ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଵରାରୋହା ପରିମୃଜ୍ଯାନନଂ ଶୁଭମ୍। କେଶାନ୍ଵିମୁକ୍ତାନ୍ସଂଯମ୍ଯ ରୁଧିରେଣ ସମୁକ୍ଷିତାନ୍ ।। 58
ଏପରି କହି, ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗବତୀ ସେ ତାଙ୍କର ମୁହଁ ପୋଛିଲେ, ଖୋଲିଯାଇଥିବା ରକ୍ତରେ ଲଗା ଚୁଲିକୁ ଗଛିଲେ।
ପାଂସୁକୁଣ୍ଠିତସର୍ଵାଙ୍ଗୀ ଗଜରାଜଵଧୂରିଵ। ପ୍ରତସ୍ଥେ ନାଗନାସୋରୂର୍ଭର୍ତୁରାଜ୍ଞାଯ ଶାସନମ୍ ।। 59
ଧୂଳିରେ ଢାକା ସରିର, ହାତୀରାଜଙ୍କ ରାଣୀ ପରି, ହାତୀ ନାସା ପରି ଉରୁ ଥିବା ସେ, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ମାନି ଚାଲିଗଲେ।
ଵିମୁକ୍ତା ମୃଗଶାଵାକ୍ଷୀ ନିରନ୍ତରପଯୋଧରା। ପ୍ରଭା ନକ୍ଷତ୍ରରାଜସ୍ଯ କାଲମେଘୈରିଵାଵୃତା ।। 60
ମୃଗଶାବକ ନୟନ ଓ ଖୋଲା ବକ୍ଷସ୍ଥଳୀ ସହିତ, ସେ ରାତିର ଚାନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କ ଆଲୋକ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯାହାକୁ କଳା ମେଘ ଢାକି ଦେଇଥାଏ।
ଯସ୍ଯାର୍ଥେ ପାଣ୍ଡଵେଯାସ୍ତୁ ତ୍ଯଜେଯୁରପି ଜୀଵିତମ୍। ତାଂ ତେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଥା କୃଷ୍ଣାଂ କ୍ଷମିଣୋ ଧର୍ମଚାରିଣଃ। ସମଯଂ ନାତିଵର୍ତନ୍ତେ ଵେଲାମିଵ ମହୋଦଧିଃ ।। 61
ଯାହା ପାଇଁ ପାଣ୍ଡବମାନେ ନିଜ ଜୀବନ ଛାଡ଼ିଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ସେ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି, ଧୈର୍ୟଶୀଳ ଧର୍ମନିଷ୍ଠମାନେ ସମୟ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେପରି ମହାସାଗର ତାହାର କୂଳ ଛାଡ଼ିଯାଏ ନାହିଁ।
ସା ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ପ୍ରଵେପନ୍ତୀ ସୁଦେଷ୍ଣାଯା ନିଵେଶନମ୍। ରୁଦନ୍ତୀ ଚାରୁସର୍ଵାଙ୍ଗୀ ତସ୍ଯାସ୍ତସ୍ଥାଵଥାଗ୍ରତଃ ।। 62
ସେ କ୍ପମ୍ପିତ ଓ କନ୍ଦୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ସୁଦେଷ୍ଣାଙ୍କ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗବତୀ ସେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଢ଼ିଆ ରହିଲେ।
