ନାହତ୍ଵା ହି ମହାବାହୋ ଶତ୍ରୂନେତି କରଂ ପୁନଃ। ସା ଶକ୍ତିର୍ଦେଵରାଜସ୍ଯ ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ହେ ବଳବନ୍ତୁ, ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ମାରିନାହିଁ, ତେବେ ପୁନି ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ପାଇବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜାଙ୍କୁ ଶତଶଃ ଏବଂ ହଜାରଶଃ ଦିଆଯାଇଛି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସହସ୍ରାଂଶୁଃ ସହସାଽନ୍ତରଧୀଯତ। `କର୍ଣସ୍ତୁ ବୁବୁଧେ ରାଜନ୍ସ୍ଵପ୍ନାନ୍ତେ ପ୍ରଵ୍ଯଥନ୍ନିଵ
ଏଭଳି କହି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବତା ହଠାତ୍ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣ, ହେ ରାଜା, ସ୍ୱପ୍ନର ଶେଷରେ ଏହା ଅନୁଭବ କଲେ, ଯେପରି ଭୟଭୀତ ହେଇପାରିଥିଲେ।
ପ୍ରତିବୁଦ୍ଧସ୍ତୁ ରାଧେଯଃ ସ୍ଵପ୍ନଂ ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଭାରତ। ଚକାର ନିଶ୍ଚଯଂ ରାଜଞ୍ଶକ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ଵଦତାଂଵର
ସ୍ୱପ୍ନରୁ ଜାଗି, ରାଧେୟ ଏହି ସ୍ୱପ୍ନ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ, ହେ ଭାରତ, ଏବଂ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।
ଯଦି ମାମିନ୍ଦ୍ର ଆଯାତି କୁଣ୍ଡଲାର୍ଥଂ ପରନ୍ତପ। ଶକ୍ତ୍ଯା ତସ୍ମୈ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି କୁଣ୍ଡଲେ ଵର୍ମ ଚୈଵ ହ
‘ଯଦି ଇନ୍ଦ୍ର ମୋର କୁଣ୍ଡଳ ପାଇଁ ଆସନ୍ତି, ହେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦଳାଇବା ମହାବୀର, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ସହିତ କୁଣ୍ଡଳ ଓ କବଚ ଦେଇଦେବି।’
ସ କୃତ୍ଵା ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ କାର୍ଯାଣି ଭରତର୍ଷଭ। ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଵାଚଯିତ୍ଵା ଚ ଯଥାକାର୍ଯମୁପାକ୍ରମତ୍
ଏହି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସେ ପ୍ରଭାତେ ଉଠିଲେ, ହେ ଭାରତମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପାଠ କରାଇ, ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଵିଧିନା ରାଜଶାର୍ଦୂଲ ମୁହୂର୍ତମଜପତ୍ତଦା'। ତତଃ ସୂର୍ଯାଯ ଜପ୍ଯାନ୍ତେ କର୍ଣଃ ସ୍ଵପ୍ନଂ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ହେ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବାଘ, ସେ କିଛି ସମୟ ପ୍ରାୟ ଜପ କଲେ; ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଜପ ଶେଷ କରି, କର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱପ୍ନ ବିଷୟରେ କହିଲେ।
ଯଥା ଦୃଷ୍ଟଂ ଯଥାତତ୍ତ୍ଵଂ ଯଥୋକ୍ତମୁଭଯୋର୍ନିସି। ତତ୍ସର୍ଵମାନୁପୂର୍ଵ୍ଯେଣ ଶଶଂସାସ୍ମୈ ଵୃଷସ୍ତଦା
ଯେପରି ଦେଖିଥିଲେ, ଯେପରି ଏହା ଥିଲା, ଏବଂ ଦୁଇଜଣ ରାତିରେ ଯେପରି କହିଥିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ କଥାକୁ କ୍ରମିକ ଭାବରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ଦେଵୋ ଭାନୁଃ ସ୍ଵର୍ଭାନୁସୂଦନଃ। ଉଵାଚ ତଂ ତଥେତ୍ଯେଵ କର୍ଣଂ ସୂର୍ଯଃ ସ୍ମଯନ୍ନିଵ
ଏହା ଶୁଣି, ଭାଗ୍ୟବାନ ଦେବତା ଭାନୁ, ସ୍ୱର୍ଭାନୁଙ୍କୁ ସଂହାର କରିଥିବା, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ‘ଏହିପରି ହେଉ’ ବୋଲି ହସି କହିଲେ।
ତତସ୍ତତ୍ତ୍ଵମିତି ଜ୍ଞାତ୍ଵା ରାଧେଯଃ ପରଵୀରହା। ଶକ୍ତିମେଵାଭିକାଙ୍କ୍ଷନ୍ଵୈ ଵାସଵଂ ପ୍ରତ୍ଯପାଲଯତ୍
ତାପରେ, ଏହି ସତ୍ୟ କଥା ଜାଣି, ରାଧେୟ ଶତ୍ରୁବୀରମାନଙ୍କୁ ଦଳାଇଥିବା, କେବଳ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରି, ବାସବଙ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କଲେ।
କିଂ ତଦ୍ଗୁହ୍ଯଂ ନ ଚାଖ୍ଯାତଂ କର୍ଣାଯେହୋଷ୍ଣରଶ୍ମିନା। କୀଦୃଶେକୁଣ୍ଡଲେ ତେ ଚ କଵଚଂ ରଚୈଵ କୀଦୃଶମ୍
ଏଠାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବତା କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ କଣ ଗୁପ୍ତ କଥା କହିନଥିଲେ? କର୍ଣ୍ଣଙ୍କର କୁଣ୍ଡଳ ଓ କବଚ କେମିତି ଥିଲା?
କୁତଶ୍ଚ କଵଚଂ ତସ୍ଯଂ କୁଣ୍ଡଲେଚୈଵ ସତ୍ତମ। ଏତଦିଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ଶ୍ରୋତୁଂ ତନ୍ମେ ବ୍ରୂହି ତପୋଧନ
ସେ କବଚ ଓ କୁଣ୍ଡଳ କର୍ଣ୍ଣ କେଉଁଠୁ ପାଇଥିଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ? ମୁଁ ଏହି କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ତୁମେ ମୋତେ କହ।
ଅହଂ ରାଜନ୍ବ୍ରଵୀମ୍ଯେତତ୍ତସ୍ଯ ଗୁହ୍ଯଂ ଵିଭାଵସୋଃ। ଯାଦୃଶେ କୁଣ୍ଡଲେ ତେ ଚ କଵଚଂ ଵୈଵ ଯାଦୃଶମ୍
ହେ ରାଜା, ମୁଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବତାଙ୍କର ଏହି ଗୁପ୍ତ କଥା କହିବି—କର୍ଣ୍ଣଙ୍କର କୁଣ୍ଡଳ ଓ କବଚ କେମିତି ଥିଲା।
କୁନ୍ତିଭୋଜଂ ପୁରା ରାଜନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ପର୍ଯୁପସ୍ଥିତଃ। ତିଗ୍ମତେଜା ମହାନ୍ପ୍ରାଂଶୁଃ ଶ୍ମଶ୍ରୁଦଣ୍ଡଜଟାଧରଃ
ପୂର୍ବେ, ହେ ରାଜା, ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଉଚ୍ଚ, ଦାଡି, ଦଣ୍ଡ ଓ ଜଟା ଥିବା, କୁନ୍ତିଭୋଜଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଥିଲେ।
ଦର୍ସନୀଯୋଽନଵଦ୍ଯାଙ୍ଗସ୍ତେଜସା ପ୍ରଜ୍ଵଲନ୍ନିଵ। ମଧୁପିଙ୍ଗୋ ମଧୁରଵାକ୍ତପଃସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଭୂଷଣଃ
ସେ ଦେଖିବାକୁ ଶୁଭ୍ର, ଦେହରେ ଦୋଷ ନଥିଲା, ତେଜରେ ପ୍ରଭା ପ୍ରକାଶିତ, ମଧୁର ରଙ୍ଗ, ମଧୁର କଥା, ତପସ୍ୟା ଓ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ।
ସ ରାଜାନଂ କୁନ୍ତିଭୋଜମବ୍ରଵୀତ୍ସୁମହାତପାଃ। ଭିକ୍ଷାମିଚ୍ଛାମି ଵୈ ଭୋକ୍ତୁଂ ତଵ ଗେହେ ଵିମତ୍ସର
ସେ ତପସ୍ବୀ ରାଜା କୁନ୍ତିଭୋଜଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ତୁମ ଘରରେ ଦୟାରେ ଭିକ୍ଷା ଚାହେଁ, ଏବଂ ଇର୍ଷା ଛଡା ଖାଇବାକୁ ଚାହେଁ।'
ନ ମେ ଵ୍ଯଲୀକଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ ତ୍ଵଯା ଵା ତଵ ଚାନୁଗୈଃ। ଏଵଂ ଵତ୍ସ୍ଯାମି ତେ ଗେହେ ଯଦି ତେ ରୋଚତେଽନଘ
ମୋପାଇଁ ତୁମେ କିମ୍ବା ତୁମ ସହାୟକମାନେ କେହି ଅପରାଧ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏଭଳି ମୁଁ ତୁମ ଘରରେ ରହିବି, ଯଦି ତୁମେ ଚାହଁ, ଓ ନିର୍ମଳ।
ଯଥାକାମଂ ଚ ଗଚ୍ଛେଯମାଗଚ୍ଛେଯଂ ତଥୈଵ ଚ। ଶଯ୍ଯାସନେ ଚ ମେ ରାଜନ୍ନାପରାଧ୍ଯେତ କଶ୍ଚନ
ମୁଁ ଇଚ୍ଛାମତେ ଯିବି ଓ ଆସିବି, ଏବଂ ଫେରିବି। ରାଜା, ମୋ ଶୟା ଓ ଆସନ ସମ୍ପର୍କରେ କେହି ଅପରାଧ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତମବ୍ରଵୀତ୍କୁନ୍ତିଭୋଜଃ ପ୍ରୀତିଯୁକ୍ତମିଦଂ ଵଚଃ। ଏଵମସ୍ତୁ ପରଂଚେତି ପୁନଶ୍ଚୈଵମଥାବ୍ରଵୀତ୍
କୁନ୍ତିଭୋଜ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏହିପରି ହେଉ, ଏବଂ ଆଉ ଏକ କଥା—' ଏବଂ ପୁନି ଏଭଳି କହିଲେ।
ମମ କନ୍ଯା ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ପୃଥା ନାମ ଯଶସ୍ଵିନୀ। ଶୀଲଵୃତ୍ତାନ୍ଵିତା ସାଧ୍ଵୀ ନିଯତାଽନଵମାନିନୀ
ବୁଦ୍ଧିମାନ, ମୋ ଝିଅ ପୃଥା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେ ଗୁଣ ଓ ଆଚରଣରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ନିୟମିତ, ଶୀଳବତୀ ଓ ନମ୍ର।
ଉପସ୍ଥାସ୍ଯତି ସା ତ୍ଵାଂ ଵୈ ପୂଜଯାଽନଵମତ୍ଯ ଚ। ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ଶୀଲଵୃତ୍ତେନ ତୁଷ୍ଟିଂ ସମୁପଯାସ୍ଯସି
ସେ ତୁମେଠାରେ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ସେବା କରିବେ, କେବେ ଅବମାନ କରିବେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କର ଶୀଳ ଓ ଆଚରଣରେ ତୁମେ ସନ୍ତୋଷ ପାଇବ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ତଂ ଵିପ୍ରମଭିପୂଜ୍ଯ ଯଥାଵିଧି। ଉଵାଚ କନ୍ଯାମଭ୍ଯେତ୍ଯ ପୃଥାଂ ପୃଥୁଲଲୋଚନାମ୍
ଏଭଳି କହି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯଥାଯଥିକ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ, ତାପରେ ଚଉଡ଼ା ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ପୃଥାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
ଅଯଂ ଵତ୍ସେ ମହାଭାଗୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵସ୍ତୁମିଚ୍ଛତି। ମମ ଗେହେ ମଯା ଚାସ୍ଯ ତଥେତ୍ଯେଵଂ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତମ୍
'ବାଲା, ଏହି ପ୍ରଶସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋ ଘରେ ରହିବାକୁ ଚାହେଁ, ଏବଂ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏହିପରି ଦେବି ବୋଲି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛି।'
ତ୍ଵଯି ଵତ୍ସେ ପରାଯତ୍ତଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯାଭିରାଧନମ୍। ତନ୍ମେ ଵାକ୍ଯମମିଥ୍ଯା ତ୍ଵଂ କର୍ତୁମର୍ହସି କର୍ହିଚିତ୍
'ବାଲା, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ସନ୍ତୋଷ ପୂରାପୂରି ତୁମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଛି; ତୁମେ କେବେ ମୋ କଥାକୁ ମିଥ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।'
ଅଯଂ ତପସ୍ଵୀ ଭଗଵାନ୍ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯନିଯତୋ ଦ୍ଵିଜଃ। ଯଦ୍ଯଦ୍ବ୍ରୂଯାନ୍ମହାତେଜାସ୍ତତ୍ତଦ୍ଦେଯମାତ୍ସରାତ୍
'ଏହି ତପସ୍ବୀ, ପୂଜ୍ୟ ଓ ଅଧ୍ୟୟନରେ ନିୟତ, ଯେଉଁ କିଛି ଚାହିବେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେଥିରେ ଇର୍ଷା ଛଡା ଦେବା ଉଚିତ୍।'
ବ୍ରାହ୍ମଣା ହି ପରଂ ତେଜୋ ବ୍ରାହ୍ମଣା ହି ପରଂ ତପଃ। ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ନମସ୍କାରୈଃ ସୂର୍ଯୋ ଦିଵି ଵିରାଜତେ
'ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶକ୍ତି ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତପସ୍ୟା ରଖିଛନ୍ତି; ତାଙ୍କର ନମସ୍କାରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶରେ ଚମକେ।'
ଅମାନଯନ୍ହି ଦାଣ୍ଡକ୍ଯୋ ଵାତାପିଶ୍ଚ ମହାସୁରଃ। ନିହତୋ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡେନ ତାଲଜଙ୍ଘସ୍ତଥୈଵ ଚ। `ଵୈନ୍ଧ୍ଯାଦ୍ରିଶ୍ଚ ସମୁଦ୍ରଶ୍ଚ ନଦ୍ଦୁଷଶ୍ଚ ଵିହିଂସିତଃ
'ଦାଣ୍ଡକ, ବଡ଼ ଦେମନ ବାତାପି, ତାଳଜଙ୍ଘ ଓ ବୈନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼, ସମୁଦ୍ର ଓ ନଦ୍ଦୁଷ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ନିହତ ହୋଇଥିଲେ।'
ସୋଯଂ ଵତ୍ସେ ମହାଭାର ଆହିତସ୍ତ୍ଵଯି ସାଂପ୍ରତମ୍। ତ୍ଵଂ ସଦା ନିଯତା କୁର୍ଯା ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯାଭିରାଧନମ୍
'ବାଲା, ଏହି ବଡ଼ ଦାୟିତ୍ୱ ଏବେ ତୁମ ଉପରେ ଆସିଛି; ତୁମେ ସଦା ନିୟମିତ ଭାବରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସେବା କରିବା ଉଚିତ୍।'
ଜାନାମି ପ୍ରଣିଧାନଂ ତେ ବାଲ୍ଯାତ୍ପ୍ରଭୃତି ନନ୍ଦିନି। ବ୍ରାହ୍ମଣେଷ୍ଵିହ ସର୍ଵେଷୁ ଗୁରୁବନ୍ଧୁଷୁ ଚୈଵ ହ
'ନନ୍ଦିନୀ, ମୁଁ ଜାଣିଛି ତୁମ ଭକ୍ତି ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରୁ, ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗୁରୁ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ପ୍ରତି।'
ତଥା ପ୍ରେଷ୍ଯେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ମିତ୍ରସଂବନ୍ଧିମାତୃଷୁ। ମଯି ଚୈଵ ଯଥାଵତ୍ତ୍ଵଂସର୍ଵମାଵୃତ୍ଯ ଵର୍ତସେ
'ତେବେ ସମସ୍ତ ସେବକ, ମିତ୍ର, ସମ୍ବନ୍ଧୀ ଓ ମାମାନେ ପ୍ରତି; ମୋପାଇଁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ସଠିକ୍ ଆଚରଣ କରିଛ।'
ନ ହ୍ଯତୁଷ୍ଟୋ ଜନୋଽସ୍ତୀହ ପୁରେ ଚାନ୍ତଃପୁରେ ଚ ତେ। ସମ୍ଯଗ୍ଵୃତ୍ତ୍ଯାଽନଵଦ୍ଯାଙ୍ଗି ତଵ ଭୃତ୍ଯଜନେଷ୍ଵପି
'ଏଠାରେ ନଗର ଓ ଘରେ କେହି ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନାହିଁ, ନିର୍ମଳ ଅଙ୍ଗ, ତୁମ ଭଲ ଆଚରଣରେ ଭୃତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ।'