ଵିଦିତଂ ଭଵତାଂ ସର୍ଵଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୈର୍ଯଥା ଵଯମ୍ । ଛଦ୍ମନା ହୃତରାଜ୍ଯାଶ୍ଚ ନିସ୍ଵାଶ୍ଚ ବହୁଶଃ କୃତାଃ
ତୁମେ ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣିଛ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ କିପରି ଠକେଇରେ ଆମର ରାଜ୍ୟ ନେଇନେଲେ ଏବଂ ବହୁବାରି ଆମକୁ ଦରିଦ୍ର କରିଦେଲେ।
ଉଷିତାଶ୍ଚ ଵନେ ଵାସଂ ଯଥା ଦ୍ଵାଦଶଵତ୍ସରାନ୍ । ଭଵଦ୍ଭିରେଵ ସହିତା ଵନ୍ଯାହାରା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଆମେ ତୁମମାନେ ସହ ବାରହ ବର୍ଷ ଅରଣ୍ୟରେ ବନଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ରହିଛୁ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ଅଜ୍ଞାତଵାସସମଯଂ ଶେଷଂ ଵର୍ଷଂ ତ୍ରଯୋଦଶମ୍। ତଦ୍ଵତ୍ସ୍ଯାମୋ ଵଯଂ ଛନ୍ନାସ୍ତଦନୁଜ୍ଞାତୁମର୍ହଥ
ଏବେ ଅଜଣା ଅବସ୍ଥାର ଶେଷ ବର୍ଷ ଅଛି; ଆମେ ଲୁଚି ରହିବାକୁ ଯାଉଛୁ, ଏହିପାଇଁ ତୁମେ ଅନୁମତି ଦିଅ।
ସୁଯୋଧନଶ୍ଚ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା କର୍ଣଶ୍ଚ ସହସୌବଲଃ । ଜାନନ୍ତୋ ଵିଷମଂ କୁର୍ଯୁରସ୍ମାସ୍ଵତ୍ଯନ୍ତଵୈରିଣଃ
ଦୁଷ୍ଟ ମନର ସୁୟୋଧନ, କର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଶକୁନି, ଏହି କଥା ଜାଣିଲେ ଆମ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟାୟ କରିପାରନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନେ ଆମର ଚିରଶତ୍ରୁ।
ଯୁକ୍ତଚାରାଶ୍ଚ ଯତ୍ତାଶ୍ଚ ଦାଯେ ସ୍ଵସ୍ଯ ଜନସ୍ଯ ଚ । ଦୁରାତ୍ମନାଂ ହି କସ୍ତେଷାଂ ଵିଶ୍ଵାସଂ ଗନ୍ତୁମର୍ହତି
ସେମାନେ ଚତୁର, ଗୁପ୍ତଚର ଚଳାଣରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ନିଜ ଲୋକ ଓ ଦେଶ ପାଇଁ ସତର୍କ; ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତି ସେମାନେ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ଭରସା ଯୋଗ୍ୟ?
ଅପି ନସ୍ତଦ୍ଭଵେଦ୍ଭୂଯୋ ଯଦ୍ଵଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ସହ। ସମସ୍ତେଷୁ ଚ ରାଷ୍ଟ୍ରେଷୁ ସ୍ଵରାଜ୍ଯସ୍ଥା ଭଵେମ ହି
ଆମେ ପୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେଶରେ ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ରହିପାରିବା, ଏହି ଆଶା ଆମ ପାଇଁ ପୂଣି ହେଉ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଦୁଃଖଶୋକାର୍ତଃ ଶୁଚିର୍ଧର୍ମସୁତସ୍ତଦା। ସଂମୂର୍ଚ୍ଛିତୋଽଭଵଦ୍ରାଜା ସାସ୍ରକଣ୍ଠୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଏଭଳି କହି, ଧର୍ମର ପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରେ ଭାରି ଅତିବ୍ୟାକୁଳ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ପବିତ୍ର ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଲୁହାରେ ଗଳା ଅଟକିଯିବାରୁ ସେ ସ୍ଥିର ରହିପାରିଲେ ନାହିଁ ଏବଂ ଅଚେତନ ହେଇପଡ଼ିଲେ।
ତମଥାଶ୍ଵାସଯନ୍ସର୍ଵେ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ସହିତ ମିଶି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଶାନ୍ତନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ପ୍ରବୁଧ୍ଯ ଦୁଃଖମୋହାର୍ତୋ ଧୌମ୍ଯଂ ଧର୍ମଭୃତାଂଵରମ୍ । ପ୍ରାଵୈକ୍ଷତ ତଦା ରାଜା ସାଶ୍ରୁକଣ୍ଠୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ପୁନଃ ସଚେତନ ହେଇ, ଦୁଃଖ ଓ ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧତାରେ ପୀଡ଼ିତ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଲୁହାରେ ଗଳା ଅଟକିଯିବା ସହ, ଧର୍ମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନୁସରକ ଧୌମ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଅଥ ଧୌମ୍ଯୋଽବ୍ରଵୀଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ମହାର୍ଥଂ ନୃପତିଂ ତଦା। ଆଶ୍ଵାସଯଂସ୍ତଂ ସ ନୃପଂ ଭ୍ରାତୄଂଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ସହ
ଏବେ ଧୌମ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ଭାଇମାନେ ସହିତ ରାଜାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ, ଗଭୀର ଅର୍ଥ ଥିବା କଥା କହିଲେ।
ରାଜନ୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ଭଵାନ୍ଦାନ୍ତଃ ସତ୍ଯସନ୍ଧୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ। ନୈଵଂଵିଧାଃ ପ୍ରମୁହ୍ଯନ୍ତି ଧୀରାଃ କସ୍ଯାଂଚିଦାପଦି
ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣ ଜ୍ଞାନୀ, ନିୟମିତ, ସତ୍ୟବାନ୍ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିଥିବେ; ଏପରି ଧୃଢ଼ ମନବଳ ଥିବା ଲୋକେ କେବେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ବିପଦରେ ମନ ହାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଦେଵୈରପ୍ଯାପଦଃ ପ୍ରାପ୍ତାଶ୍ଛନ୍ନୈଶ୍ଚ ବହୁଭିସ୍ତଦା। ତତ୍ରତତ୍ର ସପତ୍ନାନାଂ ନିଗ୍ରହାର୍ଥଂ ମହାତ୍ମଭିଃ
ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ବହୁ ସମୟ ଛଳରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବିପଦର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛନ୍ତି, ଏହା ସବୁ ସପତ୍ନମାନଙ୍କୁ ବଶ କରିବା ପାଇଁ ମହାତ୍ମାମାନେ କରିଥିଲେ।
ଦିତିପୁତ୍ରୈର୍ହୃତେ ରାଜ୍ଯେ ଦେଵରାଜଃ ସୁଦୁଃଖିତଃ। ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ତୋଷଯିଷ୍ଯଂଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମରୂପଂ ଵିଧାଯ ଚ
ଦିତିଙ୍କ ପୁଅମାନେ ରାଜ୍ୟ ଦଳିନେବା ପରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ଭାରି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରେଣ ନିଷଧଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଗିରିପ୍ରସ୍ଥାହ୍ଵଯେ ପୁରେ। ଛନ୍ନେନୋଷ୍ଯ କୃତଂ କର୍ମ ଦ୍ଵିଷତାଂ ବଲନିଗ୍ରହେ
ଇନ୍ଦ୍ର ଗିରିପ୍ରସ୍ଥ ନାମକ ନଗରରେ ନିଷଧକୁ ପହଞ୍ଚି, ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ରହି, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦମନ କରିବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ପ୍ରସାଦାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣୋ ରାଜନ୍ଦିତେଃ ପୁତ୍ରାନ୍ମହାବଲାନ୍ । ନିର୍ଜିତ୍ଯ ତରସା ଶତ୍ରୂନ୍ପୁନର୍ଲୋକାଞ୍ଜୁଗୋପ ଚ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦୟାରେ, ହେ ରାଜନ୍, ଇନ୍ଦ୍ର ଦିତିଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଜିତିଲେ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ବଳପୂର୍ବକ ଦଳି, ପୁନି ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ରକ୍ଷା କଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁନାଽଶ୍ମଗିରିଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ତଦା ଦିତ୍ଯାଂ ନିଵତ୍ସ୍ଯତା। ଗର୍ଭେ ଵଧାର୍ଥଂ ଦୈତ୍ଯାନାମଜ୍ଞାତେନୋଷିତଂ ଚିରମ୍
ବିଷ୍ଣୁ ଏକ ପାହାଡ଼କୁ ପହଞ୍ଚି, ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହି, ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଗର୍ଭରେ ନଶ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଅଜଣା ଭାବେ ରହିଥିଲେ।
ପ୍ରୋଷ୍ଯ ଵାମନରୂପେଣ ଚ୍ଛନ୍ନେନ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣା। ବଲେର୍ଯଥା ହୃତଂ ରାଜ୍ଯଂ ଵିକ୍ରମୈସ୍ତଚ୍ଚ ତେ ଶ୍ରୁତମ୍
ବାମନ ରୂପ ଧରି, ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ହୋଇ ବାଲିଙ୍କ ରାଜ୍ୟକୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ନେଇନେଲେ, ଯେପରି ଆପଣ ଶୁଣିଛନ୍ତି।
ଔର୍ଵେଣ ଵସତା ଛନ୍ନମୂରୌ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଣା ତଦା। ଯତ୍କୃତଂ ତାତ ଲୋକେଷୁ ତଚ୍ଚ ସର୍ଵଂ ଶ୍ରୁତଂ ତ୍ଵଯା
ଓର୍ବ ନାମକ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଯେଉଁଠି ଉରୁରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ରହିଥିଲେ, ସେଠାରେ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ କଥା ଆପଣ ଶୁଣିଛନ୍ତି।
ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନେନାପି ସର୍ଵତ୍ର ହରିଣା ଵୃତ୍ରନିଗ୍ରହେ। ଵଜ୍ରଂ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଶକ୍ରସ୍ଯ ଯତ୍କୃତଂ ତଚ୍ଚ ତେ ଶ୍ରୁତମ୍
ହରି ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ରହି, ଭଳି ଭଳି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଯେପରି ଭୃତ୍ରକୁ ମାରିଥିଲେ, ସେ କଥା ମଧ୍ୟ ଆପଣ ଶୁଣିଛନ୍ତି।
ହୁତାଶନେନ ଯଚ୍ଚାପଃ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଚ୍ଛନ୍ନମୂଷିତମ୍। ଵିବୁଧାନାଂ ହି ଯତ୍କର୍ମ କୃତଂ ତଚ୍ଚାପି ତେ ଶ୍ରୁତମ୍
ଅଗ୍ନି ଜଳରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଏହି କଥା ମଧ୍ୟ ଆପଣ ଶୁଣିଛନ୍ତି।
ଯଥା ଵିଵସ୍ଵତା ତାତ ଛନ୍ନେନୋତ୍ତମତେଜସା। ନିର୍ଦଗ୍ଧାଃ ଶତ୍ରଵଃ ସର୍ଵେ ଵସତା ଗଵି ଵର୍ଷଶଃ
ଯେପରି ଉତ୍ତମ ତେଜସ୍ୱୀ ବିବସ୍ୱାନ୍ ବର୍ଷକାଳ ଗାଈରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ରହି, ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦାହନ କରିଥିଲେ, ହେ ପୁତ୍ର।
ଵିଷ୍ଣୁନା ଵସତା ଚାତ୍ର ଗୃହେ ଦଶରଥସ୍ଯ ଵୈ। ଦଶଗ୍ରୀଵୋ ହତଶ୍ଛନ୍ନଂ ସଂଯୁଗେ ଭୀମକର୍ମଣା
ଏଠି ମଧ୍ୟ, ବିଷ୍ଣୁ ଦଶରଥଙ୍କ ଘରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ରହିଥିବାବେଳେ, ଦଶମୁଖୀକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରେ ମାରିଦେଲେ।
ଏଵମେତେ ମହାତ୍ମାନଃ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନାସ୍ତତ୍ରତତ୍ର ହି। ଅଜଯଞ୍ଛାତ୍ରଵାନ୍ମୁଖ୍ଯାଂସ୍ତଥା ତ୍ଵମପି ଜେଷ୍ଯସି
ଏଭଳି, ଏହି ସମସ୍ତ ମହାତ୍ମାମାନେ ଏଠାଠି ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ରହି, ତାଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଜିତିଥିଲେ; ଏଭଳି ଆପଣ ମଧ୍ୟ ଜିତିପାରିବେ।
ଇତି ଧୌମ୍ଯେନ ଧର୍ମଜ୍ଞୋ ଵାକ୍ଯୈଃ ସ ପରିହର୍ଷିତଃ। ଶାନ୍ତବୁଦ୍ଧିଃ ପୁନର୍ଭୂତ୍ଵା ଵ୍ଯଷ୍ଟମ୍ଭତ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଧୌମ୍ୟଙ୍କ ଧର୍ମଜ୍ଞ ବାଣୀ ଶୁଣି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଆଶା ପୁନି ଜାଗିଲା, ମନ ଶାନ୍ତ ହେଲା ଏବଂ ସେ ପୁନି ଦୃଢ଼ ହେଲେ।
ଅଥାବ୍ରଵୀନ୍ମହାବାହୁର୍ଭୀମସେନୋ ମହାବଲଃ। ରାଜାନଂ ବଲିନାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଗିରା ସଂପରିହର୍ଷଯନ୍
ତାପରେ ଭୀମସେନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୀର୍ଘବାହୁ, ରାଜାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କହିଲେ।
ଅଵେକ୍ଷଯ ମହାରାଜ ତଵ ଗାଣ୍ଡୀଵଧନ୍ଵନା। ଧର୍ମାର୍ଥପରଯା ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ନ କିଂଚିତ୍ସାହସଂ କୃତମ୍
ହେ ମହାରାଜ, ତୁମର ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ ପୁଅ କୌଣସି ଅସାବଧାନ କାମ କରିନାହାନ୍ତି, ସେ ସଦା ଧର୍ମ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଲଗି ଚିନ୍ତା କରେ।
ସହଦେଵୋ ମଯା ନିତ୍ଯଂ ନକୁଲଶ୍ଚ ନିଵାରିତୌ । ଶକ୍ତୌ ଵିଧ୍ଵଂସନେ ତେଷାଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନୌ ଭୀମଵିକ୍ରମୌ
ସହଦେବ ଓ ନକୁଳ, ମୁଁ ସଦା ରୋକିଥିଲି, ସେମାନେ ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବାରେ ସମର୍ଥ, ଭୀମଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଥିବା ଶତ୍ରୁଘ୍ନ।
ନ ଵଯଂ ଵର୍ତ୍ମ ହାସ୍ଯାମୋ ଯସ୍ମିନ୍ଯୋକ୍ଷ୍ଯତି ନୋ ଭଵାନ୍ । ତଦ୍ଵିଧତ୍ତାଂ ଭଵାନ୍ସର୍ଵଂ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଜେଷ୍ଯାମହେ ପରାନ୍
ଆମେ ସେଇ ପଥ ଛାଡିବୁନାହିଁ ଯେଉଁଥିରେ ଆପଣ ଆମକୁ ରଖିଛନ୍ତି। ଆପଣ ଯାହା ଆଦେଶ ଦେବେ, ଆମେ ତାହା କରିବା, ଶୀଘ୍ରେ ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ଜିତିବା।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଭୀମସେନେନ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ । ସୁଖୋପଵିଷ୍ଟୋ ଵିଦ୍ଵଦ୍ଭିସ୍ତାପସୈଃ ସଂଶିତଵ୍ରତୈଃ
ଭୀମସେନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତୀ ଓ ପଣ୍ଡିତ ତାପସମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁଖରେ ବସିଥିଲେ।
ଯେ ତଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯାଽଭଵଂସ୍ତସ୍ମିନ୍ଵନଵାସେ ତପସ୍ଵିନଃ । ତାନବ୍ରଵୀନ୍ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଃ ଶିଷ୍ଟାନ୍ରାଜା କୃତାଞ୍ଜଲିଃ । ଅଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାପଯିଷ୍ଯନ୍ଵୈ ତସ୍ମିନ୍ଵାସେ ଧୃତଵ୍ରତଃ
ଯେଉଁ ତାପସମାନେ ଭକ୍ତିରେ ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ବସିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନୀ ରାଜା ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, ନିଜ ବ୍ରତ ପାଇଁ ବିଦାୟ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ।