ତତଃ କାଲେନ ସା ଗର୍ଭଂ ସୁଷୁଵେ ଵରଵର୍ଣିନୀ। କନ୍ଯୈଵ ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ପ୍ରସାଦାଦମରପ୍ରଭମ୍
ତାପରେ ସମୟ ଆସିଲା, ସେ ଅତି ସୁନ୍ଦରୀ ଜଣେ ଝିଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ସେ ଦେବତାଙ୍କର କୃପାରେ, ଝିଅଟି ଦେବତାମାନେ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା।
ତଥୈଵାବଦ୍ଧକଵଚଂ କନକୋଜ୍ଜ୍ଵଲକୁଣ୍ଡଲମ୍। ହର୍ଯକ୍ଷଂ ଵୃଷଭସ୍କନ୍ଧଂ ଯଥାସ୍ଯ ପିତରଂ ତଥା
ଝିଅଟି ତାଙ୍କର ବାପାଙ୍କ ପରି, ଖୋଲିଯାଇଥିବା କବଚ, ତେଜମୟ ସୁନାର କୁଣ୍ଡଳ, ପିତାଳ ଆଖି ଓ ବୃଷଭ ପରି ମଜବୁତ କନ୍ଧ ସହିତ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ।
ଜାତମାତ୍ରଂ ଚ ତଂ ଗର୍ଭଂ ଧାତ୍ର୍ଯା ସଂମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଭାମିନୀ। `ଉତ୍ସ୍ରଷ୍ଟୁକାମା ତଂ ଗର୍ଭଂ କାରଯାମାସ ଭାରତ
ଝିଅଟି ଜନ୍ମ ନେବା ସହିତ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମହିଳାଟି ଦାୟିମା ସହ କଥା ହୋଇ, ଝିଅଟିକୁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚାହିଲେ ଏବଂ ଏହା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ, ହେ ଭାରତ।
ମଞ୍ଜୂଷାଂ ଶିଲ୍ପିଭିସ୍ତୂର୍ଣଂ ସୁନଦ୍ଧାଂ ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତାମ୍ ।। ପ୍ଲଵୈର୍ବହୁଵିଧୈର୍ବଦ୍ଧାଂ ପ୍ଲଵନାର୍ଥଂ ଜଲେ ନୃପ। ଅଜିନୈର୍ମୃଦୁଭିଶ୍ଚୈଵଂ ସଂସ୍ତୀର୍ଣଶଯନାଂ ତଥା
କାରିଗରମାନେ ତୁରନ୍ତ ଏକ ମଜବୁତ ଓ ଭଲଭାବେ ବନ୍ଧା ଶେଷପେଟି ତିଆରି କଲେ; ଏହାକୁ ନଦୀରେ ଭସିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭସାଣ ଲଗାଇଦେଲେ, ଏବଂ ମୃଦୁ ଚର୍ମ ଦେଇ ଶୋଇବା ସ୍ଥାନ ତିଆରି କଲେ।
ମଞ୍ଜୂଷାଯାଂ ସମାଧାଯ ସ୍ଵାସ୍ତୀର୍ଣାଯାଂ ସମନ୍ତତଃ। ମଧୂଚ୍ଚିଷ୍ଟସ୍ଥିତାଯାଂ ତଂ ସୁଖାଯାଂ ରୁଦତୀ ତଥା। ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣାଯାଂ ସୁପିଧାନାଯାମଶ୍ଵନଦ୍ଯାମଵାସୃଜତ୍
ସେ ଝିଅଟିକୁ ସେହି ଶେଷପେଟିରେ ରଖିଲେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ମୃଦୁ ଚର୍ମ ଦେଇ ଶୋଇବା ସ୍ଥାନ ତିଆରି କଲେ, ମଧ ଲଗାଇ ଅନ୍ତର୍ଗତ କଲେ, ଏବଂ କାନ୍ଦୁଥିବା ସେ ଶେଷପେଟିକୁ ଭଲଭାବେ ବନ୍ଧି ଅଶ୍ୱନଦୀ ନଦୀରେ ଭସାଇଦେଲେ।
ଜାନତୀ ଚାପ୍ଯକର୍ତଵ୍ଯଂ କନ୍ଯାଯା ଗର୍ଭଧାରଣମ୍। ପୁତ୍ରସ୍ନେହେନ ସା ରାଜନ୍କରୁଣଂ ପର୍ଯଦେଵଯତ୍
ଝିଅ ହୋଇ ଗର୍ଭଧାରଣ କରିବା ଅଉଚିତ୍ୟ ନୁହେଁ ବୋଲି ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପୁଅ ପ୍ରତି ସ୍ନେହରେ ସେ ରାଣୀ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ସମୁତ୍ସୃଜନ୍ତୀ ମଞ୍ଜୂପାମଶ୍ଵନଦ୍ଯାଂ ତଦା ଜଲେ। ଉଵାଚ ରୁଦତୀକୁନ୍ତୀ ଯାନି ଵାକ୍ଯାନି ତଚ୍ଛୃଣୁ
ଅଶ୍ୱନଦୀ ଜଳରେ ଶେଷପେଟି ଛାଡ଼ୁଥିବାବେଳେ, କୁନ୍ତୀ କାନ୍ଦୁଥିବା ସ୍ୱରରେ କିଛି କଥା କହିଲେ; ସେ କଥା ଶୁଣ।
ସ୍ଵସ୍ତି ତେଽସ୍ତ୍ଵାନ୍ତରିକ୍ଷେଭ୍ଯଃ ପାର୍ଥିଵେଭ୍ଯଶ୍ଚ ପୁତ୍ରକ। ଦିଵ୍ଯେଭ୍ଯଶ୍ଚୈଵ ଭୂତେଭ୍ଯସ୍ତଥା ତୋଯଚରାଶ୍ଚ ଯେ
ପୁଅ, ତୁମ ପାଇଁ ଆକାଶର, ପୃଥିବୀର ଏବଂ ଦେବତାମାନେ, ଏବଂ ଜଳରେ ବସୁଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଶିଵାସ୍ତେ ସନ୍ତୁ ପନ୍ଥାନୋ ମା ଚ ତେ ପରିପନ୍ଥିନଃ। ଆଗତାଶ୍ଚ ତଥା ପୁତ୍ର ଭଵନ୍ତ୍ଯଦ୍ରୋହଚେତସଃ
ତୁମର ପଥ ସବୁ ଶୁଭ ହେଉ, କେହି ବାଧା ନ ଆସୁ; ଏବଂ, ପୁଅ, ଯେଉଁମାନେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବେ ସେମାନେ ମନରେ କୌଣସି ଦ୍ୱେଷ ନ ରଖନ୍ତୁ।
ପାତୁ ତ୍ଵାଂ ଵରୁଣୋ ରାଜା ସଲିଲେ ସଲିଲେଶ୍ଵରଃ। ଅନ୍ତରିକ୍ଷେଽନ୍ତରିକ୍ଷସ୍ଥଃ ପଵନଃ ସର୍ଵଗସ୍ତଥା
ପୁଅ, ଜଳରେ ତୁମକୁ ଜଳର ରାଜା ବରୁଣ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ଆକାଶରେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ବ୍ୟାପିଥିବା ପବନ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
ପିତା ତ୍ଵାଂ ପାତୁ ସର୍ଵତ୍ର ତପନସ୍ତପତାଂଵରଃ। ଯେନ ଦତ୍ତୋସି ମେ ପୁତ୍ର ଦିଵ୍ଯେନ ଵିଧିନା କିଲ
ତୁମ ବାପା, ସମସ୍ତ ତାପ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସବୁଠାରେ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; କାରଣ, ଦେବତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ତୁମକୁ ମୁଁ ପାଇଥିଲି।
ଆଦିତ୍ଯା ଵସଵୋ ରୁଦ୍ରାଃ ସାଧ୍ଯା ଵିଶ୍ଵେ ଚ ଦେଵତାଃ। ମରୁତଶ୍ଚ ସହେନ୍ଦ୍ରେଣ ଦିଶଶ୍ଚ ସଦିଦୀଶ୍ଵରାଃ
ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ସାଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ମରୁତମାନେ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସମସ୍ତ ଦିଗପାଳମାନେ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ରକ୍ଷନ୍ତୁ ତ୍ଵାଂ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ସମେଷୁ ଵିଷମେଷୁ ଚ। ଵେତ୍ସ୍ଯାମି ତ୍ଵାଂଵିଦେଶେପି କଵଚେନାଭିସୂଚିତମ୍
ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ସମ ଓ ଅସମ ସ୍ଥାନରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି କବଚ ଚିହ୍ନ ଦେଖି ବିଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନିପାରିବି।
ଧନ୍ଯସ୍ତେ ପୁତ୍ର ଜନରକୋ ଦେଵୋ ଭାନୁର୍ଵିଭାଵସୁଃ। ସ୍ତ୍ଵାଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯତି ଦିଵ୍ଯେନ ଚକ୍ଷୁଷା ଵାହିନୀଗତମ୍
ଧନ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ସେ ରକ୍ଷକ ଯିଏ ତୁମକୁ ଦେଖିବେ, ପୁଅ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବତା ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତୁମକୁ ସେନାମଧ୍ୟରେ ଦେଖନ୍ତି।
ଧନ୍ଯା ସା ପ୍ରମଦା ଯା ତ୍ଵାଂ ପୁତ୍ରତ୍ଵେ କଲ୍ପଯିଷ୍ଯତି। ଯସ୍ଯାସ୍ତ୍ଵଂ ତୃଷିତଃ ପୁତ୍ର ସ୍ତନଂ ପାସ୍ଯସି ଦେଵଜ
ଧନ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ସେ ମହିଳା ଯିଏ ତୁମକୁ ପୁଅ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବେ; ଯାଙ୍କ ଅଂକୁରୁ ତୁମେ, ଦେବତାଙ୍କ ପୁଅ, ତରସିଲେ ଦୁଧ ପିଇବ।
କୋନୁ ସ୍ଵପ୍ନସ୍ତଯା ଦୃଷ୍ଟୋ ଯା ତ୍ଵାମାଦିତ୍ଯଵର୍ଚସମ୍। ଦିଵ୍ଯଵର୍ମସମାଯୁକ୍ତଂ ଦିଵ୍ଯକୃଣ୍ଡଲଭୂଷିତମ୍
ଯିଏ ତୁମକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦିବ୍ୟ କବଚ ଓ ଦିବ୍ୟ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିବା ଦେଖିବେ, ସେ ମହିଳା କେଉଁ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଥିଲେ କି?
ପଦ୍ମାଯତଵିଶାଲାକ୍ଷଂ ପଦ୍ମତାମ୍ରଦଲୋଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍। ସୁଲଲାଟଂ ସୁକେଶାନ୍ତଂ ପୁତ୍ରତ୍ଵେ କଲ୍ପଯିଷ୍ଯତି
କେଉଁ ମହିଳା ତୁମକୁ ପୁଅ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବେ, ଯାହାର ଚକ୍ଷୁ ଦଳ ମାଳି ଦେଖିବାକୁ, ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଲାଲ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସୁନ୍ଦର କପାଳ ଓ ଚମତ୍କାର କେଶ ଅଛି?
ଧନ୍ଯା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ପୁତ୍ର ତ୍ଵାଂ ଭୂମୌ ସଂସର୍ପମାଣକମ୍। ଅଵ୍ଯକ୍ତକଲଵାକ୍ଯାନି ଵଦନ୍ତଂ ରେଣୁଗୁଣ୍ଠିତମ୍
ଧନ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ସେମାନେ ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ପୃଥିବୀରେ ଗଡ଼ିଯାଉଥିବା, ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଶବ୍ଦ କହୁଥିବା, ଧୂଳିରେ ଲିପ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖିପାରିବେ, ପୁଅ।
ଧନ୍ଯା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ପୁତ୍ର ତ୍ଵାଂ ପୁନର୍ଯୌଵନଗୋଚରମ୍। ହିମଵଦ୍ଵନସଂଭୂତଂ ସିଂହଂ କେସରିଣଂ ଯଥା
ମୁଁ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଲୋକମାନେ ପୁନି ତୁମକୁ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଦେଖିବେ, ହିମାଳୟ ଜଙ୍ଗଲରେ ଜନ୍ମିଥିବା ସିଂହ ପରି ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବ।
ଏଵଂ ବହୁଵିଧଂ ରାଜନ୍ଵିଲପ୍ଯ କରୁଣଂ ପୃଥା। ଅଵାମୃଜତମଜ୍ଜୂଷାମଶ୍ଵନଦ୍ଯାଂ ତଦା ଜଲେ
ଏଭଳି ଅନେକ ପ୍ରକାରରେ ଦୁଃଖରେ କୁନ୍ତୀ କରୁଣା ଭାବରେ ବିଲାପ କରିଲେ, ତାପରେ ଅଶ୍ୱନଦୀର ଜଳରେ ନିଜେ ଅପନ୍ନ କଲେ।
ରୁଦତୀ ପୁତ୍ରଶୋକାର୍ତା ନିଶୀଥେ କମଲେକ୍ଷଣା। ଧାତ୍ର୍ଯା ସହ ପୃଥା ରାଜନ୍ପୁତ୍ରଦର୍ଶନଲାଲସା
ପୁଅର ଶୋକରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, କମଳ ନୟନ ଥିବା କୁନ୍ତୀ ରାତି ସାରା ନିଜ ଧାତ୍ରୀ ସହିତ ପୁଅକୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ରହିଲେ।
ଵିସର୍ଜଯିତ୍ଵା ମଞ୍ଜୂଷାଂ ସଂବୋଧନଭଯାତ୍ପିତୁଃ। ଵିଵେଶ ରାଜଭଵନଂ ପୁନଃ ଶୋକାତୁରା ତତଃ
ପିତାଙ୍କର ଜଣାଯିବା ଭୟରେ କୁନ୍ତୀ ମଞ୍ଜୁଷାକୁ ଛାଡିଦେଲେ, ତାପରେ ଶୋକରେ ଭରି ରାଜମହଳକୁ ପୁନି ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ମଞ୍ଜୂଷା ତ୍ଵଶ୍ଵନଦ୍ଯାଃ ସା ଯଯୌ ଚର୍ମଯଣ୍ଵତୀଂ ନଦୀମ୍। ଚର୍ମଣ୍ଵତ୍ଯାଶ୍ଚଯମୁନାଂ ତତୋ ଗଙ୍ଗାଂ ଜଗାମ ହ
ସେ ମଞ୍ଜୁଷା ଅଶ୍ୱନଦୀରୁ ଚର୍ମବତୀ ନଦୀକୁ ଯାଇଲା, ଚର୍ମବତୀରୁ ଯମୁନାକୁ, ତାପରେ ଗଙ୍ଗାକୁ ପହଞ୍ଚିଲା।
ଗଙ୍ଗାଯାଃ ସୂତଵିଷଯଂ ଚମ୍ପାମନୁଯଯୌ ପୁରୀମ୍। ସ ମଞ୍ଜୂଷାଗତୋ ଗର୍ଭସ୍ତରଙ୍ଗୈରୁହ୍ଯମାନକଃ
ଗଙ୍ଗାରୁ ମଞ୍ଜୁଷା ସୂତମାନଙ୍କ ଭୂମି, ଚମ୍ପା ନଗରକୁ ଯାଇଲା, ତରଙ୍ଗରେ ଉଠାଯାଉଥିବା ଶିଶୁ ସେଠାରେ ଥିଲା।
ଅମୃତାଦୁତ୍ଥିତଂ ଦିଵ୍ଯଂ ତନୁଵର୍ମ ସକୁଣ୍ଡଲମ୍। ଧାରଯାମାସ ତଂ ଗର୍ଭଂ ଦୈଵଂ ଚ ଵିଧିନିର୍ମିତମ୍
ମଞ୍ଜୁଷା ଭିତରେ ଦେବତା ସମାନ ଶିଶୁ ଥିଲା, ତାଙ୍କର ଦେହରେ କବଚ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ଥିଲା, ମନେ ଲାଗୁଥିଲା ମଧୁରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ।
ଏତଦ୍ଗୁହ୍ଯଂ ମହାରାଜ ସୂର୍ଯସ୍ଯାସୀନ୍ମହାତ୍ମନଃ। ସ ସୂର୍ଯସଂଭଵୋ ଗର୍ଭଃ କୁନ୍ତ୍ଯା ଗର୍ଭେଣ ଧାରିତଃ
ଏହି ଗୁପ୍ତ କଥା, ମହାରାଜ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର, ଏହି ଶିଶୁ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଜନ୍ମ, କୁନ୍ତୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଥିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ଵୈ ସଖା। ସୂତୋଽଧିରଥ ଇତ୍ଯେଵ ସଦାରୋ ଜାହ୍ନଵୀଂ ଯଯୌ
ଏହି ସମୟରେ, ମହାରାଜ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସଂଗୀ ସୂତ ଅଧିରଥ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସହିତ ଗଙ୍ଗାକୁ ଗଲେ।
ତସ୍ଯ ଭାର୍ଯାଽଭଵଦ୍ରାଜନ୍ରୂପେଣାସଦୃଶୀ ଭୁଵି। ରାଧା ନାମ ମହାଭାଗା ନ ସା ପୁତ୍ରମଵିନ୍ଦତ। ଅପତ୍ଯାର୍ଥେ ପରଂ ଯତ୍ନମକରୋଚ୍ଚ ଵିଶେଷତଃ
ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ମହାରାଜ, ପୃଥିବୀରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା; ତାଙ୍କ ନାମ ରାଧା, ଅତି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କିନ୍ତୁ ଶିଶୁ ନଥିଲେ, ଶିଶୁ ପାଇଁ ଅନେକ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ।
ସା ଦଦର୍ଶାଥ ମଞ୍ଜୂଷାମୁହ୍ଯମାନାଂ ଯଦୃଚ୍ଛଯା। ଦତ୍ତରକ୍ଷାପ୍ରତିସରାମନ୍ଵାଲମ୍ଭନଶୋଭନାମ୍
ସେ ଯାହାକି ଅପେକ୍ଷା ଅନୁସାରେ ଏକ ମଞ୍ଜୁଷା ତରଙ୍ଗରେ ଉଠାଯାଉଥିବା ଦେଖିଲେ, ତାହାରେ ରକ୍ଷା ଦାଗା ଓ ଶୁଭ୍ର ହ୍ୟାଣ୍ଡଲ ଥିଲା।
ଊର୍ମୀତରଙ୍ଗୈର୍ଜାହ୍ନଵ୍ଯାଃ ସମାନୀତାମୁପହ୍ଵରମ୍। `ଵିଵର୍ତମାନାଂ ବହୁଶଃ ପୁନଃପୁନରିତସ୍ତତଃ
ଗଙ୍ଗାର ତରଙ୍ଗ ଓ ଧାରା ଦ୍ୱାରା ମଞ୍ଜୁଷା ଏକାଠି ଏଠି ସେଠି ଘୁଞ୍ଚି ନଦୀକୁଳକୁ ଆଣିଦେଲା।