ନ ଶଶାକ ଯଦା ବାଲା ପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାତୁଂ ତମୋନୁଦମ୍। ଭୀତା ଶାପାତ୍ତତୋ ରାଜନ୍ଦଧ୍ଯୌ ଦୀର୍ଘମଥାନ୍ତରମ୍
ଯେତେବେଳେ ସେ ଶିଶୁ ତାମସ ଦୂର କରୁଥିବାଙ୍କୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଶାପର ଭୟରେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ, ରାଜା, ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଅନାଗସଃ ପିତୁଃ ଶାପୋ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ତଥୈଵ ଚ। ମନ୍ନିମିତ୍ତଃ କଥଂ ନ ସ୍ଯାତ୍କ୍ରୁଦ୍ଧାଦସ୍ମାଦ୍ଵିଭାଵସୋଃ
ମୋ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ପିତାଙ୍କ ଶାପ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶାପ, ଏହି କ୍ରୁଧ୍ଧ ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କ କାରଣରେ କିପରି ମୋ ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ?
ବାଲେନାପି ସତା ମୋହାଦ୍ଭୃଶଂ ସାପହ୍ନଵାନ୍ଯପି। ନାଽଭ୍ଯାସାଦଯିତଵ୍ଯାନି ତେଜାଂସି ଚ ତପାଂସି ଚ
ଶିଶୁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁହଁ ହୋଇ, ତାପସୀ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି କିମ୍ବା ତପସ୍ୟାକୁ ପରୀକ୍ଷା କିମ୍ବା ଅପମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସାହମଦ୍ଯ ଭୃଶଂ ଭୀତା ଗୃହୀତ୍ଵା ଚ କରେ ଭୃଶମ୍। କଥଂ ତ୍ଵକାର୍ଯଂ କୁର୍ଯାଂ ଵୈ ପ୍ରଦାନଂ ହ୍ଯାତ୍ମନଃ ସ୍ଵଯମ୍
ମୁଁ ଏବେ ଭୟରେ ଅତି ଅସ୍ଥିର, ତାଙ୍କର ହାତ ଦୃଢ଼ରେ ଧରିଛି; ଏହିପରି ନିଜେ ନିଜକୁ କିପରି ଦେଇଦେବି?
ସା ଵୈ ଶାପପରିତ୍ରସ୍ତା ବହୁ ଚିନ୍ତଯତୀ ହୃଦା। ମୋହେନାଭିପରୀତାଙ୍ଗୀ ସ୍ମଯମାନା ପୁନଃପୁନଃ
ଶାପର ଭୟରେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ହୃଦୟରେ ବହୁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ, ମନ ଭ୍ରମରେ ହେବା ସହିତ, ପୁନିପୁନି ହସୁଥିଲେ।
ତଂ ଦେଵମବ୍ରଵୀଦ୍ଭୀତା ବନ୍ଧୂନାଂ ରାଜସତ୍ତମ। ଵ୍ରୀଡାଵିହ୍ଵଲଯା ଵାଚା ଶାପତ୍ରସ୍ତା ଵିଶାଂପତେ
ଭୟରେ ତା ସେଇ ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲେ, ହେ ରାଜାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶର୍ମରେ ଭାସିଥିବା କଥାରେ, ଶାପର ଭୟରେ କମ୍ପିଥିଲେ, ହେ ନରପତି।
ପିତା ମେ ଧ୍ରିଯତେ ଦେଵ ମାତା ଚାନ୍ଯେ ଚ ବାନ୍ଧଵାଃ। ନ ତେଷୁ ଧ୍ରିଯମାଣଏଷୁ ଵିଦିଲୋପୋ ଭଵେଦଯମ୍
ମୋ ପିତା, ମାତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାନ୍ଧବମାନେ ଜୀବିତ ଅଛନ୍ତି, ହେ ଦେବତା; ସେମାନେ ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ସଂଯୋଗ ହେବ ନାହିଁ।
ତ୍ଵଯା ତୁ ସଂଗମୋ ଦେଵ ଯଦି ସ୍ଯାଦ୍ଵିଧିଵର୍ଜିତଃ। ମନ୍ନିମିତ୍ତଂ କୁଲସ୍ଯାସ୍ଯ ଲୋକେଽକୀର୍ତିର୍ନ ସଂଶଯଃ
ଯଦି ଏହି ସଂଯୋଗ ନିୟମ ଛାଡ଼ି ହୁଏ, ହେ ଦେବ, ତେବେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ଏହି କୁଳର ଅପକୀର୍ତ୍ତି ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ହେବ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଅଥଵା ଧର୍ମମେତଂ ତ୍ଵଂ ମନ୍ଯସେ ତପତାଂଵର। ଋତେ ପ୍ରଦାନାଦ୍ବନ୍ଧୁଭ୍ଯସ୍ତଵ କାମଂ କରୋମ୍ଯହମ୍
କିମ୍ବା, ହେ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯଦି ଏହାକୁ ତୁମେ ଧର୍ମ ଭାବେ ମନେ କର, ତେବେ ବାନ୍ଧବମାନେ ଦେଇନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ କରିବି।
ଆତ୍ମପ୍ରଦାନଂ ଦୁର୍ଧର୍ଷ ତଵ କୃତ୍ଵାସତୀ ତ୍ଵହମ୍। ତ୍ଵଯି ଧର୍ମୋ ଯଶଶ୍ଚୈଵ କୀର୍ତିରାଯୁଶ୍ଚ ଦେହିନାମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ନିଜକୁ ଦେଇଦେଲେ, ହେ ଅପରାଜିତ, ମୁଁ ଅଶୁଦ୍ଧ ହେଉଛି; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ହେଉଛ, ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମ, କୀର୍ତ୍ତି, ଯଶ ଓ ଆୟୁଷ୍ୟ ରହିଛି।
ନ ତେ ପିତା ନ ତେ ମାତା ଗୁରଵୋ ଵା ଶୁଚିସ୍ମିତେ। ପ୍ରଭଵନ୍ତି ପ୍ରଦାନେ ତେ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଶୃଣୁ ମେ ଵଚଃ
ତୁମ ପିତା, ମାତା କିମ୍ବା ଗୁରୁମାନେ, ହେ ଶୁଭ୍ରହସିନୀ, ତୁମକୁ ଦେଇବା ଉପରେ କୌଣସି ଅଧିକାର ନାହିଁ; ମୋ କଥା ଶୁଣ, ଏହା ତୁମ ଭଲ ପାଇଁ।
ସର୍ଵାନ୍କାମଯତେ ଯସ୍ମାତ୍କନେର୍ଧାତୋଶ୍ଚ ଭାମିନି। ତସ୍ମାତ୍କନ୍ଯେହ ସୁଶ୍ରୋଣୀ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରା ଵରଵର୍ଣିନି
ଯେହেতୁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା କନି ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଚାହାନ୍ତି, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତେଣୁ ଏହି ବିଷୟରେ ତୁମେ ସ୍ୱାଧୀନ, ହେ ଶୋଭାବତୀ।
ନାଧର୍ମଶ୍ଚରିତଃ କଶ୍ଚିତ୍ତ୍ଵଯା ଭଵତି ଭାମିନି। ଅଧର୍ମଂକୁତ ଏଵାହଂ ଵରେଯଂ ଲୋକକାମ୍ଯଯା
ଓ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ କେବେ ଅନ୍ୟାୟ କାମ କରିନାହାଁ। ତେଣୁ, ଏହି ସାଧାରଣ ଲୋକ ଲାଗି ମୁଁ କେମିତି ଅନ୍ୟାୟ କାମ କରିବାକୁ ଚାହିଁବି?
ଅନାଵୃତାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ସର୍ଵା ନରାଶ୍ଚ ଵରଵର୍ଣିନି। ସ୍ଵଭାଵ ଏଷ ଲୋକାନାଂ ଵିକାରୋଽନ୍ଯ ଇତି ସ୍ମୃତଃ
ଓ ଶୁଭ୍ରବର୍ଣ୍ଣା, ସମସ୍ତ ଜଣେ ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀ ନିଜେ ନିଜେ ଅନିୟମିତ ହୁଅନ୍ତି; ଏହି ହେଉଛି ସମସ୍ତଙ୍କର ସ୍ୱାଭାବିକ ଗୁଣ, ଯେଉଁଠାରେ ଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଏ, ସେଠି ଅନ୍ୟ ଭାବେ ମନାଯାଏ।
ସା ମଯା ସହସଂଗମ୍ଯ ପୁନଃ କନ୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯସି। ପୁତ୍ରଶ୍ଚ ତେ ମହାଵାଦ୍ଦୁର୍ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ
ମୋ ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବା ପରେ ତୁମେ ପୁଣି କନ୍ୟା ହେବା, ଏବଂ ତୁମର ପୁଅ ବହୁତ ମହାନ ଓ ପ୍ରଶଂସିତ ହେବେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯଦି ପୁତ୍ରୋ ମମ ଭଵେତ୍ତ୍ଵତ୍ତଃ ସର୍ଵତମୋନୁଦ। କୁଣ୍ଡଲୀ କଵଚୀ ଶୂରୋ ମହାବାହୁର୍ମହାବଲଃ। `ଅସ୍ତୁ ମେ ସଙ୍ଗମୋ ଦେଵ ଅନେନ ସମଯେନ ତେ
ଯଦି ତୁମଠାରୁ ମୋର ପୁଅ ହେବ, ହେ ସମସ୍ତ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରୁଥିବା, ସେ କୁଣ୍ଡଳ ଓ କବଚ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଶୂରବୀର, ଦୀର୍ଘବାହୁ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉ—ଏହି ଶର୍ତ୍ତରେ ଏହି ଏକତା ହେଉ।
ଭଵିଷ୍ଯତି ମହାବାହୁଃ କୁଣ୍ଡଲୀ ଦିଵ୍ଯଵର୍ମଭୃତ୍। ଉଭଯଂ ଚାମୃତମଯଂ ତସ୍ ଭଦ୍ରେ ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେ ଦୀର୍ଘବାହୁ, କୁଣ୍ଡଳ ଓ ଦିବ୍ୟ କବଚ ପିନ୍ଧିଥିବା ହେବେ; ଦୁହିଁଟି ଅମୃତ ତତ୍ତ୍ୱର ହେବେ, ହେ ଶୁଭେ।
ଯଦ୍ଯତଦମୃତାଦସ୍ତି କୁଣ୍ଡଲେ ଵର୍ମ ଚୋତ୍ତମମ୍। ମମ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ଯଂ ଵୈ ତ୍ଵଂ ମତ୍ତ ଉତ୍ପାଦଯିଷ୍ଯସି
ଏହି କୁଣ୍ଡଳ ଓ ଉତ୍ତମ କବଚରେ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଅମୃତ ତତ୍ତ୍ୱ ଅଛି, ତୁମେ ଯେଉଁ ପୁଅକୁ ମୋଠାରୁ ଜନ୍ମ ଦେବ, ସେଠି ସେହି ତତ୍ତ୍ୱ ତାଙ୍କର ହେଉ।
ଅସ୍ତୁ ମେ ସଙ୍ଗମୋ ଦେଵ ଯଥୋକ୍ତଂ ଭଗଵଂସ୍ତ୍ଵଯା। ତ୍ଵଦ୍ଵୀର୍ଯରୂପସତ୍ଵୌଜା ଧର଼୍ମଯୁକ୍ତୋ ଭଵେତ୍ସ ଚ
ହେ ଦେବତା, ମୋର ସହିତ ଏହି ଏକତା ତୁମେ ଯେପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଛ, ସେପରି ହେଉ। ସେ ତୁମର ଶକ୍ତି, ରୂପ, ସାହସ, ଶକ୍ତି ଓ ଧର୍ମରେ ଯୁକ୍ତ ହେଉ।
ଅଦିତ୍ଯା କୁଣ୍ଡଲେ ରାଜ୍ଞି ଦତ୍ତେ ମେ ମତ୍ତକାଶିନି। ତସ୍ମୈ ଦାସ୍ଯାମି ଵାମୋରୁ ଵର୍ମ ଚୈଵେଦମୁତ୍ତମମ୍
ଏ ରାଜନୀ, ଆଦିତି ମୋତେ ଯେଉଁ କୁଣ୍ଡଳ ଦେଇଥିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଯେତେବେଳେ ଦେଉଛି, ତେବେ ଏହି ଉତ୍ତମ କବଚ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଇଦେବି, ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିବନ୍ଧନୀ।
ପରମଂ ଭଗଵନ୍ନେଵଂ ସଙ୍ଗମିଷ୍ଯେ ତ୍ଵଯା ସହ। ଯଦି ପୁତ୍ରୋ ଭଵେଦେଵଂ ଯଥା ଵଦସି ଗୋପତେ
ହେ ଭଗବତୀ, ଯଦି ତୁମେ କହିଥିବାପରି ଏଭଳି ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେବେ, ତେବେ ଏଭଳି ଏକତା ମୁଁ ତୁମ ସହ କରିବି, ହେ ଗୋପତି।
ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ତାଂ କୁନ୍ତୀମାଵିଵେଶ ଵିହଂଗମଃ। ସ୍ଵର୍ଭାନୁଶତ୍ରୁର୍ଯୋଗାତ୍ମା ନାଭ୍ଯାଂ ପସ୍ପର୍ଶ ଚୈଵ ତାମ୍
‘ଏହିପରି ହେଉ’ ବୋଲି କହି, ରୂପରେ ପକ୍ଷୀ ଥିବା ସେ ଜଣେ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ସ୍ୱରଭାନୁଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ଯୋଗ ଶକ୍ତି ଧାରୀ, ତାଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ଛୁଇଁଲେ।
ତତ ସା ଵିହ୍ଵଲେଵାସୀତ୍କନ୍ଯା ସୂରଯ୍ସ୍ ତେଜସା। ପପାତ ଚାଥ ସା ଦେଵୀ ଶଯନେ ମୂଢଚେତନା
ତାପରେ ସେ କନ୍ୟା, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତେଜରେ ଅତିବେଗୁଳିତ ହୋଇ, ଅବାକ ହେଲେ ଓ ଶଯ୍ୟାରେ ଅଚେତନ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲେ।
ସାଧଯିଷ୍ଯାମି ସୁଶ୍ରୋଣି ପୁତ୍ରଂ ଵୈ ଜନଯିଷ୍ଯସି। ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂଶ୍ରେଷ୍ଠଂ କନ୍ଯା ଚୈଵ ଭଵିଷ୍ଯସି
ହେ ସୁନ୍ଦର ନିତମ୍ଭିନୀ, ମୁଁ ଏହି କାମ ସଫଳ କରିଦେବି; ତୁମେ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେବ, ସେ ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ହେବେ, ଏବଂ ତୁମେ ପୁଣି କନ୍ୟା ରହିପାରିବ।
ତତଃ ସା ଵ୍ରୀଡିତା ବାଲା ତଦା ସୂର୍ଯମଥାବ୍ରଵୀତ୍। ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତି ରାଜେନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥିତଂ ଭୂରିଵର୍ଚସମ୍
ତାପରେ ସେ ଲଜ୍ଜାରେ ଭରିଥିବା ଝିଅ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏହିପରି ହେଉ', ଏବଂ ରାଜାଙ୍କ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ।
ଇତିସ୍ମୋକ୍ତା କୁନ୍ତିରାଜାତ୍ମଜା ସା ଵିଵସ୍ଵନ୍ତଂ ଯାଚମାନା ସଲଜ୍ଜା। ତସ୍ମିନ୍ପୁଣ୍ଯେ ଶଯନୀଯେ ପପାତ ମୋହାଵିଷ୍ଟା ଵେପମାନା ଲତେଵ
ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ କୁନ୍ତୀ ଲଜ୍ଜାରେ ଭରିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ବିବସ୍ବାନ୍ତଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ; ସେ ପବିତ୍ର ଶଯ୍ୟାରେ ଅବାକ ଓ କମ୍ପିତ ହୋଇ, ଲତା ପରି ପଡ଼ିଗଲେ।
ତିଗ୍ମାଂଶୁସ୍ତାଂ ତେଜସା ମୋହଯିତ୍ଵା ଯୋଗେନାଵିଶ୍ଯାତ୍ମସଂସ୍ଥାଂ ଚକାର। ନ ଚୈଵୈନାଂ ଦୂଷଯାମାସ ଭାନୁଃ ସଂଜ୍ଞାଂ ଲେଭେ ଭୂଯ ଏଵାତ ବାଲା
ତୀବ୍ର ତେଜ ଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ତେଜରେ ମୁଗ୍ଧ କରି, ଯୋଗ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ନିଜକୁ ସ୍ଥାପିତ କଲେ; କିନ୍ତୁ ଭାନୁ ତାଙ୍କୁ କେବେ ଦୁଷିତ କଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ସେ ଝିଅ ପୁଣି ସ୍ଚେତନ ହେଲେ।
ତତୋ ଗର୍ଭଃ ସମଭଵତ୍ପୃଥାଯାଃ ପୃଥିଵୀପତେ। ଶୁକ୍ଲେ ଦଶୋତ୍ତରେ ପକ୍ଷେ ତାରାପତିରିଵାମ୍ବରେ
ତାପରେ, ହେ ପୃଥିବୀପତି, ପୃଥାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଗର୍ଭ ହେଲା, ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ, ଆକାଶରେ ତାରାପତି ପରି।
ସା ବାନ୍ଧଵଭଯାଦ୍ବାଲା ଗର୍ଭଂ ତଂ ଵିନିଗୂହତୀ। ଧାରଯାମାସ ସୁଶ୍ରୋଣୀ ନ ଚୈନାଂ ବୁବୁଧେ ଜନଃ
ସେ ଝିଅ, ନିଜ ପରିବାରର ଭୟରେ, ଗର୍ଭକୁ ଲୁଚାଇ ରଖିଲେ; ହେ ସୁନ୍ଦର ନିତମ୍ଭିନୀ, ସେ ଗର୍ଭ ଧାରଣ କଲେ, କିନ୍ତୁ କାହାରି ଜଣା ପଡ଼ିଲା ନାହିଁ।
ନ ହି ତାଂ ଵେଦ ନାର୍ଯନ୍ଯା କାଚିଦ୍ଧାତ୍ରେଯିକାମୃତେ। କନ୍ଯାପୁରଗତାଂ ବାଲାଂ ନିପୁଣାଂ ପରିରକ୍ଷଣେ
ତାଙ୍କ ଦାୟିନୀ ବ୍ୟତୀତ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜଣେ ଜଣା ନାରୀ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜାଣିଲେ ନାହିଁ; ସେ ଝିଅ ଚତୁର ଭାବରେ ଲୁଚି ରହିଲେ, କନ୍ୟାମଣ୍ଡପରେ।