛ, ମୁଁ ସେପରି କରିବି। ଆଜି ଏହି କୀଚକଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସମ୍ପୃକ୍ତମାନେ ସହିତ ମାରିଦେବି।
ଅସ୍ଯାଃ ପ୍ରଦୋଷେ ଶର୍ଵର୍ଯାଃ କୁରୁଷ୍ଵାନେନ ସଂଵିଦମ୍ । ଦୁଃଖଂ ଶୋକଂ ଚ ନିର୍ଧୂଯ ଯାଜ୍ଞସେନି ଶୁଚିସ୍ମିତେ ।। 2
ଏହି ରାତିର ପ୍ରଦୋଷ ବେଳେ, ତାଙ୍କ ସହିତ ଚୁକ୍ତି କର। ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକ ଛାଡ଼ିଦିଅ, ଯାଜ୍ଞସେନୀ, ଶୁଭ୍ରହସିନୀ।
ଯୈଷା ନର୍ତନଶାଲେହ ମତ୍ସ୍ଯରାଜେନ କାରିତା। ଦିଵାତ୍ର କନ୍ଯା ନୃତ୍ଯନ୍ତି ରାତ୍ରୌ ଯାନ୍ତି ତଥା ଗୃହଂ ।। 3
ଏହା ହେଉଛି ମତ୍ସ୍ୟରାଜଙ୍କ ନିର୍ମିତ ନୃତ୍ୟଶାଳା। ଏଠାରେ ଦିନେ ଝିଅମାନେ ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି ଏବଂ ରାତିରେ ଘରକୁ ଯାନ୍ତି।
ତତ୍ରାସ୍ତି ଶଯନଂ ଭୀରୁ ଦୃଢାଙ୍ଗଂ ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍। ତତ୍ରୈନଂ ଦର୍ଶଯିଷ୍ଯାମି ପୂର୍ଵପ୍ରେତାନ୍ପିତାମହାନ୍ । ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନସମୁତ୍ଥେନ କାମେନାକୁଲିତେନ୍ଦ୍ରିଯମ୍ ।। 4
ଏଠାରେ ଏକ ଦୃଢ଼ ଓ ଭଲ ଶୟନାସନ ଅଛି, ଭୟଭୀତେ। ଏଠାରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜମାନେଙ୍କୁ ଦେଖେଇଦେବି, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ଦେଖିବାରୁ ତାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ କାମରେ ବିକଳ ହୋଇଯିବ।
ସଂକେତଂ ସୂତପୁତ୍ରସ୍ଯ କାରଯସ୍ଵ ଶୁଭାନନେ। ଯଥା ପରେ ନ ପଶ୍ଯେଯୁଃ କୁର୍ଵନ୍ତୀଂ ତେନ ସଂଵିଦମ୍ ।। 5
ହେ ଶୁଭାଙ୍ଗିନୀ, ତୁମେ ରଥିର ପୁଅ ସହିତ ଏମିତି ଭାବରେ ମିଳିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କର, ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟେମାନେ ତୁମେ ତାଙ୍କ ସହିତ କଥା ହେଉଥିବାକୁ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ।
ତଥା କୁରୁଷ୍ଵ କଲ୍ଯାଣି ଯଥା ସନ୍ନିହିତୋ ଭଵେତ୍। ତଥା କୁର୍ଯାଶ୍ଚ ସଂକେତଂ ସୂତପୁତ୍ରସ୍ଯ ସଂଵୃତମ୍ ।। 6
ହେ ମଙ୍ଗଳମୟୀ, ଏମିତି କର, ଯେଉଁଠି ସେ ନିକଟରେ ରହିପାରିବେ ଏବଂ ରଥିର ପୁଅ ସହିତ ତୁମର ମିଳନ ଗୁପ୍ତ ରହିବ।
ଆଵଯୋଃ ସଂଗମଂ ଭୀରୁ ଯଥା ମାର୍ତ୍ଯୋ ନ ବୁଧ୍ଯତି । କୀଚକସ୍ଯ ଵିନାଶାଯ ତଥା କୁରୁ ନୃପାତ୍ମଜେ ।। 7
ହେ ଭୟଭୀତେ, ଆମର ମିଳନ ଏମିତି ହେଉ, ଯେଉଁଠି କୌଣସି ମଣିଷ ଜାଣିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହିପରି କର, ଯାହାଦ୍ୱାରା କୀଚକଙ୍କର ନାଶ ହେବ, ରାଜକୁମାରୀ।
ତତ୍ର ତୌ କଥଯିତ୍ଵା ତୁ ବାଷ୍ପମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ଦୁଃଖିତୌ। ରାତ୍ରିଶେଷଂ ତମତ୍ଯୁଗ୍ରଂ ଧାରଯାମାସତୁର୍ହୃଦି ।। 8
ସେଠାରେ ସେମାନେ ଦୁଇଜଣେ କଥା ହେବା ପରେ, ଦୁଃଖରେ ଅଶ୍ରୁ ଝରାଇଲେ ଏବଂ ସେ ଭୟଙ୍କର ରାତିର ଶେଷ ଅଂଶକୁ ହୃଦୟରେ ସହିଲେ।
ଭୀମେନ ଚ ପ୍ରତିଜ୍ଞାତେ କୀଚକସ୍ଯ ଵଧେ ତଦା। ଦ୍ରୌପଦୀ ଚ ସୁଦେଷ୍ଣାଯାଃ ପ୍ରଵିଵେଶ ପୁନର୍ଗୃହମ୍ ।। 9
ସେ ସମୟରେ ଭୀମ କୀଚକଙ୍କୁ ମାରିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ, ଏବଂ ଦ୍ରୌପଦୀ ପୁଣିଥରେ ସୁଦେଷ୍ଣାଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତସ୍ଯାଂ ରଜନ୍ଯାଂ ଵ୍ଯୁଷ୍ଟାଯାଂ ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ କୀଚକଃ। ଗତ୍ଵା ରାଜକୁଲାଯୈଵ ଦ୍ରୌପଦୀମିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ।। 10
ସେ ରାତି ଶେଷ ହେବା ପରେ, କୀଚକ ସକାଳେ ଉଠିଲେ, ରାଜମହଳକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ।
ଯତ୍ତ୍ଵାଽହଂ ପଶ୍ଯତୋ ରାଜ୍ଞଃ ପାତଯିତ୍ଵା ପଦାଽହନମ୍ । ନ କଂଚିଲ୍ଲଭସେ ନାଥମଭିପନ୍ନା ବଲୀଯସା ।। 11
ମୁଁ ରାଜାଙ୍କ ଆଗରେ ତୁମକୁ ପାଦରେ ପକାଇଲି, ତେବେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ କୌଣସି ରକ୍ଷାକାରୀ ପାଇଲେ ନାହିଁ, ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ତୁମକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲି।
ପ୍ରଵାଦେନ ତୁ ମାତ୍ସ୍ଯାନାମଯଂ ରାଜେତି ଚୋଚ୍ଯତେ। ଅହମେଵ ହି ରାଜା ଵୈ ମାତ୍ସ୍ଯାନାଂ ଵାହିନୀପତିଃ ।। 12
ମାତ୍ସ୍ୟ ଲୋକମାନେ କହନ୍ତି ଏହି ରାଜା, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ହିଁ ସତ୍ୟରେ ମାତ୍ସ୍ୟମାନଙ୍କର ରାଜା ଏବଂ ସେନାପତି।
ସା ସୁଖଂ ପ୍ରତିପଦ୍ଯସ୍ଵ ଦାସୋ ଭୀରୁ ଭଵାମି ତେ। ନ ହ୍ଯହଂ ତ୍ଵାମୃତେ ଭୀରୁ ଚିରଂ ଜୀଵିତୁମୁତ୍ସହେ ।। 13
ହେ ଭୟଭୀତେ, ସୁଖକୁ ଗ୍ରହଣ କର; ମୁଁ ତୁମର ଦାସ ହେବି। ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି, ମୁଁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ବଞ୍ଚିପାରିବି ନାହିଁ।
ଅହନ୍ଯହନି ସୁଶ୍ରୋଣି ଶତନିଷ୍କଂ ଦଦାମି ତେ। ଦାସୀଶତଂ ଚ ତେ ଦଦ୍ଯାଂ ଦାସାନାମପି ଚାପରମ୍ ।। 14
ହେ ସୁନ୍ଦର ନିତମ୍ଭିନୀ, ପ୍ରତିଦିନ ମୁଁ ତୁମକୁ ଶତ ନିଷ୍କ ଦେବି, ଏବଂ ତୁମ ପାଇଁ ଶତ ଦାସୀ ଏବଂ ଅଧିକ ଦାସ ମଧ୍ୟ ଦେବି।
ରଥାଂଶ୍ଚାଶ୍ଵତରୀଯୁକ୍ତାନସ୍ତୁ ନୌ ଭୀରୁ ସଂଗମଃ । ସୁଦାସାନାଂ ସହସ୍ରଂ ଚ ମହିଷାଣାଂ ସହସ୍ରକମ୍ ।। 15
ହେ ଭୟଭୀତେ, ଆମର ମିଳନ ପାଇଁ ଖଚ୍ଚର ଯୁକ୍ତ ରଥ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାସମାନଙ୍କର ହଜାର ଏବଂ ମହିଷ ହଜାର ଦେବି।
ଅନ୍ତଃପୁରସହସ୍ରଂ ଚ ହେମକୂଟସହସ୍ରକମ୍। ତୁଭ୍ଯଂ ଦାସ୍ଯାମି ସର୍ଵାଣି ରାଜାର୍ହାଣ୍ଯମ୍ବରାଣି ଚ ।। 16
ଅନ୍ତଃପୁର ହଜାର ଏବଂ ସୁନାର ଧନ ହଜାର ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେବି, ଏବଂ ରାଜମାତ୍ୟ ଯୋଗ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଦେବି।
ଏତନ୍ମେ ଵଚନଂ ସତ୍ଯଂ ପ୍ରତିପଦ୍ଯସ୍ଵ କୀଚକ। ନ ତେ ସଖା ଵା ଭ୍ରାତା ଵା ଜାନୀଯାତ୍ସଂଗମଂ ମଯା ।। 17
ହେ କୀଚକ, ଏହି ମୋ ସତ୍ୟ କଥା; ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କର। ତୁମର ବନ୍ଧୁ ବା ଭାଇ କେହି ମଧ୍ୟ ଆମର ମିଳନ ବିଷୟରେ ଜାଣିବେ ନାହିଁ।
ଅନୁପ୍ରଵାଦାଦ୍ଭୀତାଽସ୍ମି ଗନ୍ଧର୍ଵାଣାଂ ଯଶସ୍ଵିନାମ୍ । ଅନୁବୋଧାଦ୍ଗନର୍ଥଃ ସ୍ଯାଦଯଶଶ୍ଚ ମହଦ୍ଭଵେତ। ଏତନ୍ମେ ପ୍ରତିଜାନୀହି ତତୋଽହଂ ଵଶଗା ତଵ ।। 18
ମୁଁ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଗପ ଶୁଣି ଭୟଭୀତ ହେଉଛି; ସେମାନେ ଜାଣିଲେ କ୍ଷତି ଏବଂ ବଡ଼ ଅପମାନ ହେବ। ଏହି କଥାକୁ ମୋତେ ଶପଥ ଦିଅ, ତାପରେ ମୁଁ ତୁମର ଅଧୀନ ହେବି।
ଏଵମେତତ୍କରିଷ୍ଯାମି ଯଥା ସୁଶ୍ରୋଣି ଭାଷସେ। ଏକୋଽହମାଗମିଷ୍ଯାମି ଶୂନ୍ଯମାଵସଥଂ ତଵ ।। 19
ହେ ସୁନ୍ଦର ନିତମ୍ଭିନୀ, ତୁମେ ଯେପରି କହିଛ, ସେପରି ମୁଁ କରିବି। ମୁଁ ଏକାକି ତୁମର ଖାଲି ଘରକୁ ଆସିବି।
ସମାଗମାର୍ଥଂ ରମ୍ଭୋରୁ ତ୍ଵଯା ମଦନଦର୍ପିତଃ। ଯଥା ତ୍ଵାଂ ନୈଵ ପଶ୍ଯେଯୁର୍ଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ସୂର୍ଯଵର୍ଚସଃ ।। 20
ହେ କମଳାକାର ଜଂଘାବତୀ, ଆମର ମିଳନ ପାଇଁ, କାମରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ଏମିତି ଆସିବି ଯେ ତୁମକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଯଦେତନ୍ନର୍ତନାଗାରଂ ମାତ୍ସ୍ଯରାଜେନ କାରିତମ୍। ଦିଵାତ୍ର କନ୍ଯା ନୃତ୍ଯନ୍ତି ରାତ୍ରୌ ଯାନ୍ତି ସ୍ଵକଂ ଗୃହଂ ।। 21
ମାତ୍ସ୍ୟ ରାଜା ଯେଉଁ ନୃତ୍ୟଶାଳା ତିଆରି କରିଛନ୍ତି, ସେଠି ଦିନେ କନ୍ୟାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି ଏବଂ ରାତିରେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରନ୍ତି।
ନିଶାଯାଂ ତତ୍ର ଗଚ୍ଛେଥା ଗନ୍ଧର୍ଵାସ୍ତନ୍ନ ଜାନତେ। ତତ୍ର ଦୋଷଃ ପରିହୃତୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ ।। 22
ରାତିରେ ସେଠି ଯାଅ; ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଏହା ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ। ସେଠି ଦୋଷ ଦୂର ହେବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଏକସ୍ତ୍ଵଂ ନର୍ତନାଗାରଂ ରାତ୍ରୌ ସଂକେତମାଵ୍ରଜ । ତତ୍ରାହଂ ଭଵିତା ତୁଭ୍ଯଂ ଵଶଗା ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ।। 23
ତୁମେ ଏକାକି ରାତିରେ ନୃତ୍ୟଶାଳାକୁ ଆସିବା, ଯେପରି ଆମେ ଠିକ୍ କରିଥିଲୁ। ସେଠାରେ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ତୁମର ଆଧୀନ ହେବି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତଥା ଭଦ୍ରେ କରିଷ୍ଯାମି ଯଥା ତ୍ଵଂ ଭୀରୁ ଵକ୍ଷ୍ଯସି। ଏକଃ ସନ୍ନର୍ତନାଗାରମାଗମିଷ୍ଯାମି ଭାମିନି। ସମାଗମାର୍ଥଂ ସୁଶ୍ରୋଣି ଶପେ ଚ ସୁକୃତେନ ମେ ।। 24
ଭଲ ହେଲା, ମୁଁ ତୁମେ ଯେପରି କହିଛ, ସେପରି କରିବି। ମୁଁ ଏକାକି ନୃତ୍ୟଶାଳାକୁ ଆସିବି, ତୁମ ସହିତ ମିଳିବା ପାଇଁ। ଏହି କଥାକୁ ମୋ ନିଜ କର୍ମର ଶପଥ ଦେଉଛି।
ଯଥା ତ୍ଵାଂ ନାଵବୁଧ୍ଯନ୍ତି ଗନ୍ଧର୍ଵା ଵରଵର୍ଣିନି। ସତ୍ଯଂ ତେ ପ୍ରତିଜାନାମି ଗନ୍ଧର୍ଵେଭ୍ଯୋ ନ ତେ ଭଯମ୍। ଅଲଂକରିଷ୍ଯାମ୍ଯଦ୍ଯାହଂ ତ୍ଵତ୍ସମାଗମନାଯ ଵୈ ।। 25
ତୁମକୁ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଚିହ୍ନିପାରିବେ ନାହିଁ, ଏହି କଥାକୁ ମୁଁ ସତ୍ୟ ସପଥ କରୁଛି। ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଭୟ କରିବାକୁ ପଡିବ ନାହିଁ। ଆଜି ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ମିଳିବା ପାଇଁ ନିଜକୁ ଶୁଭ୍ର ଭାବେ ସଜାଇବି।
ଵାସାଂସି ଚ ଵିଚିତ୍ରାଣି ମନୋଜ୍ଞାନି ତଵାପି ଚ। ଯଥା ମାଂ ନ ତ୍ଯଜେଥାସ୍ତ୍ଵଂ ତଥ ରଂସ୍ଯେ ତ୍ଵଯା ସହ ।। 26
ମୁଁ ଓ ତୁମେ, ଦୁହେଁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବା। ତୁମେ ଯେପରି ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଯିବ ନାହିଁ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସହିତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବି।
ତଥା ଚେଦପ୍ଯହଂ ସୂତ ଦର୍ଶଯିଷ୍ଯାମି ତେ ସୁଖମ୍। ଯନ୍ନାନୁଭୂତଂ ଭଵତା ଜନ୍ମପ୍ରଭୃତି କୀଚକ ।। 27
ଯଦି ଏପରି ହୁଏ, ହେ ସାରଥି, ତେବେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ସେମିତି ଆନନ୍ଦ ଦେଖେଇବି, ଯେପରି ତୁମେ ଜନ୍ମରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେବେ ଅନୁଭବ କରିନଥିଲ।
ତମର୍ଥମପି ଜଲ୍ପନ୍ତ୍ଯା ଦ୍ରୌପଦ୍ଯାଃ କୀଚକସ୍ଯ ହ। କ୍ଷଣମାତ୍ରଂ ତଦଭଵନ୍ମାସେନୈଵ ସମଂ ନୃପ ।। 28
ଦ୍ରୌପଦୀ ଏହିପରି କଥା କହୁଥିବାବେଳେ, ରାଜା, କିଚକଙ୍କ ପାଇଁ ସେ କ୍ଷଣଟି ଏକ ମାସ ପରି ଦୀର୍ଘ ଲାଗିଲା।