ଯମାହୁର୍ଵେଦଵିଦ୍ଵାଂସୋ ଵରାହମପରାଜିତମ୍। ନାରାଯଣମଚିନ୍ତ୍ଯଂ ଚ ତେନ କୃଷ୍ଣେନ ରକ୍ଷ୍ଯତେ
ଯିଏକି ବେଦଜ୍ଞମାନେ ଅପରାଜିତ ବରାହ ଓ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ନାରାୟଣ ବୋଲି କହନ୍ତି, ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ।
ଏଵମେତଦ୍ଯଥାଽଽତ୍ଥ ତ୍ଵଂ ଦାନଵାନାଂ ନିଷୂଦନ। ଵଧିଷ୍ଯାମି ରଣେ ଶତ୍ରୁଂ ଯୋ ମେ ସ୍ଥାତା ପୁରସ୍ସରଃ
ଯେପରି ତୁମେ କହିଛ, ହେ ଦାନବବିନାଶୀ, ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯିଏ ମୋ ସାମ୍ନାରେ ଆସିବ, ସେଇ ଶତ୍ରୁକୁ ମାରିଦେବି।
ଏଵମପ୍ଯସ୍ତୁ ଭଗଵନ୍ନେକଵୀରଵଧେ ମମ। ଅମୋଘାଂ ଦେହି ମେ ଶକ୍ତିଂ ଯଥା ହନ୍ଯାଂ ପ୍ରତାପିନମ୍
ଏହିପରି ହେଉ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯଦି ମୋତେ କେବଳ ଏକ ବୀରକୁ ମାରିବା ଅନୁମତି ମିଳେ, ତେବେ ମୋତେ ଅମୋଘ ଶକ୍ତି ଦିଅ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତେଜସ୍ବୀ ଶତ୍ରୁକୁ ମାରିପାରିବି।
ଉତ୍କୃତ୍ଯ ତୁ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି କୁଣ୍ଡଲେ କଵଚଂ ଚ ତେ। ନିକୃତ୍ତେଷୁ ତୁ ଗାତ୍ରେଷୁ ନ ମେ ବୀଭତ୍ସତା ଭଵେତ୍
ମୁଁ ମୋ କୁଣ୍ଡଳ ଓ କବଚ କାଟି ତୁମକୁ ଦେଇଦେବି; ମୋ ଅଙ୍ଗ କାଟି ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ମୋର କିଛି ଘୃଣା ହେବ ନାହିଁ।
ନ ତେ ବୀଭତ୍ସତା କର୍ଣ ଭଵିଷ୍ଯତି କଥଞ୍ଚନ। ବ୍ରଣଶ୍ଚୈଵ ନ ଗାତ୍ରେଷୁ ଯସ୍ତ୍ଵଂ ନାନୃତମିଚ୍ଛସି
କର୍ଣ୍ଣ, କେବେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଘୃଣା ଅନୁଭବିବେ ନାହିଁ; ଏବଂ ତୁମ ଶରୀରରେ କୌଣସି ଘାଉ ହେବ ନାହିଁ, କାରଣ ତୁମେ କେବେ ମିଥ୍ୟା ଚାହୁଁନାହଁ।
ଯାଦୃଶସ୍ତେ ପିତୁର୍ଵର୍ଣସ୍ତେଜଶ୍ଚ ଵଦତାଂଵର। ତାଦୃଶେନୈଵ ଵର୍ଣେନ ତ୍ଵଂ କର୍ଣ ଭଵିତା ପୁନଃ
ତୁମ ପିତାଙ୍କ ଯେପରି ରଙ୍ଗ ଓ ତେଜ, ହେ କଥାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ସେଇପରି ତୁମେ ପୁଣି ହେବ।
ଵିଦ୍ଯମାନେଷୁ ଶସ୍ତ୍ରେଷୁ ଯଦ୍ଯମୋଘାମସଂଶଯେ। ପ୍ରମତ୍ତୋ ମୋକ୍ଷ୍ଯସେ ଚାପି ତ୍ଵଯ୍ଯେଵୈଷା ପତିଷ୍ଯତି
ଯଦି ଅନ୍ୟ ଶସ୍ତ୍ର ଥିବାବେଳେ ତୁମେ ଅମୋଘ ଶକ୍ତି ଅସାବଧାନ ଭାବେ ଛାଡ଼ିଦେଉଛ, ନିଶ୍ଚୟ ଏହା ତୁମ ଉପରେ ପଡ଼ିବ।
ସଂଶଯଂ ପରମଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵିମୋକ୍ଷ୍ଯେ ଵାସଵୀମିମାମ୍। ଯଥା ମାମୌତ୍ଥ ଶକ୍ର ତ୍ଵଂ ସତ୍ଯମେତଦ୍ବ୍ରଵୀମି ତେ
ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ଦେହରେ ପହଞ୍ଚିବି, ଏହି ବାସବୀ ଶକ୍ତି ଛାଡ଼ିଦେବି; ଯେପରି ତୁମେ କହିଛ, ହେ ଶକ୍ର, ମୁଁ ଏହି ସତ୍ୟ କହୁଛି।
ତତଃ ଶକ୍ତିଂ ପ୍ରଜ୍ଵଲିତାଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ ଵିଶାଂପତେ। ଶସ୍ତ୍ରଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ନିଶିତଂ ସର୍ଵଗାତ୍ରାଣ୍ଯକୃନ୍ତତ
ତାପରେ, ହେ ରାଜା, କର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଶକ୍ତି ଗ୍ରହଣ କଲେ; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶସ୍ତ୍ର ନେଇ ସେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ କାଟିଦେଲେ।
ତତୋ ଦେଵା ମାନଵା ଦାନଵାଶ୍ଚ ନିକୃନ୍ତନ୍ତଂ କର୍ଣମାତ୍ମାନମେଵ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଵେ ସିଂହନାଦାନ୍ପ୍ରଣେଦୁ- ର୍ନ ହ୍ଯସ୍ଯାସୀନ୍ମୁଖଜୋ ଵୈ ଵିକାରଃ
ତାପରେ ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ନିଜେ ଅଙ୍ଗ କାଟୁଥିବା ଦେଖି, ସମସ୍ତେ ସିଂହର ଭଳି ଗର୍ଜନ କଲେ, କାରଣ ତାଙ୍କ ମୁହଁରେ କୌଣସି ବିକୃତି ଥିଲା ନାହିଁ।
ତତୋ ଦିଵ୍ଯା ଦୁନ୍ଦୁଭଯଃ ପ୍ରଣେଦୁଃ ପପାତୋଚ୍ଚୈଃ ପୁଷ୍ପଵର୍ଷଂ ଚ ଦିଵ୍ଯମ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କର୍ଣଂ ଶସ୍ତ୍ରସଂକୃତ୍ତଗାତ୍ରଂ ମହୁଶ୍ଚାପି ସ୍ମଯମାନଂ ନୃଵୀରମ୍
ତାପରେ ଦେବମାନେ ଦିବ୍ୟ ଢୋଳ ମାରିଲେ, ଉପରୁ ଦିବ୍ୟ ଫୁଲର ବର୍ଷା ପଡ଼ିଲା। ଶସ୍ତ୍ରରେ ଆଘାତ ପାଇ ଶରୀର ଘାୟଲ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କର୍ଣ୍ଣ ହସୁଥିବା ମହାବୀରଙ୍କୁ ଦେଖି ସେମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ତତଶ୍ଛିତ୍ତ୍ଵା କଵଚଂ ଦିଵ୍ଯମଙ୍ଗା- ତ୍ତଥୈଵାର୍ଦ୍ରଂ ପ୍ରଦଦୌ ଵାସଵାଯ। ତଥୋତ୍କୃତ୍ଯ ପ୍ରଦଦୌ କୁଣ୍ଡଲେ ତେ କର୍ଣାତ୍ତସ୍ମାତ୍କର୍ମଣା ତେନ କର୍ଣଃ
ତାପରେ, ଶରୀରରୁ ଦିବ୍ୟ କବଚ କାଟି, ଏହା ଅଧିକ ତରଳ ଥିବାବେଳେ, ସେ ଏହାକୁ ବାସବଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଏହିପରି, କର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କର କୁଣ୍ଡଳ ବି ତୁମକୁ ଦେଲେ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କର୍ଣ୍ଣ, 'କର୍ଣ୍ଣ' ହେଲେ।
ତତଃ ପଶ୍ଚାଦ୍ଦିଵମେଵୋତ୍ପପାତ
ତାପରେ ସେ ସିଧାସଳଖ ଦିବ୍ୟ ଲୋକକୁ ଚଲିଗଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା କର୍ଣଂ ମୁଷିତଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରା ଦୀନାଃ ସର୍ଵେ ଭଗ୍ନଦର୍ପା ଇଵାସନ୍। ତାଂ ରଚାଵସ୍ଥାଂ ଗମିତଂ ସୂତପୁତ୍ରଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପାର୍ଥା ଜହୃପୁଃ କାନନସ୍ଥାଃ
କର୍ଣ୍ଣ ହରାଇଯିବା ଖବର ଶୁଣି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସମସ୍ତେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ଗର୍ବ ଭଙ୍ଗ ହେଲା। ଅନ୍ୟପଟେ, ଅରଣ୍ୟରେ ଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କ ଏହି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଶୁଣି ଖୁସି ହେଲେ।
କ୍ଵସ୍ତା ଵୀରାଃ ପାଣ୍ଡଵାସ୍ତେ ବଭୂଵୁଃ କୁତଶ୍ଚୈତେ ଶ୍ରୁତଵନ୍ତଃ ପ୍ରିଯଂ ତତ୍। କିଂ ଵାଽକାର୍ଷୁର୍ଦ୍ଵାଦଶେଽବ୍ଦେ ଵ୍ଯତୀତେ ତନ୍ମେ ସର୍ଵଂ ଭଗଵାନ୍ଵ୍ଯାକରୋତୁ
ସେ ସମୟରେ ସେହି ପ୍ରବଳ ପାଣ୍ଡବମାନେ କେଉଁଠି ଥିଲେ? କିପରି ସେମାନେ ଏହି ଖୁସିର ଖବର ଶୁଣିଥିଲେ? ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପରେ ସେମାନେ କଣ କଲେ? ଏହି ସବୁ କଥା ମୋତେ ମହାମୁନି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତୁ।
ଲବ୍ଧ୍ଵା କୃଷ୍ଣାଂ ସୈନ୍ଧଵଂ ଦ୍ରାଵଯିତ୍ଵା ଵିପ୍ରୈଃ ସାର୍ଧଂ କାମ୍ଯକାଦାଶ୍ରମାତ୍ତେ। ମାର୍କଣ୍ଡେଯାଚ୍ଛ୍ରୁତଵନ୍ତଃ ପୁରାଣଂ କଦେଵର୍ଷୀଣଆଂ ଚରିତଂ ଵିସ୍ତରେଣ
ସେମାନେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଫେରାଇ ନେଇ, ସିନ୍ଧୁରାଜକୁ ହଟାଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ କାମ୍ୟକା ଆଶ୍ରମ ଛାଡ଼ିଲେ। ସେଠାରୁ ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କଠାରୁ ପୁରାଣ ଓ ପୁରାତନ ଋଷିମାନଙ୍କର ବିସ୍ତୃତ କଥା ଶୁଣିଥିଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯାଜଗ୍ମୁଃ ସରଥାଃ ସାନୁଯାତ୍ରାଃ ସର୍ଵୈଃ ସାର୍ଧଂ ସୂତପୌରୋଗଵୈସ୍ତେ। ତତୋ ଯଯୁର୍ଦ୍ଵୈତଵନଂ ନୃଵୀରା ନିସ୍ତୀର୍ଯୈଵଂ ଵନଵାସଂ ସମଗ୍ରମ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତେ ରଥ, ଅନୁଚର ଓ ସୂତପୁତ୍ର, ପୌରୋହିତମାନେ ସହିତ ଫେରିଲେ। ଏଭଳି ଭାବେ ସମସ୍ତ ବନବାସ ସମାପ୍ତ କରି, ସେମାନେ ଦ୍ୱୈତବନକୁ ଗଲେ।
ଏଵଂ ହୃତାଯାଂ ଭାର୍ଯାଯାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କ୍ଲେଶମନୁତ୍ତମମ୍। ପ୍ରତିପଦ୍ଯ ତତଃ କୃଷ୍ଣାଂ କିମକୁର୍ଵତ ପାଣ୍ଡଵାଃ
ସେମାନଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ହରାଇଯିବା ପରେ ଅପୂର୍ବ କଷ୍ଟ ଭୋଗ କରି, ପୁନି ଦ୍ରୌପଦୀକୁ ଫେରାଇ ନେଇ ପାଣ୍ଡବମାନେ କଣ କଲେ?
ଏଵଂ ହୃତାଯାଂ କୃଷ୍ଣାଯାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କ୍ଲେଶମନୁତ୍ତମମ୍। ଵିହାଯ କାମ୍ଯକଂ ରାଜା ସହ ଭ୍ରାତୃଭିରଚ୍ଯୁତଃ
ଦ୍ରୌପଦୀ ହରାଇଯିବା ଓ ଅତି ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରି, ରାଜା ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଓ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ସହିତ କାମ୍ୟକା ଛାଡ଼ିଲେ।
ପୁନର୍ଦ୍ଵୈତଵନଂ ରମ୍ଯମାଜଗାମ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ସ୍ଵାଦୁମୂଲଫଲଂ ରମ୍ଯଂ ଵିଚିତ୍ରବହୁପାଦପମ୍
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପୁନି ମଧୁର ମୂଳ ଓ ଫଳ, ବିଭିନ୍ନ ଦୂର୍ଲଭ ଗଛରେ ଭରିଥିବା ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଦ୍ୱୈତବନକୁ ଫେରିଲେ।
ଅନୁଭୁକ୍ତଫଲାହାରାଃ ସର୍ଵ ଏଵ ମିତାଶନାଃ। ନ୍ଯଵସନ୍ପାଣ୍ଡଵାସ୍ତତ୍ରକୃଷ୍ଣଯା ସହ ଭାର୍ଯଯା
ସେଠାରେ, ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଦ୍ରୌପଦୀ ସହିତ, ମିତ ଭୋଜନ କରି, ଜଙ୍ଗଲରୁ ମିଳୁଥିବା ଫଳ ଖାଇ ବସିଥିଲେ।
ଵସନ୍ଦ୍ଵୈତଵନେ ରାଜା କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଭୀମସେନୋଽର୍ଜୁନଶ୍ଚୈଵ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରୌ ଚ ପାଣ୍ଡଵୌ
ଦ୍ୱୈତବନରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମସେନ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ପାଣ୍ଡବମାନେ ବସିଥିଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାର୍ଥେ ପରାକ୍ରାନ୍ତା ଧର୍ମାତ୍ମାନୋ ଯତଵ୍ରତାଃ। କ୍ଲେଶମାର୍ଚ୍ଛନ୍ତ ଵିପୁଲଂ ସୁଖୋଦର୍କଂ ପରଂତପାଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରୁଥିବା, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଥିବା, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା ସେମାନେ ବଡ଼ କଷ୍ଟ ଭୋଗ କଲେ, ଯାହା ପରେ ସୁଖ ଆସିବ।
ତସ୍ମିନ୍ପ୍ରତିଵସନ୍ତସ୍ତେ ଯତ୍ପ୍ରାପୁଃ କୁରୁସତ୍ତମାଃ। ଵନେ କ୍ଲେଶଂ ସୁଖୋଦର୍କଂ ତତ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତେ ଶୃଣୁ
ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ଏଠାରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ଅଗ୍ରେ ସୁଖ ଦେବା ଯେଉଁ ବଡ଼ କଷ୍ଟ ସେମାନେ ଭୋଗ କଲେ, ତାହା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି, ଶୁଣ।
ଅରଣୀସହିତଂ ଭାଣ୍ଡଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ତପସ୍ଵିନଃ। ମୃଗସ୍ ଘର୍ଷଣସ୍ଯ ଵିପାଣେ ସମସଜ୍ଜତ
ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମୃଗ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତପସ୍ବୀଙ୍କ ଅରଣି ଓ ଅଗ୍ନି ଜନ୍ମାନ୍ତି ବାଣ୍ଡ ଉଠାଇ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲା।
ତଦାଦାଯ ଗତୋ ରାଜଂସ୍ତ୍ଵରମାଣୋ ମହାମୃଗଃ। ଆଶ୍ରମାନ୍ତରିତଃ ଶୀଘ୍ରଂ ପ୍ଲଵମାନୋ ମହାଜଵଃ
ସେ ମହାମୃଗ ତାହା ନେଇ ତୁରନ୍ତ ଆଶ୍ରମରୁ ଦୌଡ଼ି, ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଲାଫି ଜଙ୍ଗଲର ଗଭୀର ଭାଗକୁ ହେଲା।
ହ୍ରିଯମାଣଂ ତୁ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ ଵିପ୍ରଃ କୁରୁସତ୍ତମ। ତ୍ଵରିତୋଽଭ୍ଯାଗମତ୍ତତ୍ରଅଗ୍ନିହୋତ୍ରପରୀପ୍ସଯା। `ତେଷାଂ ତୁ ଵସତାଂ ତତ୍ର ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ମହାରଥମ୍
ତାଙ୍କର ଅଗ୍ନି ଜନ୍ମାନ୍ତି ବାଣ୍ଡ ଚୋରାଯିବା ଦେଖି, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରିବା ଆଶାରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତୁରନ୍ତ ଅରଣ୍ୟରେ ବସୁଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
ଅଜାତଶତ୍ରୁମାସୀନଂ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହିତଂ ଵନେ। ଆଗମ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ତୂର୍ଣଂ ସଂତପ୍ତଶ୍ଚେଦମବ୍ରଵୀତ୍
ଅଜାତଶତ୍ରୁ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଅରଣ୍ୟରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତୁରନ୍ତ ଆସି, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଅରଣୀସହିତଂ ଭାଣ୍ଡଂ ସମାସକ୍ତଂ ଵନସ୍ପତୌ। ମୃଗସ୍ଯ ଘର଼୍ଷମାଣସ୍ଯ ଵିଷାଣେ ସମସଜ୍ଜତ
ଏହି ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପାଦନ କାଠ ଓ ତାହାର ଭାଣ୍ଡା, ଗଛରେ ଆଠି ହୋଇଥିବାବେଳେ, ଏକ ମୃଗ ତାହାର ଶିଂଗରେ ଲଗିଗଲା ।
ତମାଦାଯ ଗତୋ ରାଜଂସ୍ତ୍ଵରମାଣୋ ମହାମୃଗଃ। ଆଶ୍ରମାତ୍ତ୍ଵରିତଃ ଶୀଘ୍ରଂ ପ୍ଲଵମାନୋ ମହାଜଵଃ
ସେହି ମହାମୃଗ ତାହାକୁ ଧରି ନେଇ, ଖୁବ ତ୍ୱରାନ୍ବିତ ଭାବରେ ଆଶ୍ରମରୁ ବେଗରେ ଚାଲିଗଲା ।