ରାଜା ଵିରାଟଃ ସୁଶ୍ରୋଣି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତେ ପରମଂ ଵପୁଃ। ମାଂ ଵିହାଯ ଵରାରୋହେ ତ୍ଵାଂ ଗଚ୍ଛେତ୍ସର୍ଵଚେତସା ।। 59
ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିଯୁକ୍ତେ, ରାଜା ବିରାଟ ତୁମର ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଦେଖିଲେ, ସେ ମୋତେ ଛାଡ଼ି ତୁମ ପାଖକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ ଦେଇ ଯିବେ।
ଯଂ ହି ତ୍ଵମନଵଦ୍ଯାଙ୍ଗୀ ନରମାଯତଲୋଚନେ। ସୁପ୍ରସନ୍ନା ହି ଵୀକ୍ଷେଥାଃ ସ କାମଵରାଗୋ ଭଵେତ୍ ।। 60
ହେ ନିର୍ମଳ ଅଙ୍ଗଯୁକ୍ତ, ବିସ୍ତୃତ ନୟନୀ, ଯେ ପୁରୁଷ ଉପରେ ତୁମେ ଦୟାଳୁ ଦୃଷ୍ଟି ପକାଉଛ, ସେ ଆସକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ।
ସୁସ୍ନାତାଽଲଂକୃତା ହି ତ୍ଵଂ ଯମୀକ୍ଷେଥା ହି ମାନୁଷମ୍। ଗ୍ଲାନିର୍ନ ତସ୍ଯ ଦୁଃଖଂ ଵା ନ ତନ୍ଦ୍ରିର୍ନ ପରାଜଯଃ ।। 61
ତୁମେ ସ୍ନାନ କରି ଭଲଭାବରେ ଶୃଙ୍ଗାରିତ ହେଇ କିଏକି ମଣିଷକୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ଲୋକଙ୍କୁ କେବେ ଥକା, ଦୁଃଖ, କ୍ଲାନ୍ତି କିମ୍ବା ପରାଜୟ ଆସିବ ନାହିଁ।
ନ ଶୋକୋ ନ ଚ ସନ୍ତାପୋ ନ କ୍ରୋଧୋ ନାନୃତଂ ଵଦେ। ଯଂ ତ୍ଵଂ ସର୍ଵାତଵଦ୍ଯାଙ୍ଗି ଭଜେଥାଃ ସମଲଂକୃତା ।। 62
ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୃଙ୍ଗାରିତ ହେଇ ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କରିଛ, ସେ ଲୋକଙ୍କୁ ଦୁଃଖ, ଦୁଃସ୍ତି, କ୍ରୋଧ କିମ୍ବା ମିଥ୍ୟା କଥା କେବେ ଛୁଇଁପାରିବ ନାହିଁ।
ନ ଵ୍ଯାଧିର୍ନ ଜରା ତସ୍ଯ ନ ତୃଷ୍ଣା ନ କ୍ଷୁଧା ଭଵେତ୍। ଯସ୍ଯ ତ୍ଵଂ ଵଶଗା ସୁଭ୍ରୁ ଭଵେରଙ୍କଗତା ସତୀ ।। 63
ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କ ଅଧୀନରେ ତୁମେ ରହିବା, ସେ ଲୋକଙ୍କୁ କେବେ ରୋଗ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ପିଆସ କିମ୍ବା ଭୋକ ଆସିବ ନାହିଁ।
ପଞ୍ଚତ୍ଵମପି ସଂପ୍ରାପ୍ତଂ ଯଂ ଚ ତ୍ଵଂ ପରିପସ୍ଵଜେଃ। ବାହୁଭ୍ଯାମନୁରୂପାଭ୍ଯାଂ ସ ଜୀଵେଦିତି ମେ ମତିଃ ।। 64
ଯଦି କେହି ମୃତ୍ୟୁର ସମୀପକୁ ଯାଇଥିବେ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ତୁମର ହାତରେ ଆଲିଂଗନ କରିଲେ, ମୁଁ ଭାବୁଛି ସେ ଲୋକ ଆଉ ଜୀବନ୍ତ ରହିପାରିବ।
ଯସ୍ଯ ହି ତ୍ଵଂ ଭଵେର୍ଭାର୍ଯା ଯଂ ଚ ହୃଷ୍ଟା ପରିଷ୍ଵଜେଃ । ଅତିଜୀଵେସ୍ଯ ସର୍ଵେଷୁ ଦେଵେଷ୍ଵିଵ ପୁରନ୍ଦରଃ ।। 65
ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କୁ ତୁମେ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ଆଲିଂଗନ କରିବା, ସେ ଲୋକ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେବେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଭଳି।
ଅଧ୍ଯାରୋହେଦ୍ଯଥା ଵୃକ୍ଷଂ ଯଥା ଵାଽଽରୁହ୍ଯ ତକ୍ଷତି। ରାଜଵେଶ୍ମନି ଵାମୋରୁ ନନୁ ସ୍ଯାସ୍ତ୍ଵଂ ତଥା ମମ ।। 66
ଯେପରି ଏକ ଗଛକୁ ଚଡିବା କିମ୍ବା ତାହାରୁ ତଳକୁ ଆସି କାଟିବା, ସେପରି ରାଜମହଳରେ ମୋ ପାଇଁ ତୁମେ ରହିବା ଉଚିତ, ଓ ଶୁଭ୍ର ଉରୁ।
ଯଥା କର୍କଟକୀ ଗର୍ଭମାଧତ୍ତେ ମୃତ୍ଯୁମାତ୍ମନଃ। ତଥାଵିଧମହଂ ମନ୍ଯେ ତଵ ସୁଭ୍ରୁ ସମାଗମମ୍ ।। 67
ଯେପରି କର୍କଟକୀ ନିଜ ଗର୍ଭରେ ନିଜ ନାଶକୁ ଧାରଣ କରେ, ସେପରି ମୁଁ ଭାବୁଛି, ତୁମେ ମୋ ସହିତ ଏକତା ହେବା ଏହିପରି।
ଅନୁମାନଯେ ତ୍ଵାଂ ସୈରନ୍ଧ୍ରି ନାଵମନ୍ଯେ କଥଂଚନ। ଭର୍ତୃଶୀଲଭଯାଦ୍ଭଦ୍ରେ ତଵ ଵାସଂ ନ ରୋଚଯେ ।। 68
ମୁଁ ତୁମକୁ ସନ୍ଦେହ କରୁଛି, ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ, କିନ୍ତୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭରସା କରୁନାହିଁ; ତୁମର ପତିଙ୍କର ଚରିତ୍ରର ଭୟରୁ, ଶୁଭେ, ମୁଁ ତୁମର ସାଙ୍ଗତ୍ୟ ଚାହେଁନାହିଁ।
ନାହଂ ଶକ୍ଯା ଵିରାଟେନ ଯଦ୍ଵା ଚାନ୍ଯେନ କେନଚିତ୍। ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵଯକ୍ଷୈର୍ଵା ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଦୁଷ୍ଟେନ ଚେତସା ।। 69
ମୁଁ ବିରାଟ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହି, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ କିମ୍ବା ଯକ୍ଷ, ଦୁଷ୍ଟ ମନସ୍କୁ ନେଇ, ମୋତେ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ପାଲଯନ୍ତେ ମାଂ ସୁକୁଲାଃ ପଞ୍ଚ ସୁଵ୍ରତାଃ । ପୁତ୍ରା ଦେଵାଦିଦେଵାନାଂ ସୂର୍ଯପାଵକଵର୍ଚସଃ ।। 70
ପାଞ୍ଚ ଉତ୍ତମ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦେବମାନଙ୍କର ପୁତ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ପରି ଚମକୁଥିବା, ମୋତେ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚଳ ପ୍ରତିଜ୍ନାରେ ଅଟୁଟ।
ଯଶ୍ଚ ଦୁଃଶୀଲଵାନ୍ମର୍ତ୍ଯୋ ମାଂ ସ୍ପୃଶେଦ୍ଦୁଷ୍ଟଚେତସା। ସ ତାମେଵ ନିଶାଂ ଶୀଘ୍ରଂ ଶଯୀତ ମୁସଲୈର୍ହତଃ ।। 71
ଯେଉଁ ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ରର ଲୋକ ମୋତେ ଦୁଷ୍ଟ ଭାବରେ ଛୁଇଁବେ, ସେ ଏହି ରାତିରେ ଦ୍ରୁତ ମୁସଳ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖିବ।
ଯସ୍ଯାପି ହି ଶତଂ ପୂର୍ଣଂ ବାନ୍ଧଵାନାଂ ଭଵେଦପି। ସହସ୍ରଂ ଵା ଵିଶାଲାକ୍ଷି କୋଟିର୍ଵାପି ସହସ୍ରିକା । ଦୁଷ୍ଟଚିତ୍ତଶ୍ଚ ମାଂ ବ୍ରୂଯାନ୍ନ ସ ଜୀଵେତ୍ତଵାଗ୍ରତଃ ।। 72
ଯଦି କେହି ଲୋକଙ୍କର ଶତ, ହଜାର କିମ୍ବା କୋଟି ପରିବାର ଥାଏ, ଓ ବଡ଼ ଚକ୍ଷୁ ଧାରିଣୀ, ତଥାପି ଦୁଷ୍ଟ ଭାବରେ ମୋତେ କଥା କହିଲେ, ସେ ତୁମ ସାମ୍ନାରେ ଜୀବନ୍ତ ରହିପାରିବେ ନାହିଁ।
ନ ତସ୍ଯ ତ୍ରିଦଶା ଦେଵା ନାସୁରା ନ ଚ ପନ୍ନଗାଃ। ତେଭ୍ଯୋ ଗନ୍ଧର୍ଵରାଜେଭ୍ଯସ୍ତ୍ରାଣଂ କୁର୍ଯୁରସଂଶଯମ୍ ।। 73
ତିରିଶି ଦେବତା, ଅସୁର, ନାଗ କିମ୍ବା ଗନ୍ଧର୍ବ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଲୋକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ନିଶ୍ଚିତ।
ସୁଦେଷ୍ଣେ ଵିଶ୍ଵସ ତ୍ଵଂ ମାଂ ସ୍ଵଜନେ ବାନ୍ଧଵେଽପି ଵା । ନାହଂ ଶକ୍ଯା ନରୈର୍ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ନ ଚ ମେ ଵୃତ୍ତମୀଦୃଶମ୍ ।। 74
ସୁଦେଷ୍ଣା, ତୁମେ ମୋପରେ ଭରସା ରଖ; ତୁମର ନିଜ ଲୋକ କିମ୍ବା ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ, କେହି ନର ମୋତେ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ, ଏବଂ ମୋର ଚରିତ୍ର ଏପରି ନୁହେଁ।
ଯୋ ମେ ନ ଦଦ୍ଯାଦୁଚ୍ଛିଷ୍ଟଂ ନ ଚ ପାଦୌ ପ୍ରଧାଵଯେତ୍। ପ୍ରୀଯେରଂସ୍ତେନ ଵାସେନ ଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ପତଯୋ ମମ ।। 75
ଯଦି କେହି ମୋତେ ତାଙ୍କର ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଦେଇନାହିଁ କିମ୍ବା ମୋ ପାଦ ଧୁଇନାହିଁ, ମୋ ଗନ୍ଧର୍ବ ପତିମାନେ ଏପରି ଘରକୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ।
ଯୋ ହି ମାଂ ପୁରୁଷୋ ଗୃଦ୍ଧ୍ଯେଦ୍ଯଥାଽନ୍ଯାଃ ପ୍ରାକୃତସ୍ତ୍ରିଯଃ। ତାମେଵ ସ ଇମାଂ ରାତ୍ରିଂ ପ୍ରଵିଶେଦପରାଂ ତନୁମ୍ ।। 76
ଯଦି କେହି ପୁରୁଷ ମୋତେ ଅନ୍ୟ ସାଧାରଣ ଜନାନୀମାନେ ପରି ଚାହିବେ, ସେ ଏହି ରାତିରେ ଅନ୍ୟ ଦେହକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବ।
ନ ଚାପ୍ଯହଂ ଚାଲଯିତୁଂ ଶକ୍ଯା କେନଚିଦଙ୍ଗନେ। ଦୁଃଖଶୀଲାଶ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵାସ୍ତ ଇମେ ବଲିନଃ ପ୍ରିଯାଃ । ଏଵଂ ନିଵସମାନାଯାଂ ମଯି ମା ତେ ଭଯଂ ହି ଭୂତ୍ ।। 77
ମୋତେ କେହି ଜନାନୀ ମନ ଭାଙ୍ଗିପାରିବେ ନାହିଁ; ଏହି ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ, ମୋ ପ୍ରିୟ, ଦୁଃଖ ଭାବରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ମୁଁ ଏଠାରେ ରହୁଥିବାବେଳେ, ତୁମେ କେବେ ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।
ଏଵମୁକ୍ତା ତୁ ସୈରନ୍ଧ୍ର୍ଯା ସୁଦେଷ୍ଣା ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍। ଵସେହ ମଯି କଲ୍ଯାଣି ଯଦି ତେ ଵୃତ୍ତମୀଦୃଶମ୍ ।। 78
ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ ଏପରି କହିବା ପରେ, ସୁଦେଷ୍ଣା କହିଲେ: 'ଯଦି ତୁମର ଚରିତ୍ର ଏପରି, ତେବେ ମୋ ସହିତ ଏଠାରେ ରହ।'
କଶ୍ଚ ତେ ଦାତୁମୁଚ୍ଛିଷ୍ଟଂ ପୁମାନର୍ହତି ଭାମିନି । ପ୍ରସାରଯେଚ୍ଚ କଃ ପାଦୌ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ।। 79
ଓ ସୁନ୍ଦରୀ, କେଉଁ ଜଣେ ପୁରୁଷ ତୁମକୁ ଉଛିଷ୍ଟ ଦେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ? ଏବଂ, କେଉଁ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ତୁମର ଧନ-ସମ୍ପଦ ଦେଖି ତୁମ ପାଦ ପ୍ରସାରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିବ?
ଏଵମାଚାରସଂପନ୍ନା ଏଵଂ ଦେଵପରାଯଣା। ରକ୍ଷ୍ଯା ତ୍ଵମସି ଭୂତାନାଂ ସାଵିତ୍ରୀଵଦ୍ଵିଜନ୍ମନାମ୍ ।। 80
ଏପରି ଆଚରଣ ଥିବା, ଦେବତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ରଖିଥିବା ତୁମେ, ସବୁ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାବିତ୍ରୀ ପରି ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଭଳି ସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ଦେଵତା ଇଵ କଲ୍ଯାଣି ପୂଜିତା ଵରଵର୍ଣିନୀ। ଵସ ଭଦ୍ରେ ମଯି ପ୍ରୀତା ପ୍ରୀତିର୍ହି ମଯି ଵର୍ତତେ। ସର୍ଵକାମୈଃ ପ୍ରମୁଦିତା ନିରୁଦ୍ଵିଗ୍ନମନାଃ ସୁଖମ୍ ।। 81
ଓ ଶୁଭା, ଦେବୀ ପରି ସମ୍ମାନିତ ଏବଂ ଚମକୁଥିବା ରୂପବତୀ, ମୋତେ ପ୍ରୀତି ରଖି ଶାନ୍ତିରେ ରହ; ମୋର ଭଲପାଇବା ସଦା ତୁମ ସହିତ ଅଛି। ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉ, ଚିନ୍ତା ନଥିବା ମନରେ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କର।
ସୁଦେଷ୍ଣଯୈଵମୁକ୍ତା ସା ସଂପ୍ରୀତା ଚାରୁହାସିନୀ। ନିର୍ଵିଶଙ୍କା ଵିରାଟସ୍ଯ ଵିଵେଶାନ୍ତଃପୁରଂ ସୁଖମ୍ ।। 82
ସୁଦେଷ୍ଣା ଏପରି କହିବା ପରେ, ସେ ଚମକୁଥିବା ହାସିର ମାଳିକା ଦ୍ରୌପଦୀ ଖୁସି ହେଇ, ଭୟ ନଥିବା ମନରେ, ବିରାଟଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ସୁଖରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଯାଜ୍ଞସେନୀ ସୁଦେଷ୍ଣାଂ ତୁ ଶୁଶ୍ରୂପନ୍ତୀ ଵିଶାଂପତେ। ଅଵସତ୍ପରିଚାରାର୍ହା ସୁଦୁଃଖଂ ଜନମେଜଯ ।। 83
ଓ ଜନମେଜୟ, ଯଜ୍ଞସେନୀ ସୁଦେଷ୍ଣାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ, ସେ ସେବା ଯୋଗ୍ୟ ଥିଲେ, ତଥାପି ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରି ସେଠାରେ ରହିଥିଲେ।
ଏଵଂ ଵିରାଟେ ନ୍ଯଵସଂସ୍ତୁ ପାଣ୍ଡଵାଃ କୃଷ୍ଣା ତଥାଽନ୍ତଃପୁରମେତ୍ଯ ଶୋଭନା। ଅଜ୍ଞାତଚର୍ଯାଂ ପ୍ରତିରୁଦ୍ଧମାନସା ଯଥାଽଗ୍ରଥୋ ଭସ୍ମନି ଗୂଢତେଜସଃ ।। 84
ଏପରି ବିରାଟଙ୍କ ନଗରରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏବଂ କୃଷ୍ଣା ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ନିଜ ଚରିତ୍ର ଲୁଚାଇ ରହିଥିଲେ, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଖାକରେ ଲୁଚି ରହିଥାଏ।
ଏଵଂ ଵିରାଟନଗରେ ଵସନ୍ତଃ ସତ୍ଯଵିକ୍ରମାଃ। ଅତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ନରଵ୍ଯାଘ୍ରାଃ କିମକୁର୍ଵତ ପାଣ୍ଡଵାଃ ।। 1
ସତ୍ୟ ଓ ସାହସରେ ଦୃଢ଼ ପାଣ୍ଡବମାନେ ବିରାଟଙ୍କ ନଗରରେ ଏପରି ରହୁଥିଲେ; ତାପରେ, ଏହି ପୁରୁଷସିଂହମାନେ କଣ କରିଥିଲେ?
ଏଵଂ ତେ ନ୍ଯଵସଂସ୍ତତ୍ର ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନାଃ କୁରୁନନ୍ଦନାଃ । ଆରାଧଯନ୍ତୋ ରାଜାନାଂ ଯଦକୁର୍ଵତ ତଚ୍ଛୃଣୁ ।। 2
କୁରୁପୁତ୍ରମାନେ ସେଠାରେ ଲୁଚି ରହୁଥିଲେ; ଏବେ ଶୁଣ, ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା ପାଇଁ କଣ କରିଥିଲେ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ ସଭାସ୍ତାରଃ ସଭ୍ଯାନାମଭଵତ୍ପ୍ରିଯଃ । ତଥୈଵ ଚ ଵିରାଟସ୍ଯ ସପୁତ୍ରସ୍ଯ ଵିଶାଂପତେ ।। 3
ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସଭାର ଅଧିକାରୀ, ସଭାସଦମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହେଲେ; ଏହିପରି ବିରାଟ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହେଲେ।
ସ ହ୍ଯକ୍ଷହୃଦଯଜ୍ଞସ୍ତାନ୍କ୍ରୀଡଯାମାସ ପାଣ୍ଡଵଃ। ଅକ୍ଷବଦ୍ଧାନ୍ଯଥାକାମଂ ସୂତ୍ରବଦ୍ଧାନିଵ ଦ୍ଵିଜାନ୍ ।। 4
ଏହି ପାଣ୍ଡବ ତାଶ ଖେଳରେ ପ୍ରବୀଣ, ତାଙ୍କ ସହ ଖେଳୁଥିଲେ, ତାଶକୁ ଇଚ୍ଛାମତେ ବାନ୍ଧୁଥିଲେ, ଯେପରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାନ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧେ।