ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ତାଂ କନ୍ଯାଂ କୁନ୍ତିଭୋଜୋ ମହାଯଶାଃ। ପୃଥାଂ ପରିଦଦୌ ତସ୍ମୈ ଦ୍ଵିଜାଯ ଦ୍ଵିଜଵତ୍ସଲଃ
ଏଭଳି କହି, ପ୍ରସିଦ୍ଧ କୁନ୍ତିଭୋଜ, ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ସଦା ଆସକ୍ତ, ସେ ତାଙ୍କର କନ୍ୟା ପୃଥାକୁ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ଇଯଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ମମ ସୁତା ବାଲା ସୁଖଵିଵର୍ଧିତା। ଅପରାଧ୍ଯେତ ଯତ୍କିଂଚିନ୍ନ କାର୍ଯଂ ହୃଦି ତତ୍ତ୍ଵଯା
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହା ମୋର କନ୍ୟା, ଏଠି ଛୋଟ ଓ ସୁଖରେ ବଢ଼ିଛି। ସେ କିଛି ଭୁଲ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦୟାକରି ତାହାକୁ ମନରେ ରଖିବେ ନାହିଁ।
ଦ୍ଵିଜାତଯୋ ମହାଭାଗା ଵୃଦ୍ଧବାଲତପସ୍ଵିଷୁ। ଭଵନ୍ତ୍ଯକ୍ରୋଧନାଃ ପ୍ରାଯୋ ହ୍ଯପରାଦ୍ଧେଷୁ ନିତ୍ଯଦା
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବୟସ୍କ, ଛୋଟ ଓ ତପସ୍ବୀମାନେ ମଧ୍ୟ, ଆପଣମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଭୁଲ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତି।
ସୁମହତ୍ଯପରାଧେଽପି କ୍ଷାନ୍ତିଃ କାର୍ଯା ଦ୍ଵିଜାତିଭିଃ। ଯଥାଶକ୍ତି ଯଥୋତ୍ସାହଂ ପୂଜା ଗ୍ରାହ୍ଯା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ବଡ଼ ଅପରାଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ। ଯେତେପରି ସମ୍ଭବ, ଚେଷ୍ଟା କରି ସମ୍ମାନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତଥେତି ବ୍ରାହ୍ମଣେନୋକ୍ତେ ସ ରାଜା ପ୍ରୀତମାନସଃ। ହଂସଚନ୍ଦ୍ରାଂଶୁସଂକାଶଂ ଗୃହମସ୍ମୈ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, 'ଏହିପରି ହେଉ', ତେବେ ରାଜା ଖୁସି ହୋଇ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ହଂସ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଘର ତାଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ତତ୍ରାଗ୍ନିଶରଣେ କ୍ଲୃପ୍ତମାସନଂ ତସ୍ଯ ଭାନୁମତ୍। ଆହାରାଦି ଚ ସର୍ଵଂ ତତ୍ତଥୈଵ ପ୍ରତ୍ଯଵେଦଯତ୍
ସେଠାରେ ଅଗ୍ନି ନିକଟରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଗଲା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଦିଆଗଲା।
ନିକ୍ଷିପ୍ଯ ରାଜପୁତ୍ରୀ ତୁ ତନ୍ଦ୍ରୀଂ ମାନଂ ତଥୈଵ ଚ। ଆତସ୍ଥେ ପରମଂ ଯତ୍ନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯାଭିରାଧନେ
ରାଜକୁମାରୀ ତାଙ୍କର ଅଳସତା ଓ ଗର୍ବକୁ ଛାଡ଼ି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ତତ୍ରସା ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଗତ୍ଵା ପୃଥା ଶୌଚପରା ସତୀ। ଵିଧିଵତ୍ପରିଚାରାର୍ହଂ ଦେଵଵତ୍ପର୍ଯତୋଷଯତ୍
ସେଠାରେ, ପୃଥା ଶୁଚିତାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ସେବା କଲେ, ଦେବତା ପରି ସମ୍ମାନ କଲେ।
ସା ତୁ କନ୍ଯା ମହାରାଜ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ସଂଶିତଵ୍ରତମ୍। ତୋଷଯାମାସ ଶୁଦ୍ଧେନ ମନସା ସଂଶିତଵ୍ରତା
ହେ ରାଜା, ସେ କନ୍ୟା ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ, ଏବଂ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯିଏ ନିଜ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ, ତାଙ୍କୁ ପବିତ୍ର ମନେ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ।
ପ୍ରାତରେଷ୍ଯାମ୍ଯଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା କଦାଚିଦ୍ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମଃ। ତତ ଆଯାତି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସାଯଂ ରାତ୍ରାଵଥୋ ପୁନଃ
କେତେବେଳେ, 'ମୁଁ ସକାଳେ ଯିବି' ବୋଲି କହି, ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସାନ୍ଧ୍ୟା, ରାତି ଓ ପୁଣି ପୁଣି ଆସୁଥିଲେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର।
ତଂ ଚ ସର୍ଵାସୁ ଵେଲାସୁ ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯପ୍ରତିଶ୍ରଯୈଃ। ପୂଜଯାମାସ ସା କନ୍ଯା ଵର୍ଧମାନୈସ୍ତୁ ସର୍ଵଦା
ସେ କନ୍ୟା ସମସ୍ତ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଦିନକୁ ଦିନ ଆଧିକ୍ୟ ହେଉଥିବା ଖାଦ୍ୟ, ଭୋଜ୍ୟ ଓ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ଅନ୍ନାଦିସମୁଦାଚାରଃ ଶଯ୍ଯାସନକୃତସ୍ତଥା। ଦିଵସେଦିଵସେ ତସ୍ଯ ଵର୍ଧତେ ନ ତୁ ହୀଯତେ
ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବ୍ୟବହାର, ଶୋଇବା ଓ ବସିବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ୁଥିଲା, କେବେ କମିଥିଲା ନାହିଁ।
ନିର୍ଭର୍ତ୍ସନାପଵାଦୈଶ୍ଚ ତଥୈଵାପ୍ରିଯଯା ଗିରା। ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ପୃଥା ରାଜନ୍ନ ଚକାରାପ୍ରିଯଂ ତଦା
ହେ ରାଜା, ପୃଥା କେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା, ଅପବାଦ କିମ୍ବା କଠୋର କଥା ଦ୍ୱାରା ଅପ୍ରସନ୍ନ କରିନଥିଲେ।
ସ୍ଵପ୍ନକାଲେ ପୁନଶ୍ଚୈତି ନ ଚୈତି ବହୁଶୋ ଦ୍ଵିଜଃ। ସୁଦୁର୍ଲଭମପି ହ୍ଯନ୍ନଂ ଦୀଯତାମିତି ସୋଽବ୍ରଵୀତ୍
କେବେ କେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେ ଘୁମରେ ଥିବାବେଳେ ଆସୁଥିଲେ, କେବେ କେବେ ଆସୁନଥିଲେ; ତଥାପି ସେ କହୁଥିଲେ, 'ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।'
କୃତମେଵ ଚ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଯଥା ତସ୍ମୈ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍। ଶିଷ୍ଯଵତ୍ପୁତ୍ରଵଚ୍ଚୈଵ ସ୍ଵସୃଵଚ୍ଚ ସୁସଂଯତା
ସେ ସମସ୍ତ କାମ ଠିକ୍ ଭାବେ କରି, ଯେପରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚାହାଁଥିଲେ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଜଣାଇଥିଲେ; ଶିକ୍ଷକ, ପୁଅ କିମ୍ବା ଭଉଣୀ ପରି ଶିଷ୍ଠ ଭାବେ।
ଯଥୋପଜୋଷଂ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଦ୍ଵିଜାତିପ୍ରଵରସ୍ଯ ସା। ପ୍ରୀତିମୁତ୍ପାଦଯାମାସ କନ୍ଯାରତ୍ନମନିନ୍ଦିତା
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଦୋଷରହିତ ସେ କନ୍ୟାମଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଯେତେପରି ପ୍ରସନ୍ନ କରିପାରିବେ, ସେପରି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ।
ତସ୍ଯାସ୍ତୁ ଶୀଲଵୃତ୍ତେନ ତୁତୋପ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମଃ। ଅଵଧାନେନ ଭୂଯୋଽସ୍ଯାଃ ପରଂ ଯତ୍ନମଥାକରୋତ୍
ତାଙ୍କର ଚରିତ୍ର ଓ ବ୍ୟବହାର ଦେଖି ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ଅସ୍ୱସ୍ଥ ହେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆଉ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ତାଂ ପ୍ରଭାତେ ଚ ସାଯଂ ଚ ପିତା ପପ୍ରଚ୍ଛ ଭାରତ। ଅପିତୁଷ୍ଯତିତେ ପୁତ୍ରି ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ପରିଚର୍ଯଯା
ସକାଳ ଓ ସାନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ, ତାଙ୍କ ପିତା ପ୍ରତିଦିନ ପଚାରୁଥିଲେ, 'ପୁଅ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ତୁମ ସେବାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ କି?'
ତଂ ସା ପରମମିତ୍ଯେଵପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ଯଶସ୍ଵିନୀ। ତତଃ ପ୍ରୀତିମଵାପାଗ୍ର୍ଯାଂ କୁନ୍ତିଭୋଜୋ ମହାମନାଃ
ସେ ଯଶସ୍ୱିନୀ ନାରୀ, ତାଙ୍କୁ 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ତାପରେ ମହାମନା କୁନ୍ତିଭୋଜ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ।
ତତଃ ସଂଵତ୍ସରେ ପୂର୍ଣେ ଯଦାଽସୌ ଜପତାଂଵରଃ। ନାପଶ୍ଯଦ୍ଦୁଷ୍କୃତଂକିଂଚିତ୍ପୃଥାଯାଃ ସୌହୃଦେ ରତଃ
ଏହିପରି ଏକ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ, ଜପରେ ପ୍ରବୀଣ ଓ ପୃଥାଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁତ୍ୱରେ ଲଗ୍ନ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତାଙ୍କ ଚରିତ୍ରରେ କୌଣସି ଦୋଷ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
ତତଃ ପ୍ରୀତମନା ଭୂତ୍ଵା ସ ଏନାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୋଽବ୍ରଵୀତ୍। ପ୍ରୀତୋସ୍ମି ପରମଂ ଭଦ୍ରେ ପରିଚାରେଣ ତେ ଶୁଭେ
ତାପରେ ହୃଦୟରେ ଖୁସି ହୋଇ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, 'ଶୁଭେ, ତୁମର ସେବାରେ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲି।'
ଵରାନ୍ଵୃଣୀଷ୍ଵ କ୍ରଲ୍ଯାଣି ଦୂରାପାନ୍ମାନୁପୈରିହ। ଯୈସ୍ତ୍ଵଂ ସୀମନ୍ତିନୀଃ ସର୍ଵାଯଶସାଽଭିମଵିଷ୍ଯସି
'ସୁଭାଗ୍ୟବତୀ, ମଣିଷମାନେ ଯେଉଁଠିକି ବର ମିଳାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେଉଁଠିକି ତୁମେ ଯେଉଁ ବର ଚାହଁ, ନିର୍ବିଗ୍ନେ ଚୟନ କର। ଏହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଖ୍ୟାତି ଅଧିକ ପାଇବ।'
କୃତାନି ମମ ସର୍ଵାଣି ସସ୍ଯା ମେ ଵେଦଵିତ୍ତମ। ତ୍ଵଂ ପ୍ରସନ୍ନଃ ପିତା ଚୈଵ କୃତଂ ଵିପ୍ର ଵରୈର୍ମମ
'ମୋର ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ ହୋଇଯାଇଛି, ବେଦଜ୍ଞ। ଆପଣ ଓ ମୋ ପିତା ଦୟାଳୁ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବର ଦ୍ୱାରା ମୋର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇଛି।'
ଯଦି ନେଚ୍ଛସି ମତ୍ତସ୍ତ୍ଵଂ ଵରଂ ଭଦ୍ରେ ଶୁଚିସ୍ମିତେ। ଇମଂ ମନ୍ତ୍ରଂ ଗୃହାଣ ତ୍ଵମାହ୍ରାନାଯ ଦିଵୌକସାମ୍
'ଯଦି ତୁମେ ମୋଠାରୁ ବର ନେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁନାହାଁ, ଶୁଭସ୍ମିତା, ତେବେ ମୋଠାରୁ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କର, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିପାରିବ।'
ଯଂଯଂ ଦେଵଂ ତ୍ଵମେତେନ ମନ୍ତ୍ରେଣାଵାହଯିଷ୍ଯସି। ତେନତେନ ଵଶେ ଭଦ୍ରେ ସ୍ଥାତଵ୍ଯଂ ତେ ଭଵିଷ୍ଯତି
'ଶୁଭେ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଯେଉଁ ଦେବତାକୁ ଡାକିବ, ସେ ଦେବତା ତୁମ ଅଧୀନରେ ଆସିବେ।'
ଅକାମୋ ଵା ସକାମୋ ଵା ସ ସମେଷ୍ଯତି ତେ ଵଶେ। ଵିବୁଧୋ ମନ୍ତ୍ରସଂଭ୍ରାନ୍ତୋ ଵାକ୍ଯୈର୍ଭୃତ୍ଯ ଇଵାନତଃ
'ସେ ଦେବତା ଚାହୁଁଥିବେ କିମ୍ବା ନ ଚାହୁଁଥିବେ, ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ସେ ତୁମ ଅଧୀନରେ ଆସିବେ, ଏବଂ ଭୃତ୍ୟ ଭଳି ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିବେ।'
ନ ଶଶକ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ସା ପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାତୁମନିନ୍ଦିତା। ତଂ ଵୈ ଦ୍ଵିଜାତିପ୍ରଵରଂ ତଦା ଶାପଭଯାନ୍ନୃପ
ଅପରାଧହୀନ ସେ କନ୍ୟା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶାପ ଭୟରେ ନାକାରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତତସ୍ତାମନଵଦ୍ଯାଙ୍ଗୀଂ ଗ୍ରାହଯାମାସ ସ ଦ୍ଵିଜଃ। ମନ୍ତ୍ରଗ୍ରାମଂ ତଦା ରାଜନ୍ନଥର୍ଵଶିରସି ଶ୍ରୁତମ୍
ତାପରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅନ୍ଦ୍ୟମାନ୍ୟ ଶରୀରବତୀ ତାଙ୍କୁ ଅଥର୍ବଶିରସ୍ରୁ ଶିଖିତ ମନ୍ତ୍ରମାଳା ଶିଖାଇଲେ।
ତଂ ପ୍ରଦାଯ ତୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁନ୍ତିଭୋଜମୁଵାଚ ହ। ଉପିତୋସ୍ମି ସୁଖଂ ରାଜନ୍କନ୍ଯଯା ପରିତୋପିତଃ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କୁନ୍ତିଭୋଜଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ତୁମ କନ୍ୟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଲଭାବେ ସେବିତ ଓ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଛି।'
ତଵଗେହେ ସୁଵିହିତଃ ସଦା ସୁପ୍ରତିପୂଜିତଃ। ସାଧଯିଷ୍ଯାମହେ ତାଵଦିତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଽନ୍ତରଧୀଯତ
'ତୁମ ଘରେ ମୁଁ ସଦା ଭଲଭାବେ ରହିଛି ଓ ଆଦର ପାଇଛି। ଏବେ ମୋ କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ମୁଁ ଯାଉଛି।' ଏହା କହି ସେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।