ଯେ ଚ ଦଦ୍ଯୁର୍ନ ଯାଚେଯୁର୍ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯାଃ ସତ୍ଯଵାଦିନଃ। ଯେଷାଂ ଦୁନ୍ଦୁଭିନିର୍ଘୋଷୋ ଜ୍ଯାଘୋଷଃ ଶ୍ରୂଯତେ ଭୃଶମ୍। ତେଷାଂ ମାଂ ଦଯିତାଂ ଭାର୍ଯାଂ ସୂତପୁତ୍ରଃ ପଦାଽଵଧୀତ୍ ।। 18
ଯେଉଁମାନେ ଅନୁରୋଧ ନ କରି ଦେଇଥାନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ସତ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଢୋଲ ଓ ଧନୁର ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚ ହୁଏ, ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଭାର୍ଯ୍ୟା ମୁଁ, ସୁତପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ପଦରେ ମୋତେ ଆଘାତ କରିଛି।
ତେଜସ୍ଵିନସ୍ତଥା କ୍ଷାନ୍ତା ବଲଵନ୍ତଶ୍ଚ ମାନିନଃ। ମହେଷ୍ଵାସା ରଣେ ଶୂରା ଗର୍ଵିତା ମାନତତ୍ପରାଃ। ତେଷାଂ ମାଂ ମାନିନୀଂ ଭାର୍ଯାଂ ସୂତପୁତ୍ରଃ ପଦାଽଵଧୀତ୍ ।। 19
ଯେଉଁମାନେ ତେଜସ୍ବୀ, କ୍ଷମାଶୀଳ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଗର୍ବିତ, ମହାଧନୁର୍ଧର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂର, ମାନରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଗର୍ବିତ ଭାର୍ଯ୍ୟା ମୁଁ, ସୁତପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ପଦରେ ମୋତେ ଆଘାତ କରିଛି।
ସର୍ଵଲୋକମିମଂ ହନ୍ଯୁର୍ଯଦି କ୍ରୁଦ୍ଧା ମହାବଲାଃ। ତେଷାଂ ମାଂ ଦଯିତାଂ ଭାର୍ଯାଂ ସୂତପୁତ୍ରଃ ପଦାଽଵଧୀତ୍ ।। 20
ଯେଉଁମାନେ ଦେଖିଲେ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ନଷ୍ଟ କରିପାରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଭାର୍ଯ୍ୟା ମୁଁ, ସୁତପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ପଦରେ ମୋତେ ଆଘାତ କରିଛି।
ଯେଷାଂ ନାସ୍ତି ସମଃ କଶ୍ଚିଦ୍ଵୀର୍ଯେ ସତ୍ଯେ ବଲେ ଦମେ। ତେଷାଂ ମାଂ ଦଯିତାଂ ଭାର୍ଯାଂ ସୂତପୁତ୍ରଃ ପଦାଽଵଧୀତ୍ ।। 21
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ବୀର୍ୟ, ସତ୍ୟ, ଶକ୍ତି ଓ ନିୟମରେ କୌଣସି ସମାନ ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଭାର୍ଯ୍ୟା ମୁଁ, ସୁତପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ପଦରେ ମୋତେ ଆଘାତ କରିଛି।
ଯେଷାଂ ନ ସଦୃଶଃ କଶ୍ଚିଦ୍ଧନାଦ୍ଯୈର୍ଭୁଵି ମାନଵଃ। ତେଷାଂ ମାଂ ଦଯିତାଂ ଭାର୍ଯାଂ ସୂତପୁତ୍ରଃ ପଦାଽଵଧୀତ୍ ।। 22
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଧନ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୁଣରେ ଏ ପୃଥିବୀରେ କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ ସମାନ ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଭାର୍ଯ୍ୟା ମୁଁ, ସୁତପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ପଦରେ ମୋତେ ଆଘାତ କରିଛି।
ତଵାଗ୍ରତୋ ଵିଶେଷେଣ ପ୍ରଜାନାଂ ଚ ହିତୈଷିଣଃ। ପଶ୍ଯତୋ ନିହତା ରାଜଂସ୍ତେନେହ ଜଗତୀପତେ ।। 23
ରାଜା, ତୁମର ସାମ୍ନାରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ, ଏବଂ ତୁମେ ଜନମାନଙ୍କ ଭଲ ଚାହିଁ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ମୁଁ ଏଠାରେ ତାହା ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହୋଇଛି, ଭୂମିର ନାଥ।
ଶରଣଂ ଯେ ପ୍ରପନ୍ନାନାଂ ଭଵନ୍ତି ଶରଣାର୍ଥିନାମ୍। ଚରନ୍ତି ଲୋକେ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନାଃ କ୍ଵନୁ ତେଽଦ୍ଯ ମହାବଲାଃ ।। 24
ଯେଉଁମାନେ ଆଶ୍ରୟ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ହୁଅନ୍ତି, ଲୋକଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ଆଜି କେଉଁଠି ଲୁଚି ଘୁଉଛନ୍ତି?
କଥଂ ତେ ସୂତପୁତ୍ରେଣ ଵଧ୍ଯମାନାଂ ପ୍ରିଯାଂ ସତୀମ୍। ମର୍ଷଯନ୍ତି ଯଥା କ୍ଲୀବା ବଲଵନ୍ତୋଽତିତେଜସଃ ।। 25
ଏତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ତେଜସ୍ବୀ ପୁରୁଷମାନେ, କିପରି ନିଜ ପ୍ରିୟ ଏବଂ ସତୀ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ସୁତପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ ହେଉଥିବା ଦେଖି ମୁକ୍ତ ରହିପାରନ୍ତି, ଏମିତି କିପରି କ୍ଳୀବ ଭଳି ସହିପାରନ୍ତି?
କ୍ଵନୁ ତେଷାମମର୍ଷଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଂ ତେଷାଂ ଚ ତଦ୍ବଲମ୍। ନ ପରୀପ୍ସନ୍ତି ଯେ ଭାର୍ଯାଂ ଵଧ୍ଯମାନାଂ ଦୁରାତ୍ମାନା ।। 26
ତାଙ୍କର ଅସହିଷ୍ଣୁତା କେଉଁଠି, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି କେଉଁଠି, ଯେଉଁମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ପୁରୁଷ ଦ୍ୱାରା ଭାର୍ଯ୍ୟା ଆଘାତିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତିନାହିଁ?
ମଯାଽପି ଶକ୍ଯଂ କିଂ କର୍ତୁଂ ଵିରାଟେ ଧର୍ମଦୂଷଣେ। ମାଂ ମର୍ଷଂଯତି ଯଃ ପଶ୍ଯନ୍ଵଧ୍ଯମାନାମନାଗସମ୍ ।। 27
ବିରାଟର ରାଜ୍ୟରେ ଧର୍ମ ଭଙ୍ଗ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ମୁଁ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଏବଂ ଆଘାତିତ ହେଉଥିବାକୁ ଦେଖି, ଯେ ରାଜା ସହିଯାଉଛନ୍ତି, ମୁଁ କଣ କରିପାରିବି?
ଧର୍ମୋ ଵିଦ୍ଧୋ ହ୍ଯଧର୍ମେଣ ସଭାଂ ଯତ୍ରୋପତିଷ୍ଠତି। ନ ଚେଦ୍ଵିଶଲ୍ଯଃ କ୍ରିଯତେ ସର୍ଵେ ଵିଦ୍ଧାଃ ସଭାସଦଃ ।। 28
ଧର୍ମ ଯେତେବେଳେ ଅଧର୍ମରେ ଆଘାତ ପାଇ ସଭାକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ଏହି ଆଘାତରୁ ମୁକ୍ତି ନ ମିଳିଲେ, ସଭାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଆଘାତିତ ହେଇଯାନ୍ତି।
ଯତ୍ର ଧର୍ମୋ ହ୍ଯଧର୍ମେମ ସତ୍ଯଂ ଯତ୍ରାନୃତେନ ଚ। ହନ୍ଯତେ ପ୍ରେକ୍ଷମାଣାନାଂ ହତାସ୍ତତ୍ର ସଭାସଦଃ ।। 29
ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମ ଅଧର୍ମରେ ଆଘାତିତ ହୁଏ ଏବଂ ସତ୍ୟ ଅସତ୍ୟରେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ଦେଖୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ସେଠାରେ ସଭାସଦସ୍ୟମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି।
ତସ୍ଯାସ୍ତତ୍କୃପଣଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୈରନ୍ଧ୍ର୍ଯାଃ ପରିଦେଵିତମ୍। ତତଃ ସଭ୍ଯାସ୍ତୁ ତେ ସର୍ଵେ ଭୂଯଃ କୃଷ୍ଣାମପୂଜଯନ୍। ସାଧୁସାଧ୍ଵିତି ଚାପ୍ଯାହୁଃ କୀଚକଂ ଚାପ୍ଯଗର୍ହଯନ୍ ।। 30
ସଈରନ୍ଧ୍ରୀଙ୍କର ଦୁଃଖର ମାନ୍ତା ଶୁଣି, ସଭାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଲୋକ ପୁନି କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ, ତାଙ୍କୁ ସାଧୁ ସାଧୁ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ ଏବଂ କୀଚକଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କଲେ।
କେଚିତ୍କୃଷ୍ଣାଂ ପ୍ରଶଂସନ୍ତି କେଚିନ୍ନିନ୍ଦନ୍ତି କୀଚକମ୍। କେଚିନ୍ନିନ୍ଦନ୍ତି ରାଜାନଂ କେଚିଦ୍ଦେଵୀଂ ଚ ତାଂ ନରାଃ ।। 31
କିଛି ଲୋକ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ, କିଛି କୀଚକଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କଲେ, କିଛି ରାଜାଙ୍କୁ ଦୋଷ ଦେଲେ, କିଛି ପୁରୁଷ ରାଣୀଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କଲେ।
ଯସ୍ଯେଯଂ ଚାରୁସର୍ଵାଙ୍ଗୀ ଭାର୍ଯା ସ୍ଯାଦାଯତେକ୍ଷଣା। ପରୋ ଲାଭଶ୍ଚ ତସ୍ଯ ସ୍ଯାନ୍ନ ସ ଶୋଚେତ୍କଦାଚନ ।। 32
ଯାହାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଏହି ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ବଡ ଆଖି ଥିବା ନାରୀ, ସେ ବଡ ଭାଗ୍ୟ ଲାଭ କରିଛି, ସେ କେବେ ଦୁଃଖ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯସ୍ଯା ଗାତ୍ରଂ ଶୁଭଂ ପୀନଂ ମୁଖଂ ଜଯତି ପଙ୍କଜମ୍। ଗତିର୍ହଂସଂ ସ୍ମିତଂ କୁନ୍ଦଂ ସୌଷା ନାର୍ହତି ପଦ୍ଵଧମ୍ ।। 33
ଯାହାଙ୍କ ଦେହ ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ଭରିପୁରା, ମୁହଁ ପଦ୍ମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ, ଚାଳ ହଂସ ପରି, ହସ କୁନ୍ଦ ପରି—ତାଙ୍କୁ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶଦ୍ଦଶନା ଯସ୍ଯାଃ ଶ୍ଵେତା ମାଂସନିବନ୍ଧନାଃ। ସ୍ନିଗ୍ଧାଶ୍ଚ ମୃଦଵଃ କେଶାଃ ସୈଷା ନାର୍ହତି ପଦ୍ଵଧମ୍ ।। 34
ଯାହାଙ୍କ ୩୨ଟି ଦାନ୍ତ ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ମାଂସରେ ବିନ୍ଦୁ, କେଶ ମୃଦୁ ଏବଂ ତେଜସ୍ବୀ—ତାଙ୍କୁ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ପଦ୍ମଂ ଚକ୍ରଂ ଧ୍ଵଜଂ ଶଙ୍ଖଂ ପ୍ରାସାଦୋ ମକରସ୍ତଥା। ଯସ୍ଯାଃ ପାଣିତଲେ ସନ୍ତି ସୈଷା ନାର୍ହତି ପଦ୍ଵଧମ୍ ।। 35
ଯାହାଙ୍କ ହାତରେ ପଦ୍ମ, ଚକ୍ର, ଧ୍ୱଜ, ଶଂଖ, ଦୁର୍ଗ ଏବଂ ମକର ଚିହ୍ନ ଅଛି—ତାଙ୍କୁ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଆଵର୍ତାଃ ଖଲୁ ଚତ୍ଵାରଃ ସର୍ଵେ ଚୈଵ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଃ । ସମଂ ଗାତ୍ରଂ ଶୁଭଂ ସ୍ନିଗ୍ଧଂ ଯସ୍ଯା ନାର୍ହତି ପଦ୍ଵଧମ୍ ।। 36
ଯାହାଙ୍କ ଦେହରେ ଚାରିଟି ଘୂର୍ଣ୍ଣା, ସମସ୍ତ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ, ଦେହ ସମତଳ, ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ମୃଦୁ—ତାଙ୍କୁ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଅଚ୍ଛିଦ୍ରହସ୍ତପାଦା ଚ ଅଚ୍ଛିଦ୍ରଦଶନା ଚ ଯା। କନ୍ଯା କମଲପତ୍ରାକ୍ଷୀ କଥମର୍ହତି ପଦ୍ଵଧମ୍ ।। 37
ଯାହାଙ୍କ ହାତ ଏବଂ ପାଦ ଅଖଣ୍ଡ, ଦାନ୍ତ ଅଖଣ୍ଡ, ଆଖି କମଳପତ୍ର ପରି—ଏହି କନ୍ୟାକୁ କିପରି ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ହେବ?
ସେଯଂ ଲକ୍ଷଣସଂପନ୍ନା ପୂର୍ଣଚନ୍ଦ୍ରନିଭାନନା। ସୁରୂପିଣୀ ସୁଵଦନା ନେଯଂ ଯୋଗ୍ଯା ପଦା ଵଧମ୍ ।। 38
ଏହି ନାରୀ ଶୁଭ୍ ଲକ୍ଷଣରେ ଭରିପୁରା, ମୁହଁ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି, ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ସୁବଦନା—ତାଙ୍କୁ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଦେଵଦେଵୀଵ ସୁଭଗା ଶକ୍ରଦେଵୀଵ ଶୋଭନା। ଅପ୍ସରା ଇଵ ସାରୂପ୍ଯାନ୍ନେଯଂ ଯୋଗ୍ଯା ପଦା ଵଧମ୍ ।। 39
ଏହି ନାରୀ ଦେବୀଙ୍କ ପରି ମଧୁର, ଶକ୍ରଙ୍କ ଦେବୀ ପରି ଚମକଦାର, ଅପ୍ସରା ପରି ସୁନ୍ଦର—ତାଙ୍କୁ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଇତି ସ୍ମାପୂଜସଂସ୍ତତ୍ର କୃଷ୍ଣାଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ସଭାସଦଃ ।। 40
ଏପରି ଭାବରେ, କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ଦେଖି ସଭାରେ ସଭାସଦସ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ସା ଵିନିଃଶ୍ଵସ୍ଯ ସୁଶ୍ରୋଣୀ ଭୂମାଵନ୍ତର୍ମୁଖୀ ସ୍ଥିତା। ତୂଷ୍ଣୀମାସୀତ୍ତଦା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିଵକ୍ଷନ୍ତଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍ ।। 41
ସୁନ୍ଦର କଟି ଥିବା ସଈରନ୍ଧ୍ରୀ ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସ ନେଇ, ମୁହଁ ଭୂମିକୁ ଦେଇ ଚୁପଚାପ ବସିଗଲେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କଥା କହିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଦେଖି।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ଯ କୋପାତ୍ତୁ ଲଲାଟେ ସ୍ଵେଦ ଆସ୍ରଵତ୍। ଅବ୍ରଵୀଦ୍ଧର୍ମପୁତ୍ରୋଽଥ ସୈରନ୍ଧ୍ରୀଂ ମହିଷୀଂ ପ୍ରିଯାମ୍ । କୃଷ୍ଣାଂ ତତ୍ର ନୃପାଭ୍ଯାଶେ ପରିଵ୍ରାଜକରୂପଧୃତ୍ ।। 42
