ଵୀରିଣ୍ଯା ସହ ସଙ୍ଗମ୍ଯ ଦକ୍ଷଃ ପ୍ରାଚେତସୋ ମୁନିଃ। ଆତ୍ମତୁଲ୍ଯାନଜନଯତ୍ସହସ୍ରଂ ସଂଶିତଵ୍ରତାନ୍
ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁଅ ଦକ୍ଷ ମୁନି ବିରିଣୀ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ନିଜ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ହଜାର ପୁଅଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ସହସ୍ରସଙ୍ଖ୍ଯାନସଂଭୂତାନ୍ଦକ୍ଷପୁତ୍ରାଂଶ୍ଚ ନାରଦଃ। ମୋକ୍ଷମଧ୍ଯାପଯାମାସ ସାଙ୍ଖ୍ଯଜ୍ଞାନମନୁତ୍ତମମ୍
ଦକ୍ଷଙ୍କ ଏହି ହଜାର ପୁଅଙ୍କୁ ନାରଦ ଉତ୍ତମ ସାଂଖ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ମୋକ୍ଷର ଉପାୟ ବିଷୟରେ ଶିଖାଇଲେ।
ନାଶାର୍ଥଂ ଯୋଜଯାମାସ ଦିଗନ୍ତଜ୍ଞାନକର୍ମସୁ'। ତତଃ ପଞ୍ଚାଶତଂ କନ୍ଯା ପୁତ୍ରିକା ଅଭିସନ୍ଦଧେ। ପ୍ରଜାପତିଃ ପ୍ରଜା ଦକ୍ଷଃ ସିସୃକ୍ଷୁର୍ଜନମେଜଯ
ସେମାନଙ୍କୁ ନାରଦ ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ଜ୍ଞାନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିବା ପାଇଁ ପ୍ରେରିତ କଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ। ଏହାପରେ, ଦକ୍ଷ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ପଞ୍ଚାଶଟି କନ୍ୟାଙ୍କୁ ପୁତ୍ରୀକା ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ, ହେ ଜନମେଜୟ।
ଦଦୌ ଦଶ ସ ଧର୍ମାଯ କଶ୍ଯପାଯ ତ୍ରଯୋଦଶ। କାଲସ୍ଯ ନଯନେ ଯୁକ୍ତାଃ ସପ୍ତଵିଂଶତିମିନ୍ଦଵେ
ସେ ଦଶଜଣ କନ୍ୟାକୁ ଧର୍ମଙ୍କୁ, ତେରଜଣ କନ୍ୟାକୁ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଏବଂ ସତାଇଶଜଣ, ଯେଉଁମାନେ ସମୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେମାନେ ସୋମଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ତ୍ରଯୋଦଶାନାଂ ପତ୍ନୀନାଂ ଯା ତୁ ଦାକ୍ଷାଯଣୀ ଵରା। ମାରୀଚଃ କଶ୍ଯପସ୍ତ୍ଵସ୍ଯାମାଦିତ୍ଯାନ୍ସମଜୀଜନତ୍
ତେରଜଣ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ଦକ୍ଷଙ୍କ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ କନ୍ୟାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ମାରୀଚି ଏବଂ କଶ୍ୟପ ଏହି ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରାଦୀନ୍ଵୀର୍ଯସଂପନ୍ନାନ୍ଵିଵସ୍ଵନ୍ତମଥାପି ଚ। ଵିଵସ୍ଵତଃ ସୁତୋ ଜଜ୍ଞେ ଯମୋ ଵୈଵସ୍ଵତଃ ପ୍ରଭୁଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଏବଂ ବିବସ୍ବତ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ବିବସ୍ବତଙ୍କଠାରୁ ବଳବାନ୍ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଯମ ଜନ୍ମିଲେ।
ମାର୍ତାଣ୍ଡସ୍ଯ ଯମୀ ଚାପି ସୁତା ରାଜନ୍ନଜାଯତ'। ମାର୍ତଣ୍ଡସ୍ଯ ମନୁର୍ଧୀମାନଜାଯତ ସୁତଃ ପ୍ରଭୁଃ
ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡଙ୍କ ପୁଅ ଯମୀ ଏବଂ ରାଜା, ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଏକ ପୁଅ ଧୀମାନ୍ ମନୁ ଜନ୍ମିଲେ।
ଧର୍ମାତ୍ମା ସ ମନୁର୍ଧୀମାନ୍ଯତ୍ର ଵଂଶଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ। ମନୋର୍ଵଂଶୋ ମାନଵାନାଂ ତତୋଽଯଂ ପ୍ରଥିତୋଽଭଵତ୍
ଏହି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ମନୁଙ୍କୁ ନେଇ ଏହି ବଂଶର ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ମନୁଙ୍କ ବଂଶରୁ ମାନବ ଜାତି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।
ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷତ୍ରାଦଯସ୍ତସ୍ମାନ୍ମନୋର୍ଜାତାସ୍ତୁ ମାନଵାଃ। ତତୋଽଭଵନ୍ମହାରାଜ ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ରେଣ ସଙ୍ଗତମ୍
ମନୁଠାରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଜନ୍ମିଲେ; ଏଭଳି ହେଇ, ହେ ମହାରାଜା, ବ୍ରହ୍ମ ଓ କ୍ଷତ୍ର ଏକାତ୍ମ ହେଲା।
ବ୍ରାହ୍ମଣା ମାନଵାସ୍ତେଷାଂ ସାଙ୍ଗଂ ଵେଦମଦାରଯନ୍। ଵେନଂ ଧୃଷ୍ଣୁଂ ନରିଷ୍ଯନ୍ତଂ ନାଭାଗେକ୍ଷ୍ଵାକୁମେଵ ଚ
ସେଇ ମାନବ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମସ୍ତ ବେଦ ସହିତ ତାହାର ଅଂଗମାନେ ରକ୍ଷା କଲେ; ବେନ, ଧୃଷ୍ଣୁ, ନରିଷ୍ୟନ୍ତ, ନାଭାଗ ଏବଂ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ବଂଶରେ ଥିଲେ।
କାରୂଷମଥ ଶର୍ଯାତିଂ ତଥା ଚୈଵାଷ୍ଟମୀମିଲାମ୍। ପୃଷ୍ଟଧ୍ରଂ ନଵମଂ ପ୍ରାହୁଃ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମପରାଯଣମ୍
ତାପରେ କାରୂଷ, ଶର୍ୟାତି ଏବଂ ଅଷ୍ଟମ ଇଲିଳା; ପ୍ରଷ୍ଢ୍ରକୁ ନବମ କୁହାଯାଏ, ଯିଏ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଥିଲେ।
ନାଭାଗାରିଷ୍ଟଦଶମାନ୍ମନୋଃ ପୁତ୍ରାନ୍ପ୍ରଚକ୍ଷତେ। ପଞ୍ଚାଶତ୍ତୁ ମନୋଃ ପୁତ୍ରାସ୍ତଥୈଵାନ୍ଯେଽଭଵନ୍କ୍ଷିତୌ
ନାଭାଗ ଏବଂ ଅରିଷ୍ଟ ମନୁଙ୍କ ଦଶମ ପୁଅ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ମିଳେ; ମନୁଙ୍କ ମୋଟ ପଞ୍ଚାଶିଜଣ ପୁଅ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀରେ ଥିଲେ।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଭେଦାତ୍ତେ ସର୍ଵେ ଵିନେଶୁରିତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍। ପୁରୂରଵାସ୍ତତୋ ଵିଦ୍ଵାନିଲାଯାଂ ସମପଦ୍ଯତ
ପରସ୍ପର ବିରୋଧ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ; ଏହାପରେ ଇଲାଠାରୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ପୁରୁରବା ଜନ୍ମିଲେ।
ସା ଵୈ ତସ୍ଯାଭଵନ୍ମାତା ପିତା ଚୈଵେତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍। ତ୍ରଯୋଦଶ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ଦ୍ଵୀପାନଶ୍ନନ୍ପୁରୂରଵାଃ
ସେ ତାଙ୍କର ମାତା ଓ ପିତା ଉଭୟ ଥିଲେ ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ; ପୁରୁରବା ସମୁଦ୍ରର ତେରଟି ଦ୍ୱୀପ ଅଧିକାର କଲେ।
ଅମାନୁଷୈର୍ଵୃତଃ ସତ୍ଵୈର୍ମାନୁଷଃ ସନ୍ମହାଯଶାଃ। ଵିପ୍ରୈଃ ସ ଵିଗ୍ରହଂ ଚକ୍ରେ ଵୀର୍ଯୋନ୍ମତ୍ତଃ ପୁରୂରଵାଃ
ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ମାନବ ପୁରୁରବା ଅମାନବ ପ୍ରଜାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିଲେ; ସେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଅହଂକାରୀ ହୋଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ବିବାଦ କଲେ।
ଜହାର ଚ ସ ଵିପ୍ରାଣାଂ ରତ୍ନାନ୍ଯୁତ୍କ୍ରୋଶତାମପି। ସନତ୍କୁମାରସ୍ତଂ ରାଜନ୍ବ୍ରହ୍ମଲୋକାଦୁପେତ୍ଯ ହ
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କର ରତ୍ନ ଛିଣିନେଲେ; ଏହାପରେ, ହେ ରାଜା, ସନତ୍କୁମାର ବ୍ରହ୍ମଲୋକରୁ ତାଙ୍କଠାରେ ଆସିଲେ।
ଅନୁଦର୍ଶଂ ତତଶ୍ଚକ୍ରେ ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣାନ୍ନ ଚାପ୍ଯସୌ। ତତୋ ମହର୍ଷିଭିଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୈଃ ସଦ୍ଯଃ ଶପ୍ତୋ ଵ୍ଯନଶ୍ଯତ
ସେ ତାପରେ ଅନୁଦର୍ଶ ନାମକ କ୍ରିୟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ। ଏହି କାରଣରେ କ୍ରୋଧିତ ମହାର୍ଷିମାନେ ସେଠାରେ ସଙ୍ଗେସଙ୍ଗେ ଶାପ ଦେଲେ, ଏବଂ ସେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।
ଲୋଭାନ୍ଵିତୋ ବଲମଦାନ୍ନଷ୍ଟସଂଜ୍ଞୋ ନରାଧିପଃ। ସ ହି ଗନ୍ଧର୍ଵଲୋକସ୍ଥାନୁର୍ଵଶ୍ଯା ସହିତୋ ଵିରାଟ୍
ଲୋଭ ଓ ଶକ୍ତିର ଅହଂକାରରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ରାଜା ନିଜ ହୁଷ ହାରାଇଦେଲେ। ଏପରି ଭାବରେ ଉର୍ବଶୀ ସହିତ ବିରାଟ ଗନ୍ଧର୍ବ ଲୋକରେ ରହିଗଲେ।
ଆନିନାଯ କ୍ରିଯାର୍ଥେଽଗ୍ନୀନ୍ଯଥାଵଦ୍ଵିହିତାଂସ୍ତ୍ରିଧା। ଷଟ୍ ସୁତା ଜଜ୍ଞିରେ ଚୈଲାଦାଯୁର୍ଧୀମାନମାଵସୁଃ
ସେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କ୍ରିୟା ପାଇଁ ତିନି ପ୍ରକାରର ଅଗ୍ନିକୁ ଆଣିଲେ। ଚୈଳରୁ ଛଅଟି ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ—ଆୟୁ, ଧୀମାନ, ଅମାବସୁ,
ଦୃଢାଯୁଶ୍ଚ ଵନାଯୁଶ୍ଚ ଶତାଯୁଶ୍ଚୋର୍ଵଶୀସୁତାଃ। ନହୁଷଂ ଵୃଦ୍ଧଶର୍ମାଣଂ ରଜିଂ ଗଯମନେନସମ୍
ଦୃଢ଼ାୟୁ, ବନାୟୁ ଓ ଶତାୟୁ—ଏହେଁମାନେ ଉର୍ବଶୀଙ୍କର ପୁଅ। ତାପରେ ନହୁଷ, ବୃଦ୍ଧଶର୍ମା, ରଜି, ଗୟା ଓ ଅନେନସ।
ସ୍ଵର୍ଭାନଵୀ ସୁତାନେତାନାଯୋଃ ପୁତ୍ରାନ୍ପ୍ରଚକ୍ଷତେ। ଆଯୁଷୋ ନହୁଷଃ ପୁତ୍ରୋ ଧୀମାନ୍ସତ୍ଯପରାକ୍ରମଃ
ସ୍ୱର୍ଭାନୁଙ୍କର କନ୍ୟାଙ୍କର ଏହି ସମସ୍ତ ପୁଅ ଥିବା କୁହାଯାଏ। ଆୟୁଙ୍କର ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ନହୁଷ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ସତ୍ୟବାନ୍ ଶୂର ଥିଲେ।
ରାଜ୍ଯଂ ଶଶାସ ସୁମହଦ୍ଧର୍ମେଣ ପୃଥିଵୀପତେ। ପିତୄନ୍ଦେଵାନୃଷୀନ୍ଵିପ୍ରାନ୍ଗନ୍ଧର୍ଵୋରଗରାକ୍ଷସାନ୍
ନହୁଷ, ପୃଥିବୀର ରାଜା, ଧର୍ମରେ ଅତି ବଡ଼ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କଲେ। ସେ ପିତୃ, ଦେବତା, ଋଷି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ।
ନହୁଷଃ ପାଲଯାମାସ ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷତ୍ରମଥୋ ଵିଶଃ। ସ ହତ୍ଵା ଦସ୍ଯୁସଂଘାତାନୃଷୀନ୍କରମଦାପଯତ୍
ନହୁଷ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ। ଦୁଷ୍ଟମାନେଙ୍କୁ ମାରି, ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଭୟମୁକ୍ତ କଲେ।
ପଶୁଵଚ୍ଚୈଵ ତାନ୍ପୃଷ୍ଠେ ଵାହଯାମାସ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। କାରଯାମାସ ଚେନ୍ଦ୍ରତ୍ଵମଭିଭୂଯ ଦିଵୌକସଃ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେ ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ପଶୁମାନଙ୍କ ଭଳି ପିଠିରେ ବୋହାଇଲେ। ସେ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେଙ୍କୁ ଅଧିକ୍ରମ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ପଦବୀ ଅଧିଗ୍ରହଣ କଲେ।
ତେଜସା ତପସା ଚୈଵ ଵିକ୍ରମେଣୌଜସା ତଥା। `ଵିଶ୍ଲିଷ୍ଟୋ ନହୁଷଃ ଶପ୍ତଃ ସଦ୍ଯୋ ହ୍ଯଜଗରୋଽଭଵତ୍'। ଯତିଂ ଯଯାତିଂ ସଂଯାତିମାଯାତିମଯତିଂ ଧ୍ରୁଵମ୍
ତାଙ୍କର ତପ, ଶକ୍ତି, ପ୍ରଭାବ ଓ ବଳରେ ନହୁଷ ଅହଂକାରରେ ଭରିଗଲେ। ଶାପ ପାଇଁ ସେ ତୁରନ୍ତ ସାପରେ ପରିଣତ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ପୁଅ ହେଲେ—ଯତି, ଯୟାତି, ସଂୟାତି, ଆୟାତି, ମୟାତି ଓ ଧ୍ରୁବ।
ନହୁଷୋ ଜନଯାମାସ ଷଟ୍ ସୁତାନ୍ପ୍ରିଯଵାଦିନଃ। ଯତିସ୍ତୁ ଯୋଗମାସ୍ଥାଯ ବ୍ରହ୍ମୀଭୂତୋଽଭଵନ୍ମୁନିଃ
ନହୁଷ ଛଅଟି ମିଠା କଥା କହୁଥିବା ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ଯତି ଯୋଗ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ବ୍ରହ୍ମ ସହିତ ଏକାତ୍ମ ହୋଇ ମୁନି ହେଲେ।
ଯଯାତିର୍ନାହୁଷଃ ସମ୍ରାଡାସୀତ୍ସତ୍ଯପରାକ୍ରମଃ। ସ ପାଲଯାମାସ ମହୀମୀଜେ ଚ ବହୁଭିର୍ମଖୈଃ
ନହୁଷଙ୍କ ପୁଅ ଯୟାତି ସତ୍ୟବାନ୍ ଶୂର ରାଜା ହେଲେ। ସେ ପୃଥିବୀକୁ ଶାସନ କଲେ ଓ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ବଡ଼ ୱେଦିକ କ୍ରିୟା କଲେ।
ଅତିଭକ୍ତ୍ଯା ପିତୄନର୍ଚନ୍ଦେଵାଂଶ୍ଚ ପ୍ରଯତଃ ସଦା। ଅନ୍ଵଗୃହ୍ଣାତ୍ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵା ଯଯାତିରପରାଜିତଃ
ସେ ଅତି ଭକ୍ତି ସହିତ ସଦା ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବେ ପୂଜା କଲେ। ଅଜୟ ଯୟାତି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଦୟା କଲେ।
ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରା ମହେଷ୍ଵାସାଃ ସର୍ଵୈଃ ସମୁଦିତା ଗୁଣୈଃ। ଦେଵଯାନ୍ଯାଂ ମହାରାଜ ଶର୍ମିଷ୍ଠାଯାଂ ଚ ଜଜ୍ଞିରେ
ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ବଡ଼ ଧନୁର୍ଧର ଓ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଉତ୍ତମ ଥିଲେ। ମହାରାଜ, ସେମାନେ ଦେବୟାନୀ ଓ ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଦେଵଯାନ୍ଯାମଜାଯେତାଂ ଯଦୁସ୍ତୁର୍ଵସୁରେଵ ଚ। ଦ୍ରୁହ୍ଯୁଶ୍ଚାନୁଶ୍ଚ ପୂରୁଶ୍ଚ ଶର୍ମିଷ୍ଠାଯାଂ ଚ ଜଜ୍ଞିରେ
ଦେବୟାନୀଙ୍କୁ ଯଦୁ ଓ ତୁର୍ବସୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କୁ ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ ଓ ପୁରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ।