ନୋପାଲଭେ ତ୍ଵାଂ ନୃପତେ ଵିରାଟଂ ନୃପସଂସଦି। ନାହମେତେନ ଯୁକ୍ତା ଵୈ ହନ୍ତୁଂ ମାତ୍ସ୍ଯ ତଵାନ୍ତିକେ ।। 8
ନୃପତି ବିରାଟ, ମୁଁ ଏହି ରାଜସଭାରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦୋଷ ଦେଉନାହିଁ; ଏଠି ଆପଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ମୁଁ ମତ୍ସ୍ୟକୁ ମାରିବାକୁ ଅନୁମତି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ସଭାସଦସ୍ତୁ ପଶ୍ଯନ୍ତୁ କୀଚକଂ ଧର୍ମଲଙ୍ଘିନମ୍। ଵିରାଟନୃପତେ ପଶ୍ଯ ମାମନାଥାମନାଗସମ୍ ।। 9
ସଭାସଦସ୍ୟମାନେ ଧର୍ମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଥିବା କିଚକଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତୁ; ବିରାଟ ରାଜା, ମୋତେ ନିର୍ଦୋଷ ଓ ଅନାଥ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତୁ।
ନ ସାମ ଫଲତେ ଦୁଷ୍ଟେ ଦୁଷ୍ଟେ ଦଣ୍ଡଃ ପ୍ରଯୁଜ୍ଯତେ ।। 10
ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସହିତ ମିଳନ କରିଲେ କିଛି ଫଳ ମିଳେନାହିଁ; ଦୁଷ୍ଟଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଏ।
ଅଦଣ୍ଡ୍ଯାନ୍ଦଣ୍ଡଯନ୍ରାଜା ଦଣ୍ଡ୍ଯାଂଶ୍ଚୈଵାପ୍ଯଦଣ୍ଡଯନ୍। ସ ରାଜା ନ ଭଵେଲ୍ଲୋକେ ରାଜଶବ୍ଦସ୍ଯ ଭାଜନମ୍ ।। 11
ଯେ ରାଜା ଦଣ୍ଡ ଦିଅବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ଲୋକଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦିଅନ୍ତି, ଏବଂ ଦଣ୍ଡ ଦିଅବା ଉଚିତ ଲୋକଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦିଅନ୍ତିନାହିଁ, ସେ ରାଜା ଏହି ଜଗତରେ 'ରାଜା' ନାମର ଯୋଗ୍ୟ ହୁଅନାହିଁ।
ଦୀନାନ୍ଧକୃପଣାଶକ୍ତପଙ୍ଗୁକୁବ୍ଜଜଡାଦିକାନ୍। ଅନାଥବାଲଵୃଦ୍ଧାଂଶ୍ଚ ପୁରୁଷାନ୍ଵା ସ୍ତ୍ରିଯୋଽପି ଵା । ଦୁଷ୍ଟଚୋରାଭିଭୂତାଂଶ୍ଚ ପାଲଯେଦଵନୀପତିଃ ।। 12
ଏ ଭୂମିର ଶାସକ ଦୀନ, ଅନ୍ଧ, ଦୁଃଖୀ, ଅଶକ୍ତ, ଲଙ୍ଗଡ଼ା, ଚପଟା, ମୂଢ଼, ଅନାଥ, ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ, ଦୁଷ୍ଟ ଚୋରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତିକ୍ରମିତ ଲୋକ ଏବଂ ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଅନାଥ, ସେମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ।
ଅନାଥାନାଂ ଚ ନାଥଃ ସ୍ଯାଦପିତୄଣାଂ ପିତା ନୃପଃ । ମାତା ଭଵେଦମାତୄଣାମଗୁରୂଣାଂ ଗୁରୁର୍ଭଵେତ୍। ଅଗତୀନାଂ ଗତୀ ରାଜା ନୃଣାଂ ରାଜା ପରାଯଣମ୍ ।। 13
ରାଜା ଅନାଥଙ୍କର ନାଥ, ପିତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପିତା, ମାତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମାତା, ଗୁରୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁରୁ ହେବା ଉଚିତ; ଯେଉଁମାନେ ଅସହାୟ, ରାଜା ସେମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜା ଶେଷ ଆଶ୍ରୟ।
ଵିଶେଷତଃ ପରୈର୍ଦୁଷ୍ଟୈଃ ପରାମୃଷ୍ଟଂ ନରୋତ୍ତମଃ। ସ୍ତ୍ରିଯଂ ସାଧ୍ଵୀମନାଥାଂ ଚ ପାଲଯେତ୍ସ୍ଵସୁତାମିଵ ।। 14
ବିଶେଷ କରି, ଯଦି କୌଣସି ସଦ୍ଗୁଣୀ ଏବଂ ଅନାଥ ନାରୀ ଦୁଷ୍ଟ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ ହେଉଛି, ତେବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ତାଙ୍କୁ ନିଜ କନ୍ୟା ପରି ସୁରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ଵଦ୍ଗୃହାଵସତିଂ ରାଜନ୍ନେତାଵତ୍କାଲପର୍ଯଯମ୍। ଅଧିକାଂ ତ୍ଵତ୍ସୁତାଯାଶ୍ଚ ପଶ୍ଯ ମାଂ କୀଚକାହତାଂ ।। 15
ରାଜା ମୋତେ, ଯେଉଁଠି ତୁମର ଘରେ ବସିଛି, ତୁମର କନ୍ୟା ପାଇଁ ଯେତେ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଥିଲେ, ତେତେ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ; ଦେଖ, ମୁଁ କୀଚକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହୋଇଛି।
ପରୋକ୍ଷଂ ନାଭିଜାନାମି ଵିଗ୍ରହଂ ଯୁଵଯୋରହମ୍। ଅର୍ଥତତ୍ତ୍ଵମଵିଜ୍ଞାଯ କିଂ ସ୍ଯାଦକୁଶଲଂ ମମ ।। 16
ମୁଁ ତୁମେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଣ ବିବାଦ ଅଛି ଜାଣେନାହିଁ; ତଥା ମୁଁ ସତ୍ୟ କଥା ଜାଣିନାହିଁ; ଯଦି ମୁଁ ଏହି ଅବସ୍ଥା ବୁଝିନାହିଁ, ମୋ ପାଇଁ କଣ ଅନିଷ୍ଟ ହେବ?
ଯେଷାଂ ନ ଵୈରୀ ସ୍ଵପିତି ପଦା ଭୂମିମୁପସ୍ପୃଶନ୍। ତେଷାଂ ମାଂ ମାନିନୀଂ ଭାର୍ଯାଂ ସୂତପୁତ୍ରଃ ପଦାଽଵଧୀତ୍ ।। 17
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ନିଦ୍ରା କରିନାହିଁ, ଯେଉଁମାନେ ପଦରେ ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଗର୍ବିତ ଭାର୍ଯ୍ୟା ମୁଁ, ସୁତପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ପଦରେ ମୋତେ ଆଘାତ କରିଛି।
ଯେ ଚ ଦଦ୍ଯୁର୍ନ ଯାଚେଯୁର୍ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯାଃ ସତ୍ଯଵାଦିନଃ। ଯେଷାଂ ଦୁନ୍ଦୁଭିନିର୍ଘୋଷୋ ଜ୍ଯାଘୋଷଃ ଶ୍ରୂଯତେ ଭୃଶମ୍। ତେଷାଂ ମାଂ ଦଯିତାଂ ଭାର୍ଯାଂ ସୂତପୁତ୍ରଃ ପଦାଽଵଧୀତ୍ ।। 18
ଯେଉଁମାନେ ଅନୁରୋଧ ନ କରି ଦେଇଥାନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ସତ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଢୋଲ ଓ ଧନୁର ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚ ହୁଏ, ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଭାର୍ଯ୍ୟା ମୁଁ, ସୁତପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ପଦରେ ମୋତେ ଆଘାତ କରିଛି।
ତେଜସ୍ଵିନସ୍ତଥା କ୍ଷାନ୍ତା ବଲଵନ୍ତଶ୍ଚ ମାନିନଃ। ମହେଷ୍ଵାସା ରଣେ ଶୂରା ଗର୍ଵିତା ମାନତତ୍ପରାଃ। ତେଷାଂ ମାଂ ମାନିନୀଂ ଭାର୍ଯାଂ ସୂତପୁତ୍ରଃ ପଦାଽଵଧୀତ୍ ।। 19
ଯେଉଁମାନେ ତେଜସ୍ବୀ, କ୍ଷମାଶୀଳ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଗର୍ବିତ, ମହାଧନୁର୍ଧର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂର, ମାନରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଗର୍ବିତ ଭାର୍ଯ୍ୟା ମୁଁ, ସୁତପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ପଦରେ ମୋତେ ଆଘାତ କରିଛି।
ସର୍ଵଲୋକମିମଂ ହନ୍ଯୁର୍ଯଦି କ୍ରୁଦ୍ଧା ମହାବଲାଃ। ତେଷାଂ ମାଂ ଦଯିତାଂ ଭାର୍ଯାଂ ସୂତପୁତ୍ରଃ ପଦାଽଵଧୀତ୍ ।। 20
ଯେଉଁମାନେ ଦେଖିଲେ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ନଷ୍ଟ କରିପାରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଭାର୍ଯ୍ୟା ମୁଁ, ସୁତପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ପଦରେ ମୋତେ ଆଘାତ କରିଛି।
ଯେଷାଂ ନାସ୍ତି ସମଃ କଶ୍ଚିଦ୍ଵୀର୍ଯେ ସତ୍ଯେ ବଲେ ଦମେ। ତେଷାଂ ମାଂ ଦଯିତାଂ ଭାର୍ଯାଂ ସୂତପୁତ୍ରଃ ପଦାଽଵଧୀତ୍ ।। 21
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ବୀର୍ୟ, ସତ୍ୟ, ଶକ୍ତି ଓ ନିୟମରେ କୌଣସି ସମାନ ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଭାର୍ଯ୍ୟା ମୁଁ, ସୁତପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ପଦରେ ମୋତେ ଆଘାତ କରିଛି।
ଯେଷାଂ ନ ସଦୃଶଃ କଶ୍ଚିଦ୍ଧନାଦ୍ଯୈର୍ଭୁଵି ମାନଵଃ। ତେଷାଂ ମାଂ ଦଯିତାଂ ଭାର୍ଯାଂ ସୂତପୁତ୍ରଃ ପଦାଽଵଧୀତ୍ ।। 22
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଧନ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୁଣରେ ଏ ପୃଥିବୀରେ କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ ସମାନ ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଭାର୍ଯ୍ୟା ମୁଁ, ସୁତପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ପଦରେ ମୋତେ ଆଘାତ କରିଛି।
ତଵାଗ୍ରତୋ ଵିଶେଷେଣ ପ୍ରଜାନାଂ ଚ ହିତୈଷିଣଃ। ପଶ୍ଯତୋ ନିହତା ରାଜଂସ୍ତେନେହ ଜଗତୀପତେ ।। 23
ରାଜା, ତୁମର ସାମ୍ନାରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ, ଏବଂ ତୁମେ ଜନମାନଙ୍କ ଭଲ ଚାହିଁ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ମୁଁ ଏଠାରେ ତାହା ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହୋଇଛି, ଭୂମିର ନାଥ।
ଶରଣଂ ଯେ ପ୍ରପନ୍ନାନାଂ ଭଵନ୍ତି ଶରଣାର୍ଥିନାମ୍। ଚରନ୍ତି ଲୋକେ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନାଃ କ୍ଵନୁ ତେଽଦ୍ଯ ମହାବଲାଃ ।। 24
ଯେଉଁମାନେ ଆଶ୍ରୟ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ହୁଅନ୍ତି, ଲୋକଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ଆଜି କେଉଁଠି ଲୁଚି ଘୁଉଛନ୍ତି?
କଥଂ ତେ ସୂତପୁତ୍ରେଣ ଵଧ୍ଯମାନାଂ ପ୍ରିଯାଂ ସତୀମ୍। ମର୍ଷଯନ୍ତି ଯଥା କ୍ଲୀବା ବଲଵନ୍ତୋଽତିତେଜସଃ ।। 25
ଏତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ତେଜସ୍ବୀ ପୁରୁଷମାନେ, କିପରି ନିଜ ପ୍ରିୟ ଏବଂ ସତୀ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ସୁତପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ ହେଉଥିବା ଦେଖି ମୁକ୍ତ ରହିପାରନ୍ତି, ଏମିତି କିପରି କ୍ଳୀବ ଭଳି ସହିପାରନ୍ତି?
କ୍ଵନୁ ତେଷାମମର୍ଷଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଂ ତେଷାଂ ଚ ତଦ୍ବଲମ୍। ନ ପରୀପ୍ସନ୍ତି ଯେ ଭାର୍ଯାଂ ଵଧ୍ଯମାନାଂ ଦୁରାତ୍ମାନା ।। 26
ତାଙ୍କର ଅସହିଷ୍ଣୁତା କେଉଁଠି, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି କେଉଁଠି, ଯେଉଁମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ପୁରୁଷ ଦ୍ୱାରା ଭାର୍ଯ୍ୟା ଆଘାତିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତିନାହିଁ?
ମଯାଽପି ଶକ୍ଯଂ କିଂ କର୍ତୁଂ ଵିରାଟେ ଧର୍ମଦୂଷଣେ। ମାଂ ମର୍ଷଂଯତି ଯଃ ପଶ୍ଯନ୍ଵଧ୍ଯମାନାମନାଗସମ୍ ।। 27
ବିରାଟର ରାଜ୍ୟରେ ଧର୍ମ ଭଙ୍ଗ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ମୁଁ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଏବଂ ଆଘାତିତ ହେଉଥିବାକୁ ଦେଖି, ଯେ ରାଜା ସହିଯାଉଛନ୍ତି, ମୁଁ କଣ କରିପାରିବି?
ଧର୍ମୋ ଵିଦ୍ଧୋ ହ୍ଯଧର୍ମେଣ ସଭାଂ ଯତ୍ରୋପତିଷ୍ଠତି। ନ ଚେଦ୍ଵିଶଲ୍ଯଃ କ୍ରିଯତେ ସର୍ଵେ ଵିଦ୍ଧାଃ ସଭାସଦଃ ।। 28
ଧର୍ମ ଯେତେବେଳେ ଅଧର୍ମରେ ଆଘାତ ପାଇ ସଭାକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ଏହି ଆଘାତରୁ ମୁକ୍ତି ନ ମିଳିଲେ, ସଭାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଆଘାତିତ ହେଇଯାନ୍ତି।
ଯତ୍ର ଧର୍ମୋ ହ୍ଯଧର୍ମେମ ସତ୍ଯଂ ଯତ୍ରାନୃତେନ ଚ। ହନ୍ଯତେ ପ୍ରେକ୍ଷମାଣାନାଂ ହତାସ୍ତତ୍ର ସଭାସଦଃ ।। 29
ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମ ଅଧର୍ମରେ ଆଘାତିତ ହୁଏ ଏବଂ ସତ୍ୟ ଅସତ୍ୟରେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ଦେଖୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ସେଠାରେ ସଭାସଦସ୍ୟମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି।
ତସ୍ଯାସ୍ତତ୍କୃପଣଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୈରନ୍ଧ୍ର୍ଯାଃ ପରିଦେଵିତମ୍। ତତଃ ସଭ୍ଯାସ୍ତୁ ତେ ସର୍ଵେ ଭୂଯଃ କୃଷ୍ଣାମପୂଜଯନ୍। ସାଧୁସାଧ୍ଵିତି ଚାପ୍ଯାହୁଃ କୀଚକଂ ଚାପ୍ଯଗର୍ହଯନ୍ ।। 30
ସଈରନ୍ଧ୍ରୀଙ୍କର ଦୁଃଖର ମାନ୍ତା ଶୁଣି, ସଭାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଲୋକ ପୁନି କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ, ତାଙ୍କୁ ସାଧୁ ସାଧୁ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ ଏବଂ କୀଚକଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କଲେ।
କେଚିତ୍କୃଷ୍ଣାଂ ପ୍ରଶଂସନ୍ତି କେଚିନ୍ନିନ୍ଦନ୍ତି କୀଚକମ୍। କେଚିନ୍ନିନ୍ଦନ୍ତି ରାଜାନଂ କେଚିଦ୍ଦେଵୀଂ ଚ ତାଂ ନରାଃ ।। 31