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ରୋଷରେ ଲଳାଟରୁ ପସିନା ଝରିଲା; ତାପରେ ଧର୍ମପୁତ୍ର ସଈରନ୍ଧ୍ରୀ, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ରାଣୀ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ, ରାଜାଙ୍କ ନିକଟରେ, ଭିକ୍ଷୁର ଭୂମିକାରେ ଥିବାବେଳେ କଥା କହିଲେ।
ଗଚ୍ଛ ସୈରନ୍ଧ୍ରି ମା ଭୈସ୍ତ୍ଵଂ ସୁଦେଷ୍ଣାଯା ନିଵେଶନମ୍ । ରାଜା ହ୍ଯଯଂ ଧର୍ମଶୀଲୋ ଵିରାଟଃ ପରଲୋକଭୀଃ । ଯତସ୍ତ୍ଵାଂ ନ ପରିତ୍ରାତି ସତ୍ଯେ ଧର୍ମପଥେ ସ୍ଥିତଃ ।। 43
ସଈରନ୍ଧ୍ରୀ, ଭୟ କରିନାହ, ସୁଦେଷ୍ଣାଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଯାଅ। ଏହି ରାଜା ବିରାଟ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ପରଲୋକର ଭୟରେ, ତୁମକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇନାହିଁ, ତେବେ ସତ୍ୟ ଏବଂ ଧର୍ମର ପଥରେ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି।
ଭର୍ତାରମନୁରୁନ୍ଧନ୍ତ୍ଯଃ କ୍ଲିଶ୍ଯନ୍ତେ ଵୀରପତ୍ନଯଃ। ଶୁଶ୍ରୂଷଯା କ୍ଲିଶ୍ଯମାନାଃ ପତିଲୋକଂ ଜଯନ୍ତ୍ଯୁତ ।। 44
ପତିକୁ ସେବା କରୁଥିବା ନାରୀମାନେ ଦୁଃଖ ଭୋଗନ୍ତି; ସେମାନେ ନିଷ୍ଠାପୂର୍ବକ ସେବା କରି, ପତିଙ୍କର ଲୋକକୁ ଜିତିନ୍ତି।
ମନ୍ଯେ ନ କାଲଃ କ୍ରୋଧସ୍ଯ ପଶ୍ଯନ୍ତି ପତଯସ୍ତଵ। ତେନ ତ୍ଵାଂ ନାଭିଧାଵନ୍ତି ଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ସୂର୍ଯଵର୍ଚସଃ ।। 45
ମୁଁ ଭାବୁଛି ଏହି ରୋଷର ସମୟ ନୁହେଁ; ତୁମ ପତିମାନେ ତୁମକୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି, ତେଣୁ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ, ସୂର୍ୟ ପରି ଚମକଦାର, ତୁମପାଖକୁ ଆସିନାହନ୍ତି।
ଶ୍ରୂଯନ୍ତାଂ ତେ ସୁକେଶାନ୍ତେ ମୋକ୍ଷଧର୍ମାଶ୍ରଯାଃ କଥାଃ। ଯଥା ଧର୍ମଃ କୁଲସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଦୃଷ୍ଟୋ ଧର୍ମାନୁରୋଧନାତ୍ ।। 46
ହେ ସୁନ୍ଦର କେଶବତୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ମୁକ୍ତି ଧର୍ମ ଉପରେ ଆଧାରିତ କଥାଗୁଡ଼ିକ କହୁଛି, ଯେଉଁଥିରେ କୁଳବଧୂମାନେ କିପରି ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଆଚରଣ କରନ୍ତି, ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
ନାସ୍ତି ଯଜ୍ଞଃ ସ୍ତ୍ରିଯାଃ କଶ୍ଚିନ୍ନ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ନାପ୍ଯୁପୋଷଣମ୍। ଯା ତୁ ଭର୍ତାରି ଶୁଶ୍ରୂଷା ସା ସ୍ଵର୍ଗାଯାଭିଜାଯତେ ।। 47
ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ କୌଣସି ଯଜ୍ଞ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବା ଉପବାସ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠି ସ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ସେବା କରନ୍ତି, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।