ଦ୍ଵାଦଶେ ସମତିକ୍ରାନ୍ତେ ଵର୍ଷେ ପ୍ରାପ୍ତେ ତ୍ରଯୋଦଶେ। ପାଣ୍ଡୂନାଂ ହିତକୃଚ୍ଛକ୍ରଃ କର୍ଣଂ ଭିକ୍ଷିତୁମୁଦ୍ଯତଃ
ବାରଷ ବିତି ତେରସ ବର୍ଷ ଆସିଲାବେଳେ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଭଲ ପାଇ ଚକ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କଠାରେ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବାକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ଅଭିପ୍ରାଯମଥୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମହେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵିଭାଵସୁଃ। କୁଣ୍ଡଲାର୍ଥେ ମହାରାଜ ସୂର୍ଯଃ କର୍ଣମୁପାଗତଃ
ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାଣି, ରଶ୍ମିମାନ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମହାରାଜା, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କୁଣ୍ଡଳ ପାଇଁ ତାଙ୍କଠାରେ ଆସିଥିଲେ।
ମହାର୍ହେ ଶଯନେ ଵୀରଂ ସ୍ପର୍ଦ୍ଧ୍ଯାସ୍ତରଣସଂଵୃତେ। ଶଯାନମତିଵିଶ୍ଵସ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଂ ସତ୍ଯଵାଦିନମ୍
ମୂଲ୍ୟବାନ ଶଯ୍ୟାରେ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବିଛାନା ପତ୍ର ଉପରେ, ସେହି ବୀର ଅତିଶୟ ଭରସା ଓ ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ ଭାବରେ ଶୋଇଥିଲେ।
ସ୍ଵପ୍ନାନ୍ତେ ନିଶି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଦର୍ଶଯାମାସ ରଶ୍ମିଵାନ୍। କୃପଯା ପରଯାଽଽଵିଷ୍ଟଃ ପୁତ୍ରସ୍ନେହାଚ୍ଚ ଭାରତ
ରାତିର ଶେଷରେ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ରଶ୍ମିମାନ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୟା ଓ ପୁତ୍ରସ୍ନେହରେ ଭରିଯାଇ, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖାଦେଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵେଦଵିଦ୍ଭୂତ୍ଵା ସୂର୍ଯୋ ଯୋଗର୍ଦ୍ଧିରୂପଵାନ୍। ହିତାର୍ଥମବ୍ରଵୀତ୍କର୍ଣଂ ସାନ୍ତ୍ଵପୂର୍ଵମିଦଂ ଵଚଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକ ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଯୋଗଶକ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରି, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଭଲ ପାଇ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଭରା କଥା କହିଲେ।
କର୍ଣ ମଦ୍ଵଚନଂ ତାତ ଶୃଣୁ ସତ୍ଯଭୃତାଂଵର। ବ୍ରୁଵତୋଽଦ୍ଯ ମହାବାହୋ ସୌହୃଦାତ୍ପରମଂ ହିତମ୍
କର୍ଣ୍ଣ, ସତ୍ୟର ରକ୍ଷକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋର କଥା ଶୁଣ, ବଳଶାଳୀ, ଆଜି ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ସ୍ନେହ ଓ ଭଲ ପାଇ ସର୍ବୋତ୍ତମ କଥା କହୁଛି।
ଉପାଯାସ୍ଯତି ଶକ୍ରସ୍ତ୍ଵାଂ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ହିତେପ୍ସଯା। ବ୍ରାହ୍ମଣଚ୍ଛଦ୍ମନା କର୍ଣ କୁଣ୍ଡଲୋପଜିହୀର୍ଷଯା
ଇନ୍ଦ୍ର, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଭଲ ପାଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧାରଣ କରି, କର୍ଣ୍ଣ, ତୁମ କୁଣ୍ଡଳ ନେବାକୁ ଆସିବେ।
ଵିଦିତଂ ତେନ ଶୀଲଂ ତେ ସର୍ଵସ୍ଯ ଜଗତସ୍ତଥା। ଯଥା ତ୍ଵଂ ଭିକ୍ଷିତଃ ସଦ୍ଭିର୍ଦଦାସ୍ଯେଵ ନ ଯାଚସେ
ତାଙ୍କୁ ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ତୁମ ଚରିତ୍ର ଜଣାଶୁଣା, ଯେ ଭଲମନେ ଭିକ୍ଷା ମାଗିଲେ ତୁମେ ଦେଉଛ, କେବେ ନାକାର କରୁନାହାଁ।
ତ୍ଵଂ ହି ତାତ ଦଦାସ୍ଯେଵ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଯାଚିତମ୍। ଵିତ୍ତଂ ଯଚ୍ଚାନ୍ଯଦପ୍ଯାହୁର୍ନ ପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାସି କସ୍ଯଚିତ୍
ମୋ ପୁଅ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯାହା ମାଗନ୍ତି, ସେସବୁ ତୁମେ ଦେଉଛ, ଏବଂ ଅନ୍ୟେ ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟ କିଛି ମାଗନ୍ତି, ତୁମେ କେବେ ମନା କରୁନାହାଁ।
ତ୍ଵାଂ ତୁ ଚୈଵଂଵିଧଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସ୍ଵଯଂ ଵୈ ପାକଶାସନଃ। ଆଗନ୍ତା ରକୁଣ୍ଡଲାର୍ଥାଯ କଵଚଂ ଚୈଵ ଭିକ୍ଷିତୁମ୍
ଏପରି ଜଣା ଥିବା ତୁମକୁ ଦେଖି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ସ୍ୱୟଂ ତୁମଠାରେ କୁଣ୍ଡଳ ଓ କବଚ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବାକୁ ଆସିବେ।
ତସ୍ମୈ ପ୍ରଯାଚମାନାଯ ନ ଦେଯେ କୁଣ୍ଡଲେ ତ୍ଵଯା। ଅନୁନେଯଃ ପରଂ ଶକ୍ତ୍ଯା ଶ୍ରେଯ ଏତଦ୍ଧି ତେ ପରମ୍
ସେ ଯଦି ମାଗିବେ, ତୁମେ କୁଣ୍ଡଳ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଅନୁନୟ କର, ଏହିଠାରେ ତୁମ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ ଅଛି।
କୁଣ୍ଡଲାର୍ଥେଽବ୍ରୁଵଂସ୍ତାତ କାରଣୈର୍ବହୁଭିସ୍ତ୍ଵଯା। ଅନ୍ଯୈର୍ବହୁଵିଧୈର୍ଵିତ୍ତୈଃ ସନ୍ନିଵାର୍ଯଃ ପୁନଃପୁନଃ
ପୁଅ, ସେ କୁଣ୍ଡଳ ପାଇଁ ଯଦି କହିଥାଏ, ତୁମେ ବହୁତ କାରଣ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଧନସମ୍ପତ୍ତି ଦେଇ ପୁନିପୁନି ତାଙ୍କୁ ମନା କର।
ରତ୍ନୈଃ ସ୍ତ୍ରୀଭିସ୍ତଥା ଗୋଭିର୍ଧନୈର୍ବହୁଵିଧୈରପି। ନିଦର୍ଶନୈଶ୍ଚ ବହୁଭିଃ କୁଣ୍ଡଲେପ୍ସୁଃ ପୁରଂଦରଃ
କୁଣ୍ଡଳ ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ପୁରନ୍ଦର ଅନେକ ରତ୍ନ, ଜନନୀମାନେ, ଗାଁ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଧନ ଦେଲେ, ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଦେଖାଇଲେ।
ଯଦି ଦାସ୍ଯସି କର୍ଣ ତ୍ଵଂ ସହଜେ କୁଣ୍ଡଲେ ଶୁଭେ। ଆଯୁଷଃ ପ୍ରକ୍ଷଯଂ ଗତ୍ଵା ମୃତ୍ଯୋର୍ଵଶମୁପୈଷ୍ଯସି
ଯଦି ତୁମେ ତୁମର ଜନ୍ମସିଦ୍ଧ ଶୁଭ କୁଣ୍ଡଳ ଦେବା, କର୍ଣ୍ଣ, ତେବେ ତୁମର ଆୟୁ ହ୍ରାସ ହେବା ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁର ଅଧୀନ ହେବା।
କଵଚେନ ସମାଯୁକ୍ତଃ କୁଣ୍ଡଲାଭ୍ଯାଂ ଚ ମାନଦ। ଅଵଧ୍ଯସ୍ତ୍ଵଂ ରଣେଽରୀଣାମିତି ଵିଦ୍ଧି ଵଚୋ ମମ
କବଚ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିବା ତୁମେ, ମାନଦା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଜୟ ଅଟୁଟ ଅଛ। ଏହି ମୋ ଉପଦେଶ ଜାଣ।
ଅମୃତାଦୁତ୍ଥିତଂ ହ୍ଯେତଦୁଭଯଂ ରତ୍ନସଂମିତମ୍। ତସ୍ମାଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯଂ ତ୍ଵଯା କର୍ଣ ଜୀଵିତଂ ଚେତ୍ପ୍ରିଯଂ ତଵ
ଏହି ଦୁଇଟି ଅମୃତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ରତ୍ନ ସମାନ। ତେଣୁ, କର୍ଣ୍ଣ, ଯଦି ତୁମେ ଜୀବନକୁ ପ୍ରିୟ ମନେ କର, ଏଗୁଡିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖ।
କୋ ମାମେଵଂ ଭଵାନ୍ପ୍ରାହ ଦର୍ଶଯନ୍ସୌହୃଦଂ ପରମ୍। କାମଯା ଭଗଵନ୍ବ୍ରୂହି କୋ ଭଵାନ୍ଦ୍ଵିଜଵେଷଧୃକ୍
କିଏ ତୁମେ, ଏପରି ଉତ୍ତମ ସଂଗତି ଦେଖାଇଛ? ମୋତେ କହ, ପ୍ରଭୁ, କିଏ ତୁମେ, ଦ୍ୱିଜ ଭେଷ ଧରିଛ?
ଅହଂ ତାତ ସହସ୍ରାଂଶୁଃ ସୌହୃଦାତ୍ତ୍ଵାଂ ନିଦର୍ଶଯେ। କୁରୁଷ୍ଵୈତଦ୍ଵଯୋ ମେ ତ୍ଵମେତଚ୍ଛ୍ରେଯଃ ପରଂ ହି ତେ
ମୁଁ ସହସ୍ର କିରଣ ଧାରୀ, ପୁତ୍ର, ମୋ ସଂଗତିରୁ ତୁମେ ପାଇଁ ନିଜେକୁ ଦେଖାଉଛି। ଏହି କାମଟି କର, ଏହା ତୁମର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭଲ।
ଶ୍ରେଯ ଏଵ ମମାତ୍ଯନ୍ତଂ ଯସ୍ଯ ମେ ଗୋପତିଃ ପ୍ରଭୁଃ। ପ୍ରଵକ୍ତାଽଦ୍ଯ ହିତାନ୍ଵେଷୀ ଶୃଣୁ ଚେଦଂ ଵଚୋ ମମ
ମୋର ସର୍ବାଧିକ ଭଲ ହେଉଛି ଯେ, ଗୋପତି ପ୍ରଭୁ ମୋ ମାଲିକ। ଆଜି ସେ ମୋ ଭଲ ପାଇଁ କଥା କହୁଛନ୍ତି। ଏହି ମୋ କଥା ଶୁଣ।
ପ୍ରସାଦଯେ ତ୍ଵାଂ ଵରଦଂ ପ୍ରଣଯାଚ୍ଚ ବ୍ରଵୀମ୍ଯହମ୍। ନ ନିଵାର୍ଯୋ ଵ୍ରତାଦସ୍ମାଦହଂ ଯଦ୍ଯସ୍ମି ତେ ପ୍ରିଯଃ
ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି, ଦାନଦାତା, ଏବଂ ପ୍ରେମରୁ କହୁଛି। ଏହି ବ୍ରତରୁ ମୁଁ ଅଟୁଟ ରହିବି, ଯଦି ତୁମେ ମୋ ପ୍ରିୟ ହେବା।
ଵ୍ରତଂ ଵୈ ମମ ଲୋକୋଽଯଂ ଵେତ୍ତି କୃତ୍ସ୍ନଂ ଵିଭାଵସୋ। ଯଥାଽହଂ ଦ୍ଵିଜମୁଖ୍ଯେଭ୍ଯୋ ଦଦ୍ଯାଂ ପ୍ରାଣାନପିଧ୍ରୁଵମ୍
ଏହି ବ୍ରତକୁ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଜାଣେ, ଅଗ୍ନି। ଯେପରି ମୁଁ ଦ୍ୱିଜମୁଖ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପ୍ରାଣ ଦେଇପାରିବି।
ଯଦ୍ଯାଗଚ୍ଛତି ମାଂ ଶକ୍ରୋ ବ୍ରାହ୍ମଣଚ୍ଛଦ୍ମନା ଵୃତଃ। ହିତାର୍ଥଂ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାଣାଂ ଖେଚରୋତ୍ତମ ଭିକ୍ଷିତୁମ୍
ଯଦି ଶକ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭେଷ ଧରି, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ, ଆକାଶର ଉତ୍ତମ ଚର, ମୋଠାରେ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବାକୁ ଆସିବେ,
ଦାସ୍ଯାମି ଵିବୁଧଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁଣ୍ଡଲେ ଵର୍ମ ଚୋତ୍ତମମ୍। ନ ମେ କୀର୍ତିଃ ପ୍ରଣଶ୍ଯେତ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତା
ମୁଁ ଦେବମାନଙ୍କର ଉତ୍ତମ, କୁଣ୍ଡଳ ଓ ଉତ୍ତମ କବଚ ଦେଇଦେବି। ମୋ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କୀର୍ତି କେବେ ନଷ୍ଟ ହେବନି।
ମଦ୍ଵିଧସ୍ଯାଯଶସ୍ଯଂ ହି ନ ଯୁକ୍ତଂ ପ୍ରାଣରକ୍ଷଣମ୍। ଯୁକ୍ତଂ ହି ଯଶସା ଯୁକ୍ତଂ ମରଣଂ ଲୋକସଂମତମ୍
ମୋ ପରି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଅପମାନରେ ଜୀବନକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଅନୁଚିତ। ସମ୍ମାନରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ଯଥାଯଥ, ଯେପରି ଜଗତ ମନେ କରେ।
ସୋହମିନ୍ଦ୍ରାଯ ଦାସ୍ଯାମି କୁଣ୍ଡଲେ ସହ ଵର୍ମଣା। ଯଦି ମାଂ ବଲଵୃତ୍ରଘ୍ନୋ ଭିକ୍ଷାର୍ଥମୁପଯାସ୍ଯତି
ଯଦି ବଳୀୟ ବୃତ୍ରଘ୍ନ ମୋଠାରେ ଭିକ୍ଷା ପାଇଁ ଆସିବେ, ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ କୁଣ୍ଡଳ ଓ କବଚ ଦେଇଦେବି।
ହିତାର୍ଥଂ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାଣାଂ କୁଣ୍ଡଲେ ମେ ପ୍ରଯାଚିତୁମ୍। ତନ୍ମେ କୀର୍ତିକରଂ ଲୋକେ ତସ୍ଯାକୀର୍ତିର୍ଭଵିଷ୍ଯତି
ଯଦି ସେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ ମୋ କୁଣ୍ଡଳ ମାଗିବେ, ଏହା ମୋତେ ଜଗତରେ କୀର୍ତି ଦେବ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଅପକୀର୍ତି ହେବ।
ଵୃଣୋମି କୀର୍ତିଂ ଲୋକେ ହି ଜୀଵିତେନାପି ଭାନୁମନ୍। କୀର୍ତିମାନଶ୍ନୁତେ ସ୍ଵର୍ଗଂ ହୀନକୀର୍ତିସ୍ତୁ ନଶ୍ଯତି
ମୁଁ ଜୀବନଠାରୁ କୀର୍ତିକୁ ବେଶି ପସନ୍ଦ କରେ, ଭାନୁ। କୀର୍ତିବାନ୍ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇଥାଏ, ଅପକୀର୍ତିବାନ୍ ନଷ୍ଟ ହେଇଯାଏ।
କୀର୍ତିର୍ହି ପୁରୁଷଂ ଲୋକେ ସଂଜୀଵଯତି ମାତୃଵତ୍। ଅକୀର୍ତିର୍ଜୀଵିତଂ ହନ୍ତି ଜୀଵତୋପି ଶରୀରିଣଃ
କୀର୍ତି ଲୋକରେ ଜଣକୁ ମାଆ ପରି ଜୀବନ ଦେଇଥାଏ। ଅପକୀର୍ତି ଜୀବନକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ଶରୀର ଜୀବିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ।
ଅଯଂପୁରାଣଃ ଶ୍ଲୋକୋ ହି ସ୍ଵଯଂ ଗୀତୋ ଵିଭାଵସୋ। ଧାତ୍ରା ଲୋକେଶ୍ଵର ଯଥା କୀର୍ତିରାଯୁର୍ନରସ୍ଯ ହ
ଏହି ପୁରାତନ ଶ୍ଲୋକ ଅଗ୍ନି ନିଜେ ଗାଇଥିଲେ, ଲୋକେଶ୍ୱର। କୀର୍ତି ଓ ଆୟୁ କିପରି ନରର ପାଇଁ ଅଟୁଟ।
ପୁରୁଷସ୍ଯ ପରେ ଲୋକେ କୀର୍ତିରେଵ ପରାଯଣମ୍। ଇହ ଲୋକେ ଵିଶୁଦ୍ଧା ଚ କୀର୍ତିରାଯୁର୍ଵିଵର୍ଧନୀ
ପରଲୋକରେ ନରର ପାଇଁ କୀର୍ତି ହିଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଶ୍ରୟ। ଏହି ଲୋକରେ ଶୁଭ୍ର କୀର୍ତି ଆୟୁକୁ ବଢାଇଥାଏ।