ଵଲୀଵିଭଙ୍ଗଚତୁରଂ ସ୍ତନଭାରଵିନାମିତମ୍। କରାଗ୍ରସଂମିତଂ ମଧ୍ଯଂ ତଵେଦଂ ତନୁମଧ୍ଯମେ ।। 22
ତୁମର କମର, ହେ ତନୁମଧ୍ୟମେ, ବହୁତ ନିପୁଣ ଭାବରେ ଭାଜିବା ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଏ, ଷ୍ଟନର ଭାରରେ ହେଉଥିବା ଭଙ୍ଗରେ ହେଉଛି, ଏବଂ ମୋ ହାତର ଆଙ୍ଗୁଳି ମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଘେରିପାରିବେ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ଚାରୁଜଘନଂ ସରିତ୍ପୁଲିନସଂନିଭମ୍। କାମଵ୍ଯାଧିରସାଧ୍ଯୋ ମାମପ୍ଯାକ୍ରାମତି ଭାମିନି ।। 23
ତୁମର ସୁନ୍ଦର କମର, ନଦୀର ଚାରୁ ପୁଲିନ ଭଳି ଦେଖି, ହେ ଭାମିନୀ, ମୋ ମନରେ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଅଭିଲାଷର ରୋଗ ଆସି ଚିପି ଧରିଛି ।
ଜଜ୍ଵାଲ ଚାଗ୍ନିମଦନୋ ଦାଵାଗ୍ନିରିଵ ନିର୍ଦଯଃ । ତ୍ଵତ୍ସଙ୍ଗମାଭିସଂକଲ୍ପଵିଵୃଦ୍ଧୋ ମାଂ ଦହତ୍ଯଯମ୍ ।। 24
ମୋ ମନରେ ପ୍ରେମର ଅଗ୍ନି ଦାବାଗ୍ନି ଭଳି ନିର୍ଦୟ ଭାବରେ ଜଳିଉଛି, ତୁମ ସାଙ୍ଗରେ ମିଶିବା ଆଶାରେ ଏହା ଅଧିକ ଭୟାନକ ହୋଇ ମୋତେ ଜଳାଉଛି ।
ଆତ୍ମପ୍ରଦାନଵର୍ଷେଣ ସଂଗମାମ୍ଭୋଧରେଣ ଚ। ଶମଯସ୍ଵ ଵରାରୋହେ ଜ୍ଵଲନ୍ତଂ ମନ୍ମଥାନଲମ୍ ।। 25
ହେ ଭଲ କମର ଥିବା ଜନା, ତୁମର ଆତ୍ମା ଦେବାର ବର୍ଷା ଏବଂ ସାଙ୍ଗରେ ମିଶିବାର ମେଘ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜଳୁଥିବା ପ୍ରେମର ଅଗ୍ନିକୁ ଶାନ୍ତ କର ।
ମଚ୍ଚିତ୍ତୋନ୍ମାଦନକରା ମନ୍ମଥସ୍ଯ ଶରୋତ୍କରାଃ। ତ୍ଵତ୍ସଙ୍ଗମାଶାନିଶିତାସ୍ତୀଵ୍ରାଃ ଶଶିନିଭାନନେ । ମହ୍ଯଂ ଵିଦାର୍ଯ ହୃଦଯମିଦଂ ନିର୍ଦଯଵେଗିତାଃ ।। 26
ହେ ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ, ମୋ ମନରେ ତୁମ ସାଙ୍ଗରେ ମିଶିବା ଆଶାରେ ତୀବ୍ର ଭାବରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କାମର ଶର ମୋତେ ଉନ୍ମାଦ କରୁଛି, ଏହି ଶର ମୋ ହୃଦୟକୁ ନିର୍ଦୟ ଭାବରେ ବେଗରେ ଭେଦି ଯାଉଛି ।
ପ୍ରଵିଷ୍ଟା ହ୍ଯସିତାପାଙ୍ଗି ପ୍ରଚଣ୍ଡାଶ୍ଚଣ୍ଡଦାରୁଣାଃ। ଅତ୍ଯୁନ୍ମାଦସମାରମ୍ଭାଃ ପ୍ରୀତ୍ଯୁନ୍ମାଦକରା ମମ। ଆତ୍ମପ୍ରଦାନସଂଭୋଗୈର୍ମାମୁଦ୍ଧର୍ତୁମିହାର୍ହସି ।। 27
ହେ କଳା ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଜନା, ଏହି ଭୟାନକ ଏବଂ ତୀବ୍ର ଶର ମୋ ମନରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଅତି ଉନ୍ମାଦ ଏବଂ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରେମ ଜନାଇଛି; ତୁମର ଆତ୍ମା ଦେବା ଏବଂ ମିଶିବାର ଆନନ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ଉଚିତ ।
ଚିତ୍ରମାଲ୍ଯାମ୍ବରଧରା ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତା। କାମଂ ପ୍ରକାମଂ ସେଵ ତ୍ଵଂ ମଯା ସହ ଵିଲାସିନି ।। 28
ତୁମେ ଚମତ୍କାର ମାଳା ଏବଂ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଛ, ସମସ୍ତ ଗହଣା ରେ ଶୋଭିତ, ହେ ଖେଳାଳି ଜନା, ମୋ ସହ ବିନୋଦରେ ଇଚ୍ଛାମତି ଲଗି ଲାଗ ।
ନାର୍ହସୀହାସୁଖଂ ଵସ୍ତୁଂ ସୁଖାର୍ହା ସୁଖଵର୍ଜିତା। ପ୍ରାପ୍ନୁହ୍ଯନୁତ୍ତମଂ ସୌଖ୍ଯଂ ମତ୍ତସ୍ତ୍ଵଂ ମତ୍ତଗାମିନି ।। 29
ତୁମେ ଆନନ୍ଦ ପାଇବାର ଯୋଗ୍ୟ, ଆନନ୍ଦ ହୀନ ରହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ମତ୍ତ ହାତୀର ଚାଳ ଭଳି ଚାଲିଥିବା ଜନା, ମୋତେ ଆସି ସର୍ବୋତ୍ତମ ସୁଖ ନିଅ ।
ସ୍ଵାଦୂନ୍ଯମୃତକଲ୍ପାନି ପେଯାନି ଵିଵିଧାନି ଚ। ପିବମାନା ମନୋଜ୍ଞାନି ରମମାଣା ଯଥାସୁଖମ୍ ।। 30
ହେ ମନୋହରି, ବିଭିନ୍ନ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ଓ ଅମୃତ ସମାନ ପାନୀୟ ପିଅ, ଏବଂ ଇଚ୍ଛାମତି ଆନନ୍ଦ କର ।
ଭୋଗୋପଚାରାନ୍ଵିଵିଧାନ୍ସୌଭାଗ୍ଯଂ ଚାପ୍ଯନୁତ୍ତମମ୍। ପାନଂ ପିବ ମହାଭାଗେ ଭୋଗୈଶ୍ଚାନୁତ୍ତମୈଃ ଶୁଭୈଃ ।। 31
ହେ ମହାଭାଗେ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭୋଗ ଓ ଶୁଭ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କର, ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପାନୀୟ ପିଅ ।
ଇଦଂ ହି ରୂପଂ ପ୍ରଥମଂ ତଵାନଘେ ନିରର୍ଥକଂ କେଵଲମଦ୍ଯ ଭାମିନି । ଅଧାର୍ଯମାଣା ସ୍ନଗିଵୋତ୍ତମା ଶୁଭା ନ ଶୋଭସେ ସୁନ୍ଦରି ଶୋଭନା ସତୀ ।। 32
ହେ ନିର୍ଦୋଷା, ତୁମର ଏହି ରୂପ ଆଜି ଅପରିଗଣିତ, କାରଣ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିନାହାଁ; ହେ ସୁନ୍ଦରି, ତୁମେ ଆସଲେ ଶୋଭା ପାଉଛ, କିନ୍ତୁ ଏବେ ତୁମେ ଶୋଭିତ ନୁହେଁ ।
ତ୍ଯଜାମି ଦାରାନ୍ମମ ଯେ ପୁରାତନା ଭଵନ୍ତୁ ଦାସ୍ଯସ୍ତଵ ଚାରୁହାସିନି । ଅହଂ ଚ ତେ ସୁନ୍ଦରି ଦାସଵତ୍ସ୍ଥିତଃ ସଦା ଭଵିଷ୍ଯେ ଵଶଗୋ ଵରାନନେ ।। 33
ମୁଁ ମୋ ପୁରୁଣା ପତ୍ନୀମାନେକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବି; ସେମାନେ ତୁମର ଦାସୀ ହେଉନ୍ତୁ, ହେ ଚାରୁହାସିନୀ; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସଦା ତୁମର ଦାସୀ ଭଳି ରହିବି, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ମୁଁ ସଦା ତୁମ ଅଧୀନ ରହିବି ।
ଏଵମୁକ୍ତାଽନଵଦ୍ଯାଙ୍ଗୀ କୀଚକେନ ଦୁରାତ୍ମନା । ଦ୍ରୌପଦୀ ତମୁଵାଚେଦଂ ସୈରନ୍ଧ୍ରୀଵେଷଧାରିଣୀ ।। 1
ଏଭଳି କିଚକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯିବା ପରେ, ନିର୍ଦୋଷ ଅଙ୍ଗ ଥିବା ଦ୍ରୌପଦୀ, ସାଇରନ୍ଧ୍ରୀ ବେଶରେ ଥିବା, ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ।
ଅପ୍ରାର୍ଥନୀଯାମିହଂ ମାଂ ସୂତପୁତ୍ରାଭିମନ୍ଯସେ। ନିହୀନଵର୍ଣାଂ ସୈରେନ୍ଧ୍ରୀଂ ବୀଭତ୍ସାଂ କେଶକାରିଣୀମ୍ ।। 2
ସୁତପୁତ୍ର, ତୁମେ ମୋତେ ଚାହୁଛ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏଠାରେ ଅପ୍ରାର୍ଥନୀୟ; ମୁଁ ନିମ୍ନ ଜାତି, ସାଇରନ୍ଧ୍ରୀ, ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଅପ୍ରୀତିକର, ଚୁଲ ଅସ୍ଥିର ।
ପରଦାରାଽସ୍ମି ଭଦ୍ରଂ ତେ ନ ଯୁକ୍ତଂ ତଵ ସାଂପ୍ରତମ୍। ଦଯିତାଃ ପ୍ରାଣିନାଂ ଦାରା ଧର୍ମଂ ସମନୁଚିନ୍ତଯ ।। 3
ମୁଁ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷର ଜନା, ତୁମେ ଭଲ ରୁହ; ଏବେ ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ । ପତ୍ନୀମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ; ଧର୍ମ ବିଚାର କର ।
ପରଦାରେ ନ ତେ ବୁଦ୍ଧିର୍ଜାତୁ କାର୍ଯା କଥଂଚନ । ଵିଵର୍ଜନଂ ହ୍ଯକାର୍ଯାଣାମେତତ୍ସୁପୁରୁଷଵ୍ରତମ୍ ।। 4
ତୁମେ କେବେ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷର ପତ୍ନୀ ପାଇଁ ମନ ଲଗାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଅନୁଚିତ କାମର ତ୍ୟାଗ କରିବା ଏହା ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷଙ୍କ ନୀତି ।
ମିଥ୍ଯାଭିଗୃଧ୍ନୋ ହି ନରଃ ପାପାତ୍ମା ମୋହମାସ୍ଥିତଃ । ଅଯଶଃ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାଦ୍ଧୋରଂ ମହଦ୍ଵା ପ୍ରାପ୍ନୁଯାଦ୍ଭଯମ୍ ।। 5
ଯେ ପୁରୁଷ ଅପଥରେ ଆଶା କରେ, ଦୁଷ୍ଟ ମନ ରଖେ, ଭ୍ରମରେ ରହେ, ସେ ଭୟାନକ ଅପମାନ ଏବଂ ବଡ ଭୟ ପାଇପାରେ ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ସୈରନ୍ଧ୍ର୍ଯା କୀଚକଃ କାମମୋହିତଃ। ଜାନନ୍ନପି ସୁଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିଃ ପରଦାରାଭିମର୍ଶନେ ।। 6
ସାଇରନ୍ଧ୍ରୀ ଏଭଳି କହିଲେ ମଧ୍ୟ, କିଚକ ଅଭିଲାଷରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ଜଣିଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷର ପତ୍ନୀ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରି ରହିଲେ ।
ଦୋଷାନ୍ବହୂନ୍ପ୍ରାଣହରାନ୍ସର୍ଵଲୋକଵିଗର୍ହିତାନ୍ । ପ୍ରୋଵାଚେଦଂ ସୁଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିର୍ଦ୍ରୌପଦୀମଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ।। 7
ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂର୍ଖ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନଥିବା ସେ ପୁରୁଷ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିନ୍ଦିତ ଏବଂ ପ୍ରାଣ ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା ଅନେକ ଦୋଷ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ କହିଲା।
ନାର୍ହସ୍ଯେଵଂ ଵରାରୋହେ ପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାତୁଂ ଵରାନନେ । ମାଂ ମନ୍ମଥସମାଵିଷ୍ଟଂ ତ୍ଵତ୍କୃତେ ଚାରୁହାସିନି ।। 8
ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ ଓ ମଧୁର ହାସିଥିବା ତୁମେ, ଏପରି ଭାବେ ମୋତେ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରେମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ।
ପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାଯ ଚ ମାଂ ଭୀରୁ ଵଶଗଂ ପ୍ରିଯଵାଦିନମ୍ । ନୂନଂ ତ୍ଵମସିତାପାଙ୍ଗି ପଶ୍ଚାତ୍ତାପଂ କରିଷ୍ଯସି ।। 9
ହେ କଳା ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଭୟଭୀତେ, ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତି ଭଲ ପ୍ରେମ ଓ ମିଠା କଥା କହୁଛି, ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପରେ ତୁମେ ଦୁଃଖିତ ହେବ।
ଅହଂ ହି ସୁଭ୍ରୁ ରାଜ୍ଯସ୍ଯ କୃତ୍ସ୍ନସ୍ଯାସ୍ଯ ସୁମଧ୍ଯମେ । ପ୍ରଭୁର୍ଵାସଯିତା ଚୈଵ ଵୀର୍ଯେ ଚାପ୍ରତିମଃ କ୍ଷିତୌ ।। 10
ହେ ସୁନ୍ଦର ଭୂଁ ଭୂଜା ଓ ସୁସ୍ଥଳୀ, ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟର ମୁଁ ମାଲିକ, ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କରୁଛି ଓ ପୃଥିବୀରେ ମୋର ସାମର୍ଥ୍ୟର କିଛି ତୁଳନା ନାହିଁ।
ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ମତ୍ସମୋ ନାସ୍ତି କଶ୍ଚିଦନ୍ଯଃ ପୁମାନିହ । ରୂପଯୌଵନସୌଭାଗ୍ଯୈର୍ଭୋଗୈଶ୍ଚାନୁତ୍ତମୈଃ ଶୁଭୈଃ ।। 11
ଏହି ପୃଥିବୀରେ ରୂପ, ଯୌବନ, ଭାଗ୍ୟ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୋଗରେ ମୋତେ ସମାନ କୌଣସି ପୁରୁଷ ନାହିଁ।
ସର୍ଵକାମସମୃଦ୍ଧେଷୁ ଭୋଗେଷ୍ଵନୁପମେଷ୍ଵିହ। ଭୋକ୍ତଵ୍ଯେଷୁ ଚ କଲ୍ଯାଣି କସ୍ମାଦ୍ଦାସ୍ଯେ ରତା ହ୍ଯସି ।। 12
ହେ ଶୁଭେ, ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଅପୂର୍ବ ଭୋଗ ଥିବାବେଳେ, କାହିଁକି ତୁମେ ଦାସୀ ହେବାରେ ଆସକ୍ତ?
