କଶ୍ଚ ତେ ଦାତୁମୁଚ୍ଛିଷ୍ଟଂ ପୁମାନର୍ହତି ଭାମିନି । ପ୍ରସାରଯେଚ୍ଚ କଃ ପାଦୌ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ।। 79
ଓ ସୁନ୍ଦରୀ, କେଉଁ ଜଣେ ପୁରୁଷ ତୁମକୁ ଉଛିଷ୍ଟ ଦେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ? ଏବଂ, କେଉଁ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ତୁମର ଧନ-ସମ୍ପଦ ଦେଖି ତୁମ ପାଦ ପ୍ରସାରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିବ?
ଏଵମାଚାରସଂପନ୍ନା ଏଵଂ ଦେଵପରାଯଣା। ରକ୍ଷ୍ଯା ତ୍ଵମସି ଭୂତାନାଂ ସାଵିତ୍ରୀଵଦ୍ଵିଜନ୍ମନାମ୍ ।। 80
ଏପରି ଆଚରଣ ଥିବା, ଦେବତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ରଖିଥିବା ତୁମେ, ସବୁ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାବିତ୍ରୀ ପରି ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଭଳି ସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ଦେଵତା ଇଵ କଲ୍ଯାଣି ପୂଜିତା ଵରଵର୍ଣିନୀ। ଵସ ଭଦ୍ରେ ମଯି ପ୍ରୀତା ପ୍ରୀତିର୍ହି ମଯି ଵର୍ତତେ। ସର୍ଵକାମୈଃ ପ୍ରମୁଦିତା ନିରୁଦ୍ଵିଗ୍ନମନାଃ ସୁଖମ୍ ।। 81
ଓ ଶୁଭା, ଦେବୀ ପରି ସମ୍ମାନିତ ଏବଂ ଚମକୁଥିବା ରୂପବତୀ, ମୋତେ ପ୍ରୀତି ରଖି ଶାନ୍ତିରେ ରହ; ମୋର ଭଲପାଇବା ସଦା ତୁମ ସହିତ ଅଛି। ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉ, ଚିନ୍ତା ନଥିବା ମନରେ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କର।
ସୁଦେଷ୍ଣଯୈଵମୁକ୍ତା ସା ସଂପ୍ରୀତା ଚାରୁହାସିନୀ। ନିର୍ଵିଶଙ୍କା ଵିରାଟସ୍ଯ ଵିଵେଶାନ୍ତଃପୁରଂ ସୁଖମ୍ ।। 82
ସୁଦେଷ୍ଣା ଏପରି କହିବା ପରେ, ସେ ଚମକୁଥିବା ହାସିର ମାଳିକା ଦ୍ରୌପଦୀ ଖୁସି ହେଇ, ଭୟ ନଥିବା ମନରେ, ବିରାଟଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ସୁଖରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଯାଜ୍ଞସେନୀ ସୁଦେଷ୍ଣାଂ ତୁ ଶୁଶ୍ରୂପନ୍ତୀ ଵିଶାଂପତେ। ଅଵସତ୍ପରିଚାରାର୍ହା ସୁଦୁଃଖଂ ଜନମେଜଯ ।। 83
ଓ ଜନମେଜୟ, ଯଜ୍ଞସେନୀ ସୁଦେଷ୍ଣାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ, ସେ ସେବା ଯୋଗ୍ୟ ଥିଲେ, ତଥାପି ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରି ସେଠାରେ ରହିଥିଲେ।
ଏଵଂ ଵିରାଟେ ନ୍ଯଵସଂସ୍ତୁ ପାଣ୍ଡଵାଃ କୃଷ୍ଣା ତଥାଽନ୍ତଃପୁରମେତ୍ଯ ଶୋଭନା। ଅଜ୍ଞାତଚର୍ଯାଂ ପ୍ରତିରୁଦ୍ଧମାନସା ଯଥାଽଗ୍ରଥୋ ଭସ୍ମନି ଗୂଢତେଜସଃ ।। 84
ଏପରି ବିରାଟଙ୍କ ନଗରରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏବଂ କୃଷ୍ଣା ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ନିଜ ଚରିତ୍ର ଲୁଚାଇ ରହିଥିଲେ, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଖାକରେ ଲୁଚି ରହିଥାଏ।
ଏଵଂ ଵିରାଟନଗରେ ଵସନ୍ତଃ ସତ୍ଯଵିକ୍ରମାଃ। ଅତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ନରଵ୍ଯାଘ୍ରାଃ କିମକୁର୍ଵତ ପାଣ୍ଡଵାଃ ।। 1
ସତ୍ୟ ଓ ସାହସରେ ଦୃଢ଼ ପାଣ୍ଡବମାନେ ବିରାଟଙ୍କ ନଗରରେ ଏପରି ରହୁଥିଲେ; ତାପରେ, ଏହି ପୁରୁଷସିଂହମାନେ କଣ କରିଥିଲେ?
ଏଵଂ ତେ ନ୍ଯଵସଂସ୍ତତ୍ର ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନାଃ କୁରୁନନ୍ଦନାଃ । ଆରାଧଯନ୍ତୋ ରାଜାନାଂ ଯଦକୁର୍ଵତ ତଚ୍ଛୃଣୁ ।। 2
କୁରୁପୁତ୍ରମାନେ ସେଠାରେ ଲୁଚି ରହୁଥିଲେ; ଏବେ ଶୁଣ, ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା ପାଇଁ କଣ କରିଥିଲେ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ ସଭାସ୍ତାରଃ ସଭ୍ଯାନାମଭଵତ୍ପ୍ରିଯଃ । ତଥୈଵ ଚ ଵିରାଟସ୍ଯ ସପୁତ୍ରସ୍ଯ ଵିଶାଂପତେ ।। 3
ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସଭାର ଅଧିକାରୀ, ସଭାସଦମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହେଲେ; ଏହିପରି ବିରାଟ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହେଲେ।
ସ ହ୍ଯକ୍ଷହୃଦଯଜ୍ଞସ୍ତାନ୍କ୍ରୀଡଯାମାସ ପାଣ୍ଡଵଃ। ଅକ୍ଷବଦ୍ଧାନ୍ଯଥାକାମଂ ସୂତ୍ରବଦ୍ଧାନିଵ ଦ୍ଵିଜାନ୍ ।। 4
ଏହି ପାଣ୍ଡବ ତାଶ ଖେଳରେ ପ୍ରବୀଣ, ତାଙ୍କ ସହ ଖେଳୁଥିଲେ, ତାଶକୁ ଇଚ୍ଛାମତେ ବାନ୍ଧୁଥିଲେ, ଯେପରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାନ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧେ।
ଅଜ୍ଞାତଂ ଚ ଵିରାଟସ୍ଯ ଵିଜିତ୍ଯ ଵସୁ ଧର୍ମରାଟ୍। ଭ୍ରାତୃଭ୍ଯଃ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରୋ ଯଥେଷ୍ଟଂ ସଂପ୍ରଯଚ୍ଛତି ।। 5
ବିରାଟଙ୍କୁ ଅଜଣା ରହି, ଧର୍ମରାଜ ଧନ ଜିତି, ଚାହିଁଲେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟନ କରୁଥିଲେ, ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ପରି।
ଭୀମସେନୋପି ମାଂସାନି ଭକ୍ଷ୍ଯାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ । ଅତିସୃଷ୍ଟାନି ମତ୍ସ୍ଯେନ ଵିକ୍ରୀଣନ୍ନିଵ ଭ୍ରାତୃଷୁ ।। 6
ଭୀମସେନ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମାଂସ ଓ ଖାଦ୍ୟ ପାଇ, ବିକ୍ରି କରୁଥିବା ପରି, ଭାଇମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟନ କରୁଥିଲେ।
ଵାସାଂସି ପରିଜୀର୍ଣାନି ଲବ୍ଧାନ୍ଯନ୍ତଃପୁରେଽର୍ଜୁନଃ । ଵିକ୍ରୀଣନ୍ନିଵ ସର୍ଵେଭ୍ଯଃ ପାଣ୍ଡଵେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ।। 7
ଅର୍ଜୁନ ଅନ୍ତଃପୁରରୁ ପୁରୁଣା ପୋଷାକ ନେଇ, ବିକ୍ରି କରୁଥିବା ପରି, ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦେଇଥିଲେ।
ନକୁଲୋପି ଧନଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା କୃତେ କର୍ମଣି ଵାଜିନାମ୍। ତୁଷ୍ଟେ ତସ୍ମିନ୍ନରପତୌ ପାଣ୍ଡଵେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ।। 8
ନକୁଳ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ କାମ କରି ଧନ ପାଇ, ରାଜା ଖୁସି ହେଲେ, ସେ ଧନ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦେଇଥିଲେ।
ସହଦେଵୋପି ଗୋପାନାଂ ଵେଷମାସ୍ଥାଯ ପାଣ୍ଡଵଃ। ଦଧି କ୍ଷୀରଂ ଘୃତଂ ଚୈଵ ପାଣ୍ଡଵେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ।। 9
ସହଦେବ ଗୋପର ଭୂମିକା ନେଇ, ଦହି, ଦୁଧ ଓ ଘି ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦେଇଥିଲେ।
କୃଷ୍ଣା ତୁ ସର୍ଵାନ୍ଭ୍ରାତୄଂସ୍ତାନ୍ନିରୀକ୍ଷନ୍ତୀ ତପସ୍ଵିନୀ । ଯଥା ପୁନରଵିଜ୍ଞାତା ତଥା ଚରତି ଭାମିନୀ ।। 10
କୃଷ୍ଣା, ତପସ୍ୱିନୀ, ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ ଦେଖୁଥିଲେ, ଏପରି ଚାଲିଥିଲେ ଯେ, ନିଜ ପରିଚୟ ଲୁଚି ରହିଥିଲେ।
ଏଵଂ ସଂଭାଵଯନ୍ତସ୍ତେ ତଦାଽନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ମହାରଥାଃ। ଵିରାଟନଗରେ ଚେରୁଃ ପୁନର୍ଗର୍ଭଧୃତା ଇଵ ।। 11
ଏପରି, ଏହି ମହାରଥୀମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ବିରାଟଙ୍କ ନଗରରେ ଚାଲିଥିଲେ, ଯେପରି ଗୁପ୍ତ ଗର୍ଭ ରଖିଥିବା।
ସାଶଙ୍କା ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ଭଯାତ୍ପାଣ୍ଡୁସୁତାସ୍ତଦା । ପ୍ରେକ୍ଷମାଣାସ୍ତଦା କୃଷ୍ଣାମୂପୁଶ୍ଛନ୍ନା ନରାଧିପ ।। 12
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଭୟରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ ଏବଂ ଲୁଚି ରହିଥିଲେ, ଓ ନରାଧିପ।
ଅଥ ମାସେ ଚତୁର୍ଥେ ତୁ ଶଙ୍କରସ୍ଯ ମହୋତ୍ସଵଃ। ଆସୀତ୍ସମୃଦ୍ଧୋ ମତ୍ସ୍ଯେଷୁ ପୁରୁଷାଣାଂ ସୁସଂମତଃ ।। 13
ଚତୁର୍ଥ ମାସରେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଉତ୍ସବ ମତ୍ସ୍ୟ ଦେଶରେ ବଡ଼ ଧାମାଳ ହେଲା, ଲୋକମାନେ ଏହାକୁ ବହୁତ ଆଦର କରିଥିଲେ।
ତତ୍ର ମଲ୍ଲାଃ ସମାପେତୁର୍ଦିଗ୍ଭ୍ଯୋ ରାଜନ୍ସହସ୍ରଶଃ ।। 14
ସେଠାରେ ଦିଗଦିଗରୁ ହଜାର-ହଜାର ପହେଲାନମାନେ ଏକଠା ହେଲେ, ରାଜା।
ମହାକାଯା ମହାଵୀର୍ଯାଃ କାଲକେଯା ଇଵାସୁରାଃ। ଵୀର୍ଯୋନ୍ମତ୍ତା ବଲୋଦଗ୍ରା ରାଜ୍ଞା ସମଭିପୂଜିତାଃ ।। 15
ସେମାନେ ବଡ଼ ଦେହ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କାଳକେୟ ଦାନବମାନଙ୍କ ପରି; ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଗର୍ବିତ ଓ ଶୂର, ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ।
ସିଂହସ୍କନ୍ଧକଟିଗ୍ରୀଵାଃ ସ୍ଵଵଦାତା ମନସ୍ଵିନଃ। ଅସକୃଲ୍ଲବ୍ଧଲକ୍ଷାସ୍ତେ ରଙ୍ଗେ ପାର୍ଥିଵସନ୍ନିଧୌ ।। 16
ସିଂହ ପରି ଶୋଉଠ, କଟି ଓ ଗଳା, ଧଳା ଚାମ ଓ ଉତ୍ତମ ମନ; ଏମାନେ ରାଜାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଅନେକ ଥର ଇନାମ ଜିତିଥିଲେ।
ତେଷାମେକୋ ମହାନାସୀତ୍ସର୍ଵମଲ୍ଲାନଥାହ୍ଵଯତ୍। ଵ୍ଯାଵଲ୍ଗମାନୋ ଦଦୃଶେ ଗର୍ଜିତୋଦ୍ଗତିଭିଃ ସ୍ଥିତଃ ।। 17
