ନିଶମ୍ଯ ରାଜା ସହଦେଵଭାଷିତଂ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ମାଦ୍ରୀସୁତମଭ୍ଯନନ୍ଦତ୍। ଉଵାଚ ହୃଷ୍ଟୋ ମୁଦିତେନ ଚେତସା ନ ବଲ୍ଲଵତ୍ଵଂ ତ୍ଵଯି ଵୀର ଲକ୍ଷଯେ ।। 6
ସହଦେବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଓ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କଲେ ଓ ଆନନ୍ଦରେ କହିଲେ: 'ବୀର, ତୁମରେ ଗୋପାଳଙ୍କ ଗୁଣ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ।'
ଧୈର୍ଯାଦ୍ଵପୁଃ କ୍ଷାତ୍ରମିଵେହ ତେ ଦୃଢଂ ପ୍ରକାଶତେ କୌରଵଵଂଶଜସ୍ଯ ଵା। ନାପଣ୍ଡିତେଯଂ ତଵ ଦୃଶ୍ଯତେ ତନୁର୍ଭଵେହ ରାଜ୍ଯେ ମମ ମନ୍ତ୍ରଧର୍ମଭୃତ୍ ।। 7
ତୁମର ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ରୂପ ଏଠାରେ ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଛି, ଯେପରି ଏକ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଉପରେ ଶୋଭା ପାଏ, କୌରବ ବଂଶର ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନଙ୍କ ପରି। ତୁମର ଦେହ ଅପଢ଼ା ମନେ ହେଉନାହିଁ। ଏହି ରାଜ୍ୟରେ ମୋର ମନ୍ତ୍ର ଓ ଧର୍ମର ଭାର ନିଅ।
ପ୍ରଶାଧି ମତ୍ସ୍ଯାନ୍ସହରାଜକାନିମାନ୍ବୃହସ୍ପତିଃ ଶତ୍ରୁଯୁତାନିଵାମରାନ୍। ବଲଂ ଚ ମେ ରକ୍ଷ ସୁଵେଷ ସର୍ଵଶୋ ଗୃହାଣ ଖଙ୍ଗଂ ପ୍ରତିରୂପମାତ୍ମଃ ।। 8
ମତ୍ସ୍ୟ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ତୁମେ ଶାସନ କର, ବୃହସ୍ପତି ଯେପରି ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି। ମୋର ସେନାକୁ ଭଲ ଭାବରେ ରକ୍ଷା କର, ଭଲ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ଏବଂ ତୁମ ସମ୍ମାନକୁ ଯୋଗ୍ୟ ତଳୱାର ଧର।
ଅନୀକକର୍ଣାଗ୍ରଧରୋ ବଲସ୍ଯ ମେ ପ୍ରଭୁର୍ଭଵାନସ୍ତୁ ଗୃହାଣ କାର୍ମୁକମ୍ ।। 9
ମୋର ସେନାର ମୁଣ୍ଡରେ ଥିବା ନାୟକ ହେଉ, ସେନାର ଅଧିପତି ହେଉ ଏବଂ ଧନୁଷ ଧର।
ଵିରାଟରାଜ୍ଞାଽଭିହିତଃ କୁରୂତ୍ତମଃ ପ୍ରଶସ୍ଯ ରାଜାନମଭିପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ। ଉଵାଚ ମତ୍ସ୍ଯପ୍ରଵରଂ ମହାପତିଃ ଶୃଣୁଷ୍ଵ ରାଜନ୍ମମ ଵାକ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍ ।। 10
ବିରାଟ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥାହେଉଥିବା କୁରୁମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ ଓ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ତାପରେ ସେ ମତ୍ସ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ରାଜା, ମୋର ଉତ୍ତମ କଥା ଶୁଣ।'
ବାଲୋ ହ୍ଯହଂ ଜାତିଵିଶେଷଦୂଷିତଃ କୁତୋଽଦ୍ଯ ମେ ନୀତିଷୁ ଯୁକ୍ତମନ୍ତ୍ରତା । ସ୍ଵକର୍ମତୁଷ୍ଟାଶ୍ଚ ଵଯଂ ନରାଧିପ ପ୍ରଶାଧି ମାଂ ଗୋପରିରକ୍ଷଣେଽନଘ ।। 11
'ମୁଁ ଅପରିପକ୍ୱ, ଜନ୍ମରେ ଅପମାନିତ। ଏପରି ଦିନରେ ମୁଁ କିପରି ରାଜନୀତିରେ ମନ୍ତ୍ର ଦେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହେବି? ରାଜା, ଆମେ ନିଜ କାମରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ। ମୋତେ ଗୋପାଳନରେ ନିଯୁକ୍ତ କର, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ।'
ଵୈଶ୍ଯୋସ୍ମି ନାମ୍ନାଽହମରିଷ୍ଟନେମିର୍ଗୋସଙ୍ଖ୍ଯ ଆସଂ କୁରୁପୁଙ୍ଗଵାନାମ୍ । ଵସ୍ତୁଂ ତ୍ଵଯୀଚ୍ଛାମି ଵିଶାଂଵରିଷ୍ଠ ତାନ୍ରାଜସିଂହାନ୍ନ ହି ଵେଦ୍ମି ପାର୍ଥାନ୍ ।। 12
'ମୁଁ ନାମରେ ବୈଶ୍ୟ, ଆରିଷ୍ଟନେମି ଭାବେ ଚିହ୍ନାଯାଏ, ଗୋପାଳନରେ ପାରଙ୍ଗତ, କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ରହିବାକୁ ଚାହେଁ। ମୁଁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଜାଣେ ନାହିଁ।'
ନ ଜୀଵିତୁଂ ଶକ୍ଯମତୋଽନ୍ଯକର୍ମଣା ନ ଚ ତ୍ଵଦନ୍ଯୋ ମମ ରୋଚତେ ଵିଭୋ ।। 13
'ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାମ କରି ମୋତେ ବଞ୍ଚିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ଏବଂ ତୁମ୍ବାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କେହି ମୋତେ ପସନ୍ଦ ନୁହେଁ, ପ୍ରଭୁ।'
ତ୍ଵଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵା ଯଦି ଵାଽପି ଭୂମିପଃ ସମୁଦ୍ରନେମୀଶ୍ଵରରୂପଵାନସି। ଆଚକ୍ଷ୍ଵ ତତ୍ଵଂ ତ୍ଵମମିତ୍ରକର୍ଶନ ନ ବଲ୍ଲଵତ୍ଵଂ ତ୍ଵଯି ଵିଦ୍ଯତେ ସମମ୍ ।। 14
'ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ରାଜା ଯେହେଉଛ, ସମୁଦ୍ରର ସୀମାର ଅଧିପତି ପରି ଦେଖାଯାଉଛ। ତୁମ ନିଜ ଚରିତ୍ର କହ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ତୁମେ ଗୋପାଳ ଭୂମିକାରେ ଯଥାଯଥ ନୁହେଁ।'
କସ୍ଯାମି ରାଜ୍ଞୋ ଵିଷଯାଦିହାଗତଃ କିଂ ଚାପି ଶିଲ୍ପଂ ତଵ ଵିଦ୍ଯତେ କୃତମ୍। କଥଂ ତ୍ଵମସ୍ମାସୁ ନିଵତ୍ସ୍ଯସେ ସଦା ଵଦସ୍ଵ କିଂ ଚାପି ତଵେହ ଵେତନମ୍ ।। 15
'କେଉଁ ରାଜାଙ୍କ ଦେଶରୁ ତୁମେ ଏଠାକୁ ଆସିଛ? କେଉଁ କଳା ତୁମେ ଜାଣିଛ ଓ କରିଛ? କିପରି ସଦା ଆମଠାରେ ରହିବ? ଏଠାରେ କେତେ ଦରମା ଚାହୁଁଛ, ସେଥି ମୋତେ କହ।'
ପଞ୍ଚାନାଂ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାଣାଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ତସ୍ଯାଷ୍ଟୌ ଶତସାହସ୍ରଂ ଗଵାଂ ଵର୍ଗାଃ ଶତଂଶତମ୍ ।। 16
ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼, ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପାଖରେ ଏକ ଶତ ଦଳ ଥିଲା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳରେ ଅଠ ଲକ୍ଷ ଗାଈ ଥିଲା।
ଅପରେ ଦଶସାହସ୍ରା ଦ୍ଵିସ୍ତାଵନ୍ତସ୍ତଥା ପରେ। ତେଷାଂ ଗୋସଙ୍ଖ୍ଯ ଆସଂ ଵୈ ତନ୍ତ୍ରୀପାଲେତି ମାଂ ଵିଦୁଃ ।। 17
ଅନ୍ୟ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ସଂଖ୍ୟା ଦଶ ହଜାର ଥିଲା, ଏବଂ ତାହାର ଦୁଇଗୁଣା ଅନ୍ୟଏଠି ଥିଲା। ଲୋକେ ମୋତେ ଗୋପାଳକ 'ତନ୍ତ୍ରୀପାଳ' ବୋଲି ଜାଣୁଥିଲେ।
ଭୂତଂ ଭଵ୍ଯଂ ଭଵିଷ୍ଯଚ୍ଚ ଯଚ୍ଚାନ୍ଯଦ୍ଗୋଗତଂ କ୍ଵଚିତ୍। ନ ମେଽସ୍ତ୍ଯଵିଦିତଂ କିଂଚିତ୍ସମନ୍ତାଦ୍ଦଶଯୋଜନମ୍ ।। 18
ଯେଉଁଠି ଗାଈ ସମ୍ପର୍କିତ କିଛି ଘଟିଛି, ଘଟୁଛି କିମ୍ବା ଆଗକୁ ଘଟିବ, ଏବଂ ଦଶ ଯୋଜନ ଚାରିପାଖରେ ଯେଉଁଠି ଗାଈ ସମ୍ପର୍କିତ କିଛି ଅଛି, ସେସବୁ କଥା ମୋତେ ଅଜଣା କିଛି ନାହିଁ।
ଗୁଣାଃ ସୁଵିଦିତା ହ୍ଯାସନ୍ମଯା ତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ଆସୀଚ୍ଚ ସ ମଯା ତୁଷ୍ଟଃ କୁରୁରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ ।। 19
ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ଭଲଭାବେ ଜାଣୁଥିଲି। କୁରୁବଂଶୀ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମୋପରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିଲେ।
ଅନେନ ଗଣିତା ଗାଵୋ ଦୁର୍ଵିଜ୍ଞେଯା ମହତ୍ତରାଃ। ବହୁକ୍ଷୀରତରାସ୍ତା ଵୈ ବହ୍ଵ୍ଯଃ ସତ୍ଯଃ ସପୁତ୍ରିକାଃ ।। 20
ଏହି ଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ, ଗାଈମାନେ ବହୁତ ବଡ଼ ଏବଂ ବୁଝିବାକୁ କଷ୍ଟକର। ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ଦୁଧରେ ଧନୀ, ଅନେକ ସଂଖ୍ୟାରେ, ସତ୍ୟବାନ୍ ଏବଂ ପିଲାସହିତ।
କ୍ଷିପ୍ରଂ ଚ ଗାଵୋ ବହୁଲା ଭଵନ୍ତି ନ ତାସୁ ରୋଗୋ ଭଵତୀହ କଶ୍ଚିତ୍। ତୈସ୍ତୈରୁପଯୈର୍ଵିଦିତଂ ମଯୈତଦେତାନି ଶିଲ୍ପାନି ମଯି ସ୍ଥିତାନି ।। 21
ଗାଈମାନେ ଖୁବ ଶୀଘ୍ର ବଢ଼ିଯାଆନ୍ତି, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେହି ରୋଗୀ ହୁଏନାହିଁ। ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ମୁଁ ଏହିଥିରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଏହି କୌଶଳଗୁଡ଼ିକ ମୋ ଭିତରେ ଅଛି।
ଋଷଭାନପି ଜାନାମି ରାଜନ୍ପୂଜିତଲକ୍ଷଣାନ୍। ଯେଷାଂ ମୂତ୍ରମୁପାଘ୍ରାଯ ଵନ୍ଧ୍ଯା ଅପି ପ୍ରସୂଯତେ ।। 22
ହେ ରାଜା, ମୁଁ ଏହି ବିଶେଷ ଗୁଣ ଥିବା ବଳଦମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣେ। ତାଙ୍କର ପିଶାବ ଘ୍ରାଣ କରିଲେ, ଅଜନ୍ମା ଗାଈମାନେ ମଧ୍ୟ ପିଲା ଦେଇପାରନ୍ତି।
ମତ୍ସ୍ଯାଧିପୋ ହର୍ଷକଲେନ ଚେତସା ମାଦ୍ରୀସୁତଂ ପାଣ୍ଡଵମଭ୍ଯଭାଷତ। ନୈଵାନୁମନ୍ଯେ ତଵ କର୍ମ କୁତ୍ସିତଂ ମହୀଂ ସମଗ୍ରାମଭିପାତୁମର୍ହସି ।। 23
ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜା ଆନନ୍ଦରେ ମନରେ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ତୁମର ଏହି କାମକୁ ଅନୁମୋଦନ କରେନି; ତୁମେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀର ଶାସନ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ।'
ଅଥ ତ୍ଵିଦାନୀଂ ତଵ ରୋଚତେ ଵିଭୋ ଯଥେଷ୍ଟତୋ ଗଵ୍ଯମଵେକ୍ଷ ମାମକମ୍। ତ୍ଵଦର୍ପଣା ମେ ପଶଵୋ ଭଵନ୍ତୁ ଵୈ ପଶୂନ୍ସପାଲାନ୍ଭଵତେ ଦଦାମ୍ଯହମ୍ ।। 24
କିନ୍ତୁ ଏବେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯଦି ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କର, ମୋର ଗାଈମାନେ ଯେପରି ଚାହଁ, ଦେଖ। ମୋର ସମସ୍ତ ପଶୁ ଏବଂ ତାଙ୍କର ରକ୍ଷକମାନେ ତୁମର ଦେଖାଶୁଣାରେ ରହୁନ୍ତୁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ପଶୁ ଓ ତାଙ୍କର ରକ୍ଷକ ଦେଉଛି।
ଶତଂ ସହସ୍ରାଣି ଗଵାଂ ହି ସନ୍ତି ଵର୍ଣସ୍ଯଵର୍ଣସ୍ଯ ପୃଥଗ୍ଗଣାନାମ୍। ଦଦାମି ତେଽହଂ ଵରମୀପ୍ସିତଂ ଚ ଯତ୍ତ୍ଵଦର୍ପଣା ମେ ପଶଵୋ ଭଵନ୍ତ୍ଵିତି ।। 25
ଏଠି ଶତ ଶହ ଗାଈ ଅଛି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳ ଅଲଗା ଅଛି। ମୁଁ ତୁମକୁ ଚାହିଁଥିବା ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛି, ମୋର ସମସ୍ତ ପଶୁ ତୁମର ଦେଖାଶୁଣାରେ ରହୁନ୍ତୁ।
ଏଵଂ ଵିରାଟେନ ସମେତ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵୋ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଚ ଗୋବଲ୍ଲଵତାଂ ଯଥେଷ୍ଟତଃ। ଅଜ୍ଞାତଚର୍ଯାମଵସନ୍ମହାତ୍ମା ଯଥା ରଵିଶ୍ଚାସ୍ତଗିରିଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ।। 26
ଏଭଳି ଭାବେ ବିରାଟଙ୍କ ସହିତ ମିଳି, ପାଣ୍ଡବ ନିଜ ଇଚ୍ଛାଅନୁଯାୟୀ ଗୋପାଳକର ଦାୟିତ୍ୱ ଲଭିଲେ। ସେ ମହାତ୍ମା ଗୁପ୍ତ ରୂପେ ରହିଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପାହାଡ଼ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ।
ଏଵଂ ଵିରାଟେ ନ୍ଯଵସଂଶ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵା ଯଥା ପ୍ରତିଜ୍ଞାଭିରମୋଘଵିକ୍ରମାଃ । ଅବୁଦ୍ଧଚର୍ଯାଂ ଚରିତୁଂ ଯଥାତଥଂ ସମୁଦ୍ରନେମୀମଭିଶାସ୍ତୁମୁଦ୍ଯତାଃ ।। 27
ଏଭଳି ଭାବେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ବିରାଟଙ୍କ ଘରେ ରହିଲେ, ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ ଏବଂ ଅଦମ୍ୟ ପ୍ରାକ୍ରମରେ। ସେମାନେ ଅଜ୍ଞାତ ରୂପେ ରହି, ସମୁଦ୍ରର କୂଳ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ପରି ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ।
ତତଃ କୃଷ୍ଣା ସୁକେଶୀ ସା ଦର୍ଶନୀଯା ଶୁଚିସ୍ମିତା। ଵେଣୀକେଶାନ୍ସମୁତ୍କ୍ଷିପ୍ଯ ପୀନଵୃତ୍ତକୁଚା ଶୁଭା । ଜୁଗୂହେ ଦକ୍ଷିଣେ ପାର୍ଶ୍ଵେ ମୃଦୂନସିତଲୋଚନା ।। 1
ତାପରେ କୃଷ୍ଣା, ସୁନ୍ଦର କେଶ ଓ ମାନ୍ୟ ହସର ସହିତ, ନିଜ ବେଣୀ ଓ ଗୋଲା ଉଚ୍ଚ ଛାତିକୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇ, ନିଜର ଡାହାଣ ପାଖରେ ଲୁଚିଗଲେ। ତାଙ୍କର ଆଖି ମୃଦୁ ଓ ଶୀତଳ ଥିଲା।
ଵାସଶ୍ଚ ପରିଧାଯୈକଂ କୃଷ୍ଣା ସୁମଲିନଂ ମହତ୍। କୃତ୍ଵା ଵେଷଂ ଚ ସୈରନ୍ଧ୍ର୍ଯାଃ କୃଷ୍ଣା ଵ୍ଯଚରଦାର୍ତଵତ୍ ।। 2
କୃଷ୍ଣା ଏକ ବଡ଼, ମେଳ ଲଗା ଜାମା ପିନ୍ଧିଲେ, ସୈରନ୍ଧ୍ରୀଙ୍କ ଭେଷ ଧରି, ଦୁଃଖିତ ଭାବରେ ଘୁରୁଥିଲେ।
ପ୍ରଵିଷ୍ଟା ନଗରଂ ଭୀରୂଃ ସୈରନ୍ଧ୍ରୀଵେଷସଂଯୁତା। ତାଂ ନରାଃ ପରିଧାଵନ୍ତଃ ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚ ସମୁପାଦ୍ରଵନ୍ ।। 3
ଭୟଭୀତ ଏବଂ ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ ଭେଷ ଧରି, ସେ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଲୋକମାନେ ଓ ଜଣେ ଜଣେ ଜଣେ ଝପଟିଗଲେ।
ଅପୃଚ୍ଛଂସ୍ତେ ଚ ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କା ତ୍ଵଂ କିଂ ଚ ଚିକୀର୍ଷସି। ସା ତାନୁଵାଚ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସୈରନ୍ଧ୍ର୍ଯହମୁପାଗତା। କର୍ମ ଚେଚ୍ଛାମି ଵୈ କର୍ତୁଂ ତସ୍ଯ ଯା ମାଂ ଭରିଷ୍ଯତି ।। 4
ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପଚାରିଲେ, 'ତୁମେ କିଏ? କଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?' ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, 'ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ ଭାବେ ଆସିଛି; ଯିଏ ମୋତେ ରଖିବେ, ମୁଁ ତାଙ୍କ ପାଖରେ କାମ କରିବାକୁ ଚାହେଁ।'
ତସ୍ଯା ରୂପେଣ ଵେଷେଣ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଚ ଗିରା ତଥା। ନ ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନାସ୍ତାଂ ଦେଵୀମନ୍ନହେତୋରୁପସ୍ଥିତାମ୍ ।। 5
ତାଙ୍କର ରୂପ, ଭେଷ ଓ ମୃଦୁ କଥା ଦେଖି, ଲୋକେ ବିଶ୍ୱାସ କଲେନାହିଁ ଯେ ଏଇ ଦେବୀ ଖାଦ୍ୟ ଲାଗି ଆସିଛନ୍ତି।
ଵିରାଟସ୍ଯ ତୁ କୈକେଯୀ ଭାର୍ଯା ପରମସଂମତା। ଆଲୋକଯନ୍ତୀ ଦଦୃଶେ ପ୍ରାସାଦାଦ୍ଦ୍ରୁପଦାତ୍ମଜାମ୍ ।। 6
ବିରାଟଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା, କୈକେୟୀ, ଯିଏ ସମ୍ମାନିତ ଥିଲେ, ପ୍ରାସାଦରୁ ଦୃପଦନନ୍ଦିନୀକୁ ଚିହ୍ନିଲେ।
ସା ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ତଥାରୂପାମନାଥାମେକଵାସସମ୍। ସ୍ତ୍ରୀଭିଶ୍ଚ ପୁରୁଷୈଶ୍ଚାପି ସର୍ଵତଃ ପରିଵାରିତାମ୍ ।। 7
ସେ ଜଣେ ଅନାଥ, ଏକମାତ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଚାରିପଟେ ନାରୀମାନେ ଓ ପୁରୁଷମାନେ ଘେରି ରହିଥିବା ଦେଖାଗଲେ।
ଵିରାଟଭାର୍ଯା ତାଂ ଦେଵୀ କାରୁଣ୍ଯାଜ୍ଜାତସଂଭ୍ରମା। ଅପ୍ରେଷଯତ୍ସମୀପସ୍ଥାଃ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଵୃଦ୍ଧାଶ୍ଚ ତତ୍ପରାଃ ।। 8
ବିରାଟଙ୍କ ରାଣୀ, ସେ ଦୟାଳୁ ମହିଳା, ଦୟାରେ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ଭରିଯାଇ, ନିକଟରେ ଥିବା ବୃଦ୍ଧା ନାରୀମାନେଙ୍କୁ ଡାକିବାକୁ ପଠାଇଲେ।