ମଯା ଦତ୍ତମିଦଂ ରାଜ୍ଯଂ ସ୍ଵାମିନ୍ଯସି ଶୁଭାନନେ। ଭଜସ୍ଵ ମାଂ ଵରାରୋହେ ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵଂ ଭୋଗାନନୁତ୍ତମାନ୍ ।। 13
ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ରାଜ୍ୟ ଦେଇଛି, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ ମହିଳା, ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର ଏବଂ ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୋଗବିଲାସ ଉପଭୋଗ କର।
ଏଵମୁକ୍ତା ତୁ ସା ସାଧ୍ଵୀ କୀଚକେନାଶୁଭଂ ଵଚଃ। କୀଚକଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚେଦଂ ଗର୍ହଯନ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚଃ ।। 14
ଏଭଳି କିଚକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଖରାପ କଥା ଶୁଣି, ସେ ସତୀ ସ୍ତ୍ରୀ କିଚକଙ୍କ ଉପରେ ଦୋଷ ଦେଇ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ମା ସୂତପୁତ୍ର ମୁହ୍ଯସ୍ଵ ମାଽଦ୍ଯ ତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯସ୍ଵ ଜୀଵିତମ୍। ଜାନୀହି ପଞ୍ଚଭିର୍ଘୋରୈର୍ନିତ୍ଯଂ ମାମଭିରକ୍ଷିତାମ୍ ।। 15
ହେ ସୂତପୁତ୍ର, ତୁମେ ଅବିବେକୀ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଆଜି ଜୀବନ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନି। ଜାଣ, ମୁଁ ସଦା ପଞ୍ଚଜଣ ଭୟଙ୍କର ପୁରୁଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ।
ନ ଚାପ୍ଯହଂ ତ୍ଵଯା ଲଭ୍ଯା ଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ପତଯୋ ମମ। ତେ ତ୍ଵାଂ ନିହନ୍ଯୁଃ କୁପିତାଃ ସାଧ୍ଵଲଂ ମା ଵ୍ଯନୀନଶଃ ।। 16
ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଅପ୍ରାପ୍ୟ, ମୋ ପତିମାନେ ଗନ୍ଧର୍ବ। ସେମାନେ ଯଦି କ୍ରୋଧିତ ହେବେ, ଖୋଲାମେଳା କିମ୍ବା ଗୁପ୍ତଭାବେ, ତୁମକୁ ମାରିଦେବେ।
ଅଶକ୍ଯରୂପଂ ପୁରୁଷୈରଧ୍ଵାନଂ ଗନ୍ତୁମିଚ୍ଛସି ।। 17
ତୁମେ ଏମିତି ଏକ ପଥ ଚାଲିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଯାହାକୁ କେହି ମଣିଷ ଚାଲିପାରିନାହାନ୍ତି।
ଯଥା ନିଶ୍ଚେତନୋ ବାଲଃ କୂଲସ୍ଥଃ କୂଲମୁତ୍ତରମ୍। ତର୍ତୁମିଚ୍ଛତି ମନ୍ଦାତ୍ମା ତଥା ତ୍ଵଂ କର୍ତୁମିଚ୍ଛସି ।। 18
ଯେପରି ଅବୁଝ ଶିଶୁ ନଦୀ କୂଳରେ ଦଁଡାଇ ଅପର କୂଳକୁ ପାରିହେବାକୁ ଚାହେ, ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଅବିବେକରେ ଏମିତି କାମ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ।