ତ୍ଵଂ ହି ନିତ୍ଯଂ ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ସ୍ପର୍ଧସେ ସଵ୍ଯସାଚିନା। ସଵ୍ଯସାଚୀ ତ୍ଵଯା ଚେହ ଯୁଧି ଶୂରଃ ସମେଷ୍ଯତି
ନରମଧ୍ୟରେ ସିଂହ, ତୁମେ ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କ ସହ ସଦା ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଦ୍ଧା କରିଥିଲା; ସବ୍ୟସାଚୀ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ସହ ମୁହାଁମୁହିଁ ହେବେ।
ନ ତୁ ତ୍ଵାମର୍ଜୁନଃ ଶକ୍ତଃ କୁଣ୍ଡଲାଭ୍ଯାଂ ସମନ୍ଵିତମ୍। ଵିଜେତୁଂ ଯୁଧି ଯଦ୍ଯସ୍ଯ ସ୍ଵଯମିନ୍ଦ୍ରଃ ଶରୋ ଭଵେତ୍
କୁଣ୍ଡଳ ଥିଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନ ତୁମକୁ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯଦି ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜେ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ହେଇଯାଉଥିବେ ମଧ୍ୟ।
ତସ୍ମାନ୍ନ ଦେଯେ ଶଖ୍ରାଯ ତ୍ଵଯୈତେ କୁଣ୍ଡଲେ ଶୁଭେ। ସଂଗ୍ରାମେ ଯଦି ନିର୍ଜେତୁଂ କର୍ଣ କାମଯସେଽର୍ଜୁନମ୍
ତେଣୁ, କର୍ଣ୍ଣ, ଯଦି ତୁମେ ଅର୍ଜୁନକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଏହି ପବିତ୍ର କୁଣ୍ଡଳ ତୁମେ ବଜ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଵୈଶଂପାଯନ ଉଵାଚ
ୱୈଶଂପାୟନ କହିଲେ:
ଭଗଵନ୍ତମହଂ ଭକ୍ତୋ ଯଥା ମାଂ ଵେତ୍ଥ ଗୋପତେ। ତଥା ପରମତିଗ୍ମାଂଶୋ ନାସ୍ତ୍ଯଦେଯଂ କଥଂଚନ
ଗୋପତି, ଆପଣ ଯେପରି ମୋତେ ଭକ୍ତ ଭାବରେ ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେପରି, ତୀବ୍ର ରଶ୍ମି ଧାରୀ, ମୋ ପାଖରେ ଦେବାକୁ ଅସମ୍ଭବ କିଛି ନାହିଁ।
ନ ମେ ଦାରା ନ ମେପୁତ୍ରା ନ ଚାତ୍ମା ସୁହୃଦୋ ନ ଚ। ତଥେଷ୍ଟା ଵୈ ସଦା ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଥା ତ୍ଵଂ ଗୋପତେ ମମ
ମୋ ପାଖରେ ଜନାନୀ, ପୁଅ, ନିଜ ଆତ୍ମା କିମ୍ବା ମିତ୍ର ନାହିଁ; ସବୁକୁ ସଦା ଭକ୍ତିରେ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଅର୍ପଣ କରିଛି, ଯେପରି ଆପଣ ମୋ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ।
ଇଷ୍ଟାନାଂ ଚ ମହାତ୍ମାନୋ ଭକ୍ତାନାଂ ଚ ନ ସଂଶଯଃ। କୁର୍ଵନ୍ତି ଭକ୍ତିମିଷ୍ଟାଂ ଚ ଜାନୀଷେ ତ୍ଵଂ ଚ ଭାସ୍କର
ମହାତ୍ମାମାନେ ନିଜ ଭକ୍ତଙ୍କ ପ୍ରିୟ କାମ କରନ୍ତି, ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଆପଣ ଏହି କଥା ଜାଣିଛନ୍ତି, ଓ ଭାସ୍କର।
ଇଷ୍ଟୋ ଭକ୍ତଶ୍ଚ ମେ କର୍ଣୋ ନ ଚାନ୍ଯଦ୍ଦୈଵତଂ ଦିଵି। ଜାନୀତ ଇତିଵୈ କୃତ୍ଵା ଭଗଵାନାହ ମଦ୍ଧିତମ୍
କର୍ଣ୍ଣ ମୋ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ ଓ ଭକ୍ତ; ଆକାଶରେ ଏପରି ଆଉ କୌଣସି ଦେବତାକୁ ମୁଁ ଜାଣି ନାହିଁ—ଏହିପରି ଭାବି, ଭଗବାନ ମୋ ଭଲ ପାଇଁ କହିଲେ।
ଭୂଯଶ୍ଚ ଶିରସା ଯାଚେ ପ୍ରସାଦ୍ଯ ଚ ପୁନଃପୁନଃ। ଇତି ବ୍ରଵୀମି ତିଗ୍ମାଂଶୋ ତ୍ଵଂ ତୁ ମେ କ୍ଷନ୍ତୁମର୍ହସି
ମୁଁ ପୁନିପୁନି ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ଆପଣଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରି, ଏହି କଥା କହୁଛି, ତୀବ୍ର ରଶ୍ମି ଧାରୀ; ଆପଣ ମୋତେ ଖ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ୍।
ବିଭେମି ନ ତଥା ମୃତ୍ଯୋର୍ଯଥା ବିଭ୍ଯେଽନୃତାଦହମ୍। ଵିଶେଷେଣ ଦ୍ଵିଜାତୀନାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ସର୍ଵଦା ସତାମ୍
ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଏତେ ଭୟ କରେ ନାହିଁ, ଯେତେ ଅସତ୍ୟକୁ ଭୟ କରେ; ବିଶେଷ କରି ଦ୍ୱିଜମାନେ ଓ ସଦା ସତ୍ପୁରୁଷମାନେ ପାଇଁ।
ପ୍ରଦାନେ ଜୀଵିତସ୍ଯାପି ନ ମେଽତ୍ରାସ୍ତି ଵିଚାରଣା। ଯଚ୍ଚ ମାମାତ୍ଥ ଦେଵ ତ୍ଵଂ ପାଣ୍ଡଵଂ ଫଲ୍ଗୁନଂ ପ୍ରତି
ଜୀବନ ଦେବାରେ ମଧ୍ୟ ମୋର କିଛି ଦ୍ୱିଧା ନାହିଁ; ଦେବ, ଆପଣ ଯେ କଥା ମୋତେ ପାଣ୍ଡବ ଫଳ୍ଗୁନ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ପଚାରିଛନ୍ତି—
ଵ୍ଯେତୁ ସଂତାପଜଂ ଦୁଃଖଂ ତଵ ଭାସ୍କର ମାନସମ୍। ଅର୍ଜୁନପ୍ରତିମଂ ଚୈଵ ଵିଜେଷ୍ଯାମି ରଣେଽର୍ଜୁନମ୍
ଭାସ୍କର, ଆପଣଙ୍କ ମନର ଦୁଃଖ ଦୂର ହେଉ; ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ଅର୍ଜୁନକୁ, ଅର୍ଜୁନ ସମାନ, ଜିତିବି।
ତଵାପି ଵିଦିତଂ ଦେଵ ମମାପ୍ଯସ୍ତ୍ରବଲଂ ମହତ୍। ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯାଦୁପାତ୍ତଂ ଯତ୍ତଥା ଦ୍ରୋଣାନ୍ମହାତ୍ମନଃ
ଦେବ, ଆପଣ ମଧ୍ୟ ଜାଣିଛନ୍ତି, ମୋର ଅସ୍ତ୍ର ଶକ୍ତି ବଡ଼; ଯାହା ମୁଁ ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ଓ ମହାତ୍ମା ଦ୍ରୋଣଙ୍କଠାରୁ ପାଇଛି।
ଇଦଂ ତ୍ଵମନୁଜାନୀହି ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଵ୍ରତଂ ମମ। ଭିକ୍ଷତେ ଵଜ୍ରିଣେ ଦଦ୍ଯାମପି ଜୀଵିତମାତ୍ମନଃ
ସୁରମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ମୋର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଆପଣ ମନେ ରଖନ୍ତୁ: ବଜ୍ରଧାରୀ ଭିକ୍ଷା ଚାହିଲେ, ମୁଁ ନିଜ ଜୀବନ ମଧ୍ୟ ଦେଇଦେବି।
ଯଦି ତାତ ଦଦାସ୍ଯେତେ ଵଜ୍ରିଣେ କୁଣ୍ଡଲେ ଶୁଭେ। ତ୍ଵମପ୍ଯେନମଥୋ ବ୍ରୂଯା ଵିଜଯାର୍ଥଂ ମହାବଲ
ପ୍ରିୟ, ଯଦି ତୁମେ ବଜ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ ଏହି ପବିତ୍ର କୁଣ୍ଡଳ ଦେଇଦେବ, ତେବେ ଜିତିବା ପାଇଁ ତୁମେ ଏହି କଥା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ କହିବା ଉଚିତ୍।
ନିଯମେନ ପ୍ରଦଦ୍ଯାସ୍ତ୍ଵଂ କୁଣ୍ଡଲେଵୈ ଶତକ୍ରତୋଃ। ଅଵଧ୍ଯୋ ହ୍ଯସି ଭୂତାନାଂ କୁଣ୍ଡଲାଭ୍ଯାଂ ସମନ୍ଵିତଃ
ଯଦି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ତୁମେ ଶତକ୍ରତୁଙ୍କୁ କୁଣ୍ଡଳ ଦେଇଦେବ, କୁଣ୍ଡଳ ଥିଲେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅଜୟ ରହିବ।
ଅର୍ଜୁନନ ଵିନାଶଂ ହି ତଵ ଦାନଵସୂଦନଃ। ପ୍ରାର୍ତଯାନୋ ରଣେ ଵତ୍ସ କୁଣ୍ଡଲେ ତେ ଜିହୀର୍ଷତି
ଓ ପୁଅ, ଦାନବମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରିଥିବା ଦେବତା ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ବିନାଶ କାମନା କରି, ତୁମର କୁଣ୍ଡଳ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି।
ସ ତ୍ଵମପ୍ଯେନମାରାଧ୍ଯ ସୂନୃତାଭିଃ ପୁନଃ ପୁନଃ। ଅଭ୍ଯର୍ଥଯେଥା ଦେଵେଶମମୋଘାର୍ଥଂ ପୁରଂଦରମ୍
ତେଣୁ, ତୁମେ ମଧୁର ଭାଷାରେ ପୁନଃପୁନଃ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ପୁରନ୍ଦରଙ୍କୁ ଏକ ଅବିଫଳ ଅସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିବା ଉଚିତ।
ଅମୋଘାଂ ଦେହି ମେ ଶକ୍ତିମମିତ୍ରଵିନିବର୍ହିଣୀମ୍। ଦାସ୍ଯାମି ତେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ କୁଣ୍ଡଲେ ଵର୍ମ ଚୋତ୍ତମମ୍
‘ମୋତେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିପାରିବା ଏକ ଅବିଫଳ ଶକ୍ତି ଦିଅ, ହେ ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଦେବତା; ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋର କୁଣ୍ଡଳ ଓ ଉତ୍ତମ କବଚ ଦେଇଦେବି।’
ଇତ୍ଯେଵ ନିଯମେନ ତ୍ଵଂ ଦଦ୍ଯାଃ ଶକ୍ରାଯ କୁଣ୍ଡଲେ। ତଯା ତ୍ଵଂ କର୍ଣ ସଂଗ୍ରାମେ ହନିଷ୍ଯସି ରଣେ ରିପୂନ୍
ଏଭଳି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ତୁମେ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ତୁମର କୁଣ୍ଡଳ ଦେଇଦେବା ଉଚିତ; ଏହା ସହିତ, ହେ କର୍ଣ୍ଣ, ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ମାରିପାରିବ।
ନାହତ୍ଵା ହି ମହାବାହୋ ଶତ୍ରୂନେତି କରଂ ପୁନଃ। ସା ଶକ୍ତିର୍ଦେଵରାଜସ୍ଯ ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ହେ ବଳବନ୍ତୁ, ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ମାରିନାହିଁ, ତେବେ ପୁନି ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ପାଇବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜାଙ୍କୁ ଶତଶଃ ଏବଂ ହଜାରଶଃ ଦିଆଯାଇଛି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସହସ୍ରାଂଶୁଃ ସହସାଽନ୍ତରଧୀଯତ। `କର୍ଣସ୍ତୁ ବୁବୁଧେ ରାଜନ୍ସ୍ଵପ୍ନାନ୍ତେ ପ୍ରଵ୍ଯଥନ୍ନିଵ
ଏଭଳି କହି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବତା ହଠାତ୍ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣ, ହେ ରାଜା, ସ୍ୱପ୍ନର ଶେଷରେ ଏହା ଅନୁଭବ କଲେ, ଯେପରି ଭୟଭୀତ ହେଇପାରିଥିଲେ।
ପ୍ରତିବୁଦ୍ଧସ୍ତୁ ରାଧେଯଃ ସ୍ଵପ୍ନଂ ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଭାରତ। ଚକାର ନିଶ୍ଚଯଂ ରାଜଞ୍ଶକ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ଵଦତାଂଵର
ସ୍ୱପ୍ନରୁ ଜାଗି, ରାଧେୟ ଏହି ସ୍ୱପ୍ନ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ, ହେ ଭାରତ, ଏବଂ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।
ଯଦି ମାମିନ୍ଦ୍ର ଆଯାତି କୁଣ୍ଡଲାର୍ଥଂ ପରନ୍ତପ। ଶକ୍ତ୍ଯା ତସ୍ମୈ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି କୁଣ୍ଡଲେ ଵର୍ମ ଚୈଵ ହ
‘ଯଦି ଇନ୍ଦ୍ର ମୋର କୁଣ୍ଡଳ ପାଇଁ ଆସନ୍ତି, ହେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦଳାଇବା ମହାବୀର, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ସହିତ କୁଣ୍ଡଳ ଓ କବଚ ଦେଇଦେବି।’
ସ କୃତ୍ଵା ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ କାର୍ଯାଣି ଭରତର୍ଷଭ। ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଵାଚଯିତ୍ଵା ଚ ଯଥାକାର୍ଯମୁପାକ୍ରମତ୍
ଏହି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସେ ପ୍ରଭାତେ ଉଠିଲେ, ହେ ଭାରତମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପାଠ କରାଇ, ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଵିଧିନା ରାଜଶାର୍ଦୂଲ ମୁହୂର୍ତମଜପତ୍ତଦା'। ତତଃ ସୂର୍ଯାଯ ଜପ୍ଯାନ୍ତେ କର୍ଣଃ ସ୍ଵପ୍ନଂ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ହେ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବାଘ, ସେ କିଛି ସମୟ ପ୍ରାୟ ଜପ କଲେ; ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଜପ ଶେଷ କରି, କର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱପ୍ନ ବିଷୟରେ କହିଲେ।
ଯଥା ଦୃଷ୍ଟଂ ଯଥାତତ୍ତ୍ଵଂ ଯଥୋକ୍ତମୁଭଯୋର୍ନିସି। ତତ୍ସର୍ଵମାନୁପୂର୍ଵ୍ଯେଣ ଶଶଂସାସ୍ମୈ ଵୃଷସ୍ତଦା
ଯେପରି ଦେଖିଥିଲେ, ଯେପରି ଏହା ଥିଲା, ଏବଂ ଦୁଇଜଣ ରାତିରେ ଯେପରି କହିଥିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ କଥାକୁ କ୍ରମିକ ଭାବରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ଦେଵୋ ଭାନୁଃ ସ୍ଵର୍ଭାନୁସୂଦନଃ। ଉଵାଚ ତଂ ତଥେତ୍ଯେଵ କର୍ଣଂ ସୂର୍ଯଃ ସ୍ମଯନ୍ନିଵ
ଏହା ଶୁଣି, ଭାଗ୍ୟବାନ ଦେବତା ଭାନୁ, ସ୍ୱର୍ଭାନୁଙ୍କୁ ସଂହାର କରିଥିବା, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ‘ଏହିପରି ହେଉ’ ବୋଲି ହସି କହିଲେ।
ତତସ୍ତତ୍ତ୍ଵମିତି ଜ୍ଞାତ୍ଵା ରାଧେଯଃ ପରଵୀରହା। ଶକ୍ତିମେଵାଭିକାଙ୍କ୍ଷନ୍ଵୈ ଵାସଵଂ ପ୍ରତ୍ଯପାଲଯତ୍
ତାପରେ, ଏହି ସତ୍ୟ କଥା ଜାଣି, ରାଧେୟ ଶତ୍ରୁବୀରମାନଙ୍କୁ ଦଳାଇଥିବା, କେବଳ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରି, ବାସବଙ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କଲେ।
କିଂ ତଦ୍ଗୁହ୍ଯଂ ନ ଚାଖ୍ଯାତଂ କର୍ଣାଯେହୋଷ୍ଣରଶ୍ମିନା। କୀଦୃଶେକୁଣ୍ଡଲେ ତେ ଚ କଵଚଂ ରଚୈଵ କୀଦୃଶମ୍
ଏଠାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବତା କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ କଣ ଗୁପ୍ତ କଥା କହିନଥିଲେ? କର୍ଣ୍ଣଙ୍କର କୁଣ୍ଡଳ ଓ କବଚ କେମିତି ଥିଲା?