କିଛି ଲୋକ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ, କିଛି କୀଚକଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କଲେ, କିଛି ରାଜାଙ୍କୁ ଦୋଷ ଦେଲେ, କିଛି ପୁରୁଷ ରାଣୀଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କଲେ।
ଯସ୍ଯେଯଂ ଚାରୁସର୍ଵାଙ୍ଗୀ ଭାର୍ଯା ସ୍ଯାଦାଯତେକ୍ଷଣା। ପରୋ ଲାଭଶ୍ଚ ତସ୍ଯ ସ୍ଯାନ୍ନ ସ ଶୋଚେତ୍କଦାଚନ ।। 32
ଯାହାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଏହି ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ବଡ ଆଖି ଥିବା ନାରୀ, ସେ ବଡ ଭାଗ୍ୟ ଲାଭ କରିଛି, ସେ କେବେ ଦୁଃଖ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯସ୍ଯା ଗାତ୍ରଂ ଶୁଭଂ ପୀନଂ ମୁଖଂ ଜଯତି ପଙ୍କଜମ୍। ଗତିର୍ହଂସଂ ସ୍ମିତଂ କୁନ୍ଦଂ ସୌଷା ନାର୍ହତି ପଦ୍ଵଧମ୍ ।। 33
ଯାହାଙ୍କ ଦେହ ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ଭରିପୁରା, ମୁହଁ ପଦ୍ମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ, ଚାଳ ହଂସ ପରି, ହସ କୁନ୍ଦ ପରି—ତାଙ୍କୁ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶଦ୍ଦଶନା ଯସ୍ଯାଃ ଶ୍ଵେତା ମାଂସନିବନ୍ଧନାଃ। ସ୍ନିଗ୍ଧାଶ୍ଚ ମୃଦଵଃ କେଶାଃ ସୈଷା ନାର୍ହତି ପଦ୍ଵଧମ୍ ।। 34
ଯାହାଙ୍କ ୩୨ଟି ଦାନ୍ତ ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ମାଂସରେ ବିନ୍ଦୁ, କେଶ ମୃଦୁ ଏବଂ ତେଜସ୍ବୀ—ତାଙ୍କୁ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ପଦ୍ମଂ ଚକ୍ରଂ ଧ୍ଵଜଂ ଶଙ୍ଖଂ ପ୍ରାସାଦୋ ମକରସ୍ତଥା। ଯସ୍ଯାଃ ପାଣିତଲେ ସନ୍ତି ସୈଷା ନାର୍ହତି ପଦ୍ଵଧମ୍ ।। 35
ଯାହାଙ୍କ ହାତରେ ପଦ୍ମ, ଚକ୍ର, ଧ୍ୱଜ, ଶଂଖ, ଦୁର୍ଗ ଏବଂ ମକର ଚିହ୍ନ ଅଛି—ତାଙ୍କୁ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଆଵର୍ତାଃ ଖଲୁ ଚତ୍ଵାରଃ ସର୍ଵେ ଚୈଵ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଃ । ସମଂ ଗାତ୍ରଂ ଶୁଭଂ ସ୍ନିଗ୍ଧଂ ଯସ୍ଯା ନାର୍ହତି ପଦ୍ଵଧମ୍ ।। 36
ଯାହାଙ୍କ ଦେହରେ ଚାରିଟି ଘୂର୍ଣ୍ଣା, ସମସ୍ତ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ, ଦେହ ସମତଳ, ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ମୃଦୁ—ତାଙ୍କୁ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଅଚ୍ଛିଦ୍ରହସ୍ତପାଦା ଚ ଅଚ୍ଛିଦ୍ରଦଶନା ଚ ଯା। କନ୍ଯା କମଲପତ୍ରାକ୍ଷୀ କଥମର୍ହତି ପଦ୍ଵଧମ୍ ।। 37
ଯାହାଙ୍କ ହାତ ଏବଂ ପାଦ ଅଖଣ୍ଡ, ଦାନ୍ତ ଅଖଣ୍ଡ, ଆଖି କମଳପତ୍ର ପରି—ଏହି କନ୍ୟାକୁ କିପରି ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ହେବ?