ଅନାଦୃତ୍ଯ ତୁ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ନକୁଲଃ ସୁପିପାସିତଃ। ଅପିବଚ୍ଛୀତଲଂ ତୋଯଂ ପୀତ୍ଵା ଚ ନିପପାତ ହ
କିନ୍ତୁ ସେଇ କଥାକୁ ଅଗ୍ରହ କରିନଥିବା, ଅତି ପିପାସିତ ନକୁଳ ଠଣ୍ଡା ପାଣି ପିଲେ, ପିଇସାରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଚିରାଯମାଣେ ନକୁଲେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଅବ୍ରଵୀଦ୍ଧ୍ରାତରଂ ଵୀରଂ ସହଦେଵମରିଂଦମମ୍
ନକୁଳ ବହୁ ଦିନ ଲାଗିଲେ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କର ପ୍ରଭଳ ଭାଇ ସହଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଭ୍ରାତା ଚିରାଯତେ ତାତ ସହଦେଵ ତଵାଗ୍ରଜଃ। ତଂ ଚୈଵାନଯ ସୋଦର୍ଯଂ ପାନୀଯଂ ଚ ତ୍ଵମାନଯ
"ତୋ ଆଗଜା ଭାଇ ସହଦେବ ବହୁ ସମୟ ହେଲା ଫେରିନାହାନ୍ତି, ବାପା। ତୁମେ ଯାଅ, ତାଙ୍କୁ ଏବଂ ପାଣି ଆଣ।"
ସହଦେଵସ୍ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତାଂ ଦିଶଂ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ। ଦଦର୍ଶ ଚ ହତଂ ଭୂମୌ ଭ୍ରାତରଂ ନକୁଲଂ ତଦା
ସହଦେବ 'ଠିକ୍ ଅଛି' ବୋଲି ସେଇ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ନକୁଳଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଭ୍ରାତୃଶୋକାଭିସଂତପ୍ତସ୍ତୃଷଯା ଚ ପ୍ରପୀଡିତଃ। ଅଭିଦୁଦ୍ରାଵ ରପାନୀଯଂ ତତୋ ଵାଗଭ୍ଯଭାଷତ
ଭାଇଙ୍କ ଶୋକରେ ଦୁଃଖିତ ଏବଂ ପିପାସାରେ କ୍ଲାନ୍ତ, ସେ ପାଣି ପାଇଁ ଦୌଡ଼ିଗଲେ, ତେବେ ଏକ ସ୍ବର ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ବୋଧନ କଲା।
ମା ତାତ ସାହସଂ କାର୍ଷୀର୍ମମ ପୂର୍ଵପରିଗ୍ରହଃ। ପ୍ରଶ୍ନାନୁକ୍ତ୍ଵା ଯଥାକାମଂ ପିବସ୍ଵ ଚ ହରସ୍ଵ ଚ
"ବାପା, ଅତି ଉତ୍ସାହ କରିନାହ, ଏହି ପାଣି ପ୍ରଥମେ ମୋର ଅଧିକାର। ମୋ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ ମାତ୍ର, ଇଚ୍ଛାମତେ ପିଇପାରିବ ଏବଂ ନେଇପାରିବ।"
ଅନାଦୃତ୍ଯ ତୁ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ସହଦେଵଃ ପିପାସିତଃ। ଅପିବଚ୍ଛୀତଲଂ ତୋଯଂ ପୀତ୍ଵା ଚ ନିପପାତ ହ
କିନ୍ତୁ ସେଇ କଥାକୁ ଅଗ୍ରହ କରିନଥିବା, ପିପାସିତ ସହଦେବ ଠଣ୍ଡା ପାଣି ପିଲେ, ପିଇସାରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଅଥାବ୍ରଵୀତ୍ସ ଵିଜଯଂ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଭ୍ରାତରୌ ତେ ଚିରଗତୌ ବୀଭତ୍ସୋ ଶତ୍ରୁକର୍ଶନ
ତାପରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବିଜୟୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୋ ଦୁଇ ଭାଇ ବହୁ ସମୟ ହେଲା ଫେରିନାହାନ୍ତି, ଭୀମସେନ, ଶତ୍ରୁ ଦଳନ କର୍ତ୍ତା।"
ତୌ ଚୈଵାନଯ ଭଦ୍ରଂ ତେ ପାନୀଯଂ ଚ ତ୍ଵମାନଯ। ତ୍ଵଂ ହି ନସ୍ତାତ ସର୍ଵେଷାଂ ଦୁଃଖିତାନାମପାଶ୍ରଯଃ
"ତୁମେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଆଣ ଏବଂ ପାଣି ମଧ୍ୟ ଆଣ। ବାପା, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଦୁଃଖରେ ଥିଲେ ତୁମେ ଆମର ଆଶ୍ରୟ।"
ଏଵମୁକ୍ତୋ ଗୁଡାକେଶଃ ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ସଶରଂ ଧନୁଃ। ଆମୁକ୍ତଖଙ୍ଗୋ ମେଧାଵୀ ତତ୍ସରଃ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ
ଏପରି କହାଯିବା ପରେ, ଗୁଡାକେଶ ତୀର-ଧନୁଷ ଧରି, ତାଲୱାର ବାନ୍ଧି, ସେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ସେଇ ପୋଖରୀକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଯତଃ ପୁରୁଷଶାର୍ଦୂଲୌ ପାନୀଯହରଣେ ଗତୌ। ତୌ ଦଦର୍ଶ ହତୌ ତତ୍ରଭ୍ରାତରୌ ଶ୍ଵେତଵାହନଃ
ଯେଉଁଠି ସେଇ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ପାଣି ଆଣିବାକୁ ଗଲେ, ସେଠି ଶ୍ୱେତାଶ୍ୱ ବିର ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ମୃତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖିଲେ।
ଵିଗତାସୂ ନରଵ୍ଯାଘ୍ରୌ ଶଯାନୌ ଵସୁଧାତଲେ'। ପ୍ରସୁପ୍ତାଵିଵ ତୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନରସିଂହଃ ସୁଦୁଃଖିତଃ। ଧନୁରୁଦ୍ଯମ୍ଯ କୌନ୍ତେଯୋ ଵ୍ଯଲୋକଯତ ତଦ୍ଵନମ୍
ସେଇ ନରବାଘମାନେ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ି ଭୂମିରେ ଶୁଇଥିଲେ, ଶୁଏଇଥିବା ପରି ଲାଗୁଥିଲା; ଦେଖି, ନରସିଂହ ଗଭୀର ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନୁଷ ଉଠାଇ ସେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଦେଖିଲେ।
ନାପଶ୍ଯତ୍ତତ୍ରକିଂଚିତ୍ସ ଭୂତମସ୍ମିନ୍ମହାଵନେ। ସଵ୍ଯସାଚୀ ପିପାସାର୍ତଃ ପାନୀଯଂ ସୋଭ୍ଯଧାଵତ
ସେ ସେଠାରେ, ସେଇ ବଡ଼ ଅରଣ୍ୟରେ, କିଛି ଜୀବ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। ପିପାସାରେ କ୍ଲାନ୍ତ ସବ୍ୟସାଚୀ ପାଣି ପାଇଁ ଦୌଡ଼ିଗଲେ।
ଅଭିଧାଵଂସ୍ତତୋ ଵାଚମନ୍ତରିକ୍ଷାତ୍ସ ଶୁଶ୍ରୁଵେ। ଯତ୍ତ୍ଵମିଚ୍ଛସି ପାନୀଯଂ ନୈତଚ୍ଛକ୍ଯଂ ବଲାତ୍ତ୍ଵଯା
ଦୌଡ଼ୁଥିବାବେଳେ ସେ ଆକାଶରୁ ଏକ ସ୍ବର ଶୁଣିଲେ, "ତୁମେ ଯଦି ଏହି ପାଣି ଚାହଁ, ଶକ୍ତିବଳରେ ଏହା ନେଇପାରିବ ନାହିଁ।"
କୌନ୍ତେଯ ଯଦି ଵୈ ପ୍ରଶ୍ନାନ୍ମଯୋକ୍ତାନ୍ପ୍ରତିଵକ୍ଷ୍ଯସି। ତତଃ ପାସ୍ଯସି ପାନୀଯଂ ହରିଷ୍ଯସି ଚ ଭାରତ
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ଯଦି ତୁମେ ମୋ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦେବ, ତେବେ ଜଳ ପିଇପାରିବ ଏବଂ ଏହା ନେଇପାରିବ, ହେ ଭାରତବଂଶୀ।
ଵାରିତସ୍ତ୍ଵବ୍ରଵୀତ୍ପାର୍ଥୋ ଦୃଶ୍ଯମାନୋ ନିଵାରଯ। ଯାଵଦ୍ବାଣୈର୍ଵିନିର୍ଭିନ୍ନଃ ପୁନର୍ନୈଵଂ ଵଦିଷ୍ଯସି
ବାରଣ କରାଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ଚେତାବନି ଦିଆଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ପାର୍ଥ କହିଲେ, 'ତୁମେ ନିଜକୁ ରୋକ। ମୋ ତୀରରେ ବିଦ୍ଧ ହେଲେ, ପୁଣି ଏଭଳି କହିପାରିବେ ନାହିଁ।'
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତଃ ପାର୍ଥଃ ଶରୈରସ୍ତ୍ରାନୁମନ୍ତ୍ରିତୈଃ। ପ୍ରଵଵର୍ଷ ରଦିଶଃ କୃତ୍ସ୍ନାଃ ଶବ୍ଦଵେଧଂ ଚ ଦର୍ଶଯନ୍। କର୍ଣିନାଲୀକନାରାଚାନୁତ୍ସୃଜନ୍ଭରତର୍ଷଭଃ
ଏପରି କହି, ପାର୍ଥ ତାପରେ ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସଜିତ ତୀରମାନେ ସହିତ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ବର୍ଷା କଲେ, ଶବ୍ଦ ଶିକାର କୌଶଳ ଦେଖାଇ, ବିସ୍ତୃତ ମୁଣ୍ଡ, ଲମ୍ବା ଏବଂ ଲୋହା ମୁଣ୍ଡ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସ ତ୍ଵମୋଘାନିଷୂନ୍ମୁକ୍ତ୍ଵା ତୃଷ୍ଣଯାଽଭିପ୍ରପୀଡିତଃ। ଅନେକୈରିଷୁସଂଘାତୈରନ୍ତରିକ୍ଷେ ଵଵର୍ଷ ହ
ତିବ୍ର ତ୍ରୁଷ୍ଣାରେ ଅତିକ୍ରମିତ ହୋଇ, ସେ ଅନେକ ଅସଫଳ ତୀର ଛାଡ଼ି, ଆକାଶକୁ ତୀରମାନେ ବର୍ଷା କଲେ।
କିଂ ଵିଧାନେନ ତେ ପାର୍ଥ ପ୍ରଶ୍ନାନୁକ୍ତ୍ଵା ପଯଃ ପିବ। ଅନୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ପିବନ୍ପ୍ରଶ୍ନାନ୍ପୀତ୍ଵୈଵ ନଭଵିଷ୍ଯସି
ହେ ପାର୍ଥ, କେଉଁ ଉପାୟରେ ତୁମେ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ତର ଦେଇ ଜଳ ପିବିବ? ଉତ୍ତର ନ ଦେଇ ଯଦି ପିଉଛ, ତେବେ ପିଇଲା ପରେ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିପାରିବ ନାହିଁ।
ସ ଚ ମୋଘାନିଷୂନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାତୃଷ୍ଣଯା ଚ ପ୍ରପୀଡିତଃ। ଅଵଜ୍ଞାଯୈଵ ତାଂ ଵାଚଂ ପୀତ୍ଵୈଵ ନିପପାତ୍ ହ
ତାହାପରେ, ତୀରମାନେ ବ୍ୟର୍ଥ ହେବା ଦେଖି ଏବଂ ତ୍ରୁଷ୍ଣାରେ ଅତିକ୍ରମିତ ହୋଇ, ସେ ସେଇ କଥାକୁ ଅବହେଳା କରି, ଜଳ ପିଇଲେ ଏବଂ ସାଙ୍ଗେସାଙ୍ଗ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଅଥାବ୍ରଵୀଦ୍ଭୀମସେନଂ କୁନତୀପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ନକୁଲଃ ସହଦେଵଶ୍ଚ ବୀଭତ୍ସୁଶ୍ଚ ପରଂତପ
ତାପରେ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭୀମସେନ, ନକୁଳ, ସହଦେବ ଏବଂ ଶୂର ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କହିଲେ:
ଚିରଂଗତାସ୍ତୋଯହେତୋର୍ନ ଚାଗଚ୍ଛନ୍ତି ଭାରତ। ତାଂଶ୍ଚୈଵାନଯ ଭଦ୍ରଂ ତେ ପାନୀଯଂ ଚ ତ୍ଵମାନଯ
ଏମାନେ ଜଳ ନେବାକୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ହେଉଛନ୍ତି ଏବଂ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫେରିନାହାନ୍ତି, ହେ ଭାରତ। ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣ ଏବଂ ଜଳ ମଧ୍ୟ ଆଣ, ଭଲ ହେଉ।
ଭୀମସେନସ୍ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତଂ ଦେଶଂ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ। ରଯତ୍ରତେ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରା ଭ୍ରାତରୋସ୍ଯ ନିପାତିତାଃ
ଭୀମସେନ 'ଠିକ୍ ଅଛି' ବୋଲି କହି, ସେଠାକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖିଲେ।
ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୁଃଖିତୋ ଭୀମସ୍ତୃଷଯା ଚ ପ୍ରପୀଡିତଃ। ଅମନ୍ଯତ ମହାବାହୁଃ କର୍ମ ତଦ୍ଯକ୍ଷରକ୍ଷସାମ୍
ସେମାନେକୁ ଦେଖି, ଭୀମ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ଏବଂ ତ୍ରୁଷ୍ଣାରେ ଅତିକ୍ରମିତ ହେଲେ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେ ଏହାକୁ ଯକ୍ଷ କିମ୍ବା ରାକ୍ଷସଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ବୋଲି ଭାବିଲେ।
ସଚିନ୍ତଯାମାସ ତଦା ଯୋଦ୍ଧଵ୍ଯଂ ଧ୍ରୁଵମଦ୍ଯ ମେ। ପାସ୍ଯାମି ତାଵତ୍ପାନୀଯମିତି ପାର୍ଥୋ ଵୃକୋଦରଃ
ତାପରେ ସେ ଭାବିଲେ, 'ଆଜି ନିଶ୍ଚିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ; କିନ୍ତୁ ପ୍ରଥମେ ମୁଁ ଜଳ ପିଇବି,' ଏଭଳି ନିଶ୍ଚୟ କଲେ ପାର୍ଥ, ଭୀମ।
ତତୋଽଭ୍ଯଧାଵତ୍ପାନୀଯଂ ପିପାସୁଃ ପୁରୁଷର୍ଷଭଃ
ତାପରେ, ତ୍ରୁଷ୍ଣାରେ ଅତିକ୍ରମିତ ହୋଇ, ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ଜଳ ପାଇଁ ଦୌଡ଼ିଗଲେ।
ମା ତାତ ସାହସଂକାର୍ଷୀର୍ମମ ପୂର୍ଵପରିଗ୍ରହଃ। ପ୍ରଶ୍ନାନୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ କୌନ୍ତେଯ ତତଃ ପିବ ହରସ୍ଵ ଚ
'ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଏହା ଦାବି କରିଛି, ମୋ ଶିଶୁ, ଅତି ଉତ୍ସାହ କରିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ। ହେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ତର ଦେ, ତାପରେ ଜଳ ପିଅ ଏବଂ ନେ।'
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ଭୀମୋ ଯକ୍ଷେଣାମିତତେଜସା। ଅନୁକ୍ତ୍ଵୈଵ ତୁ ତାନ୍ପ୍ରଶ୍ନାନ୍ପୀତ୍ଵୈଵ ନିପପାତ ହ
ଏପରି ଅପାର ତେଜ଼ ଥିବା ଯକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯିବା ସମୟରେ, ଭୀମ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ତର ନ ଦେଇ, ଜଳ ପିଇଲେ ଏବଂ ସାଙ୍ଗେସାଙ୍ଗ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ତତଃ କୁନ୍ତୀସୁତୋ ରାଜା ପ୍ରଚିନ୍ତ୍ଯ ପୁରୁଷର୍ଷଭଃ। `ଆତ୍ମନାଽଽତ୍ମାନମନ୍ଵିଷ୍ଯ ଵିଚାରମକରୋତ୍ପ୍ରଭୁଃ
ତାପରେ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ରାଜା, ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭାବିଲେ ଏବଂ ନିଜକୁ ଖୋଜି ଗଭୀର ଚିନ୍ତା କଲେ।
ତତଶ୍ଚିରଗତାନ୍ଭ୍ରାତୃନଥାଽଽଜ୍ଞାଯ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଚିରାଯମାଣାନ୍ବହୁଶଃ ପୁନଃ ପୁନରୁଵାଚହ
ତାପରେ, ଭାଇମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ହେଉଛନ୍ତି ବୋଲି ବୁଝି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବାରମ୍ବାର ତାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ବିଳମ୍ବରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କଲେ।