ଆଗୋପାଲାଵିପାଲେଭ୍ଯଃ କର୍ଷକେଭ୍ଯଃ ପରଂତପ। ଆଜଗ୍ମୁର୍ନଗରାଭ୍ଯାଶଂ ଦର୍ଶଯନ୍ତଃ ପୁନଃ ପୁନଃ ।। 58
ଗୋପାଳ, ଛାଗଳିଆ ଓ ଚାଷୀମାନେ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଉଥିବା, ସେମାନେ ସହର ନିକଟକୁ ବାରମ୍ବାର ଆସି, ନିଜମାନେକୁ ପୁନିପୁନି ଦେଖାଉଥିଲେ।
ଅଶୀତିଶତଵର୍ପେଯଂ ମାତାଽସ୍ମାକମିହାନ୍ତିକେ । ବହୁକାଲପରୀଣାମା ମୃତ୍ଯୋସ୍ତୁ ଵଶମେଯୁପୀ । ନ ଚାଗ୍ନିସଂସ୍କାରମିଯଂ ପ୍ରାପିତା କୁଲଧର୍ମତଃ ।। 59
ଏହି ଆମର ମାଆ, ଅସୀ ଅଟି ବର୍ଷ ବୟସର, ବହୁଦିନ ଧରି ମୃତ୍ୟୁର ଅଧୀନ ହୋଇଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ପରିବାରର ପ୍ରଥା ଅନୁଯାୟୀ, ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିସଂସ୍କାର ଦିଆଯାଇନାହିଁ।
ଯଃ ସମାସାଦ୍ଯତେ କଶ୍ଚିତ୍ତସ୍ମିନ୍ଦେଶେ ଯଦୃଚ୍ଛଯା। ତମେଵମୃଚୁର୍ଧର୍ମଜ୍ଞାଃ କୁଲଧର୍ମୋ ନ ଈଦୃଶଃ ।। 60
ଯେଉଁଠାରେ ଏପରି ଘଟଣା ହୁଏ, ଯେଉଁଠି କାହାରି ଯାଉଥିବା ବେଳେ ଏମିତି ଦେଖିପାରିବ, ଧର୍ମଜ୍ଞମାନେ କହନ୍ତି, ସେଠାରେ ଉଚିତ କ୍ରିୟା କରିବା; କିନ୍ତୁ ଆମ ପରିବାରର ପ୍ରଥା ଏମିତି ନୁହେଁ।
ଵିଶ୍ରାଵଯନ୍ତସ୍ତେ ହୃଷ୍ଟା ଦିଶଃ ସର୍ଵା ଵ୍ଯନାଦଯନ୍ । ସ୍ଵର୍ଗତେଯମିହାସ୍ମାକଂ ଜନନୀ ଶୋକଵିହ୍ଵଲା ।। 61
ସେମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଏହି କଥା ଘୋଷଣା କଲେ, ସବୁଠାରେ ଶବ୍ଦ ହେଲା: 'ଆମ ମାଆ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଳିଗଲେ, ଯଦିଓ ଆମେ ଦୁଃଖରେ ଭାସୁଛୁ।'
ଵନେ ଵିଚରମାଣାନାଂ ଲୁବ୍ଧାନାଂ ଵନଚାରିଣାମ୍। କୁଲଧର୍ମୋଽଯମସ୍ମାକଂ ପୂର୍ଵୈରାଚରିତଃ ପୁରା ।। 62
ଆମେ ଯେଉଁମାନେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁରୁଛୁ, ଶିକାର କରୁଛୁ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସୁଛୁ, ଏହା ଆମ ପରିବାରର ପୁରୁଣା ଚାଳିତା, ଯାହା ଆମ ପୂର୍ବଜମାନେ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ଏଵଂ ତେ ସୁକୃତଂ କୃତ୍ଵା ସମନ୍ତାଦଵଘୁଷ୍ଯ ଚ। ଭୀମସେନୋଽର୍ଜୁନଶ୍ଚୈଵ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରାଵୁଭାଵପି ।। 63
ଏଭଳି ଭଲ କାମ କରି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜଣାଇଦେଇ, ଭୀମସେନ, ଅର୍ଜୁନ ଏବଂ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ମଧ୍ୟ—
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଶ୍ଚ କୃଷ୍ଣା ଚ ରାଜପତ୍ନୀ ସୁମଧ୍ଯମା। ତତୋ ଯଥାସମାଜ୍ଞପ୍ତଂ ନଗରଂ ପ୍ରାଵିଶଂସ୍ତଦା ।। 64
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଏବଂ ରାଜପତ୍ନୀ କୃଷ୍ଣା, ଯିଏ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଦେହଅଂଶ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଯେପରି ଆଜ୍ଞା ମିଳିଥିଲା, ସେହିପରି ସେମାନେ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ମତ୍ସ୍ଯରାଜ୍ଞୋ ଵିରାଟସ୍ଯ ସମୀପଂ ଵସ୍ତୁମଞ୍ଜସା। ଅଜ୍ଞାତଚର୍ଯାଂ ଚରିତୁଂ ଵର୍ଷଂ ରାଷ୍ଟ୍ରେ ତ୍ରଯୋଦଶମ୍ ।। 65
ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜା ବିରାଟଙ୍କ ନିକଟରେ ରହିବାକୁ, ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ତେରୋଟିଏ ବର୍ଷ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବାକୁ—
ଅତଶ୍ଛନ୍ନାନି ନାମାନି ଚକାରୈଷାଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ । ଜଯୋ ଜଯେଶୋ ଵିଜଯୋ ଜଯତ୍ସେନୋ ଜଯଦ୍ବଲଃ
ତାପରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କୁ ଲୁଚା ନାମ ଦେଲେ— ଜୟ, ଜୟେଶ, ବିଜୟ, ଜୟତ୍ସେନ ଓ ଜୟଦ୍ବଳ।
ଆପତ୍ସୁ ନାମଭିସ୍ତ୍ଵେତୈଃ ସମାହ୍ଵାମଃ ପରସ୍ପରମ୍ ।। 66 ।। ତତୋ ଯଥାପ୍ରତିଜ୍ଞାଭିଃ ପ୍ରାଵିଶନ୍ନଗରଂ ମହତ୍
ବିପଦରେ ଆମେ ଏହି ନାମରେ ଏକାଉଁ ଆଉ ଏକାଉଁକୁ ଡାକିବା। ଏହିପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସେମାନେ ଶପଥ ଅନୁଯାୟୀ ବଡ଼ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଅଜ୍ଞାତଚର୍ଯାଂ ଵତ୍ସ୍ଯନ୍ତୋ ରାଷ୍ଟ୍ରେ ଵର୍ଷଂ ତ୍ରଯୋଦଶମ୍ ।। 67
ସେମାନେ ତେରୋ ବର୍ଷରେ ଏହି ରାଜ୍ୟରେ ଅଜଣା ଭାବରେ ରହିବେ।
ଵିରାଟନଗରଂ ରମ୍ଯଂ ଗଚ୍ଛମାନୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଅସ୍ତୁଵନ୍ମନସା ଦେଵୀଂ ଦୁର୍ଗାଂ ତ୍ରିଭୁଵନେଶ୍ଵରୀମ୍ ।। 1
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଯେତେବେଳେ ସୁନ୍ଦର ବିରାଟନଗରକୁ ଯାଉଥିଲେ, ସେ ମନରେ ତିନି ଭୁବନର ଇଶ୍ୱରୀ ଦୁର୍ଗାଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଯଶୋଦାଗର୍ଭସଂଭୂତାଂ ନାରାଯଣଵରପ୍ରିଯାମ୍ । ନନ୍ଦଗୋପକୁଲେ ଜାତାଂ ମଙ୍ଗଲ୍ଯାଂ କୁଲଵର୍ଧନୀମ୍ ।। 2
ଯଶୋଦାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ନାରାୟଣଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦର ପ୍ରିୟା, ନନ୍ଦ ଗୋପଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ଶୁଭଦାୟିନୀ ଏବଂ ବଂଶକୁ ବୃଦ୍ଧି କରୁଥିବା।
କଂସଵିଦ୍ରାଵଣକରୀମସୁରାଣାଂ କ୍ଷଯଂକରୀମ୍। ଶିଲାତଟଵିନିକ୍ଷିପ୍ତାମାକାଶଂ ପ୍ରତି ଗାମିନୀମ୍ ।। 3
ଯିଏ କଂସକୁ ଭୟଭୀତ କରିଥିଲେ, ଦାନବମାନେଙ୍କର ନାଶ କରିଥିଲେ, ଶିଳା ଧାରରେ ରଖାଯାଇ ଆକାଶକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଭଗିନୀଂ ଦିଵ୍ଯମାଲ୍ଯଵିଭୂଷିତାମ୍। ଦିଵ୍ଯାମ୍ବରଧରାଂ ଦେଵୀଂ ଖଙ୍ଗଖେଟକଧାରିଣୀମ୍ ।। 4
ବାସୁଦେବଙ୍କ ଭଉଣୀ, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଖଡ୍ଗ ଓ ଢାଳ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦେବୀ।
ଭାରାଵତରଣେ ପୁଣ୍ଯେ ଯେ ସ୍ମରନ୍ତି ସଦା ଶିଵାମ୍ । ତାନ୍ଵୈ ତାରଯତେ ପାପାତ୍ପଙ୍କେ ଗାମିଵ ଦୁର୍ବଲାମ୍ ।। 5
ଏଇ ପବିତ୍ର ଭାର ହ୍ରାସ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯେଉଁମାନେ ସଦା ଶୁଭାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେ ତାଙ୍କୁ ପାପର କାଦୁରୁ ଗାଈକୁ ମାଟିଠାରୁ ଉଠାଇବା ପରି ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି।
ସ୍ତୋତୁଂ ପ୍ରଚକ୍ରମେ ଭୂଯୋ ଵିଵିଧୈଃ ସ୍ତୋତ୍ରସଂଭଵୈଃ । ଆମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଦର୍ଶନାକାଙ୍କ୍ଷୀ ରାଜା ଦେଵୀଂ ସହାନୁଜଃ ।। 6
ରାଜା ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଶା କରି, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଷ୍ଟୁତି ଦ୍ୱାରା ପୁନିଥରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ନମୋସ୍ତୁ ଵରଦେ କୃଷ୍ଣେ କୁମାରି ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣି । ବାଲାର୍କସଦୃଶାକାରେ ପୂର୍ଣଚନ୍ଦ୍ରନିଭାନନେ ।। 7
ବରଦାନ ଦେଇଥିବା କୃଷ୍ଣବର୍ଣ୍ଣା, କୁମାରୀ, ନିର୍ମଳ ଚିତ୍ତ ଦେବୀ, ତୁମ ଆକୃତି ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଏବଂ ମୁହଁ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଅତି ଶୋଭାମୟ। ତୁମକୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ଚତୁର୍ଭୁଜେ ଚତୁର୍ଵକ୍ରେ ପୀନଶ୍ରୋଣିପଯୋଧରେ। ମଯୂରପିଚ୍ଛଵଲଯେ କେଯୂରାଙ୍ଗଦଧାରିଣି ।। 8
ଚାରିଟି ହାତ, ଚାରିଟି ମୁହଁ, ଚଉଡ଼ ନିତମ୍ଭ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଦର ଥିବା, ମୟୂରପିଛା ଲଗାଇଥିବା ବାଲା, କେୟୂର ଓ ବାହୁଡ଼ି ବିଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିବା ତୁମେ ଅତି ଶୋଭା ପାଉଛ।
ଭାସି ଦେଵି ଯଥା ପଦ୍ମା ନାରାଯଣପରିଗ୍ରହଃ । ସ୍ଵରୂପଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଂ ଚ ଵିଶଦଂ ତଵ ଖେଚରି ।। 9
ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ନାରାୟଣଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଭଳି ଚମକୁଛ। ତୁମର ସ୍ୱରୂପ ଓ ପବିତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ହେ ଆକାଶଚାରିଣୀ।
କୃଷ୍ଣଚ୍ଛଵିସମା କୃଷ୍ଣା ସଂକର୍ଷଣସମାନନା । ବିଭ୍ରତୀ ଵିପୁଲୌ ବାହୁ ଶକ୍ରଧ୍ଵଜସମୁଚ୍ଛ୍ରଯୌ ।। 10
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପରି କଳା ଚମଡ଼ି, ସଂକର୍ଷଣଙ୍କ ପରି ମୁହଁ, ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ପରି ଉଚ୍ଚ ଉଠାଇ ଧରିଛ।
ପାତ୍ରୀ ଚ ପଙ୍କଜୀ ଘଣ୍ଟୀ ସ୍ତ୍ରୀ ଵିଶୁଦ୍ଧା ଚ ଯା ଭୁଵି । ପାଶଂ ଧନୁର୍ମହାଚକ୍ରଂ ଵିଵିଧାନ୍ଯାଯୁଧାନି ଚ ।। 11
ତୁମେ ହାତରେ ପାତ୍ର, ପଦ୍ମ, ଘଣ୍ଟା ଧରିଛ, ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ନାରୀ। ତୁମେ ପାଶ, ଧନୁଷ, ବଡ଼ ଚକ୍ର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଛ।
କୁଣ୍ଡଲାଭ୍ଯାଂ ସୁପୂର୍ଣାଭ୍ଯାଂ କର୍ଣାଭ୍ଯାଂ ଚ ଵିଭୂଷିତା । ଚନ୍ଦ୍ରଵିସ୍ପର୍ଧିନା ଦେଵି ମୁଖେନ ତ୍ଵଂ ଵିରାଜସେ ।। 12
ଦୁଇଟି ଭରିପୁରା କୁଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା କାନ ଶୋଭିତ, ହେ ଦେବୀ, ତୁମର ମୁହଁ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଚମକୁ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରେ।
ମୁକୁଟେନ ଵିଚିତ୍ରେଣ କେଶବନ୍ଧେନ ଶୋଭିନା। ଭୁଜଙ୍ଗାଭୋଗଵାସେନ ଶ୍ରୋଣିସୂତ୍ରେଣ ରାଜତା ।। 13
ବିଚିତ୍ର ମୁକୁଟ, ଶୋଭାମୟ କେଶବନ୍ଧ, ସର୍ପ ଗୁଛିର ଓଡ଼ଣା ଓ ଚାଁଦିର ଶ୍ରୋଣିସୂତ୍ର ପିନ୍ଧି ତୁମେ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ୍।
ଵିଭ୍ରାଜସେ ଚାଽଽବଦ୍ଧେନ ଭୋଗେନେଵେହ ମନ୍ଦରଃ। ଧ୍ଵଜେନ ଶିଖିପିଚ୍ଛାନାମୁଚ୍ଛ୍ରିତେନ ଵିରାଜସେ ।। 14
ଖୋଲା ସର୍ପବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ପରି ତୁମେ ଚମକୁଛ, ଉଉଁଚ ଉଠାଯାଇଥିବା ମୟୂରପିଛା ଧ୍ୱଜ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଅତି ଶୋଭା ପାଉଛ।
କୌମାରଂ ଵ୍ରତମାସ୍ଥାଯ ତ୍ରିଦିଵଂ ପାଵିତଂ ତ୍ଵଯା। ତେନ ତ୍ଵଂ ସ୍ତୂଯସେ ଦେଵି ତ୍ରିଦଶୈଃ ପୂଜ୍ଯସେଽପି ଚ ।। 15
ତୁମେ କୌମାର ବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କରି ତିନି ଲୋକକୁ ପବିତ୍ର କରିଛ। ଏହି କାରଣରୁ ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି ଓ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯରକ୍ଷଣାର୍ଥାଯ ମହିଷାସୁରନାଶିନି । ପ୍ରସନ୍ନା ମେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠେ ଦଯାଂ କୁରୁ ଶିଵା ଭଵ ।। 16
ତିନି ଲୋକର ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ମହିଷାସୁରଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିଥିବା ଦେବୀ, ମୋତେ କୃପା କର, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠା, ଦୟା କର ଓ ଶୁଭା ହେଉ।
ଜଯା ତ୍ଵଂ ଵିଜଯା ଚୈଵ ସଂଗ୍ରାମେ ଚ ଜଯପ୍ରଦା। ମମାପି ଵିଜଯଂ ଦେହି ଵରଦା ତ୍ଵଂ ଚ ସାଂପ୍ରତମ୍ ।। 17
ତୁମେ ଜୟ ଓ ବିଜୟ ଅଟୁଟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଦେଉଥିବା। ଏବେ ମୋତେ ବିଜୟ ଦିଅ, ହେ ଵରଦାନ ଦେବାଳି।
ଵିନ୍ଧ୍ଯେ ଚୈଵ ନଗଶ୍ରେଷ୍ଠେ ତଵ ସ୍ଥାନଂ ହି ଶାଶ୍ଵତମ୍। କାଲି କାଲି ମହାକାଲି ଶୀଧୁମାଂସପଶୁପ୍ରିଯେ ।। 18
ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରେ ତୁମର ଚିରସ୍ଥାୟୀ ନିବାସ। ହେ କାଳି, ମହାକାଳି, ରକ୍ତ, ମାଂସ ଓ ପଶୁବଳି ପ୍ରିୟ।
କୃତାନୁଯାତ୍ରା ଭୂତୈସ୍ତ୍ଵଂ ଵରଦା କାମଚାରିଣୀ। ଭାରାଵତାରେ ଯେ ଚ ତ୍ଵାଂ ସଂସ୍ମରିଷ୍ଯନ୍ତି ମାନଵାଃ ।। 19
ଭୂତମାନେ ତୁମ ପଛରେ ଚାଲନ୍ତି, ତୁମେ ଵରଦାନ ଦେଉଥିବା, ଇଚ୍ଛାପୂରଣ କରୁଥିବା। ଭୂଭାର ହ୍ରାସ ସମୟରେ ଯେମାନେ ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କରିବେ, ସେମାନେ ଶୁଭ ଲାଭ କରିବେ।