ତାମୁଵାଚ ଵିରାଟସ୍ଯ ମହିଷୀ ଶାଠ୍ଯମାସ୍ଥିତା। କିମିଦଂ ପଦ୍ମସଂକାଶଂ ସୁଦନ୍ତୋଷ୍ଠାକ୍ଷିନାସିକମ୍ ।। 63
ବିରାଟଙ୍କ ରାଣୀ କଠୋର ସ୍ୱରରେ ସେଠାରେ କହିଲେ: 'ଏହି କଣ ଅବସ୍ଥା? ତୁମର ଓଠ, ଆଖି ଓ ନାକ ପଦ୍ମ ପରି ଦେଖାଯାଉଛି।'
ରୁଦନ୍ତ୍ଯା ଅଵମୃଷ୍ଟାସ୍ରଂ ପୂର୍ଣେନ୍ଦୁସମଵର୍ଚସମ୍। ବିମ୍ବୋଷ୍ଠଂ କୃଷ୍ଣତାରାଭ୍ଯାମତ୍ଯନ୍ତରୁଚିରପ୍ରଭମ୍। ନଯନାଭ୍ଯାମଜିହ୍ଯାଭ୍ଯାଂ ମୁଖଂ ତେ ମୁଞ୍ଚତେ ଜଲମ୍ ।। 64
ତୁମେ କାନ୍ଦୁଥିବାବେଳେ, ତୁମର ଆଖିରୁ ଝରୁଥିବା ଲୁହ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲାଗୁଥାଏ; ତୁମର ଠୋଠ ଲାଲ ବିମ୍ବ ଫଳ ପରି, ଆଖି ଗାଢ଼ କଳା ତାରା ପରି ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ ତୁମର ମୁହଁରୁ ଜଳ ଝରିବାରୁ ତୁମ ମୁହଁ ଅତି ଆକର୍ଷକ ଦେଖାଯାଏ।
କସ୍ତ୍ଵାଽଵଧୀଦ୍ଵରାରୋହେ କସ୍ମାଦ୍ରୋଦିଷି ଶୋଭନେ। କୋ ଵିପ୍ରଯୁଜ୍ଯତେ ଦାରୈଃ ସପୁତ୍ରୈଃ ସହବାନ୍ଧଵୈଃ ।। 65
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, କିଏ ତୁମକୁ କ୍ଷତି କରିଛି? କାହିଁକି ତୁମେ କାନ୍ଦୁଛ? କିଏ ତାଙ୍କର ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ, ପୁଅ ଓ ପରିବାରରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଛି?
କସ୍ଯାଦ୍ଯ ରାଜା କୁପିତୋ ଵଧମାଜ୍ଞାପଯିଷ୍ଯତି। ବ୍ରୂହି କିଂ ତେ ପ୍ରିଯଂ କର୍ମ କଂ ତ୍ଯଜେ ଘାତଯାମି ଵା ।। 66
ଆଜି କିଏଙ୍କୁ ରାଜା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଦଣ୍ଡ ଦେବେ? ମୋତେ କୁହ, ତୁମର କଣ ଇଚ୍ଛା? କିଏକୁ ଛାଡ଼ିଦେବି କିମ୍ବା କିଏକୁ ମୁଁ ମାରିଦେବି?
ତାଂ ନିଃଶ୍ଵସ୍ଯାବ୍ରଵୀତ୍କୃଷ୍ଣା ଜାନନ୍ତୀ ନାମ ପୃଚ୍ଛସି। ଭ୍ରାତୁସ୍ତ୍ଵଂ ମାମନୁପ୍ରେଷ୍ଯ କିମେଵଂ ହି ଵିକତ୍ଥସେ ।। 67
କୃଷ୍ଣା ଗଭୀର ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି କହିଲେ, 'ତୁମେ ମୋ ନାଁ ଜାଣିଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମୋତେ ପଚାରୁଛ? ତୁମେ ମୋ ଭାଇଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପଠାଇଛ, ତେବେ ଏଭଳି ଅଭିମାନ କାହିଁକି କରୁଛ?'
କୀଚକୋ ମାଽଵଧୀତ୍ତତ୍ର ସୁରାହାରୀମିତୋଗତାମ୍। ସଭାଯାଂ ପଶ୍ଯତୋ ରାଜ୍ଞୋ ଯଥା ଵୈ ନିର୍ଜନେ ଵନେ ।। 68
ସେଠାରେ କୀଚକ ମୋତେ ମାରିନଥିଲେ, ଯଦିଓ ସେ ମଦରେ ମତ୍ତ ଥିଲେ, ମୁଁ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସଭାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲି, ଯେପରି ଜଣେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଏକାକି ଯାଏ।
ଘାତଯାମି ସୁଦନ୍ତୋଷ୍ଠି କୀଚକଂ ଯଦି ମନ୍ଯସେ। ଭ୍ରାତା ଯଦ୍ଯେଷ ମେ ଵ୍ଯକ୍ତଂ ଯୋଽତୀତୋ ଧର୍ମଚାରିଣୀମ୍। ଯସ୍ତ୍ଵାଂ କାମାଭିଭୂତାତ୍ମା ଦୁର୍ଲଭାମଵମନ୍ଯତେ ।। 69
ଯଦି ତୁମର ଇଚ୍ଛା ଥାଏ, ମୁଁ ସେ ସୁନ୍ଦର ଦାନ୍ତ ଥିବା କୀଚକଙ୍କୁ ମାରିଦେବି; ଯଦି ସେ ନିଶ୍ଚିତ ମୋ ଭାଇ, ଯିଏ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ନାରୀଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଛି, ଯିଏ ଅତି ଲୋଭରେ ତୁମକୁ ଅପମାନିତ କରିଛି, ଯିଏ ତୁମକୁ ଅପହାସ କରିଛି।
ଅଦ୍ଯୈଵ ତଂ ହନିଷ୍ଯନ୍ତି ଯେଷାମାଗସ୍କରୋ ହି ସଃ। ମନ୍ଯେଽହମଦ୍ଯ ଵା ଶ୍ଵୋ ଵା ପରଲୋକଂ ଗମିଷ୍ଯତି ।। 70
ଯାହାଙ୍କୁ ସେ ଅପରାଧ କରିଛି, ସେମାନେ ଆଜି ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେବେ; ମୁଁ ଭାବୁଛି, ଆଜି କିମ୍ବା କାଲି ସେ ପରଲୋକକୁ ଯିବେ।
ଭ୍ରାତୁଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ତ୍ଵରିତା ଜୀଵଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ତ୍ଵମଦ୍ଯ ଵୈ। ସୁହୃଷ୍ଟଂ କୁରୁ ଵୈ ଚୈନଂ ନାସୂନ୍ମନ୍ଯେ ଧରିଷ୍ଯତି ।। 71
ତୁମେ ତୁରନ୍ତ ତୁମ ଭାଇ ପାଇଁ ଆଜି ଜୀବନ୍ତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କର; ତାଙ୍କୁ ଖୁସି କର, କାରଣ ମୁଁ ଭାବୁନି ସେ ଆଉ ବଞ୍ଚିପାରିବେ।
ତେଷାଂ ହି ମମ ଭର୍ତୄଣାଂ ପଞ୍ଚାନାଂ ଧର୍ମଚାରିଣାମ୍। ଏକୋ ଦୁର୍ଧଷଣୋଽତ୍ଯର୍ଥଂ ବଲେ ଚାପ୍ରତିମୋ ଭୁଵି ।। 72
ମୋ ପାଞ୍ଚ ଝିଅମାନେ ସମସ୍ତେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ବହୁତ ଭୟଙ୍କର ଓ ପୃଥିବୀରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ନିର୍ମନୁଷ୍ଯମିମଂ ଲୋକଂ କୁର୍ଯାତ୍କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ନିଶାମିମାମ୍। ନ ସ ସଂକ୍ରୁଧ୍ଯତେ ତାଵଦ୍ଗନ୍ଧର୍ଵଃ କାମରୂପଧୃତ୍ ।। 73
ଯଦି ସେ କ୍ରୋଧିତ ହେବେ, ଏହି ସାରା ଜଗତକୁ ଏକ ରାତିରେ ମଣିଷ ଶୂନ୍ୟ କରିପାରିବେ; କିନ୍ତୁ ସେ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯିଏ ଯେଉଁ ରୂପ ଚାହାଁନ୍ତି ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇନାହାନ୍ତି।
ନୂନଂ ଜ୍ଞାସ୍ଯତି ଯାଵଦ୍ଵୈ ମମୈତତ୍ପାଦଘାତନମ୍। ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍କୀଚକଃ ପାପଃ ସପୁତ୍ରଭ୍ରାତୃବାନ୍ଧଵଃ। ଵିନଶିଷ୍ଯତି ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଯଥା ଦୁଷ୍କୃତକର୍ମକୃତ୍ ।। 74
ନିଶ୍ଚିତ ଯେତେବେଳେ ସେ ମୋ ପାଦରେ ମାରିଥିବା ଘଟଣା ଜାଣିବେ, ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ କୀଚକ ତାଙ୍କ ପୁଅ, ଭାଇ ଓ ପରିବାର ସହିତ, ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଥିବା ଲୋକ ପରି, ନଶ୍ଟ ହେଇଯିବେ।
ଅପି ଚୈତତ୍ପୁରା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ନିପୁଣୈର୍ମନୁଜୋତ୍ତମୈଃ। ଏକସ୍ତୁ କୁରୁତେ ପାପଂ କାଲପାଶଵଶଂ ଗତଃ। ନୀଚେନାତ୍ମାପରାଧେନ କୁଲଂ ତେନ ଵିନଶ୍ଯତି ।। 75
ଏହି କଥା ପୂର୍ବରୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ଉତ୍ତମ ଲୋକମାନେ କହିଛନ୍ତି: ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ଅପରାଧ କରେ, ଭାଗ୍ୟର ଫାଦରେ ପଡ଼ି, ସେ ନିଜ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବାରକୁ ନଶ୍ଟ କରେ।
ସୁଦେଷ୍ଣାମେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ ଦୁଃଖମୋହିତା। କୀଚକସ୍ଯ ଵଧାର୍ଥାଯ ଵ୍ରତଦୀକ୍ଷାମୁପାଗମତ୍ ।। 76
ସୁଦେଷ୍ଣାଙ୍କୁ ଏପରି କହି, ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ କୀଚକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ବ୍ରତ ନେଲେ।
ଅଭ୍ଯର୍ଥିତା ଚ ନାରୀଭିର୍ମାନିତା ଚ ସୁଦେଷ୍ଣଯା। ନ ଚ ସ୍ନାତି ନ ଚାଶ୍ନାତି ନ ପାଂସୂନ୍ପରିମାର୍ଜତି। ରୁଧିରକ୍ଲିନ୍ନଵଦନା ବଭୂଵ ମୃଦିତେକ୍ଷଣା ।। 77
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଣେ ଜଣେ ଜଣେ ନାରୀ ଦ୍ୱାରା ଅନୁରୋଧ ଓ ସୁଦେଷ୍ଣାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ନ ନହାଉଥିଲେ, ନ ଖାଉଥିଲେ, ନ ଶରୀର ପୋଛୁଥିଲେ; ତାଙ୍କର ମୁହଁ ରକ୍ତରେ ଭିଜିଥିଲା, ଆଖି ଫୁଲିଯାଇଥିଲା।
ତାଂ ତଥା ଶୋକସନ୍ତପ୍ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରରୁଦିତାଂ ସ୍ତ୍ରିଯଃ। କୀଚକସ୍ଯ ଵଧଂ ସର୍ଵା ମନୋଭିଶ୍ଚ ଶଶଂସିରେ ।। 78
ସେଉଁଠି ଏଭଳି ଶୋକରେ ଭାସୁଥିବା ଓ କାନ୍ଦୁଥିବା ସୈରନ୍ଧ୍ରୀକୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଜଣେ ନାରୀ ମନରେ କୀଚକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଆଶା କଲେ।
ଅହୋ ଦୁଃଖତରଂ ପ୍ରାପ୍ତା କୀଚକେନ ପଦା ହତା। ପତିଵ୍ରତା ମହାଭାଗା ଦ୍ରୌପଦୀ ଯୋଷିତାଂଵରା ।। 1
ହାୟ, ସମସ୍ତ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଭାଗ୍ୟଶାଳି ଓ ପତିବ୍ରତା ଦ୍ରୌପଦୀ କୀଚକଙ୍କ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ ପାଇ ଅଧିକ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛନ୍ତି।
ଦୁଃଶଲାଂ ସ୍ମାରଯନ୍ତୀ ସା ଭର୍ତୄଣାଂ ଭଗିନୀଂ ଶୁଭାମ୍। ନାଶପତ୍ସିନ୍ଧୁରାଜଂ ସା ବଲାତ୍କାରେଣ ଵାହିତା ।। 2
ସେ ତାଙ୍କର ପତିମାନଙ୍କର ଭଗିନୀ ଶୁଭ ଦୁଃଶଳାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରୁଛନ୍ତି, ଯିଏକି ସିନ୍ଧୁରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜୋରକରି ନିଯାଇଥିଲେ।
କିମର୍ଥମିହ ସଂପ୍ରାପ୍ତା କୀଚକେନ ଦୁରାତ୍ମନା । ନାଶପତ୍ତଂ ମହାଭାଗା କୃଷ୍ଣା ପାଦେନ ତାଡିତା ।। 3
ଏହିଠାରେ ଏତେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି କୃଷ୍ଣା କାହିଁକି ଆସିଛନ୍ତି, ଦୁଷ୍ଟ କୀଚକଙ୍କ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ ପାଇଛନ୍ତି?
ତେଜୋରାଶିରିଯଂ ଦେଵୀ ଧର୍ମଜ୍ଞା ସତ୍ଯଵାଦିନୀ । କେଶପାଂଶେ ପରାମୃଷ୍ଟା ମର୍ଷଯନ୍ତୀ ହ୍ଯଶକ୍ତଵତ୍ ।। 4
ଏହି ଦେବୀ ଶକ୍ତିର ଭଣ୍ଡାର, ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ଏବଂ ସତ୍ୟ କଥା କହିଥିବା, ତାଙ୍କର କେଶ ଧରି ଟାଣି ନେଉଥିବାକୁ ସେ ଅଶକ୍ତ ହୋଇ ସହିଥିଲେ।
ନୈତତ୍କାରଣମଲ୍ପଂ ହି ଶ୍ରୋତୁକାମୋଽସ୍ମି ସତ୍ତମ। କୃଷ୍ଣାଯାସ୍ତୁ ପରିକ୍ଲେଶାନ୍ମନୋ ମେ ଦୂଯତେ ଭୃଶମ୍ ।। 5
ଏହି କଥା କିଛି ସାଧାରଣ ନୁହେଁ; ମୁଁ ଏହାର କାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ହେ ମହାନ। କୃଷ୍ଣା ଯେତେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଛନ୍ତି, ତାହା ଭାବି ମୋର ମନ ବହୁତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବୁଛି।
କସ୍ଯ ଵଂଶେ ସମୁଦ୍ଭୂତଃ ସ ଚ ଦୁର୍ଲଲିତୋ ମୁନେ । ବଲୋନ୍ମତ୍ତଃ କଥଂ ଚାସୀତ୍ସ୍ଯାଲୋ ମାତ୍ସ୍ଯସ୍ଯ କୀଚକଃ ।। 6
ହେ ମୁନି, ସେ ଅବଶ୍ୟ ଅଧିକ ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ଅବଶ ହୋଇଥିବା କୀଚକ କେଉଁ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ? ସେ କିପରି ଶକ୍ତିରେ ମତ୍ତ ହୋଇ ମାତ୍ସ୍ୟ ରାଜାଙ୍କର ଶ୍ୱାଶୁର ହେଲେ?
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାପି ତାଂ ପ୍ରିଯାଂ ଭାର୍ଯାଂ ସୂତପୁତ୍ରେଣ ତାଡିତାମ୍ । ନୈଵ ଚୁକ୍ଷୁଭିରେ ଵୀରାଃ କିମକୁର୍ଵନ୍ତ ତଂ ପ୍ରତି ।। 7
ସେ ରଥିକ ପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଆଘାତ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେହି ବୀରମାନେ କୌଣସି ଭାବେ ଉତ୍ତେଜିତ ହେଲେ ନାହିଁ; ସେମାନେ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ କଣ କଲେ?
ତ୍ଵଦୁକ୍ତୋଽଯମନୁପ୍ରଶ୍ନଃ କୁରୂଣାଂ କୀର୍ତିଵର୍ଧନଃ। ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ଯଥା ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଵିସ୍ତରେଣେହ ପାର୍ଥିଵ ।। 8
ତୁମେ ଯେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ଯାହା କୁରୁମାନଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ବଢ଼ାଏ, ମୁଁ ସେଥିରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା ସେହିପରି ସବୁ କଥା ତୁମକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିବି, ହେ ରାଜା।
ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯାଂ କ୍ଷତ୍ରିଯାଞ୍ଜାତଃ ସୂତୋ ଭଵତି ପାର୍ଥିଵ । ପ୍ରାତିଲୋମ୍ଯେନ ଜାତାନାଂ ସ ହ୍ଯେକୋ ଦ୍ଵିଜ ଏଵ ତୁ ।। 9
ହେ ରାଜା, ଯେତେବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ମାଁ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟ ପିତାଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ରଥିକ ହୁଏ, ସେ ମିଶ୍ର ବଂଶର ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ଏକ ଦ୍ୱିଜ ହୁଏ।