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପହେଲା ସବୁକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କଲା; ସେ ଦେଖାଗଲା ଦଳି ଦଳି, ଗର୍ଜନ କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚଳାଚଳ କରି ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଉଭା।
ଵିତ୍ରସ୍ତମନସଃ ସର୍ଵେ ମଲ୍ଲାସ୍ତେ ହତଚେତସଃ । ଅଵାଙ୍ଭୁଖାଶ୍ଚ ଭୀତାଶ୍ଚ ମଲ୍ଲାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ଵିଚେତସଃ ।। 18
ସମସ୍ତ ପହେଲାନମାନେ ଭୟଭିତ ହେଇଗଲେ, ମନ ଭାଙ୍ଗିଗଲା; କିଛି ନିମ୍ନମୁଖ ଓ ଭୟରେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଅସ୍ଥିର ଓ ହତାଶ।
ଵ୍ଯସୁତ୍ଵମପରେ ଚୈଵ ଵାଞ୍ଛନ୍ତି ପ୍ରତିଵିହ୍ଵଲାଃ। ଗାଂ ପ୍ରଵେଷ୍ଟୁମଥେଚ୍ଛନ୍ତି ଖଂ ଗନ୍ତୁମିଵ ଚୋତ୍ଥିତାଃ ।। 19
କିଛି ଅତି ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ଭୂମିକୁ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ, କିମ୍ବା ଆକାଶକୁ ଉଡିଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ।
ତ୍ରସ୍ତାଃ ଶାନ୍ତା ଵିଷଣାଙ୍ଗା ନିଃଶବ୍ଦଂ ଵିହ୍ଵଲେକ୍ଷଣାଃ । ଵିରାଟରାଜମଲ୍ଲାସ୍ତେ ଭଗ୍ନଦର୍ପା ହତପ୍ରଭାଃ ।। 20
ଭୟଭିତ, ଶାନ୍ତ, ଶରୀର ନିରୁତ୍ସାହ, ନିର୍ବାକ ଓ ଚିନ୍ତିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ବିରାଟ ରାଜାଙ୍କ ପହେଲାମାନେ ଗର୍ବ ଭାଙ୍ଗି ଓ ତେଜ ହରାଇ ଉଭା ରହିଲେ।
ମଲ୍ଲେନ୍ଦ୍ରନିହତାଃ ସର୍ଵେ ନ କିଂଚିତ୍ପ୍ରଵଦନ୍ତି ତେ। ମଲ୍ଲ ଉଦ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ତାନ୍ମଲ୍ଲାଂସ୍ରସ୍ତାନ୍ଵାକ୍ଯମୁଵାଚହ ।। 21
ପହେଲାନମାନେ ପହେଲାମାନ୍ତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇ, କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପହେଲା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ପତିତ ଅବସ୍ଥାରେ କିଛି କଥା କହିଲେ।
ଆଗତଂ ମଲ୍ଲରାଜଂ ମାଂ କୃତ୍ସ୍ନେ ପୃଥିଵିମଣ୍ଡଲେ । ସିଂହଵ୍ଯାଘ୍ରଗଣୈଃ ସାର୍ଧଂ କ୍ରୀଡନ୍ତଂ ଵିଦ୍ଧି ଭୂପତେ ।। 22
ରାଜା, ଜାଣି ରଖ, ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପହେଲାମାନ୍ତର ରାଜା ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ସିଂହ ଓ ବାଘ ଦଳ ସହିତ ଖେଳୁଛନ୍ତି।
ମଲ୍ଲେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ବଲଦର୍ପସମନ୍ଵିତମ୍ । ଵିରାଟୋ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ତାନ୍ମଲ୍ଲାଂସ୍ତ୍ରସ୍ତାନ୍ଵାକ୍ଯମୁଵାଚ ହ ।। 23
ପହେଲାମାନ୍ତର ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ଗର୍ବ ଭରା କଥା ଶୁଣି, ବିରାଟ ଭୟଭିତ ପହେଲାମାନେକୁ ଦେଖି କଥା କହିଲେ।
ଅନେନ ସହ ମଲ୍ଲେନ କୋ ଯୋଦ୍ଧୁଂ ଶକ୍ତିମାନ୍ନରଃ ।। 24
ଏହି ପହେଲା ସହ କେଉଁ ଲୋକ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ?