ରାଜନ୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ଭଵାନ୍ଦାନ୍ତଃ ସତ୍ଯସନ୍ଧୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ। ନୈଵଂଵିଧାଃ ପ୍ରମୁହ୍ଯନ୍ତି ଧୀରାଃ କସ୍ଯାଂଚିଦାପଦି
ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣ ଜ୍ଞାନୀ, ନିୟମିତ, ସତ୍ୟବାନ୍ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିଥିବେ; ଏପରି ଧୃଢ଼ ମନବଳ ଥିବା ଲୋକେ କେବେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ବିପଦରେ ମନ ହାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଦେଵୈରପ୍ଯାପଦଃ ପ୍ରାପ୍ତାଶ୍ଛନ୍ନୈଶ୍ଚ ବହୁଭିସ୍ତଦା। ତତ୍ରତତ୍ର ସପତ୍ନାନାଂ ନିଗ୍ରହାର୍ଥଂ ମହାତ୍ମଭିଃ
ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ବହୁ ସମୟ ଛଳରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବିପଦର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛନ୍ତି, ଏହା ସବୁ ସପତ୍ନମାନଙ୍କୁ ବଶ କରିବା ପାଇଁ ମହାତ୍ମାମାନେ କରିଥିଲେ।
ଦିତିପୁତ୍ରୈର୍ହୃତେ ରାଜ୍ଯେ ଦେଵରାଜଃ ସୁଦୁଃଖିତଃ। ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ତୋଷଯିଷ୍ଯଂଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମରୂପଂ ଵିଧାଯ ଚ
ଦିତିଙ୍କ ପୁଅମାନେ ରାଜ୍ୟ ଦଳିନେବା ପରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ଭାରି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରେଣ ନିଷଧଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଗିରିପ୍ରସ୍ଥାହ୍ଵଯେ ପୁରେ। ଛନ୍ନେନୋଷ୍ଯ କୃତଂ କର୍ମ ଦ୍ଵିଷତାଂ ବଲନିଗ୍ରହେ
ଇନ୍ଦ୍ର ଗିରିପ୍ରସ୍ଥ ନାମକ ନଗରରେ ନିଷଧକୁ ପହଞ୍ଚି, ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ରହି, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦମନ କରିବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ପ୍ରସାଦାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣୋ ରାଜନ୍ଦିତେଃ ପୁତ୍ରାନ୍ମହାବଲାନ୍ । ନିର୍ଜିତ୍ଯ ତରସା ଶତ୍ରୂନ୍ପୁନର୍ଲୋକାଞ୍ଜୁଗୋପ ଚ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦୟାରେ, ହେ ରାଜନ୍, ଇନ୍ଦ୍ର ଦିତିଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଜିତିଲେ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ବଳପୂର୍ବକ ଦଳି, ପୁନି ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ରକ୍ଷା କଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁନାଽଶ୍ମଗିରିଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ତଦା ଦିତ୍ଯାଂ ନିଵତ୍ସ୍ଯତା। ଗର୍ଭେ ଵଧାର୍ଥଂ ଦୈତ୍ଯାନାମଜ୍ଞାତେନୋଷିତଂ ଚିରମ୍
ବିଷ୍ଣୁ ଏକ ପାହାଡ଼କୁ ପହଞ୍ଚି, ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହି, ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଗର୍ଭରେ ନଶ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଅଜଣା ଭାବେ ରହିଥିଲେ।
ପ୍ରୋଷ୍ଯ ଵାମନରୂପେଣ ଚ୍ଛନ୍ନେନ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣା। ବଲେର୍ଯଥା ହୃତଂ ରାଜ୍ଯଂ ଵିକ୍ରମୈସ୍ତଚ୍ଚ ତେ ଶ୍ରୁତମ୍
ବାମନ ରୂପ ଧରି, ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ହୋଇ ବାଲିଙ୍କ ରାଜ୍ୟକୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ନେଇନେଲେ, ଯେପରି ଆପଣ ଶୁଣିଛନ୍ତି।
ଔର୍ଵେଣ ଵସତା ଛନ୍ନମୂରୌ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଣା ତଦା। ଯତ୍କୃତଂ ତାତ ଲୋକେଷୁ ତଚ୍ଚ ସର୍ଵଂ ଶ୍ରୁତଂ ତ୍ଵଯା
ଓର୍ବ ନାମକ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଯେଉଁଠି ଉରୁରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ରହିଥିଲେ, ସେଠାରେ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ କଥା ଆପଣ ଶୁଣିଛନ୍ତି।
ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନେନାପି ସର୍ଵତ୍ର ହରିଣା ଵୃତ୍ରନିଗ୍ରହେ। ଵଜ୍ରଂ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଶକ୍ରସ୍ଯ ଯତ୍କୃତଂ ତଚ୍ଚ ତେ ଶ୍ରୁତମ୍
ହରି ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ରହି, ଭଳି ଭଳି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଯେପରି ଭୃତ୍ରକୁ ମାରିଥିଲେ, ସେ କଥା ମଧ୍ୟ ଆପଣ ଶୁଣିଛନ୍ତି।
ହୁତାଶନେନ ଯଚ୍ଚାପଃ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଚ୍ଛନ୍ନମୂଷିତମ୍। ଵିବୁଧାନାଂ ହି ଯତ୍କର୍ମ କୃତଂ ତଚ୍ଚାପି ତେ ଶ୍ରୁତମ୍
ଅଗ୍ନି ଜଳରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଏହି କଥା ମଧ୍ୟ ଆପଣ ଶୁଣିଛନ୍ତି।
ଯଥା ଵିଵସ୍ଵତା ତାତ ଛନ୍ନେନୋତ୍ତମତେଜସା। ନିର୍ଦଗ୍ଧାଃ ଶତ୍ରଵଃ ସର୍ଵେ ଵସତା ଗଵି ଵର୍ଷଶଃ
ଯେପରି ଉତ୍ତମ ତେଜସ୍ୱୀ ବିବସ୍ୱାନ୍ ବର୍ଷକାଳ ଗାଈରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ରହି, ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦାହନ କରିଥିଲେ, ହେ ପୁତ୍ର।
ଵିଷ୍ଣୁନା ଵସତା ଚାତ୍ର ଗୃହେ ଦଶରଥସ୍ଯ ଵୈ। ଦଶଗ୍ରୀଵୋ ହତଶ୍ଛନ୍ନଂ ସଂଯୁଗେ ଭୀମକର୍ମଣା
ଏଠି ମଧ୍ୟ, ବିଷ୍ଣୁ ଦଶରଥଙ୍କ ଘରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ରହିଥିବାବେଳେ, ଦଶମୁଖୀକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରେ ମାରିଦେଲେ।
ଏଵମେତେ ମହାତ୍ମାନଃ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନାସ୍ତତ୍ରତତ୍ର ହି। ଅଜଯଞ୍ଛାତ୍ରଵାନ୍ମୁଖ୍ଯାଂସ୍ତଥା ତ୍ଵମପି ଜେଷ୍ଯସି
ଏଭଳି, ଏହି ସମସ୍ତ ମହାତ୍ମାମାନେ ଏଠାଠି ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ରହି, ତାଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଜିତିଥିଲେ; ଏଭଳି ଆପଣ ମଧ୍ୟ ଜିତିପାରିବେ।
ଇତି ଧୌମ୍ଯେନ ଧର୍ମଜ୍ଞୋ ଵାକ୍ଯୈଃ ସ ପରିହର୍ଷିତଃ। ଶାନ୍ତବୁଦ୍ଧିଃ ପୁନର୍ଭୂତ୍ଵା ଵ୍ଯଷ୍ଟମ୍ଭତ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଧୌମ୍ୟଙ୍କ ଧର୍ମଜ୍ଞ ବାଣୀ ଶୁଣି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଆଶା ପୁନି ଜାଗିଲା, ମନ ଶାନ୍ତ ହେଲା ଏବଂ ସେ ପୁନି ଦୃଢ଼ ହେଲେ।
ଅଥାବ୍ରଵୀନ୍ମହାବାହୁର୍ଭୀମସେନୋ ମହାବଲଃ। ରାଜାନଂ ବଲିନାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଗିରା ସଂପରିହର୍ଷଯନ୍
ତାପରେ ଭୀମସେନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୀର୍ଘବାହୁ, ରାଜାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କହିଲେ।
ଅଵେକ୍ଷଯ ମହାରାଜ ତଵ ଗାଣ୍ଡୀଵଧନ୍ଵନା। ଧର୍ମାର୍ଥପରଯା ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ନ କିଂଚିତ୍ସାହସଂ କୃତମ୍
ହେ ମହାରାଜ, ତୁମର ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ ପୁଅ କୌଣସି ଅସାବଧାନ କାମ କରିନାହାନ୍ତି, ସେ ସଦା ଧର୍ମ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଲଗି ଚିନ୍ତା କରେ।
ସହଦେଵୋ ମଯା ନିତ୍ଯଂ ନକୁଲଶ୍ଚ ନିଵାରିତୌ । ଶକ୍ତୌ ଵିଧ୍ଵଂସନେ ତେଷାଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନୌ ଭୀମଵିକ୍ରମୌ
ସହଦେବ ଓ ନକୁଳ, ମୁଁ ସଦା ରୋକିଥିଲି, ସେମାନେ ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବାରେ ସମର୍ଥ, ଭୀମଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଥିବା ଶତ୍ରୁଘ୍ନ।
ନ ଵଯଂ ଵର୍ତ୍ମ ହାସ୍ଯାମୋ ଯସ୍ମିନ୍ଯୋକ୍ଷ୍ଯତି ନୋ ଭଵାନ୍ । ତଦ୍ଵିଧତ୍ତାଂ ଭଵାନ୍ସର୍ଵଂ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଜେଷ୍ଯାମହେ ପରାନ୍
ଆମେ ସେଇ ପଥ ଛାଡିବୁନାହିଁ ଯେଉଁଥିରେ ଆପଣ ଆମକୁ ରଖିଛନ୍ତି। ଆପଣ ଯାହା ଆଦେଶ ଦେବେ, ଆମେ ତାହା କରିବା, ଶୀଘ୍ରେ ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ଜିତିବା।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଭୀମସେନେନ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ । ସୁଖୋପଵିଷ୍ଟୋ ଵିଦ୍ଵଦ୍ଭିସ୍ତାପସୈଃ ସଂଶିତଵ୍ରତୈଃ
ଭୀମସେନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତୀ ଓ ପଣ୍ଡିତ ତାପସମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁଖରେ ବସିଥିଲେ।
ଯେ ତଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯାଽଭଵଂସ୍ତସ୍ମିନ୍ଵନଵାସେ ତପସ୍ଵିନଃ । ତାନବ୍ରଵୀନ୍ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଃ ଶିଷ୍ଟାନ୍ରାଜା କୃତାଞ୍ଜଲିଃ । ଅଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାପଯିଷ୍ଯନ୍ଵୈ ତସ୍ମିନ୍ଵାସେ ଧୃତଵ୍ରତଃ
ଯେଉଁ ତାପସମାନେ ଭକ୍ତିରେ ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ବସିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନୀ ରାଜା ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, ନିଜ ବ୍ରତ ପାଇଁ ବିଦାୟ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ।
ଵିଦିତଂ ଭଵତାଂ ସର୍ଵେ ର୍ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୈର୍ଯଥା ଵଯମ୍। ସଂମନ୍ତ୍ରାହୃତରାଜ୍ଯାଶ୍ଚ ନିସ୍ସ୍ଵାଶ୍ଚ ବହୁଶଃ କୃତାଃ । ଉଷିତାଃ ସ୍ମୋ ଵନେ କୃଚ୍ଛ୍ରଂ ତଥା ଵର୍ଷାଣି ଦ୍ଵାଦଶ
ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ଭଲଭାବେ ଜାଣନ୍ତି, କିପରି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଚାଳକିରେ ଆମର ରାଜ୍ୟ ନେଇ ନେଲେ, ଆମକୁ ଅନେକଥର ଦରିଦ୍ର କଲେ, ଏବଂ ଆମେ ବାରୋଟି ବର୍ଷ ଅରଣ୍ୟରେ କଷ୍ଟ ଭୋଗ କଲୁ।
ଅଜ୍ଞାତଚର୍ଯାସମଯଂ ଶେଷଂ ଵର୍ଷଂ ତ୍ରଯୋଦଶମ୍। ତଦ୍ଵତ୍ସ୍ଯାମଃ କ୍ଵଚିଚ୍ଛନ୍ନାସ୍ତଦନୁଜ୍ଞାତୁମର୍ହଥ
ଏବେ ଅଜ୍ଞାତବାସର ଏକ ବର୍ଷ ବାକି ଅଛି; ଆମେ କେଉଁଠି ଲୁଚି ବସିବା। ଏହିପାଇଁ ଆପଣମାନେ ଆମକୁ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ଧର୍ମରାଜେନ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ପରମାଶିଷଃ । ପ୍ରଯୁଜ୍ଯାପୃଚ୍ଛ୍ଯ ଭରତାନ୍ଯଥାସ୍ଵଂ ପ୍ରଯଯୁର୍ଗୃହାନ୍
ଧର୍ମରାଜଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ବିଦାୟ ନେଇ, ନିଜ ଘରକୁ ଚଲିଗଲେ।
ସର୍ଵେ ଵେଦଵିଦୋ ମୁଖ୍ଯା ଯତଯୋ ମୁନଯସ୍ତଦା। ଆଶୀରୁକ୍ତ୍ଵା ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ପୁନର୍ଦର୍ଶନକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ
ସମସ୍ତ ବେଦଜ୍ଞ, ତ୍ୟାଗୀ ଓ ଋଷିମାନେ ଯଥାଯଥି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ପୁଣି ଦେଖିବା ଆଶାରେ ଚଲିଗଲେ।
ତେ ତୁ ଭୃତ୍ଯାଶ୍ଚ ଦୂତାଶ୍ଚ ଶିଲ୍ପିନଃ ପରିଚାରକାଃ। ଅନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ପୁନର୍ଦର୍ଶନକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ
ସେମାନଙ୍କ ଦାସ, ଦୂତ, କାମକାର, ଓ ସେବକମାନେ ମଧ୍ୟ ଯଥାଯଥି ଅନୁମତି ନେଇ, ପୁଣି ଦେଖିବା ଆଶାରେ ଚଲିଗଲେ।
ସହ ଧୌମ୍ଯେନ ଵିଦ୍ଵାଂସସ୍ତଥା ତେ ପଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵାଃ। ଉତ୍ଥାଯ ପ୍ରଯଯୁର୍ଵୀରାଃ କୃଷ୍ଣାମାଦାଯ ଭାରତ
ତାପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୋହିତ ଧୌମ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ଓ କୃଷ୍ଣା, ଉଠି ଯାତ୍ରା କଲେ, ହେ ଭାରତ।
କ୍ରୋଶମାତ୍ରମତିକ୍ରମ୍ଯ ତସ୍ମାଦ୍ଵାସାନ୍ନିମିତ୍ତତଃ । ଶ୍ଵୋଭୂତେ ମନୁଜଵ୍ଯାଘ୍ରାଶ୍ଛନ୍ନଵାସାର୍ଥମୁଦ୍ଯତାଃ
ଘରଠାରୁ ଏକ କ୍ରୋଶ ଦୂରକୁ ଯାଇ, ସେ ମାନବସିଂହମାନେ ପ୍ରଭାତେ ଅଜ୍ଞାତବାସ ପାଇଁ ଚୁପେ ରହିବା ତୟାରି କଲେ।
ପୃଥକ୍ ଶାସ୍ତ୍ରଵିଦଃ ସର୍ଵେ ସର୍ଵେ ମନ୍ତ୍ରଵିଶାରଦାଃ । ସନ୍ଧିଵିଗ୍ରହତତ୍ଵଜ୍ଞା ମନ୍ତ୍ରାଯ ସମୁପାଵିଶନ୍
ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ଓ ଉପାୟବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ମିତ୍ରତା ଓ ଶତ୍ରୁତାର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣୁଥିବାମାନେ, ମନ୍ତ୍ରଣା ପାଇଁ ଏକଠା ହେଲେ।
ନିଵୃତ୍ତଵନଵାସାସ୍ତେ ସତ୍ଯସନ୍ଧା ମନସ୍ଵିନଃ। ଅକୁର୍ଵତ ପୁନର୍ମନ୍ତ୍ରଂ ସହ ଧୌମ୍ଯେନ ପାଣ୍ଡଵାଃ ।। 1
ବନବାସ ସମାପ୍ତ କରି, ସତ୍ୟବାନ ଓ ଦୃଢ଼ ମନବଳି ପାଣ୍ଡବମାନେ ଧୌମ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ପୁଣି ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ।
ଅଥାବ୍ରଵୀଦ୍ଧର୍ମରାଜଃ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଭ୍ରାତୄନ୍କୃଷ୍ଣାଂ ଚ ସଂଗ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଧୌମ୍ଯଂ ଚ କୁରୁନନ୍ଦନଃ ।। 2
ତାପରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭାଇମାନେ, କୃଷ୍ଣା ଓ ଧୌମ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖି, ହେ କୁରୁବଂଶୀ, କହିଲେ।