ତେ ଵୀରା ବଦ୍ଧନିସ୍ତ୍ରିଂଶା ଧନୁର୍ବାଣକଲାପିନଃ । ଅଗଚ୍ଛନ୍ଭୀମଧନ୍ଵାନଃ କାମ୍ଯକାଦ୍ଯମୁନାଂ ନଦୀମ୍ ।। 6
ସେ ଶୂରମାନେ, ତଳୱାର ଓ ଧନୁର୍ବାଣ ଧରି, ଭୀମଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, କାମ୍ୟକ ଆରମ୍ଭରୁ ଯମୁନା ନଦୀ ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ।
ଉତ୍ତରେଣ ଦଶାର୍ଣାନାଂ ପାଞ୍ଚାଲାନ୍ଦକ୍ଷିଣେନ ତୁ। ଅନ୍ତରେଣ ଯକୃଲ୍ଲୋମ୍ନଃ ଶୂରସେନାଂଶ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵାଃ ।। 7
ଦଶାର୍ଣ୍ଣମାନେ ଉତ୍ତରେ, ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ଦକ୍ଷିଣରେ, ଯକୃଲ୍ଲୋମ ଓ ଶୂରସେନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ତେ ତସ୍ଯା ଦକ୍ଷିଣଂ ତୀରମନ୍ଵଗଚ୍ଛନ୍ପଦାତଯଃ । ତତଃ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ପ୍ରଯାତାସ୍ତେ ସଂକ୍ରାମନ୍ତୋ ଵନାଦ୍ଵନମ୍ ।। 8
ସେମାନେ ପଦେପଦେ ନଦୀର ଦକ୍ଷିଣ କୂଳ ଅନୁସରିଲେ; ତାପରେ ପଶ୍ଚିମକୁ ମୁହଁ ଦେଇ, ଜଙ୍ଗଲରୁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଵସାନା ଵନଦୁର୍ଗେଷୁ ରମଣୀଯେଷୁ ଧନ୍ଵିନଃ । ପଲ୍ଵଲେଷୁ ଚ ରମ୍ଯେଷୁ ନଦୀନାଂ ସଂଗମେଷୁ ଚ।। 9
ସେ ଧନୁର୍ବାଣ ଧରିଥିବାମାନେ ସୁନ୍ଦର ଓ ଦୁର୍ଗମ ଜଙ୍ଗଲରେ, ଆକର୍ଷଣୀୟ ଝିଲିକା ଓ ନଦୀ ସଙ୍ଗମରେ ବସିଥିଲେ।
ଦ୍ରୁମାନ୍ନାନାଵିଧାକାରାନ୍ନାନାଵିଧଲତାକୁଲାନ୍ । କୁସୁମାଢ୍ଯାନ୍ମନଃକାନ୍ତାଞ୍ଶୁଭଗନ୍ଧାନ୍ମନୋରମାନ୍ ।। 10
ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଆକାରର ଗଛ, ବିଭିନ୍ନ ଲତାରେ ଆବୃତ, ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା, ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ଶୁଭ ଗନ୍ଧ ଓ ଆକର୍ଷକ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ପାର୍ଥା ନିରୀକ୍ଷମାଣାଶ୍ଚ ତାନ୍ଦ୍ରୁମାନ୍ପୁଷ୍ପଶାଲିନଃ। ଜିଘ୍ରନ୍ତଃ ପୁଷ୍ପଗନ୍ଧାଂଶ୍ଚ ଫଲଗନ୍ଧାନ୍ମନୋରମାନ୍ ।। 11
ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେ ସେ ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା ଗଛମାନେ ଦେଖି, ଫୁଲ ଓ ଫଳର ମଧୁର ଗନ୍ଧ ଶ୍ୱାସନେଇ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କଲେ।
ଵିଧ୍ଯନ୍ତୋ ମୃଗଜାତାନି ମହେପ୍ଵାସା ମହାବଲାଃ । ଉପିତ୍ଵା ଦ୍ଵାଦଶସମା ଵନେ ପରପୁରଂଜଯାଃ । ଲୁବ୍ଧାନ୍ବ୍ରୁଵାଣା ମାତ୍ସ୍ଯସ୍ଯ ଵିପଯଂ ପ୍ରାଵିଶଂସ୍ତଦା ।। 12
ବନ୍ୟପଶୁମାନେକୁ ନିଶାନା କରି, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୀର୍ଘବାହୁ ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେ, ବାରୋଟି ବର୍ଷ ବନରେ କଟାଇ, ଶତ୍ରୁ ଦେଶ ଜିତି, ଏବେ ଶିକାରୀମାନେକୁ କହି, ମାତ୍ସ୍ୟ ରାଜ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତ୍ର ଧୌମ୍ଯଂ ମହେପ୍ଵାସାଃ ପାଣ୍ଡଵେଯା ଵ୍ଯସର୍ଜଯନ୍ । ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରଂ ପରିଚରନ୍ସୋଽବୁଦ୍ଧୋଽଵସଦାଶ୍ରମେ ।। 13
ସେଠାରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆଦର ସହିତ ଧୌମ୍ୟଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ; ସେ ଅଜାଣି ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରୁଥିବା ବେଳେ ଆଶ୍ରମରେ ରହିଗଲେ।
ତତସ୍ତେଷୁ ପ୍ରଯାତେଷୁ ପାଣ୍ଡଵେଷୁ ମହାତ୍ମସୁ। ଇନ୍ଦ୍ରସେନମୁଖାଶ୍ଚୈଵ ଯଥୋକ୍ତଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ନିର୍ଵୃତାଃ। ରଥାନଶ୍ଵାଂଶ୍ଚ ରକ୍ଷନ୍ତଃ ସୁଖମୂଷୁଃ ସୁସଂଵୃତାଃ ।। 14
ପାଣ୍ଡବମାନେ, ମହାନ୍ ଆତ୍ମା ଥିବା, ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ରସେନ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ନିଜ ଦାୟିତ୍ୱ ପୂରଣ କରି, ରଥ ଓ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖି, ସୁଖରେ ଏବଂ ନିରାପଦରେ ରହିଲେ।
ତତୋ ଜନପଦଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କୃଷ୍ଣା ରାଜାନମବ୍ରଵୀତ୍ ।। 15
ତାପରେ, ସେମାନେ ଗ୍ରାମ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ, କୃଷ୍ଣା ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପଶ୍ଯୈକପଦ୍ଯୋ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ କ୍ଷେତ୍ରେ ଗୋଷ୍ଠଂ ସମାଶ୍ରିତାଃ । ଵୃକ୍ଷାଂଶ୍ଚୋପଵନୋପେତାନ୍ଗ୍ରାମାଣାଂ ନଗରସ୍ଯ ଚ ।। 16
ଦେଖ, କ୍ଷେତ୍ରରେ କେବଳ ଏକ ପଦଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଗୋଉଠା ହେଇଛି; ଗ୍ରାମ ଓ ସହରରେ ଉପବନ ଘେରିଥିବା ଗଛମାନେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।
ଵ୍ଯକ୍ତଂ ଦୂରେ ଵିରାଟମ...ରାଜଧାନୀ ଭଵିଷ୍ଯତି। ଵସାମେହାପରାଂ ରାତ୍ରିଂ ବଲଵାନ୍ମେ ପରିଶ୍ରମଃ ।। 17
ସ୍ପଷ୍ଟ, ଭିରାଟଙ୍କ ରାଜଧାନୀ ଦୂରରେ ଅଛି; ଆଉ ଏକ ରାତି ଏଠାରେ କାଟିବା ଯାଉ, କାରଣ ମୋର ଶରୀର ଖୁବ କ୍ଲାନ୍ତ।
ଇମାଂ କମଲପତ୍ରାକ୍ଷୀଂ ଦ୍ରୌପଦୀଂ ମାଦ୍ରିନନ୍ଦନ। ମୁହୂର୍ତଂ ପରିଗୃହ୍ଯୈନାଂ ଘାହୁଭ୍ଯାଂ ନକୁଲ ଵ୍ରଜ ।। 18
ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ନକୁଳ, ଏହି କମଳନୟନୀ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଆଉ ତୁମ ହାତରେ ଧରି ନେଇଯା।
ତତୋଽଦୂରେ ଵିରାଟସ୍ଯ ନଗରଂ ଭରତର୍ଷଭ । ରାଜଧାନ୍ଯାଂ ନିଵତ୍ସ୍ଯାମଃ ପ୍ରମୁକ୍ତମିଵ ନୋ ଵନମ୍ ।। 19
ଶୀଘ୍ର ଭିତରେ, ଭାରତବଂଶୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭିରାଟଙ୍କ ସହର ନିକଟରେ ଆସିଯିବ; ଆମେ ରାଜଧାନୀରେ ରହିବା, ମନେ ହେବ ଯେଉଁଠି ଅରଣ୍ୟରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲୁ।
ପୂର୍ଵାହ୍ଣେ ମୃଗଯାଂ କୃତ୍ଵା ମଯା ଵିଦ୍ଧା ମୃଗା ଵନେ। ଅଟଵୀ ଚ ମଯା ଦୂରଂ ଧୃତା ମୃଗଵଧେପ୍ସୁନା ।। 20
ପ୍ରଭାତରେ ଶିକାର କରି, ମୁଁ ଅରଣ୍ୟରେ ପଶୁମାନେକୁ ଆହତ କରିଥିଲି; ଏବଂ ସେମାନେକୁ ମାରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଅରଣ୍ୟ ଦୂରଦୂରଯାଏ ଘୁରିଥିଲି।
ଵିଷମା ହ୍ଯତିଦୁର୍ଗା ଚ ଵେଗଵତ୍ପରିଧାଵତା। ସୋହଂ ଧର୍ମାଭିତପ୍ତୋ ଵୈ ନୈନାମାଦାତୁମୁତ୍ସହେ ।। 21
ଏଠାର ଜମି ଖୁବ ଅସମ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟଦାୟକ, ମୁଁ ତେଜରେ ଘୁରୁଥିଲି; ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା କ୍ଲିଷ୍ଟ ହୋଇ, ଏବେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ ନେଇପାରୁନି।
ସହଦେଵ ତ୍ଵମାଦାଯ ମୁହୂର୍ତଂ ଦ୍ରୌପଦୀଂ ନଯ। ରାଜଧାନ୍ଯାଂ ନିଵତ୍ସ୍ଯାମଃ ସୁମୁକ୍ତମିଵ ନୋ ଵନମ୍ ।। 22
ସହଦେବ, ତୁମେ ଏହି ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଧରି ନେଇଯାଅ; ଆମେ ରାଜଧାନୀରେ ରହିବା, ମନେ ହେବ ଅରଣ୍ୟରୁ ପୁଣି ମୁକ୍ତ ହେଲୁ।
ଅହମପ୍ଯସ୍ମି ତୃଷିତଃ କ୍ଷୁଧଯା ପରିପୀଡିତଃ। ପରିଶ୍ରାନ୍ତଶ୍ଚ ଭଦ୍ରଂ ତେ ନୈନାମାଦାତୁମୁତ୍ସହେ ।। 23
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତିଆରି ଏବଂ ଭୋକରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ; ମୁଁ ଖୁବ କ୍ଲାନ୍ତ, ଭଲ ହେଉ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ ନେଇପାରୁନି।
ଏହି ଵୀର ଵିଶାଲାଶ୍ଚ ଵୀରସିଂହ ଇଵାର୍ଜୁନ । ଇମାଂ କମଲପତ୍ରାକ୍ଷୀଂ ଦ୍ରୌପଦୀଂ ଦ୍ରୁପଦାତ୍ମଜାମ୍ ।। 24
ଆସ, ବୀର, ବିଶାଳ କନ୍ଧ ଓ ସିଂହ ପରି ଅର୍ଜୁନ; ଏହି କମଳନୟନୀ ଦ୍ରୌପଦୀ, ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଝିଅ, ତାଙ୍କୁ ଧର।
ପରିଗୃହ୍ଯ ମୁହୂର୍ତଂ ତ୍ଵଂ ବାହୁଭ୍ଯାଂ କୁଶଲଂ ଵ୍ରଜ । ରାଜଧାନ୍ଯାଂ ନିଵତ୍ସ୍ଯାମଃ ପ୍ରମୁକ୍ତମିଵ ନୋ ଵନମ୍ ।। 25
ତୁମେ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ହାତରେ ଧରି, ସାବଧାନରେ ନେଇଯାଅ; ଆମେ ରାଜଧାନୀରେ ରହିବା, ମନେ ହେବ ଅରଣ୍ୟରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲୁ।
ଗୁରୋର୍ଵଚନମାଜ୍ଞାଯ ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ। ବାହୁଭ୍ଯାଂ ପରିଗୃହ୍ଯାଥ ରାଜପୁତ୍ରୀମନିନ୍ଦିତାମ୍ । ପ୍ରଵଵ୍ରାଜ ମହାବାହୁରର୍ଜୁନଃ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନାମ୍ ।। 26
ଗୁରୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି, ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଓ ନିଜେକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ମହାବାହୁ ଓ ମନୋହର ଅର୍ଜୁନ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ରାଜକୁମାରୀଙ୍କୁ ହାତରେ ଧରି ଚାଲିଲେ।
ଜଟିଲୋ ଵଲ୍କଲଧରଃ ଶତତୂଣୀଧନୁର୍ଧରଃ। ସ୍କନ୍ଧେ କୃତ୍ଵା ଵରାରୋହାଂ ବାଲାମାଯତଲୋଚନାମ୍
ଝଟା ବାନ୍ଧି, ବାଲ୍କଳ ପିନ୍ଧି, ଶତବାଣ ଧନୁଷ୍ୟ ନେଇ, ସେ ସୁନ୍ଦର ଓ ବିସ୍ତୃତ ନୟନ ଥିବା ତାରୁଣୀକୁ କନ୍ଧରେ ଉଠାଇଲେ।
ଆନୀଯ ନଗରାଭ୍ଯାଶମଵାତାରଯଦର୍ଜୁନଃ ।। 27
ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କୁ ସହର ନିକଟକୁ ଆଣି, ତଳେ ରଖିଲେ।
ସ ରାଜଧାନୀଂ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ପାର୍ଥିଵୋଽର୍ଜୁନମବ୍ରଵୀତ୍। ଇମାନି ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ଆଯୁଧାନି ପରଂତପ। କସ୍ମିନ୍ନ୍ଯାସଯିତଵ୍ଯାନି ଗୁପ୍ତିଶ୍ଚୈଷାଂ କଥଂ ଭଵେତ୍ ।। 1
ରାଜଧାନୀକୁ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ, ରାଜା ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମହାବୀର, ଏହି ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ କେଉଁଠି ରଖିବା ଉଚିତ? ଏବଂ ସେମାନେ କିପରି ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବେ?'
ସାଯୁଧା ହି ଵଯଂ ତାତ ପ୍ରଵେକ୍ଷ୍ଯାମଃ ପୁରଂ ଯଦି। ସମୁଦ୍ଵେଗଂ ଜନସ୍ଯାସ୍ଯ କରିଷ୍ଯାମୋ ନ ସଂଶଯଃ ।। 2
'ପୁତ୍ର, ଯଦି ଆମେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏଠାର ଲୋକମାନେ ଭୟଭୀତ ହେବେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।'
ଗାଣ୍ଡୀଵଂ ହି ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍। କଥଂ ନାଵିଷ୍କୃତାଃ ସ୍ଯାମୋ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ମାରିଷ ।। 3
'ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁଷ୍ୟ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଆମେ କିପରି ଚିହ୍ନଟ ହେବାରୁ ବଞ୍ଚିପାରିବୁ?'
ଯଦୀଦ.. ଧନୁରାଦାଯ ଚରେମ ସଜନେ ପୁରେ। କ୍ଷିପ୍ର ନଃ ପ୍ରତିଜାନୀଯୁର୍ମନୁଷ୍ଯା ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ।। 4
ଯଦି ଆମେ ଧନୁଷ ନେଇ ସହରରେ ଖୋଲା ଭାବେ ଘୁରିବା, ଲୋକମାନେ ତୁରନ୍ତ ଆମକୁ ଚିହ୍ନିପାରିବେ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଏକସ୍ମିନ୍ନପି ଵିଜ୍ଞାତେ ସମଯଂ ନୋ ଵ୍ଯତୀତ୍ଯ ଚ । ଭୂଯୋ ଦ୍ଵାଦଶଵର୍ଷାଣି ପ୍ରଵିଶେମ ଵନଂ ଵଯମ୍ ।। 5
ଆମ ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ଜଣେ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନାଯିବା ସହିତ, ଆମେ ଚୁକ୍ତି ଭଙ୍ଗ କରି ଆଉ ବାରହ ବର୍ଷ ପୁଣିଥରେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବାକୁ ପଡିବ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵାଣି ଶସ୍ତ୍ରାଣି ପ୍ରଚ୍ଛାଦ୍ଯାନ୍ଯତ୍ର ଯତ୍ର ଵା । ପ୍ରଵିଶେମ ପୁରଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ତଥା ସମ୍ଯକ୍କୃତଂ ଭଵେତ୍ ।। 6
ତେଣୁ ଆମେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଠାରେ ଲୁଚାଇଦେବା, ଯାହାଫଳରେ ଆମେ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ସବୁଠିକ ଭାବେ ହେବ।
ଅଜାତଶତ୍ରୋର୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚୈଵ ମହାଯଶାଃ। ଉଵାଚ ଧର୍ମପୁତ୍ରଂ ତମର୍ଜୁନଃ ପରଵୀରହା ।। 7
ଅଜାତଶତ୍ରୁଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅର୍ଜୁନ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ବିନାଶକାରୀ, ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।